Νέος κατώτατος μισθός: Πως διαμορφώνονται επιδόματα, Δώρο Πάσχα και η εξαγορά πλασματικών
Αλεξάνδρα Κλειδαρά
Ηπραγματική αύξηση που φτάνει στην τσέπη των εργαζομένων είναι ακόμη μικρότερη μετά τις κρατήσεις και τις εισφορές.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 40 ευρώ στην πραγματικότητα είναι μια μικρή αύξηση που δύσκολα μπορεί να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες της καθημερινότητας. Με την ακρίβεια στα τρόφιμα, την ενέργεια και τα ενοίκια να συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά, τα λίγα επιπλέον ευρώ στον μισθό περίπου 1,6 ευρώ την ημέρα δεν αρκούν για να βελτιώσουν ουσιαστικά το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων.
Η πραγματική αύξηση που φτάνει στην τσέπη των εργαζομένων είναι ακόμη μικρότερη μετά τις κρατήσεις και τις εισφορές. Έτσι, πολλοί εργαζόμενοι εξακολουθούν να δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες. Παράλληλα, η αγοραστική δύναμη των μισθών έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, γεγονός που κάνει την αύξηση να φαίνεται ακόμη πιο περιορισμένη.
Ωστόσο με τον νέο κατώτατο μισθό που διαμορφώνεται περίπου στα 920 ευρώ μικτά, επηρεάζονται και πολλά επιδόματα που υπολογίζονται είτε ως ποσοστό του κατώτατου μισθού είτε ως ποσοστό του κατώτατου ημερομισθίου. Το κατώτατο ημερομίσθιο αντιστοιχεί περίπου σε 41,09 ευρώ.
Το επίδομα ανεργίας αντιστοιχεί στο 55% του βασικού ημερομισθίου που μεταφράζεται σε περίπου 565 ευρώ τον μήνα. Το επίδομα γάμου υπολογίζεται στο 10% του κατώτατου μισθού και διαμορφώνεται περίπου στα 92 ευρώ τον μήνα. Οι τριετίες αυξάνουν τον βασικό μισθό κατά 10% για κάθε τριετία και έως 30% συνολικά, επομένως ο μισθός διαμορφώνεται περίπου στα 1.012 ευρώ με μία τριετία, 1.104 ευρώ με δύο τριετίες και 1.196 ευρώ με τρεις τριετίες.
Στα κλαδικά επιδόματα, το επίδομα οικοδόμων αντιστοιχεί στο 70% του 37πλάσιου του βασικού ημερομισθίου και διαμορφώνεται περίπου στα 1.067 ευρώ. Για δασεργάτες, ρητινοσυλλέκτες, αγγειοπλάστες και εργαζόμενους στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη, το επίδομα αντιστοιχεί στο 70% του 35πλάσιου του βασικού ημερομισθίου και διαμορφώνεται περίπου στα 1.009 ευρώ. Για τους σμυριδεργάτες είναι το 70% του 50πλάσιου του βασικού ημερομισθίου, δηλαδή περίπου 1.442 ευρώ. Για καλλιτέχνες, ηθοποιούς θεάτρου και εργαζόμενους στον τουρισμό, το επίδομα αντιστοιχεί στο 70% του 25πλάσιου του βασικού ημερομισθίου και ανέρχεται περίπου στα 721 ευρώ.
Το ειδικό εφάπαξ επίδομα, που αντικατέστησε τα επιδόματα τρίμηνης παραμονής στα μητρώα ανέργων, λήξης ανεργίας και επίσχεσης εργασίας, αντιστοιχεί σε 37,5 ημερήσια επιδόματα ανεργίας και διαμορφώνεται περίπου στα 851 ευρώ.
Το επίδομα μητρότητας ισούται με τον κατώτατο μισθό και καταβάλλεται για εννέα μήνες, δηλαδή περίπου 920 ευρώ τον μήνα. Το επίδομα αφερεγγυότητας εργοδότη κυμαίνεται από έναν έως τρεις κατώτατους μισθούς, δηλαδή περίπου από 920 έως 2.760 ευρώ. Η γονική άδεια αντιστοιχεί επίσης στον κατώτατο μισθό και καταβάλλεται για δύο μήνες, δηλαδή περίπου 920 ευρώ τον μήνα.
Για τους φοιτητές που συμμετέχουν σε εξετάσεις, το σχετικό φοιτητικό επίδομα αντιστοιχεί σε 30 κατώτατα ημερομίσθια για προπτυχιακούς φοιτητές, δηλαδή περίπου 1.236 ευρώ, και σε 10 κατώτατα ημερομίσθια για μεταπτυχιακούς, δηλαδή περίπου 412 ευρώ.
Όσον αφορά τα επιδόματα μαθητείας και πρακτικής άσκησης, οι μαθητευόμενοι στις σχολές της ΔΥΠΑ λαμβάνουν το 75% του βασικού ημερομισθίου, δηλαδή περίπου 30,9 ευρώ την ημέρα. Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα μαθητείας ΕΠΑΣ ΔΥΠΑ λαμβάνουν το 50% του βασικού ημερομισθίου, περίπου 20,6 ευρώ την ημέρα. Οι φοιτητές σε πρακτική άσκηση ΤΕΙ και ΙΕΚ ΔΥΠΑ λαμβάνουν το 80% του βασικού ημερομισθίου, δηλαδή περίπου 33 ευρώ την ημέρα, ενώ η επιδότηση εργοδοτών για πρακτική άσκηση ΤΕΙ αντιστοιχεί στο 50% του βασικού ημερομισθίου, περίπου 20,6 ευρώ ημερησίως. Τέλος, το επίδομα πρακτικής άσκησης των τουριστικών σχολών αντιστοιχεί στο 60% του βασικού ημερομισθίου, δηλαδή περίπου 24,7 ευρώ την ημέρα.
