Ο Αλέξανδρος Γκράχαμ Μπελ δεν ξεκίνησε ποτέ με σκοπό να αλλάξει τον κόσμο. Απλώς ήθελε να ακούσουν οι δύο γυναίκες που αγαπούσε περισσότερο τη φωνή του.

Ο Αλέξανδρος Γκράχαμ Μπελ δεν ξεκίνησε ποτέ με σκοπό να αλλάξει τον κόσμο. Απλώς ήθελε να ακούσουν οι δύο γυναίκες που αγαπούσε περισσότερο τη φωνή του. Ο Αλέξανδρος Γκράχαμ Μπελ γεννήθηκε σε έναν κόσμο σιωπής. Μεγάλωσε στο Εδιμβούργο, σε ένα σπίτι όπου μελετούσαν τον ήχο, όχι επειδή υπήρχε άφθονος, αλλά γιατί έλειπε. Η μητέρα του, η Ελίζα, ήταν βαριά κωφή. Για να επικοινωνήσει μαζί της, ο νεαρός Αλέξανδρος έπρεπε να γέρνει κοντά της, να μιλάει προσεκτικά στο αυτί της και να παρατηρεί τις εκφράσεις του προσώπου της, περιμένοντας να καταλάβει τα λόγια του και να αντιληφθεί τη δόνηση της φωνής του. Όταν το κατάφερνε, τα μάτια της φωτίζονταν. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, ζούσε αποκομμένη από τον κόσμο του ήχου.

Ο πατέρας του, ο Αλέξανδρος Μελβίλ Μπελ, αφιέρωσε τη ζωή του στην επιστήμη του λόγου. Δημιούργησε τον "Ορατό Λόγο", ένα σύστημα συμβόλων που έδειχνε πώς να κινείται το στόμα για να σχηματίζει ήχους, σχεδιασμένο για να βοηθά τους κωφούς να μιλούν λέξεις που δεν μπορούσαν να ακούσουν. Το σπίτι τους δεν ήταν απλώς μια οικογενειακή εστία. Ήταν ένα εργαστήριο γεμάτο ιδέες, απογοητεύσεις και αναπάντητα ερωτήματα.

Ένα ερώτημα ακολουθούσε τον Αλέξανδρο παντού: Πώς μπορείς να επικοινωνήσεις με κάποιον που αγαπάς όταν ο ήχος δεν μπορεί να φτάσει σ' αυτόν; Αυτό το ερώτημα δεν τον εγκατέλειψε ποτέ.

Το 1870, η απώλεια αναστάτωσε τη ζωή του. Οι δύο αδελφοί του πέθαναν από φυματίωση. Φοβούμενοι ότι θα έχαναν και τον τελευταίο τους γιο, οι γονείς του μετέφεραν την οικογένεια στο Μπράντφορντ, στο Οντάριο. Ο Αλέξανδρος ήταν 23 ετών, γεμάτος θλίψη, αποκομμένος και έτοιμος να ξεκινήσει από την αρχή.

Έναν χρόνο αργότερα, μετακόμισε στη Βοστώνη και άνοιξε σχολείο για κωφούς μαθητές. Δεν δίδασκε από θεωρία — καταλάβαινε την απομόνωση προσωπικά. Οι μαθητές του το ένιωθαν αυτό και τον εμπιστεύονταν.

Εκεί γνωρίστηκε με τη Μέιμπελ Χάμπαρντ. Η Μέιμπελ είχε χάσει την ακοή της σε ηλικία πέντε ετών από την ερυθρά. Ποτέ ξανά δεν θα άκουγε. Όμως, ήταν λαμπρή, πνευματώδης, αποφασιστική και ανεξάρτητη. Διάβαζε τα χείλη άπταιστα και μάθαινε να μιλάει χωρίς ποτέ να ακούσει τη δική της φωνή. Ο Μπελ προσλήφθηκε για να την διδάξει. Και τότε την ερωτεύτηκε.

Η Μέιμπελ ήταν κόρη του Γκάρντινερ Γκρίν Χάμπαρντ, ενός ισχυρού δικηγόρου. Ο Μπελ ήταν ένας φτωχός μετανάστης δάσκαλος με μεγάλες ιδέες και λίγα χρήματα. Αν τον εξέταζες με βάση τις κοινωνικές προσδοκίες και τις πρακτικές συνθήκες της εποχής, ο γάμος τους φαινόταν αδικαιολόγητος. Αλλά η Μέιμπελ έβλεπε κάτι που οι άλλοι δεν έβλεπαν — την ενσυναίσθηση του, την εστίασή του, την ήσυχη ένταση που τον χαρακτήριζε.

Πέρασαν μαζί τις δοκιμασίες της ζωής και έτσι αποφάσισαν να αρραβωνιαστούν. Και ο Μπελ έκανε μια ιδιωτική υπόσχεση στον εαυτό του: κάπως θα έβρισκε τρόπο να την κάνει να τον ακούσει.

Καθημερινά δίδασκε. Και κάθε βράδυ εξαφανιζόταν σε ένα μικρό εργαστήριο γεμάτο καλώδια, μαγνήτες, μπαταρίες και ημιτελή πειράματα. Η πρώιμη δουλειά του επικεντρωνόταν στη βελτίωση του τηλέγραφου — στην αποστολή πολλαπλών μηνυμάτων μέσω ενός καλωδίου. Ήταν πρακτικό. Εφικτό. Αλλά μια άλλη ιδέα πήρε τον έλεγχο. Αν ο ήχος ήταν δόνηση... και η δόνηση μπορούσε να μετατραπεί σε ηλεκτρισμό... και ο ηλεκτρισμός να μετατραπεί ξανά σε δόνηση... Θα μπορούσε η ανθρώπινη φωνή να ταξιδέψει μέσα από ένα καλώδιο; Θα μπορούσε να μιλήσει σε ένα δωμάτιο και να ακουστεί σε άλλο; Σε μια πόλη; Σε όλο τον κόσμο;

Εργάστηκε εμμονικά. Ο βοηθός του, Τόμας Ουάτσον, τον βοήθησε να δοκιμάσει αμέτρητους σχεδιασμούς — μεμβράνες, πηνία, ηλεκτρική αντίσταση. Αποτυχία μετά από αποτυχία.

Και τότε, στις 10 Μαρτίου 1876, όλα άλλαξαν. Ο Μπελ ήταν σε ένα δωμάτιο στο εργαστήριό του στη Βοστώνη. Ο Ουάτσον ήταν σε άλλο δωμάτιο. Ο Μπελ χύνοντας οξύ από την μπαταρία φώναξε αυθόρμητα: «Κύριε Ουάτσον — έρχεστε εδώ — θέλω να σας δω.» Ο Ουάτσον στο άλλο δωμάτιο τον άκουσε. Όχι μέσω του αέρα. Μέσω του καλωδίου.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, η ανθρώπινη φωνή ταξίδεψε ηλεκτρικά. Ο ήχος μεταδόθηκε μέσα από το καλώδιο. Ο Μπελ είχε καταθέσει την αίτηση για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις 7 Μαρτίου — τρεις μέρες πριν από την ιστορική στιγμή της πρώτης μετάδοσης της φωνής μέσω καλωδίου. Ωστόσο, και ο Έλισα Γκρέι, άλλος εφευρέτης, κατέθεσε παρόμοια αξίωση την ίδια ημέρα.

Ξεκίνησαν οι μηνύσεις. Περισσότερες από εξακόσιες προκλήσεις ακολούθησαν. Το τηλέφωνο έγινε μία από τις πιο αμφισβητούμενες εφευρέσεις στην ιστορία.

Ωστόσο, το δίπλωμα του Μπελ επικράτησε. Και ο κόσμος άλλαξε.

Παράξενα, ο Μπελ δεν ήθελε την προσοχή. Αρνήθηκε να κρατήσει τηλέφωνο στο γραφείο του. Πίστευε πως η δουλειά του με τους κωφούς φοιτητές είχε περισσότερη σημασία από κάθε συσκευή. Η ιστορία όμως δεν συμφώνησε.

Οι γραμμές τηλεφώνου εξαπλώθηκαν — σε πόλεις, χώρες, ηπείρους. Η ανθρωπότητα έμαθε να μιλάει μέσα από την απόσταση.

Ο Μπελ δεν σταμάτησε ποτέ να εφευρίσκει. Εξερεύνησε την αεροπλοΐα, κατασκεύασε τεράστιες άγκυρες, επηρέασε την αεροπορία, κατέρριψε ταχύτητες ρεκόρ με υδροπλάνα και μετέδωσε ήχο μέσω φωτός — έναν πρόγονο των οπτικών ινών. Ξανά και ξανά, η δουλειά του επέστρεφε στον ίδιο σκοπό: να ξεπεράσει τη σιωπή.

Παντρεύτηκε τη Μέιμπελ το 1877. Μοιράστηκαν 45 χρόνια μαζί. Εκείνη ποτέ δεν άκουσε τη φωνή του, αλλά ένιωθε την αφοσίωσή του σε κάθε του προσπάθεια να γεφυρώσει εκείνη την απόσταση. Έγινε η σύντροφός του στη ζωή και στις επιχειρήσεις, σταθεροποιώντας τις ιδέες του στην πραγματικότητα.

Στις 2 Αυγούστου 1922, ο Αλέξανδρος Γκράχαμ Μπελ πέθανε σε ηλικία 75 ετών, έχοντας στο πλευρό του τη Μέιμπελ. Δύο μέρες αργότερα, συνέβη κάτι εκπληκτικό. Στις 6:25 το απόγευμα, κάθε τηλέφωνο στη Βόρεια Αμερική σιώπησε. Δεκατρία εκατομμύρια τηλέφωνα σταμάτησαν να χτυπούν. Κανείς δεν μιλούσε. Για ένα πλήρες λεπτό, ο κόσμος πάγωσε — τιμώντας τον άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του για να σπάσει τη σιωπή.

Ο Μπελ δεν εφηύρε το τηλέφωνο για να συνδέσει την ανθρωπότητα. Το εφηύρε γιατί η μητέρα του δεν μπορούσε να τον ακούσει. Γιατί η γυναίκα του δεν μπορούσε να τον ακούσει. Γιατί η αγάπη απαιτούσε μια γέφυρα εκεί που δεν υπήρχε.

Κάθε τηλεφωνική κλήση σήμερα — κάθε ψίθυρος παρηγοριάς, κάθε επείγον μήνυμα, κάθε «σ' αγαπώ» που εκφέρεται μέσα από απόσταση — επιστρέφει σε έναν άνθρωπο που κυνηγούσε τον ήχο μέσα από τη σιωπή.

Το τηλέφωνο δεν γεννήθηκε από φιλοδοξία. Γεννήθηκε από την αγάπη.

Μπορεί να είναι εικόνα παιδ

7 Ομόκεντροι Κύκλοι Αυτογνωσίας - by Maria Pinoti 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ε.Σ.Α.μεΑ.: Κατάργηση εισοδηματικών κριτηρίων – Δικαίωμα στη δωρεάν μετακίνηση για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες/ ή και σπάνιες παθήσεις

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ε.Σ.Α.μεΑ.: Κατάργηση εισοδηματικών κριτηρίων – Δικαίωμα στη δωρεάν μετακίνηση για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες/ ή και σπάνιες παθήσεις

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ε.Σ.Α.μεΑ.: Κατάργηση εισοδηματικών κριτηρίων – Δικαίωμα στη δωρεάν μετακίνηση για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες/ ή και σπάνιες παθήσεις

Την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων για το δικαίωμα της δωρεάν μετακίνησης με τα αστικά ΜΜΜ για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και την επίδειξη της πλαστικής κάρτας αναπηρίας ως μέσο απόδειξης για την παροχή της δωρεάν μετακίνησης ζητά η ΕΣΑμεΑ, με επιστολή της στους αρμόδιους υπουργούς Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δ. Μιχαηλίδου και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κ. Πιερρακάκη.

Όπως είχε επισημανθεί και σε προηγούμενη παρέμβαση της ΕΣΑμεΑ, η δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά ΜΜΜ για την Π.Ε. Αττικής και για την Π.Ε. Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται με την πλαστική κάρτα αναπηρίας ενώ για τις λοιπές Π.Ε. της χώρας, απαιτείται το δελτίο μετακίνησης και δεν γίνεται αποδεκτή η πλαστική κάρτα αναπηρίας. Συνεπώς, άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις που διαθέτουν το δελτίο μετακίνησης με τα αστικά ΜΜΜ και ταυτόχρονα είναι κάτοχοι της πλαστικής κάρτας αναπηρίας, έχουν εξασφαλισμένο το δικαίωμα της δωρεάν μετακίνησης με τα αστικά ΜΜΜ σε όλη τη χώρα. Αντιθέτως, οι κάτοικοι των Π.Ε. Αττικής και Θεσσαλονίκης οι οποίοι δεν έχουν το δικαίωμα έκδοσης δελτίου μετακίνησης για τα αστικά ΜΜΜ, δεν έχουν το δικαίωμα της δωρεάν μετακίνησης με τα αστικά ΜΜΜ πλην των προαναφερθεισών δύο Π.Ε. κάτι το οποίο αποτελεί διάκριση μεταξύ των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις.

Κατόπιν διερεύνησης, η ΕΣΑμεΑ ενημερώθηκε ότι η πλαστική κάρτα αναπηρίας δε μπορεί να γίνει αποδεκτή από τα Αστικά ΚΤΕΛ των λοιπών Π.Ε. εκτός της Αττικής και της Θες/νίκης δεδομένου ότι μέσω της πλαστικής κάρτας αναπηρίας, δεν είναι εφικτός ο έλεγχος των εισοδηματικών κριτηρίων που προβλέπονται για τη δωρεάν μετακίνηση με αστικά ΜΜΜ.

Η κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων καθώς και η επίδειξη της πλαστικής κάρτας αναπηρίας ως μέσο απόδειξης είναι επιβεβλημένη.

Η ΕΣΑμεΑ ενημερώνει επίσης ότι πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του γενικού γραμματέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, Κωνσταντίνου Μεγαρίτη, και του αντιπροέδρου της ΕΣΑμεΑ και προέδρου ΠΟΣΓΚΑμεΑ Ιωάννη Μοσχολιού, μετά τις συνεχείς παρεμβάσεις της ΕΣΑμεΑ σχετικά με τα προβλήματα που διαπιστώνονται με την κάρτα αναπηρίας, από τις εκατοντάδες διαμαρτυρίες στην υπηρεσία της ΕΣΑμεΑ «Διεκδικούμε Μαζί». Συνοπτικά τα προβλήματα αφορούν στο help desk, που έχει τεράστιες δυσκολίες ανταπόκρισης και δεν έχει πρόβλεψη για άμεση εξυπηρέτηση για τους κωφούς και βαρήκοους, στα μεγάλα προβλήματα με τα ΕΛΤΑ και την παράδοση της κάρτας αναπηρίας στους δικαιούχους, καθώς και στη χρήση της κάρτας αναπηρίας σε διαφορετικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), που «σκοντάφτει» ανά Μέσο και ανά περιοχή.

Όπως αναφέρεται και στο δελτίο Τύπου του υπουργείου σχετικά με τη συνάντηση,

«Αντικαταστάθηκε ο πάροχος διανομής των καρτών λόγω καθυστερήσεων στην παράδοσή τους. Κατά τη διαδικασία παράδοσης της κάρτας αναπηρίας από τα ΕΛΤΑ, καταγράφηκαν δυσλειτουργίες, όπως η μη ειδοποίηση των δικαιούχων αλλά και προβλήματα εξυπηρέτησης στα καταστήματα. Για αυτό το λόγο το Υπουργείο ήδη άλλαξε διανομέα.

Η προμήθεια από το Υπουργείο Οικογένειας έξι μηχανημάτων του ΟΑΣΑ για την ενεργοποίηση των καρτών πριν από την αποστολή τους στους δικαιούχους, ώστε να παραλαμβάνονται έτοιμες προς χρήση. Κατά την ενεργοποίηση της κάρτας αναπηρίας στα μηχανήματα του ΟΑΣΑ διαπιστώθηκαν τεχνικές δυσκολίες και για να επιλύσει το ζήτημα, το Υπουργείο ήδη τις προ-ενεργοποιεί.

