Έγγραφο της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δ.-Μ. Μιχαηλίδου με θέμα: Συνεισφορά της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών με προτάσεις στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο: «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».
Ιούλ 10, 2026 | ΕΟΤ, Σημαντικά Έγγραφα ΕΟΤ
ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ.ΑΡΙΘΜ. 1890/2005 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ
ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ.: 210-5229968
e-mail: eoty@otenet.gr
www.eoty.gr
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ’ΑΡΙΘΜ. 9977/12-12-1932 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΥΦΛΩΝ
ΕΠΙΤΙΜΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ &
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ &
ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ
ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ
ΒΕΡΑNΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ: 210-5245001, 210-5228333, 210-5228365, 210-5245578
e-mail: pab@otenet.gr web site: www.pst.gr
ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: 1179/568 Αθήνα, 10/07/2026
ΤΟΜΕΑΣ: Γραμματείας
Προς: Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,
κα Δ.-Μ. Μιχαηλίδου
Κοιν.: 1) Υπουργό Επικρατείας, κο Χ.-Γ. Σκέρτσο
2) Ε.Σ.Α.μεΑ.
ΘΕΜΑ: Συνεισφορά της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών με προτάσεις στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο: «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών (Ε.Ο.Τ.), ο επίσημος Κοινωνικός Εταίρος της Πολιτείας για θέματα τυφλότητας και μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) και το σωματείο-μέλος της Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών (Π.Σ.Τ.) καταθέτουν τις προτάσεις τους στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο: «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».
ΕΝΟΤΗΤΑ Α’
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΜΕΡΟΣ Α’
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
1. Θα πρέπει να γνωστοποιηθεί ο τρόπος μοριοδότησης και να αιτιολογούνται στον ωφελούμενο ο τρόπος αξιολόγησής του.
2. Στο άρθρο 5 παρ.2 περ. α, στα ΚΕΠΑ να καταργηθεί η φράση «εφ’ όρου ζωής», ώστε στην περίπτωση που το άτομο με οπτική αναπηρία δεν έχει εκ παραδρομής το «εφ’όρου ζωής» να μπορεί να κάνει χρήση της υπηρεσίας του Προσωπικού Βοηθού.
3. Στο άρθρο 5 παρ. 2 περ. δ, να αφαιρεθεί το κατώτερο και το ανώτερο όριο ηλικίας των δικαιούχων προσωπικού βοηθού.
4. Στο άρθρο 5 παρ.2 περ. ζ να διαγραφεί η περίπτωση ζ ώστε να μην υπάρχουν οικονομικά κριτήρια.
5. Κατά τη θέσπιση της ΚΥΑ που θα εξειδικεύει τα κριτήρια της παρ.4 του άρθρου 5 για τη μοριοδότηση των ωφελούμενων, κοινωνικά, αναπηρικά και όχι εισοδηματικά, να ληφθούν υπόψη παράμετροι όπως: Συνυπάρχουσα αναπηρία, ζευγάρι τυφλών, τυφλός μονογονέας με μικρά παιδιά, ζευγάρι τυφλών ατόμων με μικρά παιδιά, εργασία ή σπουδές του ατόμου, άλλες εξατομικευμένες ανάγκες που χρήζουν υποστήριξης από προσωπικό βοηθό για την επίτευξη της ανεξάρτητης διαβίωσης, όπως νεοτυφλωθέντες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν απροσπέλαστα εμπόδια στη νέα τους κατάσταση, καθώς και μοναχικά άτομα που δεν έχουν συγγενικά πρόσωπα με τα οποία συγκατοικούν.
6. Να προστεθεί στο άρθρο 5 παρ. 5 στα κριτήρια και η λέξη «κοινωνικά».
7. Η παράγραφος 6 του άρθρου 5 να διατυπωθεί ως ακολούθως: “Με βάση την κατάταξη της παρ. 5, αναγνωρίζεται στους ωφελούμενους, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Ο.Π.Ε.Κ.Α., οι συγκεκριμένες ώρες ημερησίως ή εβδομαδιαίως προσωπικής βοήθειας που έχουν ανάγκη, καθώς και τον προσδιορισμό του ύψους του ποσό που τους αναλογεί ανά μήνα για τη λήψη υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας”.
