Το πρώτο δασικό μονοπάτι προσβασιμότητας της Ελλάδας εγκαινιάστηκε στην Πάρνηθα
Ένα κυκλικό προσβάσιμο μονοπάτι 396 μέτρων δημιουργήθηκε ακριβώς δίπλα στο καταφύγιο στο Μπάφι, το οποίο επίσης έγινε προσβάσιμο για αμαξίδια
O Κώστας Σιάχος, μπροστά, και ο Αλέξανδρος Ταξιλδάρης συμμετείχαν με τις συμβουλές τους στον σχεδιασμό του μονοπατιού. (Φωτογραφίες: Όλγα Χαραμή)
Το πρώτο δασικό μονοπάτι προσβασιμότητας της Ελλάδας εγκαινιάστηκε στην Πάρνηθα-1
Κουρασάνι για καλύτερη πρόσφυση και ανθεκτικότητα, κιγκλιδώματα με διπλές χειρολαβές, ενημερωτικές πινακίδες και σημεία ξεκούρασης κάνουν το μονοπάτι προσιτό σε όλους.
Θυμάται πριν από 20 χρόνια να γυρίζουν ένα βιντεάκι με τον φίλο του Κώστα Σιάχο, πρόεδρο του Πανελλήνιου Αθλητικού Συλλόγου Κινητικά Αναπήρων και της Εθνικής Αθλητικής Ομοσπονδίας ΑμεΑ. «Ουσιαστικά δείχναμε πώς ΔΕΝ μπορεί να κινηθεί κάποιος στη φύση», μου λέει ο Κώστας που ερχόταν πάντα στο βουνό και στο καταφύγιο, καθώς είναι ιδιαίτερα μάχιμος με το αμαξίδιό του, αλλά και χωρίς να κρύβει την δυσαρέσκειά του όταν αναγκαζόταν να ζητήσει βοήθεια είτε στα σκαλοπάτια του καταφυγίου, είτε στα δύσκολα σημεία τωνμονοπατιών. «Στην πραγματικότητα, βέβαια, ούτε στη γειτονιά μας μπορούμε να κινηθούμε, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα», λέει θίγοντας τον αφιλόξενο χαρακτήρα της Ελλάδας εν γένει προς τους ανθρώπους με κινητικά προβλήματα.
Ο Σιδηρόπουλος (μέσω της Access to nature) και ο ΕΟΣ Αθηνών εργάστηκαν για τον σχεδιασμό, την μελέτη, την ανεύρεση πόρων και την κατασκευή, και έκαναν πραγματικότητα το όνειρό τους: ένα προσβάσιμο μονοπάτι 396 μέτρων, ακριβώς δίπλα στο Μπάφι, και εξασφάλιση προσβασιμότητας για το καταφύγιο, μέσω επέκτασης μήκους 107 μέτρων του μονοπατιού και δημιουργίας αναβατορίου στο κτίριο.
Το πρώτο δασικό μονοπάτι προσβασιμότητας της Ελλάδας εγκαινιάστηκε στην Πάρνηθα-2
Ο Στέφανος Σιδηρόπουλος, εμπνευστής του μονοπατιού.
«Μια μέρα ήρθε στο γραφείο ο Στέφανος Σιδηρόπουλος για ένα γρήγορο ραντεβού», μου λέει η Μαριτίνα Παπαμήτρου, program manager του Kaizen Foundation, το οποίο ανέλαβε εξ ολοκλήρου τη χρηματοδότηση του μονοπατιού αλλά και το κόστος συντήρησής του για 3 χρόνια. «Τελικά περάσαμε 4 υπέροχες ώρες και η πρότασή του έγινε και για εμάς όραμα, την αγαπήσαμε. Το εγχείρημα ήταν πάρα πολύ δύσκολο – μόνο για τις άδειες χρειάστηκαν 4 χρόνια».
Όλη αυτή η δυσκολία έγκειται καταρχάς στο ότι η Πάρνηθα αποτελεί Εθνικό Δρυμό και κάθε παρέμβαση απαγορεύεται, οπότε απαιτήθηκαν εγκρίσεις από το Δασαρχείο Πάρνηθας, τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ, γνωμοδότηση της ΣΕΠΟΔ και άλλες βεβαιώσεις από το Υ.Π.ΕΝ.