Αυξήθηκε το προσωπικό της γραμμής υποστήριξης (helpdesk) με τη συμμετοχή και του 1555 στην εξυπηρέτηση των πολιτών. Η αυξημένη ζήτηση υποστήριξης, σε συνδυασμό με τα ζητήματα εφαρμογής, δημιούργησε αυξημένο φόρτο στη γραμμή υποστήριξης (helpdesk) οπότε το Υπουργείο ήδη ανταποκρίθηκε με ενίσχυση του προσωπικού τηλεφωνικής υποστήριξης».

Η ΕΣΑμεΑ και οι οργανώσεις της αναμένουν την απάντηση των αρμόδιων Υπουργείων στο αίτημα για την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων καθώς και την ουσιαστική επίλυση όλων των ανωτέρω ζητημάτων. Οι πολίτες με αναπηρία, χρόνια ή/και σπάνια πάθηση μπορούν να συνεχίσουν να επικοινωνούν με την ΕΣΑμεΑ και την υπηρεσία της «Διεκδικούμε Μαζί» στο 2109949837 ώρες 9-2.30 από Δευτέρα έως Παρασκευή καθώς και στο email esaea@otenet.gr για όποιο θέμα προκύπτει σχετικά με την κάρτα αναπηρίας και τη χρήση της. 

Από την έλλειψη εκπαίδευσης… στα αδιάβατα πεζοδρόμια – «Αόρατοι» οι τυφλοί στην Κρήτη

Από την έλλειψη εκπαίδευσης… στα αδιάβατα πεζοδρόμια – «Αόρατοι» οι τυφλοί στην Κρήτη

Κατερίνα Παντινάκη

Πεζοδρόμια, οδηγοί όδευσης τυφλών και μια νοοτροπία, που… ξεχνά την συμπερίληψη

Τέσσερις δεκαετίες από την ίδρυσή της, το 1986, η Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Κρήτης εξακολουθεί να αγωνίζεται για τα αυτονόητα: την αυτόνομη μετακίνηση, την εκπαίδευση, την προσβασιμότητα και τον σεβασμό. Όπως σημειώνουν ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής, Μενέλαος Μαρκοδημητράκης, και η αντιπρόεδρος Ελευθερία Ζαμπετάκη, οι άνθρωποι με οπτική αναπηρία στην Κρήτη βιώνουν έναν καθημερινό αποκλεισμό, που ξεκινά από την έλλειψη εκπαίδευσης και καταλήγει στα αδιάβατα πεζοδρόμια.

Χωρίς εκπαίδευση κινητικότητας εδώ και μία δεκαετία

Ο εκπαιδευτής κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης θεωρείται «το άλφα και το ωμέγα» για την αυτονομία ενός τυφλού ανθρώπου. Κι όμως, στην Κρήτη δεν υπάρχει ούτε ένας τέτοιος εκπαιδευτής από το 2015.

«Από το 2002 ως το 2015 υπήρχε μία εκπαιδεύτρια για όλη την Κρήτη. Έκανε ό,τι μπορούσε, κάλυπτε στοιχειωδώς ανάγκες. Μετά τελείωσε. Και από τότε τίποτα», αναφέρει ο κ. Μαρκοδημητράκης.

Η απουσία αυτή κάθε άλλο παρά τυχαία μπορεί να θεωρηθεί, καθώς στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ θεσμοθετημένη δημόσια θέση εκπαιδευτών κινητικότητας, ούτε όμως και φορέας πιστοποίησης. Οι «μετρημένοι» εκπαιδευμένοι επαγγελματίες που υπήρχαν σε όλη τη χώρα απορροφήθηκαν αρχικά από τη θυγατρική εταιρεία «Πρωτοπορία» του ΚΕΑΤ, όμως η χρόνια υποχρηματοδότηση οδήγησε σταδιακά στην αποχώρησή τους.

«Οι εκπαιδεύτριες πληρώνονταν μία φορά τον χρόνο, αν υπήρχαν χρήματα. Έφυγαν όλες και βρήκαν αλλού δουλειά. Σήμερα εκπαιδευμένοι εκπαιδευτές δεν υπάρχουν» – σημειώνει ο κ.Μαρκοδημητράκης.

Τα στοιχεία του ΟΠΕΚΑ (Ιανουάριος 2025) είναι αποκαλυπτικά: 1.309 άτομα με οπτική αναπηρία άνω του 80% ζουν στην Κρήτη, εκ των οποίων 540 στον νομό Ηρακλείου. Κι όμως, κανείς τους δεν έχει πρόσβαση σε δωρεάν εκπαίδευση κινητικότητας. «Η εκπαίδευση είναι δια βίου και κοστίζει χιλιάδες ευρώ. Είναι αδιανόητο να περιμένεις από έναν τυφλό να πληρώσει ξενοδοχεία, εισιτήρια και αμοιβές εκπαιδευτών από άλλη πόλη» – τονίζει ο πρόεδρος της Ένωσης.

Ωστόσο, στο τούνελ διαφαίνεται… φως! Σύμφωνα με ενημέρωση του ΚΕΑΤ, στις 2 Δεκεμβρίου 2025 συμφωνήθηκε με το αρμόδιο Υπουργείο και τους φορείς των τυφλών να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για πιστοποίηση εκπαιδευτών κινητικότητας στην Ελλάδα. Το αρχικό πλάνο προβλέπει εκπαίδευση 40 εκπαιδευτών πανελλαδικά (500 ώρες σε έναν χρόνο), ενώ ο Μενέλαος Μαρκοδημητράκης εκτιμά ότι 2-3 εκπαιδευτές θα καλύψουν τις ανάγκες σε επίπεδο νησιού.

Πάντως αναπάντητο παραμένει το ερώτημα για το πού και με ποια εργασιακή σχέση θα απασχοληθούν αυτοί οι άνθρωποι. «Δεν ξέρουμε αν θα δουλεύουν με μπλοκάκι, στην Περιφέρεια, σε κοινωνικές υπηρεσίες ή αν θα τους απορροφήσει κάποιο Υπουργείο. Τίποτα δεν είναι σαφές» – λέει ο κ. Μαρκοδημητράκης.

Χωρίς εκπαίδευση, ούτε σκύλος-οδηγός

Η έλλειψη εκπαίδευσης κινητικότητας έχει και ένα ακόμη σοβαρό αντίκτυπο: οι τυφλοί της Κρήτης δεν μπορούν να αποκτήσουν σκύλο-οδηγό.

«Πρώτα πρέπει να έχεις άψογη εκπαίδευση με το λευκό μπαστούνι και μετά μπορείς να πάρεις σκύλο» – εξηγεί η κ. Ζαμπετάκη. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν μόλις 25 σκύλοι-οδηγοί, ενώ στην Αθήνα η αναμονή για εκπαίδευση φτάνει τους έξι μήνες. Για την Κρήτη, η πρόσβαση είναι πρακτικά ανύπαρκτη.

Ηράκλειο: μια πόλη μη προσβάσιμη

Η καθημερινότητα στην πόλη του Ηρακλείου περιγράφεται ως «επιεικώς τραγική». Πεζοδρόμια στενά, γεμάτα δέντρα, παρτέρια, σκάμματα, τραπεζοκαθίσματα και παρκαρισμένα αυτοκίνητα.

«Δεν υπάρχει καμία συνεχόμενη, ασφαλής διαδρομή. Αν δεν σε λυπηθούν οι οδηγοί στη διάβαση, δεν σταματούν. Αυτό δεν είναι σεβασμός, είναι οίκτος», υπογραμμίζει ο κ. Μαρκοδημητράκης.

Η αντιπρόεδρος της Ένωσης αναγκάζεται να κυκλοφορεί πάντα με συνοδό: «Ακόμα κι έτσι, συναντώ συνεχώς εμπόδια. Ράμπες κατειλημμένες, πεζοδρόμια κατειλημμένα, αυτοκίνητα παντού».

Νομοθεσία με κενά και έργα χωρίς μέριμνα

Παρά τις πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία, κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ακάλυπτα, εξηγεί ο πρόεδρος της ΠΕΤΚ, φέρνοντας ως παράδειγμα ζητήματα που μπορεί να ακούγονται μικρής σημασίας, είναι όμως μείζονος καθώς επηρεάζουν τη δυνατότητα της κίνησης των τυφλών. Το πως θα γίνουν οι φυτεύσεις των δέντρων στα πεζοδρόμια αλλά και η σωστή τοποθέτηση των οδηγών όδευσης τυφλών αποτελούν βασικές παραμέτρους για να μπορεί ένας άνθρωπος με πρόβλημα όρασης να κινηθεί ανεμπόδιστα.

«Φτιάχνονται έργα εκατομμυρίων χωρίς καμία πρόβλεψη. Ενετικά Τείχη, πεζόδρομοι, πλατείες… πουθενά οδηγός τυφλών» – καταγγέλλει ο κ. Μαρκοδημητράκης.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της κεντρικότατης πλατείας Ελευθερίας, στο Ηράκλειο, όπου – όπως αναφέρει ο Μ.Μαρκοδημητράκης – ο οδηγός όδευσης απουσιάζει. Ομοίως προβληματική είναι η κατάσταση και στην κάποτε επονομαζόμενη οδό Πλάνης… την 25ης Αυγούστου, που σήμερα μπορεί μόνο να πλανεύσει έναν τυφλό για το ότι μπορεί να βαδίσει ακολουθώντας τον οδηγό όδευσης, ο οποίος έχει τοποθετηθεί σε λάθος σημείο.

Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις προς τον Δήμο Ηρακλείου και τα Υπουργεία, οι άνθρωποι με οπτική αναπηρία εξακολουθούν να αισθάνονται αποκλεισμένοι.

«Δεν καταγγέλλουμε για να καταγγείλουμε. Προτείνουμε λύσεις, ζητάμε να μας συμβουλεύονται. Η έλλειψη βούλησης είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα» – καταλήγει ο κ. Μαρκοδημητράκης.

Ο Μενέλαος Μαρκοδημητράκης εξηγεί ότι η εκμάθηση της γραφής Braille στην Κρήτη παρέχεται αποκλειστικά από την Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Κρήτης και λειτουργεί κυρίως ως επαγγελματικό εφόδιο. Το τρίμηνο σεμινάριο, κόστους 280 ευρώ, απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτικούς παράλληλης στήριξης που χρειάζονται τη γνώση της γραφής για τη δουλειά τους, ενώ κατά καιρούς συμμετέχουν και άνθρωποι που απλώς θέλουν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους, ακόμη και ανήλικοι.

Όπως σημειώνει, το ενδιαφέρον που παλαιότερα ήταν έντονο έχει πλέον μειωθεί δραματικά, με αποτέλεσμα σήμερα να συμμετέχουν μόλις έξι μαθητές. Βασικός λόγος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η γνώση της γραφής Braille δεν μοριοδοτείται ακόμη στους πίνακες κατάταξης των εκπαιδευτικών. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες και τα αιτήματα του Πανελλήνιου Συλλόγου και της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών, δεν έχει δοθεί μέχρι στιγμής καμία μοριοδότηση, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό κίνητρο για περισσότερους εκπαιδευτικούς.

Παράλληλα, ο κ. Μαρκοδημητράκης υπογραμμίζει ότι τα σεμινάρια αποτελούν ουσιαστικά τη μοναδική πηγή εσόδων του φορέα, από την οποία καλύπτονται βασικές ανάγκες, όπως η γραμματειακή υποστήριξη, αλλά και οι δράσεις για τα μέλη, όπως εργαστήρια πηλού, χορού, μετακινήσεις και άλλες κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.

Πηγή: www.neakriti.gr 

Χανιά: Η Τροχαία αφαίρεσε τις πινακίδες από τα οχήματα 8 νεφροπαθών την ώρα της αιμοκάθαρσης

Χανιά: Η Τροχαία αφαίρεσε τις πινακίδες από τα οχήματα 8 νεφροπαθών την ώρα της αιμοκάθαρσης

Η Τροχαία επέβαλε πρόστιμο και αφαίρεσε τις πινακίδες από τα οχήματα 8 νεφροπαθών την ώρα που εκείνοι υποβάλονταν σε αιμοκάθαρση στο νοσοκομείοτων Χανίων.

Αδιανόητο περιστατικό έλαβε χώρα στα Χανιά, όταν η Τροχαία επέβαλε πρόστιμο και αφαίρεσε πινακίδες από τα οχήματα 8 νεφροπαθών την ώρα που εκείνοι υποβάλονταν σε αιμοκάθαρση στο νοσοκομείο.

Σύμφωνα με πληροφορίες της εκπομπής Buongiorno, οι άνθρωποι είχα σταθμεύσει τα οχήματα του στις θέσεις ΑμεΑ, τοποθετώντας την ειδική κάρτα που είχαν λάβει από το Νοσοκομείο Χανίων, ώστε να μπορέσουν να σταθμεύσουν στο συγκεκριμένο σημείο.

Στη συνέχεια, αστυνομικοί, μετά από κλήση που έλαβαν, αφαίρεσαν τις πινακίδες από τα συγκεκριμένα οχήματα, παρά τις εκκλήσεις της Διευθύντριας της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού προς τη Διοίκησης της Τροχαίας Χανίων να επιστρεφούν στους ασθενείς.

«Εμείς είμαστε όλοι αιμοκαθαιρόμενοι. Είχαμε ενημερώσει την προϊσταμένη του τμήματος, αν μπορούμε να παρκάρουμε με το άσπρο καρτελάκι, που μας είχε παραχωρηθεί από το νοσοκομείο. Το νοσοκομείο μας είπε ότι μπορούμε να παρκάρουμε», καταγγέλλει ένας από τους νεφροπαθής.

Απο την πλευρά της, η Διευθύντρια Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, Αντωνία Παπαδάκη ανέφερε: «Υπάρχει ένα πάρκινγκ στο νοσοκομείο, το οποίο είναι για να εξυπηρετεί ασθενείς, οι οποίοι υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. Και είναι θέσεις οι οποίες έχουν ειδική σήμαση για ΑμεΑ.»

Και συμπλήρωσε: «Όλοι οι ασθενείς μας έχουν από μια κάρτα, την οποία τυπώνουμε εδώ στο νοσοκομείο που καταδεικνύει ότι οι άνθρωποι είναι νεφροπαθείς. Αυτό είναι το πάρκινγκ των νεφροπαθών και φροντίζουμε πάντα να αφήνουμε ελέυθερες τις θέσεις. Δεν γνωρίζω ποιος κάλεσε την Τροχαία».

Πηγή: www.reader.gr 

«Σοβαρά εμπόδια των κωφών και βαρήκοων πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες και βασικές συναλλαγές στη Θεσσαλονίκη και σε όλη τη χώρα»

 «Σοβαρά εμπόδια των κωφών και βαρήκοων πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες και βασικές συναλλαγές στη Θεσσαλονίκη και σε όλη τη χώρα»

Η Ράνια Θρασκιά, Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή σχετικά με τα σοβαρά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι κωφοί και βαρήκοοι πολίτες σε δημόσιες υπηρεσίες και βασικές συναλλαγές, στη Θεσσαλονίκη και σε ολόκληρη τη χώρα.

Όπως επισημαίνεται, χιλιάδες κωφοί και βαρήκοοι πολίτες αντιμετωπίζουν έναν καθημερινό θεσμικό αποκλεισμό, καθώς δεν υφίσταται καμία οργανική θέση διερμηνέα Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (ΕΝΓ) στο Δημόσιο. Στη Θεσσαλονίκη, όπου διαμένουν περίπου 1.500 κωφοί και βαρήκοοι πολίτες, μόλις 300–350 είναι εγγεγραμμένοι στην Ένωση Κωφών Βορείου Ελλάδος, ενώ η πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες προϋποθέτει την υποβολή αιτήματος προς την Ομοσπονδία Κωφών Ελλάδος για την εξεύρεση διαθέσιμου διερμηνέα ΕΝΓ, δυνατότητα που αφορά αποκλειστικά τα εγγεγραμμένα μέλη σωματείων. Ταυτόχρονα, σε ολόκληρη τη πόλη δραστηριοποιούνται μόλις 10–11 διερμηνείς ΕΝΓ, γεγονός που καθιστά τη διαθεσιμότητά τους εξαιρετικά περιορισμένη. Παράλληλα, οι μόλις 15–20 ώρες δωρεάν διερμηνείας ΕΝΓ ετησίως σε πανελλαδικό επίπεδο δεν επαρκούν για τις αυξημένες διοικητικές, υγειονομικές και τραπεζικές συναλλαγές, ενώ η εξ αποστάσεως εφαρμογή διερμηνείας IRIS λειτουργεί επίσης με σοβαρούς περιορισμούς. Επιπρόσθετα, η έλλειψη επαρκούς θεσμικής και ψηφιακής υποστήριξης, καθώς και η απουσία βασικής εκπαίδευσης των δημοσίων υπαλλήλων στη νοηματική γλώσσα, υπονομεύουν το δικαίωμα των συγκεκριμένων ατόμων στην αξιοπρεπή και ισότιμη εξυπηρέτηση.