8. Στο άρθρο 6 παράγραφο 4 που γίνεται αναφορά στο περιεχόμενο της εκπαίδευσης των Π.Β. να προστεθούν στο ε) θέματα προστασίας δικαιωμάτων και πρόληψης παραμέλησης, βίας και κακοποίησης, στ) ζητήματα ηθικής, δεοντολογίας και νομικής προστασίας και ζ) εκμάθηση βασικών αρχών Πρώτων Βοηθειών.
9. Στο άρθρο 7 παρ. 1 να διαγραφεί η παράγραφος ώστε να μην υπάρχει περιορισμός χρόνου για την ανεύρεση προσωπικού βοηθού, όπως η προτεινόμενη παράγραφος αναφέρει.
10. Να προστεθεί παράγραφος στο άρθρο 11: «α) άτομα με οπτική αναπηρία τα οποία αξιολογούνται από τις επιτροπές απονομής ωρών να μπορούν να κάνουν ένσταση στην περίπτωση που έχουν αδικηθεί ως προς την εκτίμηση της επιτροπής αναφορικά με τις ώρες απασχόλησης του προσωπικού βοηθού και σύμφωνα με τις ανάγκες τους, β) στην περίπτωση που οι ανάγκες του ωφελούμενου αυξηθούν να έχει ο ωφελούμενος το δικαίωμα της επαναξιολόγησης από την επιτροπή ώστε να του αποδοθούν περισσότερες ώρες και γ) το ίδιο δικαίωμα να έχουν και όσοι ωφελούμενοι είχαν υπαχθεί και στο πιλοτικό πρόγραμμα, ώστε να επαναξιολογηθούν και να τους αποδοθούν οι πραγματικές ώρες προσωπικού βοηθού για την κάλυψη των αναγκών τους.».
11. Να επικαιροποιείται η πλατφόρμα των προσωπικών βοηθών σε πραγματικό χρόνο σύμφωνα με τη διαθεσιμότητα των προσωπικών βοηθών.
12. Στο πιλοτικό πρόγραμμα με βάση την κατανομή των ωφελούμενων το 5% είχε κατανεμηθεί στις αισθητηριακές αναπηρίες. Οι κατηγορίες ατόμων με αναπηρία που υπάγονται στις αισθητηριακές αναπηρίες είναι άτομα με οπτική αναπηρία, άτομα με ακουστική αναπηρία και άτομα με οπτική και ακουστική αναπηρία (τυφλοκωφοί). Για αυτό τον λόγο κρίνεται απαραίτητο το ποσοστό που κατανέμεται στα άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες να αυξηθεί από 5% σε 10% τουλάχιστον.
13. Συνταξιούχοι οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις και θέλουν να εργαστούν ως προσωπικοί βοηθοί να εξαιρούνται από τον ειδικό πόρο παρακράτησης συνταξιούχων εργαζόμενων.
14. Η πλατφόρμα του πληροφοριακού συστήματος του αρ.8 να πληροί τις απαιτήσεις προσβασιμότητας και πριν αναρτηθεί να γίνει μια δοκιμή αν είναι δυνατόν από τον τεχνικό σύμβουλο της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ολόκληρη η διαδικασία είναι προσβάσιμη και ότι ένας χρήστης με οπτική αναπηρία μπορεί να υποβάλλει αυτόνομα την αίτησή του και στη συνέχεια να χειριστεί την πλατφόρμα για όλες τις μεταγενέστερες διαδικασίες.
ΜΕΡΟΣ Β’
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΟΡΑΣΗΣ
Άρθρο 14
• Να συμπληρωθεί το εδάφιο α) ως “Ο καθορισμός του αρμόδιου φορέα για την εκπαίδευση, την επιμόρφωση, την περαιτέρω εξειδίκευση και την πιστοποίηση των εκπαιδευτών κινητικότητας”.
