ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 5314
Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Το άρθρο 525 και η αιτιολογική του έκθεση:
Επιχορηγήσεις και βοηθήματα δήμων
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
29 Ιουνίου 2026 ^ Αρ. Φύλλου 103
Άρθρο 525
Επιχορηγήσεις και βοηθήματα δήμων
1. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, κατά παρέκκλιση του ν. 4873/2021 (Α' 248), είναι δυνατή η παροχή χρηματικών επιχορηγήσεων σε:
α) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, περιλαμβανομένων των εκκλησιαστικών, αστικές εταιρείες μη κερ¬δοσκοπικού χαρακτήρα, πολιτιστικούς συλλόγους, αθλητικούς συλλόγους εγγεγραμμένους στο πληροφοριακό σύστημα «e-Kouros» του άρθρου 18 του ν. 5085/2024 (Α' 17), που αναπτύσσουν πολιτιστικού και αθλητικού χαρακτήρα δραστηριότητες και που έχουν την έδρα τους εντός των διοικητικών ορίων του δήμου,
β) τοπικά παραρτήματα οργανώσεων πανελλήνιας δράσης, που αναπτύσσουν κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα,
γ) συλλόγους μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με πανελλήνια δράση, οι οποίοι έχουν ως σκοπό την παροχή βοήθειας και υποστήριξης κάθε μορφής σε παιδιά που είναι, ιδίως, θύματα εξάρτησης, κακοποίησης, παρα¬μέλησης, οικονομικής εκμετάλλευσης και παράνομης διακίνησης, ανεξαρτήτως υπηκοότητας. Πρόσθετες προϋποθέσεις για την επιχορήγηση αυτή αποτελούν η κατάρτιση σχετικού προγράμματος δράσης του συλ¬λόγου, για τον αντίστοιχο δήμο και ο έλεγχος νομιμότητας από την Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
δ) πρωτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων στον οικείο δήμο για την πραγματοποίηση κοινωνικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων,
ε) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του δήμου, επιπροσθέτως της τακτικής επιχορήγησης που λαμβάνουν, στ) φιλοζωικά σωματεία ή φιλοζωικές οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που εδρεύουν στον οικείο δήμο και είναι εγγεγραμμένα στο ΥποΜητρώο Φιλοζωικών Σωματείων και Οργανώσεων του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), που τηρείται στο Υπουργείο Εσωτερικών. Πρόσθετες προϋποθέσεις για την επιχορήγηση αυτή αποτελούν η κατάρτιση σχετικού προγράμματος δράσης του σωματείου ή της οργάνωσης, για τον αντίστοιχο δήμο και η έγκρισή του από την πενταμελή Επιτροπή Παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων συντροφιάς και πρόληψης δημιουργίας νέων αδέσποτων ζώων του οικείου δήμου. Με τις ίδιες προϋποθέσεις, τα ανωτέρω σωματεία και οργανώσεις μπορούν να λαμβάνουν επιχορήγηση και από την οικεία περιφέρεια, εφόσον δραστηριοποιούνται εντός των ορίων της, και
ζ) σχολικές μονάδες, οι οποίες βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων τους, για την κάλυψη των δαπανών των αθλητικών τους ομάδων, που συμμετέχουν σε πανελλήνιους σχολικούς αγώνες.
Η παροχή χρηματικών επιχορηγήσεων επιτρέπεται μόνον εφόσον έχει εγγραφεί σχετική πίστωση στον προ¬ϋπολογισμό για τον σκοπό αυτόν. Το συνολικό ποσό των επιχορηγήσεων δεν μπορεί να υπερβαίνει ποσοστό των κεντρικών αυτοτελών πόρων για κάλυψη των λειτουργικών αναγκών με τους οποίους επιχορηγήθηκε την προηγού¬μενη χρήση, όπως αυτό καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 9 του άρθρου 530, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων. Το δεύτερο εδάφιο δεν εφαρμόζεται, αν τα ποσά των χορηγούμενων ενισχύσεων από τους δήμους προς τους παραπάνω φορείς προέρχονται από έκτακτες οικονομικές ενισχύσεις που προορίζονται για τους ανωτέρω φορείς.
Για την αντιμετώπιση έκτακτης και σοβαρής ανάγκης επιτρέπεται να χορηγούνται στους οικονομικά αδύναμους κατοίκους, τους τρίτεκνους, και τους πολύτεκνους είδη διαβίωσης ή περίθαλψης, κυρίως ιατρο¬φαρμακευτικής και νοσοκομειακής, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Με τους ίδιους όρους επιτρέπεται να χορηγούνται χρηματικά βοηθήματα.