Κατόπιν τούτων, η βουλευτής ερωτά τους αρμόδιους Υπουργούς αν θα προχωρήσουν άμεσα σε συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση της καθολικής και ισότιμης πρόσβασης των κωφών και βαρήκοων πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες και βασικές συναλλαγές, στη δημιουργία οργανικών θέσεων διερμηνέων ΕΝΓ στο Δημόσιο και στην αύξηση των ετήσιων ωρών δωρεάν διερμηνείας ΕΝΓ.

Το πλήρες κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

Εσωτερικών

Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Υγείας

Θέμα: «Σοβαρά εμπόδια στην ισότιμη πρόσβαση κωφών και βαρήκοων πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες και βασικές συναλλαγές στη Θεσσαλονίκη και σε όλη τη χώρα»

Η ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στις δημόσιες υπηρεσίες αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και βασικό πυλώνα ενός σύγχρονου κράτους. Ωστόσο στην καθημερινότητα τους, οι κωφοί και βαρήκοοι πολίτες της Θεσσαλονίκης, αλλά και όλης της χώρας, αντιμετωπίζουν σειρά προβλημάτων και δυσλειτουργιών.

Πιο συγκεκριμένα, στην πόλη της Θεσσαλονίκης εκτιμάται ότι ζουν περίπου 1.500 κωφοί και βαρήκοοι πολίτες, εκ των οποίων 300–350 είναι εγγεγραμμένοι στην Ένωση Κωφών Βορείου Ελλάδος. Κάθε φορά που ένας κωφός πολίτης επιθυμεί πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες, η εξυπηρέτησή του προϋποθέτει την υποβολή αιτήματος προς την Ομοσπονδία Κωφών Ελλάδος για την εξεύρεση διαθέσιμου διερμηνέα Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (ΕΝΓ), δυνατότητα που αφορά μόνο τα εγγεγραμμένα μέλη σωματείων, καθώς στο σύνολο της χώρας δεν υφίσταται καμία θεσμοθετημένη οργανική θέση διερμηνέα ΕΝΓ στο Δημόσιο. Την ίδια στιγμή ωστόσο, σε ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη δραστηριοποιούνται περίπου 10–11 διερμηνείς ΕΝΓ χωρίς σταθερή διαθεσιμότητα, αριθμός προδήλως ανεπαρκής για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών. Ως αποτέλεσμα, η πρόσβαση σε υποστήριξη διερμηνείας περιορίζεται στην πράξη για σημαντικό μέρος των κωφών και βαρήκοων πολιτών, καθώς το υφιστάμενο πλαίσιο δεν διασφαλίζει καθολική και ισότιμη πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες και οδηγεί σε de facto αποκλεισμό τους. Σε απομακρυσμένες περιοχές και χωριά της Βόρειας Ελλάδας μάλιστα, η κατάσταση καθίσταται ακόμη δυσχερέστερη, καθώς δεν υφίσταται καμία δυνατότητα παροχής υπηρεσιών διερμηνείας ΕΝΓ.

Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι κωφοί και βαρήκοοι πολίτες δικαιούνται μόλις 15–20 ώρες δωρεάν διερμηνείας ΕΝΓ ετησίως, ανεξαρτήτως των αναγκών και του πλήθους των συναλλαγών τους με το Δημόσιο, όριο που αποδεικνύεται ανεπαρκές στην πράξη. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα διερμηνέων και η ανεπαρκής τεχνολογική υποστήριξη επηρεάζουν εξάλλου κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία και οι τραπεζικές συναλλαγές, όπου η απουσία σταθερής και εξειδικευμένης διερμηνείας και η απαίτηση τηλεφωνικής επικοινωνίας δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στην ισότιμη εξυπηρέτηση. Παράλληλα, η εφαρμογή εξ αποστάσεως διερμηνείας IRIS του Εθνικού Ιδρύματος Κωφών λειτουργεί με αυστηρούς χρονικούς περιορισμούς και ελάχιστο προσωπικό για όλη τη χώρα, με αποτέλεσμα συχνές αναμονές και αδυναμία απρόσκοπτης εξυπηρέτησης. Η έλλειψη βασικής εκπαίδευσης των δημοσίων υπαλλήλων στη νοηματική γλώσσα και η απουσία ενιαίων, υποχρεωτικών προδιαγραφών προσβασιμότητας στις δημόσιες υπηρεσίες εντείνουν τον θεσμικό αποκλεισμό των κωφών και βαρήκοων πολιτών.

Επειδή η ισότιμη και απρόσκοπτη πρόσβαση των κωφών και βαρήκοων πολιτών στις δημόσιες υπηρεσίες αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και προϋπόθεση ουσιαστικής ισότητας,

Επειδή στη Θεσσαλονίκη μεγάλος αριθμός κωφών και βαρήκοων πολιτών αδυνατεί να εξυπηρετηθεί ισότιμα από τις δημόσιες υπηρεσίες,

Επειδή δεν υπάρχει καμία οργανική θέση διερμηνέα Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας στο Δημόσιο, ούτε σε τοπικό ούτε σε πανελλαδικό επίπεδο,

Επειδή η υφιστάμενη ψηφιακή και θεσμική υποστήριξη δεν επαρκεί για ισότιμη πρόσβαση,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. 1. Ποια συγκεκριμένα μέτρα θα λάβουν για τη διασφάλιση, στην πράξη, της ισότιμης πρόσβασης των κωφών και βαρήκοων πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες και βασικές συναλλαγές στη Θεσσαλονίκη και σε όλη τη χώρα; Προτίθενται να δημιουργήσουν οργανικές θέσεις διερμηνέων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας στις δημόσιες υπηρεσίες;

2. 2. Σχεδιάζουν να αυξήσουν τις ετήσιες ώρες δωρεάν διερμηνείας ΕΝΓ για την κάλυψη των διοικητικών, υγειονομικών και άλλων βασικών συναλλαγών των κωφών και βαρήκοων πολιτών;

Πηγή: https://pasok.gr/ 

Επιστολή της Ε.Σ.Α.μεΑ. προς τον κ. Ν. Δένδια, Υπουργό Εθνικής Άμυνας με θέμα: «Διαμαρτυρία για την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων υπέρ των στρατευμένων τέκνων γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τυφλών με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω»

Επιστολή της Ε.Σ.Α.μεΑ. προς τον κ. Ν. Δένδια, Υπουργό Εθνικής Άμυνας με θέμα: «Διαμαρτυρία για την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων υπέρ των στρατευμένων τέκνων γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τυφλών με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω»

Πληροφορίες: Χριστίνα Σαμαρά

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

Αθήνα:            27.01.2026

Αρ. Πρωτ.:       101

ΠΡΟΣ:  κ. Ν. Δένδια, Υπουργό Εθνικής Άμυνας

ΚΟΙΝ:   «Πίνακας Αποδεκτών»

ΘΕΜΑ: «Διαμαρτυρία για την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων υπέρ των στρατευμένων τέκνων γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τυφλών με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω»

Κύριε Υπουργέ,

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) αποτελεί την τριτοβάθμια Οργάνωση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα και αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας. Αίτημα αποκατάστασης ρύθμισης υπέρ στρατευμένων τέκνων τυφλών γονέων

Κύρια αποστολή της είναι η καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες παθήσεις και των οικογενειών τους και η προώθηση, προστασία και απόλαυση των ανθρωπίνων και συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους. Όσον αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αυτά κατοχυρώνονται με τη Σύμβαση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που η χώρα μας μαζί με το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο επικύρωσε με τον Ν. 4074/2012.

Με την παρούσα επιστολή μας σας μεταφέρουμε την έντονη διαμαρτυρία μας για την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων υπέρ των στρατευμένων τέκνων αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω της παραγράφου 3 του άρθρου 75 του νόμου 3421/2005 με τον νέο νόμο 5265/2026 (ΦΕΚ 3/Α/10-1-2026).

Με το άρθρο 268 («Καταργούμενες διατάξεις») του Μέρους Ι΄ του πρόσφατα ψηφισθέντος νόμου 5265/2026 (ΦΕΚ Α΄ 3/10.1.2026) καταργήθηκε η παράγραφος 3 του άρθρου 75 του ν. 3421/2005 (ΦΕΚ Α΄ 302), περί ρυθμίσεων θεμάτων στρατιωτικού προσωπικού. Η εν λόγω διάταξη προέβλεπε ότι:

«Οι οπλίτες που έχουν γονέα με βαριά κινητική αναπηρία τουλάχιστον σε ποσοστό εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω ή γονέα τυφλό, μετά την ολοκλήρωση της βασικής εκπαίδευσης, υπηρετούν πλησίον της κατοικίας των γονέων τους, εφόσον υφίσταται μονάδα, άλλως στην πλησιέστερη μονάδα, υπό την προϋπόθεση ότι συνοικούν με αυτούς».

Η κατάργηση της ανωτέρω ρύθμισης στερεί από τα στρατευμένα τέκνα γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τύφλωση μία ουσιώδη κοινωνική και προστατευτική πρόβλεψη, η οποία είχε θεσπιστεί για την κάλυψη πραγματικών και διαρκών αναγκών φροντίδας και υποστήριξης των οικογενειών αυτών και η απουσία αντίστοιχης μέριμνας δημιουργεί συνθήκες άνισης μεταχείρισης και επιτείνει την κοινωνική επιβάρυνση ευάλωτων οικογενειών.

Κύριε Υπουργέ,

Ως εκ τούτου απευθυνόμαστε σε εσάς και ζητάμε την άμεση ανάληψη των απαραίτητων νομοθετικών ή κανονιστικών πρωτοβουλιών, προκειμένου να αποκατασταθεί η ανωτέρω αδικία και να επανεισαχθεί ειδική ρύθμιση υπέρ των στρατευμένων τέκνων γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τυφλών, στο πλαίσιο της συνταγματικής αρχής της κοινωνικής προστασίας και της ίσης μεταχείρισης των πολιτών.

Ευελπιστώντας πως θα εξετάσετε άμεσα το προαναφερόμενο αίτημα και θα ανταποκριθείτε θετικά, σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος

Ι. Βαρδακαστάνης

Ο Γεν. Γραμματέας

Β. Κούτσιανος

Πηγή: www.esamea.gr 

Επιστολή της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών προς τον Πρόεδρο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), κο Ι. Βαρδακαστάνη με θέμα: Ζητήματα προσβασιμότητας και εξυπηρέτησης ατόμων με οπτική αναπηρία στο τραπεζικό σύστημα

Επιστολή της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών προς τον Πρόεδρο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), κο Ι. Βαρδακαστάνη με θέμα: Ζητήματα προσβασιμότητας και εξυπηρέτησης ατόμων με οπτική αναπηρία στο τραπεζικό σύστημα

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ.ΑΡΙΘΜ. 1890/2005 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ

ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛ.: 210-5229968

e-mail: eoty@otenet.gr

www.eoty.gr

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ’ΑΡΙΘΜ. 9977/12-12-1932 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ & ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΕΠΙΤΙΜΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ &

ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΜΕΛΟΣ  ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ & ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ

ΒΕΡΑNΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛ: 210-5245001,210-5228333,210-5228365,210-5245578

e-mail: pab@otenet.gr                        web site:  www.pst.gr

ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: 122/73

Αθήνα, 28/01/2026

ΤΟΜΕΑΣ: Γραμματείας

Προς: Πρόεδρο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), κο Ι. Βαρδακαστάνη

Κοιν.: 1) Σωματεία – μέλη Ε.Ο.Τ.

2) Περιφερειακές Ενώσεις Π.Σ.Τ.

Θέμα: Ζητήματα προσβασιμότητας και εξυπηρέτησης ατόμων με οπτική αναπηρία στο τραπεζικό σύστημα.

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών (Ε.Ο.Τ.), ο επίσημος Κοινωνικός Εταίρος της Πολιτείας για θέματα τυφλότητας και μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) και το σωματείο μέλος της Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών (Π.Σ.Τ.), εκπροσωπώντας τα άτομα με οπτική αναπηρία στη χώρα μας, επιθυμούν να σας γνωστοποιήσουν μια σειρά σοβαρών και επαναλαμβανόμενων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα μέλη μας κατά τη χρήση τραπεζικών υπηρεσιών-συναλλαγών, τόσο σε ψηφιακό επίπεδο όσο και στα φυσικά καταστήματα και τις αυτόματες ταμειακές μηχανές (ATM).

Παρά τις μεμονωμένες βελτιώσεις που έχουν παρατηρηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις, η συνολική εικόνα εξακολουθεί να δημιουργεί συνθήκες αποκλεισμού, εξάρτησης από τρίτους και παραβίασης της αυτονομίας, της αξιοπρέπειας και των προσωπικών δεδομένων των ατόμων με οπτική αναπηρία.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουμε γίνει δέκτες πλήθους αναφορών από μέλη μας, οι οποίες καταδεικνύουν ότι τα υφιστάμενα εμπόδια δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά διαρθρωτικό πρόβλημα που απαιτεί άμεση και ενιαία αντιμετώπιση.

Α. Εφαρμογές κινητών (Mobile Banking Apps)

Τα μέλη μας αναφέρουν ότι οι εφαρμογές κινητής τραπεζικής (mobile banking apps) παρουσιάζουν σοβαρά εμπόδια προσβασιμότητας, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν ανεξάρτητα. Συγκεκριμένα:

• Δεν είναι πλήρως συμβατές με screen readers (π.χ. VoiceOver, TalkBack) σε κρίσιμες λειτουργίες, όπως πληρωμές, μεταφορές, έλεγχος υπολοίπου, ενεργοποίηση/διαχείριση καρτών κ.λπ.

• Απουσία σαφούς και σταθερής δομής πλοήγησης, με αποτέλεσμα να χάνεται η δυνατότητα αυτονομίας και να απαιτείται η βοήθεια τρίτου προσώπου.

• Δυσκολία στην ανάγνωση και επιβεβαίωση στοιχείων, λόγω ανεπαρκούς περιγραφής πεδίων, μη συμβατών πλήκτρων ή μη αναγνωρίσιμων μηνυμάτων σφάλματος.

• Αδυναμία ολοκλήρωσης βασικών συναλλαγών χωρίς βοήθεια από τρίτο πρόσωπο, γεγονός που οδηγεί σε αποκλεισμό από τη χρήση των βασικών τραπεζικών υπηρεσιών.

• Έλλειψη εναλλακτικών τρόπων επιβεβαίωσης ή υποστήριξης, όπως φωνητική καθοδήγηση ή πρόσβαση μέσω τηλεφωνικής εξυπηρέτησης (phone-banking) 24/7, όταν η εφαρμογή δεν είναι προσβάσιμη.

Β. Αυτόματες Ταμειακές Μηχανές (ATM)

Αναγνωρίζουμε την προσπάθεια που έχει ήδη καταβληθεί από τις συστημικές τράπεζες για την ενσωμάτωση φωνητικής υποστήριξης στα ΑΤΜ, όπως προβλέπει η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα, η οποία κυρώθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με τον Ν. 4994/2022.

Ωστόσο, ζητούμε η προσπάθεια αυτή να αποκτήσει καθολικό χαρακτήρα, ώστε όλα τα ΑΤΜ, ανεξαρτήτως τράπεζας ή περιοχής, να είναι πλήρως προσβάσιμα σε άτομα με οπτική αναπηρία και να δοθεί η δυνατότητα πραγματοποίησης όλων των συναλλαγών.

Γ. Φυσικά Καταστήματα Τραπεζών

Στα φυσικά καταστήματα εξακολουθούν να εφαρμόζονται πρακτικές που θίγουν ευθέως την αυτονομία και την αξιοπρέπεια των ατόμων με οπτική αναπηρία, όπως:

1. Υποχρεωτική παρουσία δύο μαρτύρων ορισμένοι με συμβολαιογραφική πράξη, για τη διενέργεια συναλλαγών ή την υπογραφή εγγράφων.