• Να συμπληρωθεί το εδάφιο γ) “η σύσταση Ειδικού Μητρώου Πιστοποιημένων Εκπαιδευτών Κινητικότητας, Προσανατολισμού και Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης”
• Να συμπληρωθεί και να διατυπωθεί το εδάφιο ε) ως “ο καθορισμός των όρων και των προϋποθέσεων για την οργάνωση προγραμμάτων εκπαίδευσης προς άτομα με αναπηρία όρασης χωρίς οικονομική επιβάρυνση ή άλλη εισφορά”
Άρθρο 15
• Να συμπληρωθεί στην παράγραφο 1.α) α) ως αρμόδιος φορέας για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την οργάνωση, την υλοποίηση και την αξιολόγηση προγραμμάτων επιμόρφωσης για άτομα με αναπηρία όρασης, σύμφωνα με το άρθρο 16”.
• Ομοίως στο 1.β) να προστεθεί η αξιολόγηση.
Άρθρο 16
• Στην παράγραφο 1, εδάφιο α., αναφορικά με το περιεχόμενο της θεωρητικής εκπαίδευσης των Εκπαιδευτών Κινητικότητας προτείνεται να προστεθούν οι ακόλουθες θεματικές ενότητες: αγ) Βασικές αρχές Οφθαλμολογίας, λειτουργία της όρασης, αιτίες απώλειας όρασης και πρόκλησης σχετικής αναπηρίας, αδ) Αρχές και διαδικασίες επικοινωνίας, συμπεριφοράς, δεοντολογίας και εξυπηρέτησης των ατόμων με αναπηρία όρασης, αε) Παρουσίαση σχετικού θεσμικού πλαισίου για τα άτομα με αναπηρία όρασης και παρουσίαση των φορέων και οργανώσεων που τους εκπροσωπούν, αστ) Αρχές εκπαίδευσης και αξιοποίησης Σκύλων Οδηγών Τυφλών για άτομα με αναπηρία όρασης.
• Επίσης στην παράγραφο 2, εδάφιο β., αναφορικά με την πρακτική άσκηση, προτείνεται να προστεθεί: βδ) Εκπαίδευση για αξιοποίηση Σκύλων Οδηγών Τυφλών από χρήστες – άτομα με αναπηρία όρασης.
Άρθρο 17
• Παράγραφος 2: Η επιτροπή αξιολόγησης των υποψηφίων εκπαιδευτών πρέπει να είναι 7μελής. Προσθέτουμε στην επιτροπή έναν εκπρόσωπο του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών, διότι είναι ο πρώτος φορέας αυτό-οργάνωσης αναπήρων από το 1932 και πρωτοποριακά το 1992 σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τυφλών της Δανίας εκπαίδευσε εκπαιδεύτριες κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης, οι οποίες ανέλαβαν την εκπαίδευση των ενηλίκων τυφλών στην Ελλάδα και μία Εκπαιδεύτρια Κινητικότητας / Προσανατολισμού και Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης ΠΕ31, καθώς θεωρούμε ότι είναι απαραίτητη η συμβολή της στην εν λόγω διαδικασία.
• Παράγραφος 4: Στα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων εκπαιδευτών πρέπει να προσθέσουμε και το ηλικιακό κριτήριο των 35 ετών καθώς και την πιστοποίηση εκπαίδευσης στη γραφή braille.
Άρθρο 18
• Παράγραφος β: Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι υποψήφιοι εκπαιδευτές δεν πρέπει να έχουν οπτική, ακουστική ή κινητική αναπηρία.
Άρθρο 19
• Παράγραφος 4: Οι εκπαιδευτές οι οποίοι εργάζονται ήδη πολλά χρόνια σε αναγνωρισμένους φορείς, θα πρέπει να εξαιρεθούν από τη διαδικασία της πιστοποίησης η οποία αποδεικνύεται από την προϋπηρεσία τους από τους φορείς του χώρου της οπτικής αναπηρίας.
Άρθρο 25
• Παράγραφος 1-2: Το πρόγραμμα εκπαίδευσης πρέπει να είναι δωρεάν και ως εκ τούτου να μην απαιτείται δωρεάν παροχή εκπαίδευσης τυφλών εκπαιδευομένων επί 5ετία. Πρόκειται για ζωτικό δικαίωμα των τυφλών στην αυτοεξυπηρέτηση και στην αξιοπρεπή διαβίωση και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο και η παρεχόμενη υπηρεσία τόσο στους ίδιους όσο και στους εκπαιδευτές τους επιβάλλεται να παρέχεται από την Πολιτεία δωρεάν όπως και στις λοιπές κατηγορίες εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών κάθε είδους.