Επιτρέπεται η χορήγηση εφάπαξ χρηματικού βοηθήματος στις περιπτώσεις γέννησης τέκνου μόνιμων κατοίκων και δημοτών, κατόπιν προϋποθέσεων που καθορίζονται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, το ύψος του οποίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά τέκνο.
Τα βοηθήματα των παρ. 3 και 4 είναι αφορολόγητα, δεν υπόκεινται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν κατάσχονται ούτε συμψηφίζονται με βεβαιωμένες οφειλές στη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, ασφαλιστικούς φορείς και ταμεία, δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπα αυτών ή πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε άλλης παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.
Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του αριθμού των μελών του, είναι δυνατή η μείωση δημοτικών τελών ή η απαλλαγή από αυτά για οικονομικά αδύναμους, άτομα με αναπηρία, πολύτεκνους, τρίτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες και μακροχρόνια ανέργους, όπως η ιδιότητα των ανωτέρω οριοθετείται αντίστοιχα από την κείμενη νομοθεσία, καθώς και τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος των άρθρων 235 του ν. 4389/2016 (Α'94) και 29 του ν. 4659/2020 (Α'21).
Με την ίδια απόφαση δύναται να τίθενται και εισοδηματικά κριτήρια για τη χορήγηση της ως άνω μείωσης ή απαλλαγής. Η επίπτωση στα έσοδα του δήμου που προκύπτει από τη λήψη της απόφασης του πρώτου εδα¬φίου αποτυπώνεται υποχρεωτικά και λαμβάνεται υπόψη κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού του έτους εφαρμογής της, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Ειδικά για την κοινωνική ομάδα των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων και των οικογενειών που έχουν στη φροντίδα τους άτομα με αναπηρία, σε περίπτωση καθορισμού εισοδηματικών κριτηρίων λαμβάνεται υπόψη τυχόν πρόσθετο κόστος που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών αναπηρίας. Στο εισοδηματικό κριτήριο που αφορά στην ανωτέρω κοινωνική ομάδα υπολογίζεται μόνο το φορολογητέο εισόδημα, ατομικό στην περίπτωση μονοπρόσωπου νοικοκυριού και οικογενειακό στην περίπτωση πολυπρόσωπου νοικοκυριού.
Αιτιολογική έκθεση του άρθρου:
Άρθρο 525 Επιχορηγήσεις και βοηθήματα δήμων
Η προτεινόμενη ρύθμιση κωδικοποιεί το άρθρο 202 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων που αποτελεί τη θεσμική κατοχύρωση της δυνατότητας των δήμων να ενισχύουν, με χρηματικές επιχορηγήσεις και βοηθήματα, νομικά πρόσωπα και συλλόγους κοινωφελούς χαρακτήρα καθώς και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, στο πλαίσιο της άσκησης της κοινωνικής και πολιτιστικής τους αποστολής.
Επιπροσθέτως, προβλέπεται η δυνατότητα μείωσης ή απαλλαγής δημοτικών φόρων και τελών για συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων.
Νέες προβλέψεις εισάγονται στην παρ. 4 με την οποία παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης χρηματικού βοηθήματος στις περιπτώσεις γέννησης τέκνου το ύψος του οποίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά τέκνο.
Με την παρ. 6 προβλέπεται η δυνατότητα μείωσης ή/και απαλλαγής δημοτικών τελών, για κατηγορίες πολιτών στη βάση εισοδηματικών κριτηρίων, που τίθενται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.
Υπογραμμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 81 του ν. 4611/2016 (Α'73) «Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ως προνοιακές παροχές σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία δεν εμπίπτουν σε καμία κατηγορία εισοδήματος και δεν φορολογούνται. Το ποσό των προνοιακών παροχών σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση ή εισφορά, δεν κατάσχεται εις χείρας του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τους δήμους, τις περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα των Ο.Τ.Α. α' και β' βαθμού, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.».
Επιπρόσθετα, με την περ. ιη) της παρ. 1 του άρθρου 14 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013 Α' 167) ορίζεται ότι δεν θεωρείται εισόδημα: «Από τον υπολογισμό του εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις εξαιρούνται: ιη) ανεξαρτήτως του φορέα που το χορηγεί, το εξωϊδρυματικό επίδομα και κάθε συναφές ποσό που καταβάλλεται σε ειδικές κατηγορίες ατόμων με αναπηρίες,».