Η πρακτική αυτή:

o          παραβιάζει το τραπεζικό και προσωπικό απόρρητο,

o          αναγκάζει τους συναλλασσόμενους να αποκαλύπτουν ευαίσθητα οικονομικά δεδομένα σε τρίτους,

o          δεν δικαιολογείται, όταν η εγκυρότητα της συναλλαγής μπορεί να βεβαιωθεί με τη σύμπραξη δύο υπαλλήλων της ίδιας της τράπεζας.

2. Μη αποδοχή υπογραφής με σφραγίδα, παρότι αποτελεί καθιερωμένο και νόμιμο τρόπο υπογραφής για άτομα με οπτική αναπηρία.

3. Έλλειψη φωνητικών ταμειακών μηχανών, τόσο εντός όσο και εκτός καταστημάτων.

4. Υποχρεωτικά ραντεβού για όλες τις συναλλαγές, ακόμη και για απλές διαδικασίες, τη στιγμή που σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες ισχύει καθεστώς προτεραιότητας για τα άτομα με αναπηρία.

5. Επαναλαμβανόμενα περιστατικά μη εφαρμογής των εγκυκλίων, όπου συστηματικά ζητείται αυθαίρετα από άτομα με οπτική αναπηρία η παρουσία εξωτερικών μαρτύρων για κάθε συναλλαγή, ενώ στο παρελθόν οι μάρτυρες ήταν υπάλληλοι της ίδιας της τράπεζας.

Δ. Περιορισμός στη χρήση μετρητών

Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουμε γίνει δέκτες πολλών αναφορών από μέλη μας τα οποία δε διαθέτουν χρεωστική ή πιστωτική κάρτα διότι δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν, καθώς δεν είναι εξοικειωμένα με τα ηλεκτρονικά συστήματα των τραπεζών (ATM και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες). Ως αποτέλεσμα:

• καθίσταται απαγορευτική η ανάληψη ποσών κάτω των 400 ευρώ από τα φυσικά ταμεία,

• περιορίζεται δραστικά η δυνατότητα διαχείρισης των χρημάτων τους σύμφωνα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους.

Ζητούμε να εκδοθεί οδηγία από όλα τα πιστωτικά ιδρύματα-μέλη της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, ώστε τα άτομα με οπτική αναπηρία με ποσοστό 67% αναπηρία και άνω, με προσκόμιση απόφασης ΚΕΠΑ ή κάρτας αναπηρίας ή απόφασης άλλης αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής, να εξυπηρετούνται κατ’ εξαίρεση από τα ταμεία εντός του ωραρίου λειτουργίας τους και καθ’όλη τη διάρκεια αυτού.

Ζήτημα Εγκυκλίων και Μαρτύρων

Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η ισχύουσα εγκύκλιος δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην πράξη. Πολλοί συνάδελφοί μας επικοινωνούν καθημερινά με τους φορείς μας, διαμαρτυρόμενοι για το γεγονός ότι οι τράπεζες απαιτούν την παρουσία εξωτερικών μαρτύρων, επικαλούμενες την εγκύκλιο που προβλέπει ότι:

«Η πιστοποίηση της ταυτότητάς τους, καθώς και η συμπλήρωση των απαραίτητων εγγράφων αιτήσεων ή παραστατικών (…) πραγματοποιείται με τη συνδρομή δύο (2) μαρτύρων που τους συνοδεύουν και υπογράφουν αντί αυτών».

Η πρακτική αυτή έρχεται σε σαφή αντίθεση με παλαιότερες εγκυκλίους τραπεζών, Εθνικής κλπ., σύμφωνα με τις οποίες:

• οι μάρτυρες ήταν κατά προτίμηση υπάλληλοι της τράπεζας,

• ο ίδιος ο τυφλός υπέγραφε τα παραστατικά,

• διασφαλιζόταν τόσο η εγκυρότητα της συναλλαγής όσο και το απόρρητο.

Ενδεικτικό περιστατικό – Απώλεια και παραλαβή τραπεζικής κάρτας από ATM

Ενδεικτικό της προβληματικής εφαρμογής των ανωτέρω εγκυκλίων είναι πρόσφατο περιστατικό που μας καταγγέλθηκε από μέλος μας με οπτική αναπηρία. Συγκεκριμένα, μετά από ανάληψη χρημάτων από αυτόματη ταμειακή μηχανή (ATM), ο συνάδελφος αποχώρησε χωρίς να αντιληφθεί ότι η τραπεζική του κάρτα δεν είχε παραληφθεί. Η κάρτα εντοπίστηκε από πολίτη και παραδόθηκε στο αρμόδιο τραπεζικό κατάστημα.

Όταν το άτομο με οπτική αναπηρία προσήλθε στο κατάστημα για την παραλαβή της κάρτας του, έχοντας μαζί του την αστυνομική του ταυτότητα για την ταυτοποίησή του, του ζητήθηκε με επιτακτικό και πιεστικό τρόπο η παρουσία δύο μαρτύρων. Σε διαφορετική περίπτωση, του δηλώθηκε ρητά ότι η κάρτα δεν θα του παραδιδόταν.

Η πρακτική αυτή δεν λαμβάνει υπόψη την ιδιότητα και τις ανάγκες των ατόμων με οπτική αναπηρία, δημιουργεί αδικαιολόγητα εμπόδια στην άσκηση βασικών τραπεζικών δικαιωμάτων, ενισχύει συνθήκες εξάρτησης από τρίτους και προσβάλλει ευθέως την αξιοπρέπεια και την αυτονομία των συναλλασσόμενων.

Αιτήματα

Με βάση τα παραπάνω, αιτούμαστε:

1. Την έκδοση σαφούς οδηγίας προς όλα τα πιστωτικά ιδρύματα – μέλη της Ένωσης Τραπεζών, ώστε τα άτομα με οπτική αναπηρία με ποσοστό 67% αναπηρία και άνω, με προσκόμιση απόφασης ΚΕΠΑ ή άλλης αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής ή κάρτας αναπηρίας να εξυπηρετούνται κατ’ εξαίρεση από τα ταμεία, εντός του ωραρίου λειτουργίας τους και καθ’όλη τη διάρκεια αυτού.

2. Την επανεξέταση και τροποποίηση των εγκυκλίων που αφορούν τη χρήση μαρτύρων, με στόχο την προστασία των προσωπικών δεδομένων και της αξιοπρέπειας των συναλλασσόμενων ατόμων με οπτική αναπηρία.

3. Την πρόβλεψη, σε κάθε κατάστημα, επιφορτισμένου εργαζομένου, ο οποίος θα υποστηρίζει άτομα με οπτική αναπηρία που δεν είναι εξοικειωμένα με τα ψηφιακά συστήματα, ακόμη και αν διαθέτουν κάρτα.

4. Ζητούμε την άμεση υιοθέτηση ενιαίων προδιαγραφών προσβασιμότητας για όλες τις εφαρμογές κινητής τραπεζικής των μελών της Ένωσης, καθώς και για την φυσική εξυπηρέτηση ώστε να είναι πλήρως λειτουργικές και προσβάσιμες από τα άτομα με οπτική αναπηρία, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα (Ν. 4994/2022).

Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών παραμένουν στη διάθεσή σας για διάλογο και συνεργασία, με στόχο τη διαμόρφωση ενός τραπεζικού συστήματος πραγματικά προσβάσιμου και χωρίς αποκλεισμούς.

Με εκτίμηση

Για το Γ.Σ. της Ε.Ο.Τ.

Ο Πρόεδρος                                                                             Η Γενική Γραμματέας

Νικόλαος Γιαλλούρης                                                 Παρασκευή Τσαβαλιά

Με εκτίμηση

Για το Δ.Σ. του Π.Σ.Τ.

Ο Πρόεδρος                                                                Η Γενική Γραμματέας

Δημήτριος Σηφάκης                                                    Θεοδώρα Φαρδέλα 

ΠΑΣΠΑ Πανελλήνιος Σύλλογος Παραπληγικών Μοιραζόμαστε κάποιες χρήσιμες πληροφορίες που αφορούν στην δωρεάν μετακίνηση ΑμεΑ - κατοίκων Δήμου Πειραιά!

ΠΑΣΠΑ Πανελλήνιος Σύλλογος Παραπληγικών

Καλημέρα φίλοι μας,

Μοιραζόμαστε κάποιες χρήσιμες πληροφορίες που αφορούν στην δωρεάν μετακίνηση ΑμεΑ - κατοίκων Δήμου Πειραιά!

Πληροφορίες για το Πρόγραμμα  Ήφαιστος θα βρείτε στο ακόλουθο link: https://piraeus.gov.gr/odigos-tou-politi-2/,

όπου στο πεδίο ΣΤ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΗΦΑΙΣΤΟΣ»/ αναφέρει τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για να κάνει χρήση κάποιος των ειδικά διαμορφωμένων οχημάτων.

Ειδικότερα αναφέρονται τα ακόλουθα:

ΣΤ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΗΦΑΙΣΤΟΣ»

Δωρεάν μεταφορά ατόμων με κινητική αναπηρία , κατοίκων Δήμου Πειραιά, εντός των γεωγραφικών ορίων του Δήμου Πειραιά, με ειδικά διαμορφωμένα οχήματα.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ:

1.ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

2.ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΑΠΟ ΚΕΠΑ ή ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ

3.ΕΝΑ ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ (ΔΕΗ-ΕΥΔΑΠ)

Υπάρχουν και κάποιες δημοσιεύσεις για το Πρόγραμμα όπως οι ακόλουθες:

https://www.forin.gr/.../dhmos-peiraia-dwrean-metafora...

Δήμος Πειραιά: Δωρεάν μεταφορά για τα άτομα με κινητική αναπηρία μέσω του προγράμματος «Ήφαιστος»

Περισσότερα

FORIN.GR

Δήμος Πειραιά: Δωρεάν μεταφορά για τα άτομα με κινητική αναπηρία μέσω του προγράμματος «Ήφαιστος 

Επιστολή της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σ. Ζαχαράκη με θέμα: Στήριξη του αιτήματος της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών για μοριοδότηση της πιστοποίησης της καλής γνώσης του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille

Επιστολή της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σ. Ζαχαράκη με θέμα: Στήριξη του αιτήματος της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών για μοριοδότηση της πιστοποίησης της καλής γνώσης του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ.ΑΡΙΘΜ. 1890/2005 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ

ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛ.: 210-5229968

e-mail: eoty@otenet.gr

www.eoty.gr

ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: 119

Αθήνα, 27/01/2026

ΤΟΜΕΑΣ: Γραμματείας

ΠΛΗΡ.: Βιβή Τσαβαλιά

Προς: Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σ. Ζαχαράκη

Κοιν.:  1) Υπουργό Επικρατείας, κο Χ. -Γ. Σκέρτσο

2) ΓΓ Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής, κο Ι. Παπαδομαρκάκη

3) Διευθυντή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, κο Ι. Μπουσδούνη

4) Ε.Σ.Α.μεΑ.

5) Σωματεία-μέλη Ε.Ο.Τ.

6) Περιφερειακές Ενώσεις Π.Σ.Τ.

Θέμα: Στήριξη του αιτήματος της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών για μοριοδότηση της πιστοποίησης της καλής γνώσης του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille.

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών (Ε.Ο.Τ.), ο επίσημος κοινωνικός εταίρος της Πολιτείας για θέματα τυφλότητας και μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), σε συνέχεια της συνάντησής μας στις 23 Δεκεμβρίου 2025 και για την υποστήριξη του αιτήματός μας για μοριοδότηση της πιστοποίησης της καλής γνώσης του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille από το Κ.Ε.Α.Τ., σας αποστέλλουμε το νέο εγχειρίδιο εκμάθησης του συστήματος γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille, το οποίο εκπονήθηκε από επιτροπή αποτελούμενη από το Κ.Ε.Α.Τ. και από εκπροσώπους της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και των Σωματείων-μελών της, του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών και του Φάρου Τυφλών της Ελλάδος, οι οποίοι επί 15ετία διδάσκουν το σύστημα Braille με απόλυτη επιτυχία.

Τονίζουμε για μια ακόμη φορά ότι η διδασκαλία γίνεται αποκλειστικά δια ζώσης, όπως είναι λογικό, έτσι ώστε οι εκπαιδευόμενοι να έρχονται σε επαφή με τη γραφομηχανή Braille και να είναι σε θέση να γράψουν με ικανοποιητική ταχύτητα κείμενα, καθώς επίσης και με έντυπα κείμενα στη γραφή, τα οποία μετεγγράφουν επιτυχώς στη γραφή των βλεπόντων. Οι παραπάνω δραστηριότητες επισημαίνουμε ότι δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν με διαδικτυακή εκμάθηση, όπως δυστυχώς επιχειρούν διάφορα πανεπιστημιακά τμήματα, οι απόφοιτοι των οποίων δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή ούτε με γραφομηχανή Braille ούτε με έντυπο κείμενο στη γραφή αυτή.

Τέλος, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε σχετικά με την πορεία του αιτήματός μας για τη μοριοδότηση της γραφής και ανάγνωσης τυφλών Braille, δεδομένου ότι κατά την προαναφερθείσα συνάντησή μας, η πρόθεσή σας ήταν σαφής όσον αφορά την ικανοποίηση του εν λόγω αιτήματός μας.

Με εκτίμηση

Για το Γ.Σ. της Ε.Ο.Τ.

Ο Πρόεδρος                                                                             Η Γενική Γραμματέας

Νικόλαος Γιαλλούρης                                                 Παρασκευή Τσαβαλιά

Επιστολή του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Ηellenic Train, κο R. Rinaudo με θέμα: Υποβολή προτάσεων του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών για την προσβασιμότητα ατόμων με οπτική αναπηρία στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και τον Προαστιακό

 

Επιστολή του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Ηellenic Train, κο R. Rinaudo με θέμα: Υποβολή προτάσεων του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών για την προσβασιμότητα ατόμων με οπτική αναπηρία στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και τον Προαστιακό.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ’ΑΡΙΘΜ. 9977/12-12-1932 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ & ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΕΠΙΤΙΜΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ &

ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΜΕΛΟΣ  ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ & ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ

ΒΕΡΑNΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛ: 210-5245001,210-5228333,210-5228365,210-5245578

e-mail: pab@otenet.gr                        web site:  www.pst.gr

Αρ.Πρωτ.: 63

Αθήνα, 26/1/2026

Τομέας: Γραμματείας

Πληρ.: Παρασκευή Θωμοπούλου

Προς: Διευθύνοντα Σύμβουλο της Ηellenic Train

κο R. Rinaudo

Κοιν.: 1) Υπουργό Επικρατείας κο Χ. -Γ. Σκέρτσο

2) Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών κο Χ. Δήμα

3) Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών κο Κ. Κυρανάκη

4) Ε.Σ.Α.μεΑ.

5) Ε.Ο.Τ.

6) Περιφερειακές Ενώσεις του Π.Σ.Τ.

Θέμα: Υποβολή προτάσεων του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών για την προσβασιμότητα ατόμων με οπτική αναπηρία στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και τον Προαστιακό.

Αξιότιμε κύριε Διευθύνοντα Σύμβουλε,

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών (Π.Σ.Τ.), ως θεσμικός εκπρόσωπος των ατόμων με οπτική αναπηρία στη χώρα, κατόπιν αιτήματός σας, σας αποστέλλει συγκεντρωτικά τις προτάσεις του αναφορικά με τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ατόμων με οπτική αναπηρία στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και στους σταθμούς του Προαστιακού Σιδηροδρόμου.

Η προσβασιμότητα δεν αποτελεί αποσπασματική παρέμβαση, αλλά μια ολιστική διαδικασία που οφείλει να διασφαλίζεται σε όλα τα στάδια της μετακίνησης: από την άφιξη στον σταθμό, την έκδοση εισιτηρίου, την αναμονή, την επιβίβαση, τη μετακίνηση εντός του συρμού έως και την αποβίβαση και αποχώρηση.

Στο πλαίσιο αυτό, καταθέτουμε τις ακόλουθες προτάσεις:

1. Πληροφόρηση και εξυπηρέτηση

o          Δημιουργία ειδικής τηλεφωνικής γραμμής εξυπηρέτησης ΑμεΑ και γραφείου εξυπηρέτησης με εκπαιδευμένο προσωπικό, μέσω της οποίας θα παρέχονται πληροφορίες και θα προγραμματίζεται υποστήριξη κατά την ημέρα και ώρα του ταξιδιού.

o          Πλήρως προσβάσιμα ψηφιακά συστήματα κρατήσεων και έκδοσης εισιτηρίων, συμβατά με λογισμικά ανάγνωσης οθόνης.

o          Λειτουργική και αξιόπιστη ηχητική ενημέρωση (τηλεματική) σε όλους τους σταθμούς και εντός των συρμών για αφίξεις, αναχωρήσεις, καθυστερήσεις και αλλαγές δρομολογίων.