Άρθρο 26
• Παράγραφος 2: Πρέπει να έχουν το δικαίωμα να εκπαιδεύονται στο πρόγραμμα κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης για να καλύψουν τις προσωπικές τους και καθημερινές τους ανάγκες και άτομα με οπτική αναπηρία, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα άδεια παραμονής στη χώρα, π.χ. πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο, κλπ.
• Παράγραφος 2α: Ένας υποψήφιος εκπαιδευόμενος με αναπηρία όρασης θα πρέπει να έχει ποσοστό αναπηρίας όρασης 67% και άνω, και όχι 80%, έτσι ώστε να μπορούν να εκπαιδεύονται και άτομα με χαμηλή όραση.
• Παράγραφος 3: Δεν πρέπει να γίνεται η επιλογή των εκπαιδευομένων ατόμων με αναπηρία όρασης με βάση οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια. Βασικό κριτήριο θα πρέπει να είναι οι ανάγκες ενός ατόμου για εκπαίδευση. Τα κριτήρια πρέπει να τεθούν μόνο ως προς την προτεραιοποίηση των υποψήφιων εκπαιδευομένων.
• Παράγραφος 4α: Το άρθρο 26, παράγραφος 4α να διατυπωθεί ως εξής: “Η δωρεάν εκπαίδευση παρέχεται στους δικαιούχους, ανά γεωγραφική περιφέρεια σύμφωνα με την παρ. 3, από: α) τους πιστοποιημένους εκπαιδευτές κινητικότητας του Κ.Ε.Α.Τ.”
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΕΘΝΙΚΗ ΠΥΛΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΡΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
Άρθρο 29
• Η παράγραφος γ. να διατυπωθεί ως «η καθιέρωση ενιαίου τρόπου αναγνώρισης και τεκμηρίωσης (όχι απόδειξης) της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία μέσω της Κάρτας Αναπηρίας».
Άρθρο 42
Παροχές και υπηρεσίες Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 4 ν. 4520/2018
• περίπτωση ηη) χορήγηση επιδόματος κίνησης κατ’ αναλογία του αντίστοιχου των κινητικά αναπήρων και στα άτομα με οπτική αναπηρία.
• Όταν η σύνταξη του ατόμου με αναπηρία όρασης, δεν προέρχεται εξ ιδίου δικαιώματος, για παράδειγμα ορφανικές συντάξεις του ενός ή και των δύο θανόντων γονέων, ενώ ταυτόχρονα είναι άνεργος και δεν δύναται να εργασθεί, να λαμβάνει το επίδομα τυφλών ανέργων.
• Τα τέκνα των αγροτών που δεν είναι σε θέση να ασκήσουν επάγγελμα, γεγονός που πιστοποιείται από την σχετική πιστοποίηση των ΚΕ.Π.Α, να λαμβάνουν επίσης το επίδομα τυφλών ανέργων, επειδή η σύνταξη που λαμβάνου δεν πηγάζει εξ ιδίου δικαιώματος
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Άρθρο 48
• Στην Παράγραφο 3, αναφορικά με τους επιλέξιμους ωφελούμενους του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, το εδάφιο γδ. να διατυπωθεί ως «σοβαρή, πολύπλοκη, σπάνια νόσο – πάθηση που επηρεάζει σημαντικά την ανάπτυξη και την επιδείνωση της υγείας τους, προσβάλοντας πολλαπλά συστήματα και όργανα, και για τα οποία απαιτείται αυξημένη και εντατική ιατρονοσηλευτική και φαρμακευτική φροντίδα».
• Στην Παράγραφο 5, σχετικά με τη διεπιστημονική ομάδα που αξιολογεί και υποστηρίζει τους ωφελούμενους του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης να διατυπωθεί ορθώς ο όρος ως «Αναπτυξιολόγους Παιδιάτρους».
Με εκτίμηση
Για το Γ.Σ. της Ε.Ο.Τ.
Ο Πρόεδρος Νικόλαος Γιαλλούρης
Η Γενική Γραμματέας Παρασκευή Τσαβαλιά
Για το Δ.Σ. του Π.Σ.Τ.
Ο Πρόεδρος Δημήτριος Σηφάκης
Η Γενική Γραμματέας Θεοδώρα Φαρδέλα