Εξαγορά πλασματικών αυξάνονται με νέο κατώτατο μισθό
Η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρεάζει και το κόστος για την εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης, καθώς αυτό υπολογίζεται ως ποσοστό του κατώτατου μισθού. Με τον νέο κατώτατο μισθό που διαμορφώνεται περίπου στα 920 ευρώ μικτά, αυξάνεται αντίστοιχα και το ποσό που πρέπει να καταβάλουν οι ασφαλισμένοι για να αναγνωρίσουν πλασματικό χρόνο.
Η εξαγορά πλασματικών ετών γίνεται με εισφορά 20% επί του κατώτατου μισθού για κάθε μήνα αναγνώρισης. Με βάση τον νέο κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, το κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 184 ευρώ τον μήνα (20% × 920 ευρώ). Συνεπώς, για ένα πλήρες έτος αναγνώρισης (12 μήνες) το συνολικό ποσό ανέρχεται περίπου στα 2.208 ευρώ.
Η αύξηση αυτή σημαίνει ότι όσοι σκοπεύουν να εξαγοράσουν πλασματικά έτη για τη θεμελίωση ή την προσαύξηση της σύνταξής τους θα πληρώνουν πλέον υψηλότερο ποσό σε σχέση με πριν. Για παράδειγμα, με τον προηγούμενο κατώτατο μισθό το κόστος ήταν χαμηλότερο, επομένως η νέα αύξηση οδηγεί σε αντίστοιχη επιβάρυνση για τους ασφαλισμένους που επιλέγουν να αναγνωρίσουν πλασματικό χρόνο, όπως στρατιωτική θητεία, σπουδές, τέκνα ή κενά ασφάλισης.
Δώρο Πάσχα
Η αύξηση του κατώτατου μισθού δεν επηρεάζει το Δώρο Πάσχα που λαμβάνουν φέτος οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, καθώς υπολογίζεται με βάση τον μισθό ή το ημερομίσθιο που ίσχυε 28 Μαρτίου.
Συνεπώς, για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, το Δώρο Πάσχα διαμορφώνεται περίπου στα 440 ευρώ μικτά.
Το Δώρο Πάσχα καταβάλλεται μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη και το ποσό που λαμβάνει κάθε εργαζόμενος εξαρτάται από το χρονικό διάστημα που εργάστηκε από 1η Ιανουαρίου έως 30 Απριλίου. Αν ο εργαζόμενος δεν έχει εργαστεί όλο το διάστημα, τότε λαμβάνει αναλογία του δώρου, η οποία υπολογίζεται σε 1/15 του μισού μηνιαίου μισθού για κάθε οκτώ ημέρες εργασίας.
Επίδομα αδείας
Η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρεάζει και το επίδομα αδείας, καθώς υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου. Με τον νέο κατώτατο μισθό που διαμορφώνεται περίπου στα 920 ευρώ μικτά, αυξάνεται αντίστοιχα και το ανώτατο ποσό του επιδόματος αδείας.
Για εργαζόμενους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αδείας αντιστοιχεί στο μισό του μηνιαίου μισθού. Έτσι, για όσους λαμβάνουν τον κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, το επίδομα αδείας διαμορφώνεται περίπου στα 460 ευρώ μικτά.
Για εργαζόμενους που αμείβονται με ημερομίσθιο, το επίδομα αδείας αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια. Με κατώτατο ημερομίσθιο περίπου 41,2 ευρώ, το επίδομα αδείας ανέρχεται περίπου στα 535 ευρώ μικτά.
Το επίδομα αδείας καταβάλλεται όταν ο εργαζόμενος λαμβάνει την κανονική του άδεια και δεν μπορεί να υπερβαίνει το μισό μηνιαίο μισθό για τους μισθωτούς ή τα 13 ημερομίσθια για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο. Αν ο εργαζόμενος δεν έχει συμπληρώσει ολόκληρο το έτος εργασίας, τότε το επίδομα καταβάλλεται αναλογικά με τον χρόνο εργασίας.
Δώρο Χριστουγέννων
Η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρεάζει και το Δώρο Χριστουγέννων, το οποίο υπολογίζεται με βάση τον μισθό ή το ημερομίσθιο που ισχύει την περίοδο καταβολής του.
Με τον νέο κατώτατο μισθό που διαμορφώνεται περίπου στα 920 ευρώ μικτά, το Δώρο Χριστουγέννων για εργαζόμενους με μηνιαίο μισθό αντιστοιχεί σε έναν ολόκληρο μηνιαίο μισθό. Συνεπώς, για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, το δώρο ανέρχεται περίπου στα 920 ευρώ μικτά.
Για εργαζόμενους που αμείβονται με ημερομίσθιο, το Δώρο Χριστουγέννων αντιστοιχεί σε 25 ημερομίσθια. Με κατώτατο ημερομίσθιο περίπου 41,2 ευρώ, το ποσό του δώρου διαμορφώνεται περίπου στα 1.030 ευρώ μικτά.
Το Δώρο Χριστουγέννων καταβάλλεται μέχρι τις 21 Δεκεμβρίου και αφορά το χρονικό διάστημα από 1η Μαΐου έως 31 Δεκεμβρίου. Εάν ο εργαζόμενος δεν έχει εργαστεί όλο αυτό το διάστημα στον ίδιο εργοδότη, τότε λαμβάνει αναλογία του δώρου, η οποία υπολογίζεται με βάση τις ημέρες εργασίας μέσα στην περίοδο αυτή.