2. Στελέχωση και ασφάλεια

o          Παρουσία εκπαιδευμένου προσωπικού στις αποβάθρες, ιδιαίτερα σε σταθμούς με αυξημένη επιβατική κίνηση.

o          Πρόβλεψη εξειδικευμένων συνοδών, κατά το πρότυπο των αεροδρομίων, για την ασφαλή μετακίνηση τυφλών επιβατών.

o          Ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας στους σταθμούς, ιδίως σε ώρες μειωμένης κίνησης.

3. Προσβάσιμες διαδρομές και υποδομές

o          Συνεχής προσβάσιμη διαδρομή από τις στάσεις ΜΜΜ και τους χώρους στάθμευσης ΑμεΑ έως τα εκδοτήρια και τις αποβάθρες, με οδηγό όδευσης τυφλών.

o          Έντονες χρωματικές αντιθέσεις, πλακίδια κινδύνου πριν από σκάλες και άκρα αποβαθρών, αντιολισθητικές ταινίες και ασφαλείς ράμπες.

o          Λειτουργικά, καθαρά και προσβάσιμα ασανσέρ, τα οποία δεν θα χρησιμοποιούνται για άλλες χρήσεις.

o          Προσβάσιμες τουαλέτες με σαφή σήμανση και δυνατότητα συνοδείας από προσωπικό, όπου απαιτείται.

4. Σήμανση και προσανατολισμός

o          Πινακίδες σε γραφή Braille και μεγαλογράμματη, ανάγλυφη γραφή με υψηλή χρωματική αντίθεση.

o          Απτικοί χάρτες στους σταθμούς.

o          Σταθερά και προκαθορισμένα σημεία στάσης των συρμών στις αποβάθρες, ώστε οι επιβάτες με οπτική αναπηρία να γνωρίζουν πού πραγματοποιείται η επιβίβαση και αποβίβαση.

5. Επιβίβαση – αποβίβαση και εσωτερικοί χώροι συρμών

o          Ελαχιστοποίηση ή εξάλειψη του κενού μεταξύ αποβάθρας και βαγονιού.

o          Οδηγός όδευσης έως το σημείο επιβίβασης και πλακίδια κινδύνου στο άκρο της αποβάθρας.

o          Θέσεις καθήμενων κοντά στις εισόδους των βαγονιών.

o          Προσβάσιμες τουαλέτες εντός των συρμών, σήμανση Braille και πλήκτρα ειδοποίησης.

6. Λοιπά ζητήματα

o          Διασφάλιση ελεύθερων και ασφαλών πεζοδρομίων πέριξ των σταθμών.

o          Σαφής και ενιαία πολιτική μετακίνησης ατόμων με αναπηρία προς το Αεροδρόμιο, με ίσους όρους σε όλα τα μέσα σταθερής τροχιάς.

7. Συνεργασία και τεχνογνωσία του Π.Σ.Τ.

Σημειώνεται ότι στον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τυφλών λειτουργεί Υπηρεσία Κινητικότητας, Προσανατολισμού και Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης, στελεχωμένη με εξειδικευμένες εκπαιδεύτριες. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος δύναται να συνδράμει ουσιαστικά, παρέχοντας ενημέρωση και εκπαίδευση στο προσωπικό της Hellenic Train σε βασικές τεχνικές συνοδείας ατόμων με οπτική αναπηρία, καθώς και μεταφέροντας την τεχνογνωσία του σε ζητήματα τεχνικής προσβασιμότητας, διαμόρφωσης χώρων και λειτουργικών διαδικασιών.

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών παραμένει στη διάθεσή σας για συνεργασία, τεχνική υποστήριξη και περαιτέρω εξειδίκευση των ανωτέρω προτάσεων, με στόχο ένα πραγματικά προσβάσιμο και ασφαλές σιδηροδρομικό δίκτυο για όλους.

Με εκτίμηση

Για το Δ.Σ. του Π.Σ.Τ.

Ο Πρόεδρος                                                                Η Γενική Γραμματέας

Δημήτριος Σηφάκης                                                    Θεοδώρα Φαρδέλα 

Ερώτηση του Γεώργιου Σταμάτη, Βουλευτή Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και αθλητισμού με θέμα: Ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση των μαθητών με οπτική αναπηρία

Ερώτηση του Γεώργιου Σταμάτη, Βουλευτή Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και αθλητισμού με θέμα: Ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση των μαθητών με οπτική αναπηρία

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και αθλητισμού

Θέμα: Ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση των μαθητών με οπτική αναπηρία

Κυρία Υπουργέ,

Η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρία σε ίση βάση με το γενικό πληθυσμό αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα , που απορρέει από το αρ.24 της Σύμβασης των ΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, καθώς και από την εθνική νομοθεσία. Η Κυβέρνηση, ανταποκρινόμενη στη θεμελιώδη αυτή υποχρέωση, λαμβάνει μια σειρά οριζόντιων και στοχευμένων πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, με πιο πρόσφατη τη θέσπιση 700 και 1200 οργανικών θέσεων εκπαιδευτικών και Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού στα ΚΕΔΑΣΥ και τις ΕΔΥ (Επιτροπές Διεπιστημονικής Υποστήριξης) αντίστοιχα για το τρέχον σχολικό έτος.

Ωστόσο, σύμφωνα με υπομνήματα της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών, το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Τυφλών Καλλιθέας και τα συστεγαζόμενα σχολεία, δηλ. το Ειδικό Νηπιαγωγείο Τυφλών και Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Τυφλοκωφών πρέπει να ενισχυθούν άμεσα με εκπαιδευτικό προσωπικό και ΕΕΠ. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν, υπάρχει ανάγκη για στελέχωση των οικείων σχολικών μονάδων με δασκάλους, έναν ψυχολόγο, έναν φυσιοθεραπευτή, έναν λογοθεραπευτή και έναν εργοθεραπευτή.

Επιπλέον, κομβικό ρόλο για την προώθηση της εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς κατέχει η έγκαιρη χορήγηση της παράλληλης στήριξης για όλους τους μαθητές με οπτική αναπηρία στους οποίους έχει εγκριθεί, με επέκταση και για το ολοήμερο σχολείο και αντικατάσταση των εκπαιδευτικών σε περίπτωση παρουσίασης κωλύματος διαρκούσης της σχολικής χρονιάς.

Ενόψει των ανωτέρω, ερωτάται η κυρία Υπουργός:

1. Ποια είναι σήμερα η στελέχωση του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Τυφλών Καλλιθέας και των συστεγαζόμενων σχολικών μονάδων; Πόσες κενές θέσεις υφίστανται και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την κάλυψη τους;

2. Πόσοι μαθητές με οπτική αναπηρία έχουν εγκριθεί και λάβει παράλληλη στήριξη από την έναρξη της τρέχουσας σχολικής χρονιάς; Υπάρχουν μαθητές για τους οποίους η παράλληλη στήριξη δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί ή δεν καλύπτει το σύνολο των προβλεπόμενων ωρών του σχολικού ωραρίου;

3. Δεδομένου ότι έχει θεσπιστεί η δυνατότητα των εκπαιδευτικών για χρήση του πολλαπλού βιβλίου, σχεδιάζετε να λάβετε την κατάλληλη μέριμνα ώστε να διατεθούν έγκαιρα στους μαθητές με οπτική αναπηρία όλα τα βιβλία που θα διδαχθούν σε προσβάσιμη μορφή ανάλογα με τις ανάγκες τους (γραφή Braille, μεγαλογράμματη γραφή, ψηφιακή μορφή), όταν το μέτρο τεθεί σε εφαρμογή;

Ο Eρωτών Βουλευτής

Γεώργιος Σταμάτης

Βουλευτής Επικρατείας

Πηγή: www.hellenicparliament.gr 

Επιστολή της Ε.Σ.Α.μεΑ. προς τον κ. Κ. Πιερρακάκη, Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα: «Αναγκαία εναρμόνιση της ρύθμισης δανείων σε ελβετικό φράγκο με τα εισοδηματικά κριτήρια ευαλωτότητας των ατόμων με αναπηρία »

Επιστολή της Ε.Σ.Α.μεΑ. προς τον κ. Κ. Πιερρακάκη, Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα: «Αναγκαία εναρμόνιση της ρύθμισης δανείων σε ελβετικό φράγκο με τα εισοδηματικά κριτήρια ευαλωτότητας των ατόμων με αναπηρία »

Πληροφορίες: Χριστίνα Σαμαρά

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

Αθήνα:            23.01.2026

Αρ. Πρωτ.:        83

ΠΡΟΣ:  κ. Κ. Πιερρακάκη, Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ΚΟΙΝ:   «Πίνακας Αποδεκτών»

ΘΕΜΑ: «Αναγκαία εναρμόνιση της ρύθμισης δανείων σε ελβετικό φράγκο με τα εισοδηματικά κριτήρια ευαλωτότητας των ατόμων με αναπηρία »

Κύριε Υπουργέ,

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) όπως γνωρίζετε, αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό φορέα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στη χώρα, επίσημα αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας.

Με αφορμή τη θέσπιση ρύθμισης οφειλών από δάνεια ή συμβάσεις πίστωσης σε ελβετικό φράγκο, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 128 του ν. 5264/19.12.2025 (ΦΕΚ Α’ 239/19‑12‑2025), σύμφωνα με την οποία προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών φυσικών προσώπων, επιτηδευματιών ή ατομικών επιχειρήσεων που έχουν δάνεια σε ελβετικό φράγκο και καθυστερήσεις τουλάχιστον ενενήντα ημερών, διαπιστώσαμε ότι υπάρχει σημαντική παράλειψη σε επίπεδο κοινωνικής δικαιοσύνης και ίσης μεταχείρισης. Συγκεκριμένα, η ρύθμιση αυτή δεν περιλαμβάνει καμία ειδική πρόβλεψη για τα άτομα με αναπηρία, τα οποία, εξαιτίας των ιδιαίτερων κοινωνικο‑οικονομικών συνθηκών που αντιμετωπίζουν, βρίσκονται σε δυσμενή θέση τόσο όσον αφορά στην ικανότητα εξυπηρέτησης των οφειλών τους όσο και στην πρόσβαση στις προβλεπόμενες διευκολύνσεις.

Σύμφωνα με την προαναφερόμενη ρύθμιση, για να θεωρηθεί κάποιος πολίτης ευάλωτος και να δικαιούται μείωση ισοτιμίας 50%, το ετήσιο εισόδημά του για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 7.500 ευρώ. Ωστόσο, όπως ορίζεται στην υπ’ αριθ. ΚΥΑ 106723/24.07.2024 (ΦΕΚ Β’, 4337), χαρακτηρίζονται ως ευάλωτα, τα άτομα με αναπηρία, με ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ, για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό.

Κύριε Υπουργέ,

Με βάση όλα τα παραπάνω, απευθυνόμαστε σε εσάς και ζητάμε να εξετάσετε το εν λόγω ζήτημα και να προβείτε στις απαιτούμενες ενέργειες, προκειμένου, στη ρύθμιση οφειλών που αφορά τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, να θεωρούνται ως ευάλωτοι οι δανειολήπτες με αναπηρία που  πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια της υπ’ αριθ. 106723/24.07.2024 ΚΥΑ, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να λάβουν τη μείωση ισοτιμίας 50%.

Εν αναμονή της ανταπόκρισής σας και της σχετικής μας ενημέρωσης μας, σας ευχαριστούμε θερμά εκ των προτέρων.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος

Ι. Βαρδακαστάνης

Ο Γεν. Γραμματέας

Β. Κούτσιανος

Πηγή: www.esamea.gr 

Η ΕΣΑμεΑ προβαίνει σε διαμαρτυρία στο υπ. Εθνικής Άμυνας για την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων υπέρ των στρατευμένων τέκνων γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τυφλών με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω

 Η ΕΣΑμεΑ  προβαίνει σε διαμαρτυρία στο υπ. Εθνικής Άμυνας για την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων υπέρ των στρατευμένων τέκνων γονέων με βαριά κινητική αναπηρία ή τυφλών με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω

Νέο πλαίσιο για την Κάρτα Αναπηρίας και τις παροχές ΑμεΑ

Νέο πλαίσιο για την Κάρτα Αναπηρίας και τις παροχές ΑμεΑ

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Με τις νέες αλλαγές, η Κάρτα Αναπηρίας θα μπορεί να εκδίδεται από όλους τους δικαιούχους του αναπηρικού επιδόματος.

Αλλαγές στον τρόπο πρόσβασης στην Κάρτα Αναπηρίας και στη συνολική οργάνωση των αναπηρικών παροχών προωθεί το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με στόχο την άρση αποκλεισμών και την καλύτερη ενημέρωση των πολιτών.

Σήμερα, η πρόσβαση στην Κάρτα Αναπηρίας περιορίζεται αποκλειστικά σε όσους είναι καταχωρημένοι στο Μητρώο Αναπηρίας, αποκλείοντας χιλιάδες δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων.

Η έλλειψη ολοκληρωμένων δεδομένων στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας και η ανεπαρκής ενημέρωση των δικαιούχων αποτελούν αποτέλεσμα χρόνιων κυβερνητικών παραλείψεων και αποσπασματικών πολιτικών. Η σημερινή εξαγγελία για διεύρυνση της έκδοσης της Κάρτας Αναπηρίας σε όλους τους δικαιούχους επιδομάτων δεν αναιρεί το γεγονός ότι για χρόνια το κράτος αναπαρήγαγε αποκλεισμούς και γραφειοκρατικά εμπόδια εις βάρος των ατόμων με αναπηρία.

Με τις νέες αλλαγές, η Κάρτα Αναπηρίας θα μπορεί να εκδίδεται από όλους τους δικαιούχους του αναπηρικού επιδόματος, ακόμη και από όσους δεν έχουν καταχωρηθεί στο Μητρώο Αναπηρίας, διευρύνοντας έτσι σημαντικά τον κύκλο των δικαιούχων.

Παράλληλα, με τις νέες διατάξεις στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας συστήνονται δύο νέα Μητρώα. Το πρώτο είναι το Μητρώο Δομών Αναπηρίας, στο οποίο θα καταγράφονται οι διαθέσιμες δομές ανά περιοχή, όπως ΚΔΗΦ, ΣΥΔ και ΚΕΠΑ, διευκολύνοντας την πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες. Το δεύτερο είναι το Μητρώο Δικαιούχων Παροχών Αναπηρίας, που θα αποτυπώνει το σύνολο των δικαιούχων και των παροχών που λαμβάνουν.

Η καταχώρηση στο Μητρώο γίνεται αυτόματα μέσω διαλειτουργικοτήτων, εφόσον τα στοιχεία της πιστοποίησης είναι ψηφιακά διαθέσιμα και δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα πληρότητας ή ορθότητας των στοιχείων όπως είναι αποτυπωμένα στην πιστοποίηση (ιδίως του ΑΦΜ και ΑΜΚΑ).

Μέσα από αυτές τις αλλαγές, στόχος είναι να υπάρχει μία σαφή εικόνα των επιδομάτων και των δικαιούχων, ενώ οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται για τις παροχές που τους αναλογούν μέσα από μία ενιαία ψηφιακή πύλη.

Παράλληλα προωθείται η θέσπιση ενιαίου κανονισμού για τα αναπηρικά επιδόματα, προκειμένου να ομαδοποιηθούν οι διάσπαρτες διατάξεις και πολυάριθμες υπουργικές αποφάσεις που αφορούν τα αναπηρικά επιδόματα.