Αυτονομία και ασφάλεια
Λίγο αφότου έχει κοπεί η κορδέλα του μονοπατιού, περπατάμε στο μονοπάτι παρέα με ανθρώπους με κινητικά προβλήματα, οι οποίοι δοκιμάζουν τη βατότητά του. Είναι αυτή η αμήχανη στιγμή που συνειδητοποιείς ότι αυτό το πολύτιμο και τόσο απλό αγαθό, μια βόλτα στο δάσος δηλαδή, η τόσο απαραίτητη για την ψυχική και τη σωματική μας υγεία, δεν είναι δεδομένο για τους ανθρώπους με αναπηρία. Ρωτάω για άλλους οργανωμένους προσβάσιμους χώρους στην Ελλάδα και ο παραολυμπιονίκης Αλέξανδρος Ταξιλδάρης, πρόεδρος του συλλόγου Περπατώ, μεταξύ άλλων, μου εξηγεί ότι οργανωμένα μονοπάτια δεν υπάρχουν, ενώ για παράδειγμα από τα Χιονοδρομικά Κέντρα μόνο εκείνο στα 3-5 Πηγάδια πρόκειται να γίνει πλήρως προσβάσιμο – στα υπόλοιπα υπάρχει πρόσβαση αλλά πάντα με βοήθεια και διάφορες πατέντες. Μαζί με τον Κώστα Σιάχο παραδέχονται ότι έχουν πάρει αυτοκίνητα 4Χ4 ώστε να μπορούν να έχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πρόσβαση στη φύση. Ο Παναγιώτης Πιτσίνιαγκας, σύμβουλος προσβασιμότητας και συμπερίληψης του Δήμου Αθηναίων, μου μιλά για τα υπέροχα μονοπάτια προσβασιμότητας στην Κόστα Ρίκα και τη Νέα Ζηλανδία και παραδέχεται ότι το έργο στην Πάρνηθα είναι πολύ καλύτερο από ό,τι περίμενε: «Είναι πολύ ωραίο που ξαφνικά υπάρχει κάτι που περιλαμβάνει και εμένα. Σκέψου ότι δυσκολεύομαι να κυκλοφορήσω στην Αθήνα, από την άλλη όμως βρέθηκα σε έναν Εθνικό Δρυμό και μπορώ να κινηθώ άνετα και κυρίως με ασφάλεια. Αν το περιβάλλον είναι σωστό, η αναπηρία μου μικραίνει, αν είναι λάθος μεγαλώνει. Είμαστε ψηλά, σε ένα βουνό και η αναπηρία μου μίκρυνε, επειδή κάποιοι δούλεψαν για να φτιάξουν αυτό το μονοπάτι».
«Είναι πολύ ωραίο που ξαφνικά υπάρχει κάτι που περιλαμβάνει και εμένα. Σκέψου ότι δυσκολεύομαι να κυκλοφορήσω στην Αθήνα, από την άλλη όμως βρέθηκα σε έναν Εθνικό Δρυμό και μπορώ να κινηθώ άνετα και κυρίως με ασφάλεια. Αν το περιβάλλον είναι σωστό, η αναπηρία μου μικραίνει, αν είναι λάθος μεγαλώνει».
Το πρώτο δασικό μονοπάτι προσβασιμότητας της Ελλάδας εγκαινιάστηκε στην Πάρνηθα-3
Το μονοπάτι ξεκινά από το πάρκινγκ του καταφυγίου Μπάφι. Εκεί ακριβώς συναντιέται και με το μονοπάτι πρόσβασης στο καταφύγιο, ούτως ώστε ο καθένας να μπορεί να επιλέξει τη διαδρομή του.
Την ίδια χαρά νιώθει και ο Πάνος Κωνσταντόπουλος, πρόεδρος του Kaizen Foundation: «Η πρόσβαση στη φύση πρέπει να είναι αυτονόητη για όλους, αλλά δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει. Πλέον άνθρωποι με αναπηρία, οικογένειες με μικρά παιδιά και καρότσια μπορούν να κάνουν μία βόλτα στην Πάρνηθα. Για εμάς είναι πολύ σημαντικό να ζούμε σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, είμαι πολύ χαρούμενος που παραδίδουμε αυτό το έργο».
Και αυτή είναι η συμπεριληπτική διάσταση του μονοπατιού σε ένα δεύτερο επίπεδο, αφού εκτός από τα ΑμεΑ θα δώσει πρόσβαση σε παιδικά καρότσια, ηλικιωμένους, ακόμη και στους επισκέπτες του καταφυγίου, πολλοί από τους οποίους ανεβαίνουν έως εκεί μόνο για καφέ ή φαγητό, δίχως μια βόλτα στο δάσος είτε λόγω φόβου είτε λόγω μη εξοικείωσης.
Το πρώτο δασικό μονοπάτι προσβασιμότητας της Ελλάδας εγκαινιάστηκε στην Πάρνηθα-4
Σημείο ξεκούρασης με ενημερωτική πινακίδα για τη φύση του Εθνικού Δρυμού.
Κατασκευασμένο από κουρασάνι εξωτερικά το οποίο είναι ελαστικό, ανθεκτικό στην υγρασία και τις καιρικές συνθήκες του βουνού και ασφαλώς πιο φυσικό και όμορφο στην όψη, το κυκλικό μονοπάτι της Πάρνηθας διαθέτει κιγκλιδώματα καθοδήγησης, ήπιες κλίσεις όπως απαιτείται, κουπαστές και σήμανση σε κατάλληλο ύψος, ένα γεφυράκι και μικρές «πλατείες» ως χώρους ξεκούρασης. Απαγορεύεται δε ασφαλώς η μετακίνηση εντός του με ποδήλατα και μηχανές. Και ναι, σε κανέναν φυσιολάτρη δεν αρέσει να βλέπει κατασκευές στο δάσος, αλλά μάλλον είναι πιο σημαντικό το ότι η μικρή Δανάη κατάφερε φέτος να έρθει στο πάρτι της Ελένης.
ΠΑΡΝΗΘΑ ΑΜΕΑ ΦΥΣΗ
Όλγα Χαραμή