Αξίζει να αναφερθεί ότι σήμερα ο ΟΠΕΚΑ χορηγεί τις ακόλουθες προνοιακές παροχές σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία:

α) Eπίδομα κίνησης σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους,

β) Διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους πνευμόνων και μυελού των οστών, καθώς και σε αλλοδαπούς και ομογενείς νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους καρδιάς, ήπατος,

γ) Οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά αναπηρία,

δ) Οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά νοητική υστέρηση,

ε) Οικονομική ενίσχυση παραπληγικών – τετραπληγικών και ακρωτηριασμένων ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του Δημοσίου,

στ) Οικονομική ενίσχυση ατόμων με συγγενή αιμολυτική αναιμία (μεσογειακή – δρεπανοκυτταρική – μικροδρεπανοκυτταρική κ.λπ.) ή συγγενή αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία κ.λπ.), Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS),

ζ) Οικονομική ενίσχυση κωφών και βαρήκοων ατόμων,

η) Οικονομική ενίσχυση ατόμων με αναπηρία όρασης,

θ) Οικονομική ενίσχυση ατόμων με εγκεφαλική παράλυση,

ι) Εισοδηματική ενίσχυση ασθενών και αποθεραπευμένων χανσενικών και μελών των οικογενειών τους.

Μεταξύ των αλλαγών δρομολογείται η ειδική επιμόρφωση εκπαιδευτών ατόμων με αναπηρία. Σημειώνεται ότι αυτή τη στιγμή μόλις 9 εκπαιδευτές καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες περίπου 17.000 ατόμων με αναπηρία όρασης και τυφλοκωφών.

Προσωπικός βοηθός

Το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» μεταβαίνει από την πιλοτική φάση σε καθολική εφαρμογή σε όλη την Ελλάδα μέχρι τον Ιούνιο του 2026.

Στόχος είναι η υποστήριξη ατόμων με αναπηρία για ανεξάρτητη διαβίωση, ενώ η καθολική εφαρμογή θα επεκτείνει τις υπηρεσίες πέρα από τις περιορισμένες πιλοτικές περιοχές.

Αφορά την πανελλαδική επέκταση της υπηρεσίας, προσφέροντας προσωπικούς βοηθούς σε περισσότερους δικαιούχους ηλικίας 16-65 ετών με αναπηρία τουλάχιστον 67%.

 

Άρθρο 7 του νόμου 5270 Ζητήματα απόσπασης αθλητών Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων ή Ολυμπιακών Αγώνων Κωφών - Τροποποίηση άρθρου 25 ν. 4325/2015

Άρθρο 7 του νόμου 5270 Ζητήματα απόσπασης αθλητών Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων ή Ολυμπιακών Αγώνων Κωφών - Τροποποίηση άρθρου 25 ν. 4325/2015

 

NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 5270

Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις.

 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

23 Ιανουαρίου 2026

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ

Αρ. Φύλλου 9

 

 

Άρθρο 7 Ζητήματα απόσπασης αθλητών Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων ή Ολυμπιακών Αγώνων Κωφών - Τροποποίηση άρθρου 25 ν. 4325/2015

Στο άρθρο 25 του ν. 4325/2015 (Α’ 47), περί αποσπάσεων διακριθέντων αθλητών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, προστίθενται οι λέξεις «ή σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου αυτών», β) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2, οι λέξεις «Υπουργών και του Υπουργού Εσωτερικών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «οργάνων των Υπουργείων προέλευσης και υποδοχής, καθώς και του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εσωτερικών, μετά από σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου για τον Αθλητισμό Υπουργού», γ) στην παρ. 3, γα) το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται, γβ) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «Ειδικότερα για» αντικαθίστανται από τη λέξη «Για» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 25 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 25 Αποσπάσεις διακριθέντων αθλητών

1.

Οι αθλητές που έχουν καταλάβει 1η έως 8η νίκη σε θερινούς ή χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες ή σε Παραολυμπιακούς Αγώνες ή σε Ολυμπιακούς Αγώνες Κωφών και έχουν διορισθεί και υπηρετούν είτε στις Ένοπλες Δυνάμεις είτε στα Σώματα Ασφαλείας είτε στον δημόσιο τομέα είτε σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης κάθε βαθμού είτε σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση και περιλαμβάνονται στο τηρούμενο από την Ελληνική Στατιστική Αρχή μητρώο φορέων Γενικής Κυβέρνησης, επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, να αποσπώνται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.) είτε σε εποπτευόμενους από αυτήν φορείς, καθώς και σε άλλους φορείς ή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ή σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου αυτών, που εκπονούν προγράμματα σχετικά με τη διάδοση του Ολυμπισμού, των Ολυμπιακών Αξιών ή της Εκεχειρίας (Ομοσπονδίες Αθλημάτων, ΕΟΕ, ΕΘΝΟΑ), όπως επίσης και σε άλλα προγράμματα ή δράσεις σχετικές με τον αθλητισμό και την κοινωνική προσφορά του εν γένει.

2.

Οι αποσπάσεις διενεργούνται, κατόπιν αίτησης του υπαλλήλου, με κοινή απόφαση των αρμόδιων οργάνων των Υπουργείων προέλευσης και υποδοχής, καθώς και του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εσωτερικών, μετά από σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου για τον Αθλητισμό Υπουργού, με διάρκεια τρία (3) έτη και δυνατότητα παράτασης. Η μισθοδοσία των αποσπασμένων υπαλλήλων καλύπτεται από τον φορέα προέλευσης.

3.

Για τους δημόσιους υπαλλήλους που αποσπώνται στους ανωτέρω φορείς, οι εκθέσεις αξιολόγησης συμπληρώνονται από τον φορέα προέλευσης μετά από δεσμευτική σχετική έκθεση που προέρχεται από τον φορέα υποδοχής. Για το ένστολο προσωπικό που αποσπάται στους ανωτέρω φορείς, τα φύλλα ποιότητας συμπληρώνονται από τον φορέα προέλευσης μετά από δεσμευτική σχετική έκθεση που προέρχεται από τον φορέα υποδοχής.» 

ΕΦΚΑ: Όσα αλλάζουν με την αύξηση κατά 2,4% των συντάξεων – Ποιες παροχές συμπαρασύρει

 

 

ΕΦΚΑ: Όσα αλλάζουν με την αύξηση κατά 2,4% των συντάξεων – Ποιες παροχές συμπαρασύρει

 

in.gr

ΕΦΚΑ: Όσα αλλάζουν με την αύξηση κατά 2,4% των συντάξεων – Ποιες παροχές συμπαρασύρει

Κώστας Παπαδής

 

 

Κατά 2,4% αναπροσαρμόστηκαν οι συντάξεις του μηνός Ιανουαρίου που πιστώθηκαν στους λογαριασμούς των συνταξιούχων στο τέλος Δεκεμβρίου. Ωστόσο η αύξηση αυτή συμπαρασύρει μια σειρά παροχών που χορηγεί e – ΕΦΚΑ.

Η εθνική σύνταξη για το τρέχον έτος διαμορφώθηκε στα 446,87 ευρώ για ασφάλιση με 20 ετών. Η κλιμάκωσή της έχει ως εξής: στα 402,18 ευρώ για 15 έτη ασφάλισης, στα 411,11 ευρώ με 16 έτη ασφάλισης, στα 420,05 ευρώ με 17 έτη ασφάλισης, στα 428,98 ευρώ με 18 έτη ασφάλισης, στα 437,93 ευρώ με 19 έτη ασφάλισης, και με 20 έτη στα 446,87 ευρώ.

Η εθνική σύνταξη στις συντάξεις αναπηρίας κυμαίνεται από 223,43 έως 446,87 ευρώ. Το ύψος βασίζεται στο ποσοστό αναπηρίας, με το 80% και άνω να λαμβάνει ολόκληρη την εθνική σύνταξη, ήτοι 446,87 και τους συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας από 50% έως 66,99% να λαμβάνουν το 50% της εθνικής σύνταξης ( 223,43 ευρώ).

Σύνταξη χηρείας

Το συνολικό ποσό τής σύνταξης λόγω θανάτου που δικαιούται ο επιζών σύζυγος δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού τής εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης, δηλαδή 446,87 € (μεικτά). Αν ο χρόνος ασφάλισης του θανόντος ήταν μικρότερος των 20 ετών, το ως άνω ποσό βαίνει μειούμενο κατά 1,25% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται μέχρι την 20ετία.

Σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων

Το συγκεκριμένο επίδομα αναπροσαρμόζεται με βάση την Εθνική Σύνταξη και συνεπώς, από την έναρξη του 2026 εκτιμάται στα 418,94 ευρώ μεικτά (από 392,76 ευρώ το 2025).

Σύνταξη ομογενών

Η πλήρης εθνική σύνταξη ομογενών χορηγείται μόνο σε όσους έχουν 30 έτη νόμιμης και μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα με αφετηρία το 1992. Μετά την αύξηση της εθνικής σύνταξης από την 1-1-2026 διαμορφώνεται σε 446,87 ευρώ.

Προσωρινή σύνταξη

Το ύψος της προσωρινής σύνταξης, – που καταβάλλεται μέχρι την έκδοση της οριστικής σύνταξης -, εξαρτάται από το ύψος της εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης. Έτσι το ύψος της προσωρινής σύνταξης αναπροσαρμόζεται κατά 2,4% και φθάνει στα 446,87 ευρώ.

Σύνταξη των υπηρετούντων στην αλλοδαπή δημοσίων υπαλλήλων, το ποσό της αναπροσαρμόζεται κατά 2,4% και ανέρχεται σε 446,87 ευρώ.

Κατώτατο όριο σύνταξης λόγω εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής νόσου: Βάσει του νόμου Κατρούγκαλου δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στο διπλάσιο ποσό της εθνικής σύνταξης, για 20 έτη ασφάλισης, δηλαδή των 893,73 ευρώ.

Η βασική σύνταξη πρώην ΟΓΑ, από 1η Ιανουαρίου 2026 ανέρχεται σε 418,94 ευρώ.

Το ανώτατο όριο της σύνταξης των άγαμων ή διαζευγμένων θυγατέρων παραμένει (διατηρείται) στα 720 ευρώ.

Πηγή: ΟΤ

  

ΕΚΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗ Του Μανώλη Μπασιά.

ΕΚΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗ

Του Μανώλη Μπασιά.

 

 

Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Μόλις με ενημέρωσαν για την εκδημία του συναδέλφου Χρυσόστομου Ανδρεαδάκη, που συνέβη χθες 22 Ιανουαρίου,  και μου έστειλαν και πληροφορίες για να γράψω γι' αυτόν και να ενημερώσω τους συναδέλφους μας όλους.

Υπακούοντας ,ως συνήθως, γράφω το ακόλουθο αφιέρωμα, τιμώντας τη μνήμη του.

 

 

Ο Χρυσόστομος Ανδρεαδάκης γεννήθηκε στις 2.2.1941 στο Αιγάλεω. Από μικρός, λόγω των κακουχιών της κατοχής, έχασε την όρασή του.

Εισήχθη στον τότε Οίκο Τυφλών της Καλλιθέας, όπου διαμένοντας τελείωσε το Δημοτικό σχολείο.

Αργότερα έμεινε για κάποια χρόνια στην τότε αγροτική σχολή των Σεπολίων, όπου παρακολούθησε το Γυμνάσιο και εργάστηκε εκεί στο μηχανουργείο της σχολής αυτής με άλλους ικανούς συναδέλφους, όπως ήταν ο Δημήτρης Πεπόνας, ο Μίμης Σταυρινός και άλλοι. Είχε μεγάλες δεξιότητες στα τεχνολογικά και μεγάλη άνεση στη μετακίνηση, παρά την αναπηρία του.

Το εν λόγω μηχανουργείο των Σεπολίων ήταν ο πρόδρομος του σημερινού μηχανουργείου του Φάρου Τυφλών, που λειτουργεί με τις νέες προδιαγραφές της τεχνολογίας και τη σύγχρονη νομοθεσία.

 

 

Εργάστηκε αρχικά ως τηλεφωνητής στο νοσοκομείο Νίμιτς, όπου γνωρίστηκε με τη σύζυγό του Ντίνα, που ήταν εκεί νοσηλεύτρια και αργότερα στον ΟΛΠ (Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς).       

Σπούδασε νομικά στη νομική της Αθήνας και, όταν τελείωσε, ύστερα από προτροπή του καθηγητή Δασκαλόπουλου, πήγε στη Γερμανία και συνέχισε τις νομικές σπουδές του,συγγράφοντας εκεί τη διδακτορική του εργασία.

 

Όταν γύρισε στην Ελλάδα διορίστηκε ως δικηγόρος στη νομική υπηρεσία του ΙΚΑ, όπου εργάστηκε για διάστημα πάνω από 30 έτη.

 

Τον ελεύθερο του χρόνο τον περνούσε στο Φάρο Τυφλών: Ήταν για πολλά χρόνια ένας από τους στενότερους συνεργάτες και βοηθούς του τότε ισχυρού διευθυντή του Φάρου Μανώλη Κεφάκη και απόχώρησε και αυτός με την αποχώρησή του.

 

Ήταν άριστος μουσικός και δημιουργούσε μουσικές συντροφιές, με τις οποίες διασκέδαζε πολύ κόσμο και σκορπούσε μεγάλη χαρά.

Είχε μία κόρη τη Μιρτώ και δύο εγγονάκια, που τα καμάρωνε και για τα οποία ήταν υπερήφανος, με τα οποία πέρασε ευχάριστα τα τελευταία χρόνια της ζωής του.   

Αποχαιρετώντας τον, εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια στη σύζυγό του Ντίνα, στη θυγατέρα του Μιρτώ και στα εγγονάκια του και εύχομαι ο Θεός να τον αναπαύσει μετά των Αγίων. 

Προβλήματα με την Κάρτα Αναπηρίας ζητούν άμεσες ενέργειες και λύσεις!

Προβλήματα με την Κάρτα Αναπηρίας ζητούν άμεσες ενέργειες και λύσεις!

Ακόμη μία επιστολή για τα προβλήματα με την κάρτα αναπηρίας, που αποτέλεσε αντικείμενο διεκδίκησης του αναπηρικού κινήματος, της ΕΣΑμεΑ και των οργανώσεών της και χαιρετίστηκε ως «Κάρτα Αξιοπρέπειας», κοινοποίησε η ΕΣΑμεΑ στην υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δ. Μιχαηλίδου, ζητώντας συνάντηση.

Στην επιστολή αναφέρονται τα προβλήματα που έχουν προκύψει αναφορικά με το help desk, που έχει τεράστιες δυσκολίες ανταπόκρισης και δεν έχει πρόβλεψη για άμεση εξυπηρέτηση για τους κωφούς και βαρήκοους, για τα μεγάλα προβλήματα με τα ΕΛΤΑ και την παράδοση της κάρτας αναπηρίας στους δικαιούχους, καθώς και για τη χρήση της κάρτας αναπηρίας σε διαφορετικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), που «σκοντάφτει» ανά Μέσο και ανά περιοχή.

Αναλυτικά οι επισημάνσεις και τα προβλήματα στην επιστολή: https://www.esamea.gr/el/article/zhteitai-orismos-synanthshs-sxetika-me-ta-sobara-zhthmata-poy-exoyn-prokypsei-me-thn-karta-anaphrias

Η ΕΣΑμεΑ τονίζει ότι η κάρτα αναπηρίας αποτέλεσε αντικείμενο διεκδίκησης του αναπηρικού κινήματος, της Ε.Σ.Α.μεΑ. και των οργανώσεών της σχεδόν 3 δεκαετίες.

Παρ΄ ότι ο σχεδιασμός της κάρτας αναπηρίας ανατέθηκε στο ΙΝ-ΕΣΑμεΑ που αποτελεί τον επίσημο μελετητικό, εκπαιδευτικό και ερευνητικό φορέα του αναπηρικού κινήματος της χώρας, η ΕΣΑμεΑ -που εκπροσωπεί όλα τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και τα μέλη των οικογενειών τους στην Ελλάδα ως η αντιπροσωπευτική οργάνωσή τους- ΔΕΝ πήρε μέρος στην υλοποίηση της εφαρμογής της, κάτι που θα απέτρεπε πολλά από τα σημερινά προβλήματα που παρατηρούνται.

Πηγή: www.esamea.gr 

Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι μπορούν να παραμείνουν & μετά τη συνταξιοδότηση (εγκύκλιοι)

Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι μπορούν να παραμείνουν & μετά τη συνταξιοδότηση

Νίκος Κοκκινόπουλος

Τις κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων που (δεν) μπορούν να παραμείνουν στην υπηρεσία τους και μετά την συνταξιοδότηση καταγράφουν εγκύκλιοι του υπουργείου Εργασίας.

Συγκεκριμένα:

α. Μόνιμοι υπάλληλοι ασφαλισμένοι στο πρ. Δημόσιο

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία.

β. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ και μόνιμοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ καθώς και των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 20 του ν.3801/2009, ήτοι η υπαλληλική σχέση λύεται την 1η του επόμενου μήνα μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης.

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ από το υφιστάμενο συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχεται δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση σε άλλη κατηγορία μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου. Άλλωστε, η εν λόγω κατηγορία υπαλλήλων συνταξιοδοτείται βάσει του πδ169/2007, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο πρ. Δημόσιο, οι διατάξεις του οποίου ορίζουν ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία.

δ. Υπάλληλοι ΝΠΙΔ

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων που υπηρετούν σε ΝΠΙΔ, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, αλλά διέπονται από τα προβλεπόμενα στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του εκάστοτε νομικού προσώπου και την εργατική νομοθεσία. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου στην Υπηρεσία (ΝΠΙΔ) μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης.

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ στο ισχύον συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν υφίσταται πρόβλεψη για δυνατότητα παραμονής ή μη στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκ φεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας

Συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας

α. Μόνιμοι υπάλληλοι – ασφαλισμένοι του πρ. Δημοσίου

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΚΠΣΣ ή του ν.2084/1992.

β. Μόνιμοι υπάλληλοι του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, ασφαλισμένοι του π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, των μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου ΟΤΑ και ΝΠΔΔ – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι οποίοι είτε έχουν επιλέξει ως ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό φορέα το πρ.ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (εφόσον προβλεπόταν) είτε υπάγονται υποχρεωτικά σε αυτό (πχ πρόσληψη για πρώτη φορά μετά την 1.1.2011), συνάγεται ότι για την προσωρινή συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας ή διαθεσιμότητας για όσο χρόνο λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη αναπηρίας (σχετ. εγκύκλιος Διοίκησης ΙΚΑ – ΕΤΑΜ 62/1988). Επισημαίνουμε βέβαια στο σημείο αυτό και τα άρθρα 152 και 153 του Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων περί απόλυσης λόγω σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον Υπαλληλικό Κώδικα.

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι οποίοι επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν με βάση τις συνταξιοδοτικές διατάξεις του Δημοσίου, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο Δημόσιο, ορίζεται ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας με τη διαδικασία του ΚΠΣΣ.

δ. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ ασφαλισμένοι του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας ορισμένου χρόνου, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του ν.3801/2009 για όσο χρόνο λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας βρίσκονται σε αναρρωτική άδεια χωρίς αποδοχές από την Υπηρεσία τους. Σημειώνεται ότι η διακοπή της μισθοδοσίας τους κατά το διάστημα της καταβολής της προσωρινής σύνταξης αναπηρίας είναι θέμα που δεν αφορά τον e-ΕΦΚΑ αλλά προσδιορίζεται από το νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί για τους ΙΔΑΧ του δημοσίου (ενότητα 5β) και επομένως εάν υφίσταται πρόθεση για διαφορετική αντιμετώπιση θα πρέπει το θέμα αυτό να εξεταστεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπ. Εσωτερικών .

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις των άρθρων 8 και 20 του ν. 3801/2009. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκφεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας

Οι εγκύκλιοι:

εγγραφο

ΓΕΝΙΚΟ-ΕΓΓΡΑΦΟ-116338-2026_0

Πηγή: www.aftodioikisi.gr

Facebook0

Twitter0

LinkedIn0

Εκτύπωση

#

Επιστροφή

αποστολή σε email αποστολή σε email

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Η νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρίες

Προσβασιμότητα στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον και την πληροφορία

Συνταγματικά Κοινωνικά και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Παιδεία

Νομοθεσία Αθλητισμού

Εργασία

Ασφαλιστικά – Συνταξιοδοτικά

Κοινωνικές Παροχές

Φορολογικά

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Διεθνή και Ευρωπαϊκά Κείμενα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Η νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρίες

Προσβασιμότητα στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον και την πληροφορία

Συνταγματικά Κοινωνικά και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Παιδεία

Νομοθεσία Αθλητισμού

Εργασία

Ασφαλιστικά – Συνταξιοδοτικά

Κοινωνικές Παροχές

Φορολογικά

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Διεθνή και Ευρωπαϊκά Κείμενα

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Βερανζέρου 31, 4ος όροφος,

Τ.Κ. 104 32, Αθήνα

Τηλέφωνο: 210 52 29 968

Φαξ: 210 52 29 541

Email: eoty@otenet.gr

Ακολουθήστε μας στο Facebook

 

copyright@ 2026| All rights Reserved , Σχεδιασμένος από τη RockMedia 

Δωρεάν νομική βοήθεια για άτομα με αναπηρία: Τι ισχύει και πώς μπορείτε να την λάβετε

 

Δωρεάν νομική βοήθεια σε πολίτες ΑμεΑ - Δικαιολογητικά

2026-01-21

Δωρεάν νομική βοήθεια για άτομα με αναπηρία: Τι ισχύει και πώς μπορείτε να την λάβετε

Έχει θεσπιστεί νόμος που προστατεύει τους πολίτες χαμηλού εισοδήματος με την παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας. 

Από το 2023, στους δικαιούχους περιλαμβάνονται και οι πολίτες με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ανεξαρτήτως εισοδήματος, σύμφωνα με την προσθήκη της παρ. 3Α στο ν. 3226/2004.

Η νομική βοήθεια παρέχεται ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου, στην οποία αναφέρονται συνοπτικά το αντικείμενο της υπόθεσης και τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Ποιοι είναι δικαιούχοι

Πολίτες με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Πολίτες κρατών-μελών της Ε.Ε. ή τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου.

Απαραίτητα δικαιολογητικά

1.

Αντίγραφο φορολογικής δήλωσης ή βεβαίωση μη υποχρέωσης υποβολής.

2.

Αντίγραφο δήλωσης περιουσιακής κατάστασης.

3.

Εκκαθαριστικό σημείωμα.

4.

Α.Φ.Μ.

5.

Βεβαιώσεις κοινωνικών υπηρεσιών, ένορκες βεβαιώσεις και αποδεικτικά κατοικίας ή διαμονής (όπου απαιτείται).

6.

Πιστοποιητικό ποσοστού αναπηρίας από ΚΕ.Π.Α. ή Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές.

Η αίτηση και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται τουλάχιστον 15 ημέρες πριν από τη δίκη.

Πώς διορίζεται ο δικηγόρος

Ο δικηγόρος ορίζεται από τον αρμόδιο Δικηγορικό Σύλλογο βάσει ειδικών πινάκων υπηρεσίας.

Η επιλογή γίνεται με αλφαβητική σειρά και ο δικηγόρος έχει υποχρέωση να αναλάβει την υπόθεση χωρίς προκαταβολή αμοιβής. Κάθε δικηγόρος μπορεί να αναλάβει μόνο μία υπόθεση.

Τι περιλαμβάνει η νομική βοήθεια

Η νομική βοήθεια καλύπτει:

Δικαστικά τέλη, ένσημα και προσαυξήσεις.

Αμοιβές μαρτύρων, πραγματογνωμόνων και του διορισμένου δικηγόρου.

Έξοδα αναγκαστικής εκτέλεσης.

Κάθε βαθμό δικαιοδοσίας και κάθε είδος υπόθεσης (αστική, εμπορική, ποινική).

Σημαντικό: Η νομική βοήθεια χορηγείται ξεχωριστά για κάθε υπόθεση και ισχύει σε όλα τα στάδια της δικαστικής διαδικασίας.

 

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: «Σχετικά με τη δυνατότητα του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να παραμένει στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση» Σχετ:1)Το με α.π.ΔΙΔΑΔ/Φ.26.33/1358/6693/30.6.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Υπηρεσία μας. 2)Το με α.π.1102095/29.7.2025 έγγραφο του eΕΦΚΑ.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: 

«Σχετικά με τη δυνατότητα του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να παραμένει στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση» 

Σχετ:1)Το με α.π.ΔΙΔΑΔ/Φ.26.33/1358/6693/30.6.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Υπηρεσία μας. 2)Το με α.π.1102095/29.7.2025 έγγραφο του eΕΦΚΑ. 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ 

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΉΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΥΡΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ 

Διεύθυνση 

: Σταδίου 29, 105 59, Αθήνα 

 

Πληροφορίες 

: Ε. Βρέκου, Α. Λυτροκάπη 

ΠΡΟΣ: 

Τηλέφωνο 

: 2131516791, 6797 

 

Ηλ. Ταχ. 

: synparoxes@ypakp.gr 

 

  

ΚΟΙΝ.: 

1. 

Υπουργείο Εσωτερικών 

Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα Διεύθυνση διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού 

Βασ. Σοφίας 15, 10674, Αθήνα 

e.valaka@ydmed.gov.gr, a.lera@ypes.gov.gr 

2. 

e-ΕΦΚΑ 

Γενική Διεύθυνση Συντάξεων Διεύθυνση Νομοθεσίας και Συντονισμού συντάξεων Αχαρνών 27, 10439, Αθήνα 

d.sintaxeon@efka.gov.gr 

Γραφείο κ. Γενικού Γραμματέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κ. Κ. Τσαγκαρόπουλου 

Ενταύθα 

ΘΕΜΑ: «Σχετικά με τη δυνατότητα του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να παραμένει στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση» 

Σχετ:1)Το με α.π.ΔΙΔΑΔ/Φ.26.33/1358/6693/30.6.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Υπηρεσία μας. 2)Το με α.π.1102095/29.7.2025 έγγραφο του eΕΦΚΑ. 

Με αφορμή τα ανωτέρω σχετικά έγγραφα, με τα οποία ζητούνται οι απόψεις της Υπηρεσίας μας σχετικά με τη δυνατότητα υπαλλήλων του Δημοσίου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, οι οποίοι υπηρετούν είτε ως μόνιμοι είτε με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ, να συνεχίζουν απασχολούμενοι στην Υπηρεσία τους μετά τη συνταξιοδότησή τους εξ ιδίου δικαιώματος λόγω γήρατος ή λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο/ανικανότητα, θέτουμε υπόψη σας τα ακόλουθα: 

I. 

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 

1. 

ΕΝΑΡΞΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ (Άρθρο 1 του ν.4554/2018) 

Με τις διατάξεις της παρ. 2α του άρθρου 1 του ν. 4554/2018 προβλέπεται ότι, η χορήγηση της σύνταξης γήρατος αρχίζει από την πρώτη του επόμενου της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την ημερομηνία αυτή πληρούνται όλες οι 

νόμιμες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, σε αντίθετη δε περίπτωση, από την πρώτη μέρα του μήνα που έπεται εκείνου κατά τον οποίο πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις. 

Σύμφωνα με την παρ. 2β του ίδιου ως άνω άρθρου προβλέπεται ότι, για τα πρόσωπα για τα οποία απαιτείται από την κείμενη νομοθεσία η λύση της υπαλληλικής σχέσης, προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν λόγω γήρατος, η προϋπόθεση αυτή εξακολουθεί να ισχύει, ενώ η παρ. 5 του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργείται κάθε άλλη αντίθετη ειδική ή γενική διάταξη. 

2. 

ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ -ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ -ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΣΤΟ πρ.ΔΗΜΟΣΙΟ 

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του πδ 169/2007 και το άρθρο 3 παρ.1 του ν.2084/1992, ο τακτικός δημόσιος υπάλληλος που λαμβάνει κάθε μήνα μισθό από το Δημόσιο Ταμείο ή από άλλους ειδικούς πόρους, δικαιούται σε ισόβια σύνταξη από το Δημόσιο Ταμείο: α) Αν απομακρυνθεί με οποιονδήποτε τρόπο από την υπηρεσία και έχει την ανά περίπτωση πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. β) Αν απολυθεί και έχει εικοσαετή τουλάχιστον πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. γ) Αν απολυθεί για σωματική ή διανοητική ανικανότητα, η οποία δεν οφείλεται στην υπηρεσία και έχει πενταετή τουλάχιστον πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. Η ανικανότητα βεβαιώνεται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά. δ) Αν απολυθεί, γιατί καταργήθηκε η θέση και έχει εικοσαετή τουλάχιστον πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, εφόσον αμέσως πριν από την απομάκρυνση του έχει πλήρη πενταετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. ε) Αν, έχοντας συμπληρώσει το όριο ηλικίας, απομακρυνθεί οπωσδήποτε από την υπηρεσία και έχει δεκαπενταετή τουλάχιστον πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. στ) Αν απομακρυνθεί οπωσδήποτε από την υπηρεσία γιατί έγινε σωματικά ή διανοητικά ανίκανος από τραύμα ή νόσημα που προήλθε πρόδηλα και αναμφισβήτητα εξαιτίας της υπηρεσίας. Σημειώνεται ότι για όσους έχουν προσληφθεί στο δημόσιο έως την 31.12.2010 η συνταξιοδότηση για ανικανότητα που προήλθε πρόδηλα από την Υπηρεσία και ένεκα αυτής δεν γίνεται από τον eΕΦΚΑ (πρώην Δημόσιο), αλλά κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ.3 του άρθρου 4 του ν.4387/2016 από τις Υπηρεσίες του ΓΛΚ του Υπ.Οικονομικών . 

3. 

ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΙΔΑΧ ΠΟΥ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΛΟΓΩ ΓΗΡΑΤΟΣ 

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009 όπως ισχύει, το προσωπικό με σύμβαση εργασίας ΙΔΑΧ του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και οι μόνιμοι υπάλληλοι των ίδιων φορέων, που κατά τη μονιμοποίηση του διατήρησε το ασφαλιστικό καθεστώς του Ι.Κ.Α., απολύεται αυτοδικαίως από την υπηρεσία την 1η του επόμενου από την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης μήνα, εκτός εάν στο μεταξύ συμπληρώνει το όριο ηλικίας για την αυτοδίκαιη απόλυση όπως κάθε φορά προβλέπεται, οπότε και αποχωρεί την ημερομηνία αυτή. 

Οι ασφαλιστικοί οργανισμοί κύριας ασφάλισης κοινοποιούν υποχρεωτικά την πράξη συνταξιοδότησης στον τελευταίο εργοδότη του συνταξιοδοτούμενου, όταν αυτός είναι το Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ. ή Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού. 

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.3 του ως άνω άρθρου, κατά το διάστημα που μεσολαβεί από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ως την 1η του επόμενου από την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης μήνα στο ανωτέρω προσωπικό καταβάλλονται διαζευκτικά και ύστερα από επιλογή του οι αντίστοιχες αποδοχές ή η σύνταξή του. 

Με τις αριθμ.6/2012 και 10/2014 εγκυκλίους του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και το αρ.πρωτ.Φ.11221/9347/638/29.07.2013 έγγραφο της Υπηρεσίας μας δόθηκαν συμπληρωματικές οδηγίες και διευκρινήσεις για το θέμα αυτό. 

Ειδικότερα, διευκρινίστηκε ότι στις περιπτώσεις που ο υπάλληλος, κατ’ εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, επιλέγει την καταβολή των αποδοχών αντί της σύνταξης για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ως την πρώτη ημέρα του επόμενου από την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης μήνα, είναι δυνατή η καταβολή και της σύνταξης από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης με παράλληλη εφαρμογή των διατάξεων περί απασχόλησης συνταξιούχων, όπως ισχύουν από 1.1.2024 με το άρθρο 114 του ν.5078/2023. 

4. 

AΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, ΚΛΠ, ΚΑΙ ΕΝΣΤΟΛΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΛΗΦΘΗΣΑΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΠΟ 1.1.2011 ΚΑΙ ΕΦΕΞΗΣ 

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν.3865/2010, οι μόνιμοι, τακτικοί υπάλληλοι και λειτουργοί του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., κλπ, που προσλαμβάνονται για πρώτη φορά από 1.1.2011 και μετά, καθώς και οι στρατιωτικοί που κατατάσσονται από 1.1.2011 και μετά, ασφαλίζονται για τον Κλάδο Κύριας Σύνταξης στο κοινό καθεστώς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ενώ εάν πρόκειται για υπαγόμενους στην ασφάλιση των Τομέων του ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, ΤΑΝ) εφαρμόζονται οι καταστατικές διατάξεις των εν λόγω φορέων . 

Για υγειονομική περίθαλψη, επικουρική σύνταξη και εφάπαξ παροχή τα ως άνω πρόσωπα, σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του εν λόγω νόμου, ασφαλίζονται στους οικείους φορείς, στους οποίους υπάγονται όσοι έχουν ασφαλισθεί για πρώτη φορά από 1.1.1993 και μετά στο Δημόσιο ή σε πρώην φορείς κύριας ασφάλισης. 

Για την κατηγορία αυτή των ασφαλισμένων δεν εφαρμόζεται για τη συνταξιοδότηση τους ο Κώδικας Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων (ΚΠΣΣ). 

Όμως καταλαμβάνονται από τον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων (ν. 3528/2007) και συγκεκριμένα τις διατάξεις του άρθρου 152 (Απόλυση λόγω σωματικής ή πνευματικής ανικανότητας) και του άρθρου 155 (Απόλυση λόγω κατάληψης από το όριο ηλικίας). Σύμφωνα με το άρθρο 155, «Μόνιμοι υπάλληλοι, που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος, αλλά δεν υπάγονται στο ασφαλιστικό -συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου ή δεν συνταξιοδοτούνται με βάση τις δημοσιοϋπαλληλικές διατάξεις, απολύονται αυτοδικαίως από την υπηρεσία, μόλις συμπληρώσουν το 62ο έτος της ηλικίας τους. Αν το προσωπικό αυτό κατά τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας του δεν έχει συμπληρώσει σαράντα 

(40) 

έτη συνολικής υπηρεσίας στο Δημόσιο, παρατείνεται η παραμονή του στην Υπηρεσία, έως τη συμπλήρωση της υπηρεσίας αυτής και όχι πέραν του 67ου έτους της ηλικίας. 

Το προηγούμενο εδάφιο έχει εφαρμογή και για τους μόνιμους πολιτικούς διοικητικούς υπαλλήλους, οι οποίοι πέραν του ασφαλιστικού -συνταξιοδοτικού καθεστώτος του δημοσίου, υπάγονται και σε καθεστώς κύριας ασφάλισης άλλου ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού φορέα για τη λήψη δεύτερης κύριας σύνταξης, εφόσον κατά την αυτοδίκαιη απόλυσή τους κατά τις διατάξεις των παραγράφων 1-3 δεν θεμελιώνουν αποδεδειγμένα βάσει βεβαίωσης του οικείου ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού φορέα, δικαίωμα λήψης πλήρους της δεύτερης κύριας σύνταξης από τον φορέα αυτό. Τα ανωτέρω ισχύουν και για όσους υπαλλήλους υπάγονται στις διατάξεις του Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (Ν. 3584/2007, Α` 143)». 

Από το προαναφερόμενο νομοθετικό πλαίσιο προκύπτει ότι, και σε αυτήν την κατηγορία υπαλλήλων συντρέχουν οι λόγοι απόλυσης που υφίστανται στον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων και επομένως ανεξάρτητα από το γεγονός ότι συνταξιοδοτούνται με κοινές διατάξεις ΙΚΑ ή πρώην φορέων ΕΤΑΑ, απαιτείται για τη συνταξιοδότηση τους η λύση της υπαλληλικής σχέσης είτε πρόκειται για σύνταξη γήρατος είτε για σύνταξη αναπηρίας επ’ αόριστον. 

5. 

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ (ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ) 

Α) ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΙΔΑΧ -ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΑΝΕΥ ΑΠΟΔΟΧΩΝ 

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 3801/2009 όπως ισχύει, το προσωπικό με σύμβαση εργασίας ΙΔΑΧ του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού, στο οποίο χορηγείται προσωρινή αναπηρική σύνταξη θεωρείται ότι βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια, χωρίς αποδοχές από την υπηρεσία εφόσον η νόσος είναι ιάσιμη κατά την εκτίμηση της οικείας υγειονομικής επιτροπής. Όπως διατυπώνεται και στην αντίστοιχη αιτιολογική έκθεση τυχόν απόλυση του προσωπικού αυτού θα δημιουργούσε πρόβλημα στην εν συνεχεία επαναφορά του, εφόσον δεν υπάρχει σχετική διάταξη που να καθορίζει τη διαδικασία της επαναπρόσληψης. Το πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με την εγκύκλιο αρ.10/22-1-2014 (ΑΔΑ: ΒΙΨΡ4691ΩΓ-9ΓΕ) είχε διευκρινίσει ότι στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται βεβαίωση της υπηρεσίας που υπηρετεί ο ασφαλισμένος ότι αυτός βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια χωρίς αποδοχές. 

Μετά τη θέση σε ισχύ της διάταξης του άρθρου 43 του ν.5157/2024 και δεδομένου ότι, προκειμένου να χορηγηθεί από 1/1/2024 σύνταξη λόγω αναπηρίας δεν απαιτείται πλέον διακοπή της εργασίας, ο e-ΕΦΚΑ εξέδωσε νεότερες οδηγίες με το α.π.1812659/23-12-2024 Γενικό Έγγραφο.. 

Σύμφωνα με αυτές κατέστησε ανενεργή την οδηγία της εγκυκλίου 10/2014 για αναζήτηση βεβαίωσης αναρρωτικής άδειας άνευ αποδοχών και διευκρίνισε ότι στις περιπτώσεις αυτές εκδίδεται απόφαση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, η οποία κοινοποιείται με κάθε πρόσφορο μέσο στους εργοδότες φορείς, προκειμένου με τη σειρά τους να ενεργήσουν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθ. 8 του ν. 3801/2009, οι οποίες δεν αφορούν σε συνταξιοδοτικά ζητήματα αλλά σε ζητήματα διαχείρισης του προσωπικού με σχέση εργασίας Ι.Δ.Α.Χ. από τις υπηρεσίες τους, κατά το χρονικό διάστημα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω αναπηρίας. Επίσης, δόθηκε η ευχέρεια στις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, προκειμένου να μην υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ενδεχομένως θα ζητηθεί από τους συνταξιούχους να επιστρέψουν ποσά τακτικών αποδοχών, δεδομένου ότι, σε αρκετές των περιπτώσεων η έναρξη της συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας θα 

αφορά προγενέστερο χρονικό διάστημα, κατόπιν επικοινωνίας με τις υπηρεσίες μισθοδοσίας να ενημερώνονται για την τελευταία ημέρα καταβολής των τακτικών αποδοχών, ώστε η έναρξη της συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας να μεταφερθεί στην επόμενη ημέρα, με ταυτόχρονη παύση μισθοδοσίας 

Η διακοπή της μισθοδοσίας σε περίπτωση λήψης προσωρινής αναπηρικής σύνταξης δεν επιβάλλεται από τη συνταξιοδοτική νομοθεσία, αλλά από το νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί για τους ΙΔΑΧ του δημοσίου και επομένως ,εάν υφίσταται πρόθεση για διαφορετική αντιμετώπιση, θα πρέπει το θέμα αυτό να εξεταστεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπ. Εσωτερικών. 

Β) ΜΟΝΙΜΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ -ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ Σύμφωνα με τον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων (ν. 3528/2007) και συγκεκριμένα τις διατάξεις των άρθρων 54 έως 56 (Κεφ.Ζ΄: Αναρρωτικές Άδειες) του Υ.Κ. προβλέπεται το δικαίωμα του υπαλλήλου και η διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας στην περίπτωση που ασθενήσει, σύμφωνα με τις οποίες δικαιούται αναρρωτική άδεια με αποδοχές τόσων μηνών όσα και τα έτη υπηρεσίας του, από την οποία αφαιρείται το σύνολο των αναρρωτικών αδειών που έχει λάβει μέσα στην προηγούμενη πενταετία. Αναρρωτική άδεια, δε, χωρίς διακοπή δεν μπορεί να υπερβεί τους δώδεκα μήνες. Επιπλέον, στα αρ. 99 και 100 (Διαθεσιμότητα λόγω ασθένειας) του Υ.Κ. ορίζεται ότι στις περιπτώσεις που η ασθένεια παρατείνεται πέρα από το μέγιστο χρόνο αναρρωτικής άδειας του αρ. 54, είναι όμως κατά την εκτίμηση της υγειονομικής επιτροπής ιάσιμη, ο υπάλληλος τίθεται σε διαθεσιμότητα. Στις ίδιες διατάξεις προβλέπεται και η πράξη επαναφοράς του υπαλλήλου στην υπηρεσία, μετά το πέρας του χρόνου διαθεσιμότητας, η οποία εκδίδεται από τον Υπουργό ή τη διοίκηση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Εν συνεχεία, στις διατάξεις του αρ. 147-156 (Μέρος ΣΤ΄: Λύση Υπαλληλικής Σχέσης) του ως άνω Κώδικα ρυθμίζονται ρητώς οι προϋποθέσεις λύσης της υπαλληλικής σχέσης, είτε με τη μορφή παραίτησης, έκπτωσης, ή απόλυσης, από τις οποίες προκύπτει ότι η ασθένεια του υπαλλήλου εφόσον είναι ιάσιμη δεν συνιστά κατ’ αρχήν λόγο απόλυσης, δεδομένων και των προβλέψεων για χορήγηση αναρρωτικής άδειας ή θέσης σε διαθεσιμότητα, κατά τα ως άνω αναφερόμενα. 

Επισημαίνουμε δε, ότι από καμία διάταξη νόμου, διέπουσα την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού (μονίμου ή ΙΔΑΧ), του Δημοσίου, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ α΄και Β΄βαθμού, δεν προβλέπεται έκδοση απόφασης απόλυσης ή λύσης της σύμβασης εργασίας, για λόγους προσωρινής συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, πόσω μάλλον απόφασης επαναπρόσληψης σε περίπτωση που διακοπεί η προσωρινή σύνταξη, με συνέπεια την εκ νέου ανάληψη της υπηρεσίας. 

Ειδικά από τα ανωτέρω συνάγεται ότι για την προσωρινή συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας των μονίμων υπαλλήλων ΝΠΔΔ, οι οποίοι έχουν ως ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό φορέα το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη –στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικαδιαδικασία και σε καμία περίπτωση η χορήγηση από το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ προσωρινής σύνταξης αναπηρίας, δεν προϋποθέτει και οριστική λύση της υπαλληλικής σχέσης (σχετ. εγκύκλιος Διοίκησης ΙΚΑ – ΕΤΑΜ 62/1988). Κατόπιν των ανωτέρω και δεδομένης της ρητής πρόβλεψης στις σχετικές ως άνω διατάξεις ως προς τη διαδικασία χορήγησης της αναρρωτικής άδειας και μετέπειτα της θέσης σε 

διαθεσιμότητα του υπαλλήλου, σε περίπτωση ασθενείας του, δεν τίθεται θέμα αναλογικής εφαρμογής των διατάξεων του αρ. 8 του ν. 3801/2009, στο μόνιμο προσωπικό ΝΠΔΔ, το οποίο έχει επιλέξει ως ασφαλιστικό φορέα το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ. Σε περίπτωση που κρίνεται ότι δεν είναι ορθή η διαφορετική αντιμετώπιση υπαλλήλων ασφαλισμένων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ λόγω της διαφορετικής υπαλληλικής σχέσης τους τότε θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με σχετική ρύθμιση από το Υπουργείο Εσωτερικών. 

6. 

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ 

Με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 αντικαθίσταται το άρθρο 20 του ν.4387/2016, όπως ίσχυε, και εισάγεται ένα νέο ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων από ίδιο δικαίωμα από 01/01/2024. Έτσι, οι συνταξιούχοι που αναλαμβάνουν υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-Ε.Φ.Κ.Α. απασχόληση, συνεχίζουν κατά την διάρκεια αυτής να λαμβάνουν το σύνολο της κύριας και επικουρικής σύνταξης που δικαιούνται από τον φορέα στο ακέραιο, ενώ για την ασφάλιση του απασχολούμενου συνταξιούχου καταβάλλονται οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με την ασφαλιστέα απασχόληση και επιπλέον πόρος μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-Ε.Φ.Κ.Α.. Σημειώνεται ότι, η εξ ιδίου δικαιώματος σύνταξη γήρατος, κύρια και επικουρική, προσώπων που αναλαμβάνουν υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ απασχόληση σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης αναστέλλεται για όσο διάστημα συνεχίζει αυτή, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους. Για το διάστημα της αναστολής, δεν καταβάλλεται ο ανωτέρω πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ. Μετά τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας, σταματά η αναστολή και οι συνταξιούχοι της κατηγορίας αυτής υποχρεούνται να καταβάλλουν τον επιπλέον πόρο μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-ΕΦΚΑ, όπως προβλέπεται στην παρ.3 του άρθρου 114 του ανωτέρω νόμου. Επισημαίνεται ότι οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας εξαιρούνται από την καταβολή επιπλέον πόρου μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-ΕΦΚΑ και από την αναστολή της αναπηρικής σύνταξης για όσο διάστημα απασχολούνται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας τους. 

II. 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 

Ι. Από το ανωτέρω νομοθετικό πλαίσιο προκύπτουν τα παρακάτω για τις κατηγορίες των συνταξιούχων λόγω γήρατος: α. Μόνιμοι υπάλληλοι ασφαλισμένοι στο πρ. Δημόσιο 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία. 

β. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ και μόνιμοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ καθώς και των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ

ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 20 του ν.3801/2009, ήτοι η υπαλληλική σχέση λύεται την 1η του επόμενου μήνα μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης. 

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ από το υφιστάμενο συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχεται δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση σε άλλη κατηγορία μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου. Άλλωστε, η εν λόγω κατηγορία υπαλλήλων συνταξιοδοτείται βάσει του πδ169/2007, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο πρ. Δημόσιο, οι διατάξεις του οποίου ορίζουν ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία. 

δ. Υπάλληλοι ΝΠΙΔ 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων που υπηρετούν σε ΝΠΙΔ, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, αλλά διέπονται από τα προβλεπόμενα στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του εκάστοτε νομικού προσώπου και την εργατική νομοθεσία. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου στην Υπηρεσία (ΝΠΙΔ) μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. 

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ στο ισχύον συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν υφίσταται πρόβλεψη για δυνατότητα παραμονής ή μη στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκ φεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας. 

ΙΙ. Από το ανωτέρω νομοθετικό πλαίσιο προκύπτουν τα παρακάτω για τις κατηγορίες των συνταξιούχων λόγω αναπηρίας α. Μόνιμοι υπάλληλοι – ασφαλισμένοι του πρ. Δημοσίου Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΚΠΣΣ ή του ν.2084/1992. 

β. Μόνιμοι υπάλληλοι του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, ασφαλισμένοι του π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, των μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου ΟΤΑ και ΝΠΔΔ – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι οποίοι είτε έχουν επιλέξει ως ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό φορέα το πρ.ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (εφόσον προβλεπόταν) είτε υπάγονται υποχρεωτικά σε αυτό (πχ πρόσληψη για πρώτη φορά μετά την 1.1.2011), συνάγεται ότι για την προσωρινή συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας ή διαθεσιμότητας για όσο χρόνο λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη αναπηρίας (σχετ. εγκύκλιος Διοίκησης ΙΚΑ – ΕΤΑΜ 62/1988). Επισημαίνουμε βέβαια στο σημείο αυτό και τα άρθρα 152 και 153 του Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων περί απόλυσης λόγω σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον Υπαλληλικό Κώδικα. 

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι οποίοι επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν με βάση τις συνταξιοδοτικές διατάξεις του Δημοσίου, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο Δημόσιο, ορίζεται ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας με τη διαδικασία του ΚΠΣΣ. 

δ. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ ασφαλισμένοι του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας ορισμένου χρόνου, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του ν.3801/2009 για όσο χρόνο λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας βρίσκονται σε αναρρωτική άδεια χωρίς αποδοχές από την Υπηρεσία τους. Σημειώνεται ότι η διακοπή της μισθοδοσίας τους κατά το διάστημα της καταβολής της προσωρινής σύνταξης αναπηρίας είναι θέμα που δεν αφορά τον e-ΕΦΚΑ αλλά προσδιορίζεται από το νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί για τους ΙΔΑΧ του δημοσίου (ενότητα 5β) και επομένως εάν υφίσταται πρόθεση για διαφορετική αντιμετώπιση θα πρέπει το θέμα αυτό να εξεταστεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπ. Εσωτερικών . 

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις των άρθρων 8 και 20 του ν. 3801/2009. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκφεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας 

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση. 

Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗΣ Κ.Α. ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΚΑΛΑΝΤΖΗ