Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 5322 ΜΕΡΟΣ Α' ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ άρθρων 1 έως 12 του νόμου 5322, που αναφέρονται στον προσωπικό βοηθό αναπήρων. Η αιτιολογική έκθεση και το κείμενο του νόμου

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 5322

ΜΕΡΟΣ Α'

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ 

  άρθρων 1 έως 12 του νόμου 5322, που αναφέρονται στον προσωπικό βοηθό αναπήρων. 

Η αιτιολογική έκθεση και το κείμενο του νόμου


Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής - Ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας και άλλες διατάξεις.

  άρθρων 1 έως 12 του νόμου 5322, που αναφέρονται στον προσωπικό βοηθό αναπήρων. 


ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

24 Ιουλίου 2026 ^ Αρ. Φύλλου 117

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 5322

Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής - Ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας και άλλες διατάξεις.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 

ΕΝΟΤΗΤΑ Α'

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙ¬ΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 

ΜΕΡΟΣ Α'

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ 

Άρθρο 1 Σκοπός 

Άρθρο 2 Αντικείμενο 

Άρθρο 3 Προσωπική βοήθεια

Άρθρο 4 Υλοποίηση και χρηματοδότηση Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» 

Άρθρο 5 Ωφελούμενοι 

Άρθρο 6 Προσωπικοί βοηθοί

Άρθρο 7 Σχέση ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού

Άρθρο 8 Πληροφοριακό σύστημα

Άρθρο 9 Εξουσιοδοτικές διατάξεις

Άρθρο 10 Μεταβατικές διατάξεις

Άρθρο 11 Τελικές διατάξεις

Άρθρο 12 Καταργούμενες διατάξεις

@@@@@


Αιτιολογική έκθεση των άρθρων 1 έως 12 του νόμου 5322, που αναφέρονται στον προσωπικό βοηθό αναπήρων. 


Α. Αιτιολογική έκθεση

Η «ταυτότητα» της αξιολογούμενης ρύθμισης

1. Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;

ΕΝΟΤΗΤΑ Α'

Τα ζητήματα που αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση του Μέρους Α' είναι η ανάγκη μετάβασης από την πιλοτική εφαρμογή του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» σε μία μόνιμη υπηρεσία εθνικής εμβέλειας. Παράλληλα, αντιμετωπίζει την ανάγκη θεσμοθέτησης ενός ολοκληρωμένου πλαισίου οργάνωσης, λειτουργίας, αξιολόγησης, χρηματοδότησης και εποπτείας του προγράμματος, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και βιώσιμη εφαρμογή του. Ειδικότερα, η ρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, της αυτονομίας και της ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική, εκπαιδευτική και επαγγελματική ζωή, σύμφωνα με το άρθρο 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4074/2012 (Α' 88). Περαιτέρω, αντιμετωπίζονται ζητήματα που ανέκυψαν κατά την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, μέσω της πρόβλεψης σαφών προϋποθέσεων συμμετοχής, της δημιουργίας μητρώων προσωπικών βοηθών και αξιολογητών, της λειτουργίας ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της θέσπισης σταθερού μηχανισμού χρηματοδότησης και διοικητικής υποστήριξης, ώστε να εξασφαλίζεται η ομοιόμορφη, διαφανής και αποτελεσματική παροχή της υπηρεσίας σε εθνικό επίπεδο.

2. Γιατί αποτελεί πρόβλημα;

ΕΝΟΤΗΤΑ Α'

ΜΕΡΟΣ Α'

Η εξάρτηση των ατόμων με αναπηρία από το οικογενειακό/συγγενικό τους περιβάλλον για την κάλυψη βασικών αναγκών της καθημερινής ζωής περιορίζει ουσιωδώς την αυτονομία τους και αυξάνει τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού, περιθωριοποίησης και ιδρυματοποίησης. Η έλλειψη επαρκών υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας δυσχεραίνει την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική, οικονομική, πολιτιστική και πολιτική ζωή. Η ανεξάρτητη διαβίωση και η ένταξη στην κοινότητα προϋποθέτουν την πραγματική δυνατότητα των ατόμων με αναπηρία να επιλέγουν ελεύθερα τον τόπο κατοικίας, τον τρόπο ζωής τους και τα πρόσωπα με τα οποία επιθυμούν να διαβιούν, καθώς και την πρόσβασή τους σε κατάλληλες υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας και υποστήριξης στην κοινότητα. Η απουσία των αναγκαίων υποστηρικτικών υπηρεσιών περιορίζει την πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην κοινωνική ζωή, επιβαρύνει δυσανάλογα τις οικογένειες και τους άτυπους φροντιστές και υπονομεύει την πλήρη άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία.

Η αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρου 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και για τη διασφάλιση της ανεξάρτητης διαβίωσης, της κοινωνικής ένταξης και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους. 

Η διάταξη κρίνεται αναγκαία δεδομένου ότι ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. υλοποιεί και διαχειρίζεται προγράμματα, τηρώντας δεδομένα φυσικών προσώπων και ως εκ τούτου οφείλει να διαμορφώνει τις λειτουργίες του κατά τρόπο ώστε να μπορεί να τηρεί με ασφάλεια τα δεδομένα αυτά.

Επιπλέον, συστήνεται τμήμα για την εφαρμογή του προγράμματος του προσωπικού βοηθού, καθώς προβλέπεται ότι εν γένει φορέας υλοποίησης του εθνικού προγράμματος Προσωπικού Βοηθού είναι ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. που αναλαμβάνει όλες τις λειτουργίες της εφαρμογής του προσωπικού βοηθού.

Παράλληλα, η ανάγκη αξιοποίησης της διοικητικής εμπειρίας και της τεχνογνωσίας που έχει αποκτηθεί από την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων και εθνικών προγραμμάτων, καθώς και η προσαρμογή της οργανωτικής δομής και των διαθέσιμων πόρων του Οργανισμού στις νέες επιχειρησιακές απαιτήσεις, καθιστούν αναγκαία την επικαιροποίηση του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη άσκηση της κοινωνικής και προνοιακής πολιτικής και η αποδοτικότερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων. 


3. Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά;

ΕΝΟΤΗΤΑ Α' ΜΕΡΟΣ Α'

Αφορά εν γένειτα άτομα με αναπηρία, και ιδίως τους νέους ωφελούμενους και τους ενδιαφερόμενους να συμμετέχουν στο Πρόγραμμα ως Προσωπικοί Βοηθοί, τους ωφελούμενους και τους Προσωπικούς Βοηθούς του Πιλοτικού Προγράμματος, τους νόμιμους εκπροσώπους των ωφελούμενων, τον οικογενειακό και κοινωνικό τους περίγυρο, τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., τη Διεύθυνση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. 


Ποιοι είναι οι στόχοι της αξιολογούμενης ρύθμισης; 


ΕΝΟΤΗΤΑ Α' ΜΕΡΟΣ Α':

-Η αποφυγή κινδύνου ιδρυματοποίησης των ατόμων με αναπηρία,

- η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης,

- η ενίσχυση της παροχής υπηρεσιών κατ' οίκον,

- η ενίσχυση του δικαιώματος ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική, οικονομική, εργασιακή, πολιτιστική και πολιτική ζωή.

μακροπρόθεσμοι: ΕΝΟΤΗΤΑ Α' ΜΕΡΟΣ Α':

- Η ισότιμη κοινωνική και εργασιακή ένταξη και συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία,

ΕΝΟΤΗΤΑ Α'

ΜΕΡΟΣ Α'

Για την υποστήριξη όλων των διαδικασιών του Προγράμματος θα συσταθεί και θα λειτουργεί στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο εντάσσονται το ηλεκτρονικό Μητρώο Προσωπικών Βοηθών και το ηλεκτρονικό Μητρώο Αξιολογητών, και το οποίο διασυνδέεται για τον σκοπό της διασταύρωσης και του ελέγχου των στοιχείων με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α' 184). 


Κατ' άρθρο ανάλυση αξιολογούμενης ρύθμισης

14. Σύνοψη στόχων κάθε άρθρου

Άρθρο Στόχος

1 Με την αξιολογούμενη ρύθμιση τίθεται ο σκοπός του Μέρους Α' του σχεδίου νόμου.

2 Με την αξιολογούμενη ρύθμιση καθορίζεται το αντικείμενο του Μέρους Α'. Ειδικότερα, επεκτείνεται και καθιερώνεται το Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» ως μόνιμη υπηρεσία εθνικής εμβέλειας. Η ρύθμιση αξιοποιεί τα συμπεράσματα και τα ευρήματα που προέκυψαν τόσο από τη διαμορφωτική όσο και από την εκ των υστέρων αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής του Προγράμματος, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας του θεσμού.

3 Στην αξιολογούμενη ρύθμιση περιγράφεται συνοπτικά το περιεχόμενο της παρεχόμενης υπηρεσίας της προσωπικής βοήθειας. Ειδικότερα, προσδιορίζεται το εύρος της υποστήριξης που παρέχεται από τον Προσωπικό Βοηθό, τόσο ως προς τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής (Activities of Daily Living - ADL) όσο και ως προς δραστηριότητες που αφορούν το κοινωνικό, επαγγελματικό και πολιτιστικό σκέλος της ζωής του ατόμου με αναπηρία. Περαιτέρω, παρατίθενται ενδεικτικά οι μορφές υποστήριξης που δύναται να παρέχει ο προσωπικός βοηθός, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ωφελούμενου και να συμβάλλει στην επίτευξη των σκοπών του Προγράμματος. Η υλοποίηση του Προγράμματος διέπεται από τις αρχές της εξατομίκευσης, της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης και του σεβασμού της αυτονομίας και της ελεύθερης βούλησης του ατόμου με αναπηρία, ως θεμελιώδεις αρχές άσκησης της κοινωνικής πολιτικής.

4 Με την αξιολογούμενη ρύθμιση ορίζονται ο αρμόδιος φορέας υλοποίησης και ο τρόπος χρηματοδότησης του προγράμματος του προσωπικού βοηθού.

5 Με την αξιολογούμενη ρύθμιση καθορίζονται συμμετοχή στο πρόγραμμα, η διαδικασία επιλογής των ωφελούμενων, η διαδικασία αξιολόγησης των επιλέξιμων ατόμων, καθώς και ζητήματα που αφορούν τη συμβατότητα της συμμετοχής στο Πρόγραμμα με τη λήψη άλλων προνοιακών παροχών. Ειδικότερα, ως προς τη διαδικασία επιλογής, προβλέπεται ότι, προκειμένου ένα άτομο με αναπηρία να καταστεί επιλέξιμο για συμμετοχή στο πρόγραμμα, απαιτείται να πληροί σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, οι οποίες καθορίζονται στο παρόν άρθρο. Στη συνέχεια, οι υποψήφιοι κατατάσσονται βάσει μοριοδότησης, η οποία στηρίζεται σε αντικειμενικά και εκ των προτέρων καθορισμένα κριτήρια, τα οποία εξειδικεύονται με τις προβλεπόμενες κανονιστικές πράξεις.

Περαιτέρω, προβλέπεται ότι οι επιλέξιμοι υποψήφιοι, κατά σειρά κατάταξης και μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού, υποβάλλονται σε αξιολόγηση από διεπιστημονικές επιτροπές αξιολόγησης, με σκοπό την εξατομικευμένη εκτίμηση των αναγκών τους και τον καθορισμό του κατάλληλου επιπέδου υποστήριξης. Για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των επιτροπών αυτών συστήνεται ηλεκτρονικό «Μητρώο Αξιολογητών», στο οποίο εγγράφονται τα πρόσωπα που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις συμμετοχής στις επιτροπές αξιολόγησης.

6 Με την αξιολογούμενη ρύθμιση καθορίζεται η διαδικασία συμμετοχής των προσωπικών βοηθών στο πρόγραμμα, οι προϋποθέσεις εκπαίδευσης τους, και οι όροι και οι προϋποθέσεις εγγραφής τους στο ηλεκτρονικό «Μητρώο Προσωπικών Βοηθών». Με σκοπό, ιδίως, την πραγμάτωση της ανεξάρτητης διαβίωσης, την πρόληψη της ιδρυματοποίησης, την ενίσχυση της παραμονής των κατοίκων αραιοκατοικημένων ορεινών και νησιωτικών δήμων με μειωμένο πληθυσμό στις οικίες τους, την αντιμετώπιση της εξαιρετικής δυσκολίας εύρεσης Προσωπικού Βοηθού στις περιοχές αυτές, αλλά και των αυξημένων εξόδων διαβίωσης τους, εισάγεται ειδική εξαίρεση αποκλειστικά για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπου οι δυνητικοί ωφελούμενοι του προγράμματος, θα μπορούν να διασυνδέονται με προσωπικό βοηθό ακόμη και αν τελούν με αυτόν σε σχέση γάμου/συμφώνου συμβίωσης ή συνδέονται με βαθμό συγγένειας α' ή β' βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.

7 Στην αξιολογούμενη ρύθμιση καταγράφονται οι ειδικότεροι όροι παροχής της υπηρεσίας της προσωπικής βοήθειας στους ωφελούμενους, καθώς και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων μερών κατά την υλοποίηση του Προγράμματος.

Ειδικότερα, καθορίζεται η διαδικασία έναρξης της παροχής της υπηρεσίας, η οποία εκκινεί με πρωτοβουλία του ωφελουμένου, μέσω της επιλογής του κατάλληλου προσωπικού βοηθού από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών.

Περαιτέρω, προβλέπονται ο τρόπος παροχής της προσωπικής βοήθειας και τα σχετικά με την αμοιβή του προσωπικού βοηθού για την παροχή της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας, ενώ προσδιορίζεται και το είδος της σχέσης ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού.

8 Με την αξιολογούμενη ρύθμιση προβλέπονται η σύσταση και λειτουργία πληροφοριακού συστήματος (ΠΣ) για την υποστήριξη όλων των διαδικασιών του Προγράμματος. Ειδικότερα, καθορίζονται ο σκοπός και οι βασικές λειτουργίες του πληροφοριακού συστήματος, καθώς και η δυνατότητα διαλειτουργικότητάς του με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και του δημόσιου τομέα, προκειμένου να διασφαλίζεται η αποτελεσματική, ασφαλής και απρόσκοπτη υλοποίηση των διαδικασιών του Προγράμματος. Περαιτέρω, ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν στην επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό και εθνικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων. Ειδικότερα, προσδιορίζονται ο υπεύθυνος επεξεργασίας και, όπου απαιτείται, οι από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας, οι κατηγορίες των υποκειμένων των δεδομένων, οι αποδέκτες των δεδομένων και ο χρόνος τήρησής τους. 

Παράλληλα, εξειδικεύονται οι κατηγορίες δεδομένων που τηρούνται για κάθε ομάδα υποκειμένων, ιδίως για τους ωφελούμενους, τους νόμιμους εκπροσώπους τους, τα πρόσωπα που συνδέονται με αυτούς, τους Προσωπικούς Βοηθούς και τους αξιολογητές αυτών.

Τέλος, καθορίζονται τα υποσυστήματα του πληροφοριακού συστήματος, τα οποία περιλαμβάνουν το ηλεκτρονικό «Μητρώο Προσωπικών Βοηθών» και το ηλεκτρονικό «Μητρώο Αξιολογητών», καθώς και τα στοιχεία που τηρούνται σε αυτά.

9 Στην αξιολογούμενη ρύθμιση παρατίθενται οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του Μέρους Α'.

10 Παρατίθενται οι μεταβατικές διατάξεις του Μέρους Α', με σκοπό τη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης από το πιλοτικό Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» στο μόνιμο πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας. 

Ειδικότερα, ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν τους ήδη ωφελούμενους, τους προσωπικούς βοηθούς και τα συμφωνητικά που βρίσκονται σε ισχύ κατά την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου.

Περαιτέρω, προβλέπεται ειδική μεταβατική εξαίρεση, προκειμένου να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη συνέχιση της παροχής της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας στους ωφελούμενους του πιλοτικού

προγράμματος κατά τη μετάβαση στο νέο καθεστώς. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή διακοπής της παρεχόμενης υποστήριξης και στη διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας, ιδίως προς εξυπηρέτηση των σκοπών της ανεξάρτητης διαβίωσης και της πρόληψης της ιδρυματοποίησης.

Επιπλέον, λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με μειωμένο πληθυσμό, όπου η εξεύρεση προσωπικού βοηθού είναι αντικειμενικά δυσχερής και το κόστος διαβίωσης αυξημένο, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχιση της παροχής της υπηρεσίας και η παραμονή των ατόμων με αναπηρία στον τόπο κατοικίας τους.

11 Στην αξιολογούμενη ρύθμιση παρατίθενται οι τελικές διατάξεις του Μέρους Α'.

12 Στην αξιολογούμενη ρύθμιση παρατίθενται οι καταργούμενες διατάξεις του Μέρους Α'.

n5322

Τα άρθρα 1 έως 12 του νόμου:

ΜΕΡΟΣ Α'

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία και της συμπερίληψής τους στην κοινωνία, η αποτροπή της περιθωριοποίησης και ιδρυματοποίησής τους και η βελτίωση της ποιότητας ζωής αυτών και των οικογενειών τους.

Άρθρο 2

Αντικείμενο

Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι η επέκταση και καθιέρωση, ως μόνιμης υπηρεσίας εθνικής εμβέλειας, του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», το οποίο υλοποιήθηκε πιλοτικά κατ' εφαρμογή των άρθρων 32 έως 39 του ν. 4837/2021 (Α' 178) και των κανονιστικών πράξεων που έχουν εκδοθεί κατ' εξουσιοδότηση των άρθρων αυτών, σύμφωνα και με το άρθρο 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4074/2012 (Α'88).

Άρθρο 3

Προσωπική βοήθεια

Η προσωπική βοήθεια συνίσταται στην εξατομικευμένη υποστήριξη του ατόμου με αναπηρία από προσωπικό βοηθό της επιλογής του ή του νόμιμου εκπροσώπου του. Η προσωπική βοήθεια, η οποία οργανώνεται και ελέγχεται από τον χρήστη, παρέχεται με βάση τις προσωπικές ανάγκες, τις ιδιαίτερες συνθήκες ζωής, τις ατομικές επιλογές και τα ενδιαφέροντα του ατόμου με αναπηρία με σκοπό την ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσής του και τη συμπερίληψή του στην κοινωνία. Η προσωπική βοήθεια διευκολύνει ενδεικτικά τις ακόλουθες δραστηριότητες του ατόμου με αναπηρία εντός και εκτός της οικίας του: 


α) τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής και ατομικής φροντίδας, όπως προετοιμασία γευμάτων και σίτιση, ένδυση, προσωπική υγιεινή, μετακίνηση, 

β) την οικιακή βοήθεια,

γ) την εργασία, την εκπαίδευση, τις σπουδές, την κατάρτιση και δια βίου μάθηση, χωρίς να υποκαθιστά τον ωφελούμενο στις εργασιακές και εκπαιδευτικές του υποχρεώσεις και χωρίς να υποκαθιστά τις υποχρεώσεις του εργοδότη ή του εκπαιδευτικού φορέα για προσβασιμότητα και εύλογες προσαρμογές,

δ) τη συμμετοχή σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου, πολιτισμού, αθλητισμού, πολιτικής και θρησκευτικής ζωής,

ε) την πρόσβαση σε υπηρεσίες, όπως υγείας, αποκατάστασης, δημόσιας διοίκησης, και 

στ) τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.

Άρθρο 4

Υλοποίηση και χρηματοδότηση Προγράμματος

«Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία»

1. Φορέας υλοποίησης του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» (εφεξής: Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού) ορίζεται το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (εφεξής: Ο.Π.Ε.Κ.Α.).

2. Το Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού δύναται να χρηματοδοτείται ή να συγχρηματοδοτείται, εν όλω ή εν μέρει, και από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό και εθνικό δίκαιο. Η δαπάνη για την υλοποίηση του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού καλύπτεται από πιστώσεις του προϋπολογισμού του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, οι οποίες μεταβιβάζονται, εγγράφονται και παρακολουθούνται διακριτά ανά πηγή χρηματοδότησης στον προϋπολογισμό του Λογαριασμού Προνοιακών Παροχών και Κοινωνικών Υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α. για τον σκοπό αυτόν. Η χρηματοδότηση του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού μέσω του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων πραγματοποιείται σύμφωνα με τον ν. 5140/2024 (Α' 154).

3. Στο πλαίσιο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού καλύπτονται οι δαπάνες αποζημίωσης των προσωπικών βοηθών, καθώς και οι δαπάνες για τη χορήγηση ποσού οικονομικής ενίσχυσης σε ωφελούμενους σε καθεστώς συνοίκησης.

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού δύναται να χρηματοδοτείται και η υλοποίηση συναφών υποστηρικτικών έργων, όπως:

α) δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τον σκοπό και το αντικείμενό του, καθώς και προβολής του έργου που υλοποιείται,

β) εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών, των ωφελούμενων και των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού,

γ) σύσταση, οργάνωση και λειτουργία των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης, παροχή εξοπλισμού και καταβολή αποζημίωσης των μελών τους, κατ' εφαρμογή της υποπαρ. Δ9 της παρ. Δ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α' 94), περί των δαπανών των μετακινούμενων εντός και εκτός επικράτειας,

δ) ανάπτυξη, αναβάθμιση και συντήρηση ενιαίου ή διακριτών πληροφοριακών συστημάτων, σύμφωνα με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, ιδίως για τη διαχείριση των αιτήσεων ένταξης και των πληρωμών και για την παρακολούθηση της υλοποίησής του, για την υποστήριξη της οργάνωσης και της λειτουργίας των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και για την εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών, των ωφελούμενων και των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης και την πιστοποίηση της εκπαίδευσής τους, 

ε) ανάπτυξη και λειτουργία υπηρεσίας υποστήριξης χρηστών και

στ) διοικητική, επιστημονική και οργανωτική υποστήριξη, για την υλοποίηση και την παρακολούθησή του.

Άρθρο 5

Ωφελούμενοι

1. Ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., με πρόσκλησή του που δημοσιεύεται περιοδικώς στην ιστοσελίδα του και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν, ως ωφελούμενοι, αίτηση συμμετοχής στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού.

2. Επιλέξιμοι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού είναι όσοι πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις, κατά την υποβολή της αίτησής τους:

α) Έχουν πιστοποίηση αναπηρίας του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας με ισχύ εφ' όρου ζωής ή αντίστοιχες πιστοποιήσεις των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες γίνονται δεκτές εφόσον: 

αα) έχουν ψηφιοποιηθεί και

αβ) απονέμουν διακριτά ποσοστά ιατρικής και ασφαλιστικής αναπηρίας, 

β) έχουν κινητική ή νοητική ή αναπτυξιακή ή αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, 

γ) το ποσοστό της κύριας πάθησής τους είναι τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), 

δ) είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαέξι (16) ετών και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα εξήντα επτά (67) έτη. Κατ' εξαίρεση, δύνανται να είναι ηλικίας έως εβδομήντα πέντε (75) ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης της περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α' 43), το οποίο χορηγείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού έβδομου (67ου) έτους της ηλικίας τους, 

ε) διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα, 

στ) είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, 

ζ) πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, και 

η) διαβιούν σε κατοικία.

3. Ο έλεγχος της επιλεξιμότητας των αιτούντων διενεργείται με τη διασταύρωση ψηφιακών δεδομένων που διατίθενται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

4. Οι επιλέξιμοι αιτούντες κατατάσσονται σύμφωνα με μοριοδότηση που προκύπτει με βάση κοινωνικά, εισοδηματικά κριτήρια και κριτήρια που σχετίζονται με την αναπηρία. Η μοριοδότηση διενεργείται με τη διασταύρωση ψηφιακών δεδομένων που διατίθενται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

5. Οι επιλέξιμοι ωφελούμενοι (αξιολογούμενοι), κατά τη σειρά κατάταξής τους με βάση τη μοριοδότηση της παρ. 4 και μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού, αξιολογούνται από ειδικές τριμελείς επιτροπές αξιολόγησης διεπιστημονικού χαρακτήρα, οι οποίες συγκροτούνται με απόφαση του Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α.. Στις ειδικές επιτροπές αξιολόγησης του πρώτου εδαφίου συμμετέχουν ως μέλη (αξιολογητές):

α) κοινωνικοί λειτου ργοί, β) εργοθεραπευτές, γ) ψυχολόγοι, δ) φυσικοθεραπευτές, ε) λογοθεραπευτές.

Τα μέλη των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης οφείλουν να έχουν ολοκληρώσει το επιμορφωτικό πρόγραμμα που τους παρέχει ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. χωρίς οικονομική επιβάρυνσή τους.

Στο πρόσωπο των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης δεν δύναται να συντρέχει σχέση συγγένειας έως γ' βαθμού, προσωπικής βοήθειας, καθώς και εργασιακή ή κάθε άλλου είδους σχέση προς τον ωφελούμενο που αξιολογούν, η οποία δύναται να επηρεάσει το αμερόληπτο της κρίσης τους. Οι ειδικές επιτροπές αξιολόγησης κατατάσσουν τους αξιολογούμενους ως προς την ανάγκη τους για προσωπική βοήθεια, λαμβάνοντας υπόψη ιατρικά και λειτουργικά κριτήρια, καθώς και τις εξατομικευμένες ανάγκες και συνθήκες ζωής τους. Για την επιλογή των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης συστήνεται στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. ηλεκτρονικό «Μητρώο Αξιολογητών».

6. Με βάση την κατάταξη της παρ. 5, αναγνωρίζεται στους ωφελούμενους, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Ο.Π.Ε.Κ.Α., συγκεκριμένο ποσό που τους αναλογεί ανά μήνα για τη λήψη υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας.

7. Αιτήσεις συμμετοχής στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού ατόμων με αναπηρία που βρίσκονται σε κωματώδη κατάσταση ή δεν έχουν επικοινωνία με το περιβάλλον ή χρήζουν κυρίως νοσηλευτικής ή επαγγελματικής φροντίδας, απορρίπτονται από την ειδική επιτροπή αξιολόγησης της παρ. 5.

8. Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού δεν αποστερεί τον ωφελούμενο από τη λήψη προ- νοιακών παροχών σε χρήμα, οικονομικών και εισοδηματικών ενισχύσεων και κοινωνικών υπηρεσιών για τη στήριξη των ατόμων με αναπηρία που χορηγεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., καθώς και από τη λήψη συντάξεων, προσαυξήσεων συντάξεων ή λοιπών παροχών αναπηρίας που χορηγούνται από φορείς κύριας ασφάλισης ή από οποιονδήποτε άλλο φορέα του δημόσιου τομέα.

Άρθρο 6

Προσωπικοί βοηθοί

1. Η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, με πρόσκλησή της που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής στο Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού ως προσωπικοί βοηθοί. 

2. Ως προσωπικοί βοηθοί επιλέγονται άτομα που πληρούν σωρευτικά, κατ' ελάχιστο, τις εξής προϋποθέσεις: 

α) Είναι ηλικίας τουλάχιστον δεκαοκτώ (18) ετών και όχι μεγαλύτερης των εξήντα επτά (67) ετών.

β) Δεν εκκρεμεί σε βάρος τους ποινική δίωξη ούτε έχει εκδοθεί σε βάρος τους οριστική, τελεσίδικη ή αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση για:

βα) εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και εγκλήματα σχετικά με την οικογένεια των άρθρων 360 και 360Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), 

ββ) εγκλήματα του ν. 3500/2006 (Α'232), για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, 

βγ) εμπορία ναρκωτικών σύμφωνα με τον ν. 4139/2013 (Α' 74),

βδ) τα εγκλήματα των άρθρων 299, 300, 301, 306, 308 έως 312 και 324 του Ποινικού Κώδικα και 

βε) τα εγκλήματα του άρθρου 38 του ν. 4624/2019 (Α' 137).

γ) Εάν πρόκειται για πολίτες χώρας εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρίσκονται νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν το δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας υπό τους όρους του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) και του ν. 5307/2026 (Α'90), περί ρύθμισης του καθεστώτος διαμονής πολιτών τρίτων χωρών και δικαιούχων διεθνούς προστασίας.

δ) Έχουν καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας.

ε) Έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς το πρόγραμμα εκπαίδευσης που τους παρέχεται χωρίς οικονομική επι- βάρυνσή τους από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α..

στ) Διαθέτουν σε ισχύ πιστοποιητικό υγείας της υπό στοιχεία Υ1γ/Γ.Π/οικ.35797/4.4.2012 απόφασης του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης «Πιστοποιητικό υγείας εργαζομένων σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος» (Β' 1199).

ζ) Διαθέτουν βεβαίωση ψυχιάτρου περί καταλληλότητας για τα συγκεκριμένα καθήκοντα. 

η) Δεν έχουν διαγραφεί οριστικά από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών λόγω παράβασης των υποχρεώ- σεών τους.

θ) Δεν τελούν σε σχέση γάμου, δεν έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή δεν συνδέονται με βαθμό συγγένειας α' ή β' βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας με τον ωφελούμενο που εξυπηρετούν. Κατ' εξαίρεση του πρώτου εδαφίου, ωφελούμενοι δύνανται να συνδεθούν με προσωπικό βοηθό των συγκεκριμένων κατηγοριών, αν κατοικούν μόνιμα σε ορεινούς ή νησιωτικούς δήμους, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 8 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026, Α' 103), των οποίων ο πληθυσμός δεν υπερβαίνει τους πέντε χιλιάδες (5.000) κατοίκους, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη απογραφή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

3. Ο έλεγχος των προϋποθέσεων της παρ. 2 πραγματοποιείται με τη διασταύρωση ψηφιακών δεδομένων που διατίθενται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

4. Τα πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 2 εγγράφονται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, μετά από επιτυχή ολοκλήρωση εκπαίδευσης που παρέχεται χωρίς οικονομική επιβάρυνσή τους από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.. Η εκπαίδευση οργανώνεται σε θεματικές ενότητες και δύναται να κατηγοριοποιείται ανάλογα με τις ανάγκες υποστήριξης των ωφελούμενων, ιδίως ως προς:

α) δραστηριότητες καθημερινής ζωής, όπως σίτιση, ένδυση και προσωπική υγιεινή, β) υποστήριξη ατόμων με βαριές ή πολλαπλές αναπηρίες, γ) υποστήριξη κινητικότητας και ασφαλούς μετακίνησης, δ) δεξιότητες επικοινωνίας και υποστηρικτικές τεχνολογίες, ε) θέματα προστασίας δικαιωμάτων και πρόληψης κακοποίησης.

5. Η παράβαση των υποχρεώσεων του προσωπικού βοηθού επισύρει, ανάλογα με τη βαρύτητά της, την προσωρινή ή την οριστική διαγραφή του από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών της παρ. 4. Η κύρωση επιβάλλεται από πενταμελή επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και αποτελείται από:

α) τον Υποδιοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α., ως Πρόεδρο, με αναπληρωτή τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Παροχών του Ο.Π.Ε.Κ.Α.,

β) τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, ως Αντιπρόεδρο, με αναπληρωτή τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία της ίδιας Γενικής Διεύθυνσης,

γ) τον Προϊστάμενο του Τμήματος Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία της Διεύθυνσης Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία, με αναπληρωτή υπάλληλο του ίδιου Τμήματος,

δ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Αναπηρικών Επιδομάτων και Οικονομικών Ενισχύσεων της Γενικής Διεύθυνσης Παροχών του Ο.Π.Ε.Κ.Α., με αναπληρωτή έναν Προϊστάμενο Τμήματος της ίδιας Διεύθυνσης, και 

ε) ένα (1) μέλος, που υποδεικνύεται από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, με τον αναπληρωτή του.

Άρθρο 7

Σχέση ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού

1. Οι ωφελούμενοι επιλέγουν έναν (1) ή περισσότερους προσωπικούς βοηθούς από το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος της απόφασης της παρ. 6 του άρθρου 5. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η απόφαση της παρ. 6 του άρθρου 5 ανακαλείται αυτοδίκαια για τον ωφελούμενο. Ο ωφελούμενος για τον οποίο ανακλήθηκε η απόφαση, έχει δικαίωμα υποβολής αίτησης σε οποιαδήποτε επόμενη πρόσκληση του άρθρου 5.

2. Η προσωπική βοήθεια παρέχεται σε ωριαία βάση ή σε καθεστώς συνοίκησης.

3. Η επιλογή προσωπικού βοηθού δηλώνεται στο πληροφοριακό σύστημα του άρθρου 8, στο οποίο αναρτάται προτυποποιημένο συμφωνητικό το οποίο συνυπογράφεται από τον ωφελούμενο και τον προσωπικό βοηθό.

4. Ο ωφελούμενος και ο προσωπικός βοηθός δηλώνουν τακτικώς στο πληροφοριακό σύστημα του άρθρου 8 τις ημέρες και τις ώρες απασχόλησης του προσωπικού βοηθού.

5. Η αποζημίωση του προσωπικού βοηθού για την παροχή της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας:

α) Δύναται να κλιμακώνεται αναλόγως της κατάταξης του ωφελούμενου, σύμφωνα με το πέμπτο εδάφιο της παρ. 5 και την παρ. 6 του άρθρου 5.

β) Καταβάλλεται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α. απευθείας στον προσωπικό βοηθό για λογαριασμό του ωφελούμενου, κατ' ανάλογη εφαρμογή της περ. β) της παρ. 3 του άρθρου 20 και του άρθρου 21 του ν. 3863/2010 (Α'115).

γ) Εξομοιώνεται πλήρως, για την εφαρμογή των διατάξεων περί κατάσχεσης και συμψηφισμού, με μισθούς και συντάξεις.

6. Η σχέση μεταξύ ωφελούμενου και προσωπικού βοηθού συνιστά σχέση ιδιαίτερης εμπιστοσύνης και εξάρτησης. Πράξεις σωματικής, ψυχολογικής ή άλλης μορφής βίας, εξαναγκασμού, απειλής ή πράξεις κατά της γενετήσιας ελευθερίας που τελούνται στο πλαίσιο της σχέσης αυτής καθιστούν τα μέλη αυτής προστατευόμενα σύμφωνα με τα άρθρα 1 έως 23Α του ν. 3500/2006 (Α'232).

Άρθρο 8

Πληροφοριακό σύστημα

1. Στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. συστήνεται και λειτουργεί πληροφοριακό σύστημα για την υποστήριξη των διαδικασιών του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού. Το πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο εντάσσονται το ηλεκτρονικό Μητρώο Προσωπικών Βοηθών και το ηλεκτρονικό Μητρώο Αξιολογητών, διασυνδέεται για τον σκοπό της διασταύρωσης και του ελέγχου των στοιχείων με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α' 184), και ιδίως με:

α) πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, 

β) πληροφοριακά συστήματα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), 

γ) το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών,

δ) το Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-Ε.Φ.Κ.Α.),

ε) το πληροφοριακό σύστημα του e-Ε.Φ.Κ.Α. για την άντληση του ασφαλιστικού ιστορικού και της τρέχουσας ασφαλιστικής κατάστασης,

στ) το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την άντληση της τρέχουσας κατάστασης εργαζομένων,

ζ) το Ψηφιακό Μητρώο του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης»,

η) το Πληροφοριακό Σύστημα της Ακαδημαϊκής Ταυτότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,

θ) το Πληροφοριακό Σύστημα του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, το οποίο παρέχει στοιχεία για την εξακρίβωση της νομιμότητας διαμονής πολιτών τρίτων χωρών (τίτλοι νόμιμης διαμονής), σύμφωνα με τον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) και

ι) το Πληροφοριακό σύστημα Εθνικού Ποινικού Μητρώου του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

2. Υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 1 ορίζεται ο Ο.Π.Ε.Κ.Α.. Ιδίως για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τηρούνται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών ορίζονται ως από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. και η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. 

Αποδέκτες των δεδομένων είναι οι ειδικώς εξουσιοδοτημένοι χρήστες του πληροφοριακού συστήματος, υπάλληλοι του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στο τρίτο εδάφιο της παρ. 7.

3. Υποκείμενα επεξεργασίας αποτελούν οι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, οι συγγενείς αυτών έως τον β' βαθμό, όσοι τελούν σε σχέση εξάρτησης ή φιλοξενίας από αυτούς, οι νόμιμοι εκπρόσωποι των ωφελούμενων, οι προσωπικοί βοηθοί και οι αξιολογητές των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης.

4. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα διατηρούνται για χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών από την ολο¬κλήρωση της αντίστοιχης διαδικασίας ή της παροχής της υπηρεσίας.

Κατ'εξαίρεση, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που περιλαμβάνονται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών και στο Μητρώο Αξιολογητών τηρούνται για όσο χρονικό διάστημα το υποκείμενο διατηρεί την ιδιότητα του προσωπικού βοηθού ή του αξιολογητή ή μέχρι την υποβολή αιτήματος διαγραφής του.

Μετά από την υποβολή αιτήματος διαγραφής ή την απώλεια της ιδιότητας του προσωπικού βοηθού ή του αξιολογητή, τα δεδομένα των αντίστοιχων μητρώων διαγράφονται ή ανωνυμοποιούνται.

5. Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα έχουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στα άρθρα 12 έως 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119).

6. Στο πληροφοριακό σύστημα της παρ. 1 καταχωρούνται, επικαιροποιούνται και τηρούνται για τους ωφελούμενους του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού (υποκείμενα επεξεργασίας) ενδεικτικώς τα ακόλουθα:

α) Στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση και συγκεκριμένα:

αα) στοιχεία που αφορούν στην πλήρωση των προϋποθέσεων συμμετοχής στο Πρόγραμμα,

αβ) στοιχεία κατοικίας και επικοινωνίας,

αγ) αριθμός παροχής ρεύματος κύριας κατοικίας,

αδ) Διεθνής Αριθμός Τραπεζικού Λογαριασμού [International Bank Account Number (I.B.A.N.)], αε) στοιχεία απασχόλησης και κοινωνικοασφαλιστικής κατάστασης.

β) Στοιχεία συγγενών ωφελούμενων μέχρι τον β' βαθμό, των εξαρτώμενων μελών και των φιλοξενούμενων αυτών (υποκείμενα επεξεργασίας). 

Ενδεικτικώς τηρούνται τα εξής: 

βα) στοιχεία ταυτοποίησης, 

ββ) στοιχεία κατοικίας και επικοινωνίας,

βγ) στοιχεία πιστοποίησης αναπηρίας του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας, 

βδ) αριθμός παροχής ρεύματος κύριας κατοικίας και 

βε) εισόδημα.

γ) Στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση και στη σχέση με τον ωφελούμενο του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού και του νόμιμου εκπροσώπου του (υποκείμενα επεξεργασίας). 

Ενδεικτικώς τηρούνται τα εξής: 

γα) στοιχεία ταυτοποίησης, 

γβ) στοιχεία κατοικίας και επικοινωνίας,

γγ) δικαιολογητικά και δεδομένα από τα οποία προκύπτει σχέση εκπροσώπησης, και 

γδ) Διεθνής Αριθμός Τραπεζικού Λογαριασμού [International Bank Account Number (I.B.A.N.)]. Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για την τήρηση των όρων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, ιδίως για τον έλεγχο ως προς την πλήρωση των κριτηρίων υπαγωγής σε αυτό, τη δημιουργία και τήρηση Μητρώου Ωφελούμενων, τη διασύνδεση των ωφελούμενων με προσωπικό βοηθό για την κατάρτιση του μεταξύ τους συμφωνητικού, τη διενέργεια των αναγκαίων δια¬σταυρώσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις για την ταυτοποίηση των ωφελούμενων και των συγγενών τους, των εξαρτώμενων μελών, των φιλοξενούμενων στην κύρια κατοικία και των νόμιμων εκπροσώπων τους και την επιβεβαίωση της μεταξύ αυτών και του ωφελούμενου σχέσης, καθώς και τη χορή¬γηση ποσών οικονομικής ενίσχυσης σε δικαιούχους ωφελούμενους σε καθεστώς συνοίκησης.

7. Το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών ως υποσύστημα του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 1 τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. και τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Σε αυτό εγγράφονται όσοι ολοκληρώνουν επιτυχώς την εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών. Δικαίωμα πρόσβασης, ιδίως για το Μητρώο Προσωπικών Βοηθών, έχουν οι ειδικώς εξουσιοδοτημένοι χρήστες του υποσυστήματος, στελέχη του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και της γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθώς και οι ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού. 

Στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών καταχωρούνται, επικαιροποιούνται και τηρούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, ενδεικτικά τα ακόλουθα: 

α) στοιχεία ταυτοποίησης,

β) στοιχεία που αφορούν στην πλήρωση των προϋποθέσεων συμμετοχής στο Πρόγραμμα, 

γ) στοιχεία κατοικίας και επικοινωνίας, 

δ) αριθμός παροχής ρεύματος κύριας κατοικίας, 

ε) αριθμός I.B.A.N. και

στ) στοιχεία απασχόλησης και κοινωνικοασφαλιστικής κατάστασης.

Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για την τήρηση των όρων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, τη δημιουργία Μητρώου Προσωπικών Βοηθών, τη βεβαίωση ολοκλήρωσης του προγράμματος εκπαίδευσης, τη διενέργεια αναγκαίων διασταυρώσεων μέσω διαλειτουρ¬γικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις για την ταυτοποίηση του προσωπικού βοηθού, την παρακολούθηση των μεταβολών του δικαιώματος, τη διασύνδεση των ωφελούμενων με προσωπικό βοηθό για την κατάρτιση του μεταξύ τους συμφωνητικού και την καταβολή αποζημίωσης.

8. Το Μητρώο Αξιολογητών ως υποσύστημα του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 1 τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στον Ο.Π.Ε.Κ.Α.. Σε αυτό εγγράφονται όσοι πληρούν τα απαραίτητα τυπικά προσόντα και ολοκληρώνουν επιτυχώς το σχετικό επιμορφωτικό πρόγραμμα των αξιολογητών.

Στο Μητρώο Αξιολογητών καταχωρούνται, επικαιροποιούνται και τηρούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, στοιχεία που αφορούν στην ταυτοποίηση, την ιδιότητα, τα προσόντα και το επιμορφωτικό πρόγραμμα, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας των αξιολογητών (υποκείμενο επεξεργασίας). 

Ενδεικτικώς τηρούνται τα εξής:

α) στοιχεία ταυτοποίησης, 

β) στοιχεία κατοικίας και επικοινωνίας,

γ) στοιχεία που αφορούν στην πλήρωση των προϋποθέσεων συμμετοχής στο Πρόγραμμα, 

δ) αντίγραφο ποινικού μητρώου, 

ε) τίτλοι σπουδών, 

στ) I.B.A.N. και

ζ) στοιχεία απασχόλησης και κοινωνικοασφαλιστικής κατάστασης.

Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για την τήρηση των όρων του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, ιδίως για τη δημιουργία και τήρηση Μητρώου Αξιολογητών, τη βεβαίωση της ολοκλήρωσης του επιμορφωτικού προγράμματος, τη διενέργεια αναγκαίων διασταυρώσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις για την ταυτοποίηση του αξιολογητή και την καταβολή αποζημίωσης.

9. Η τήρηση, η επεξεργασία και η δημοσιοποίηση των στοιχείων που αφορούν στο πληροφοριακό σύστημα της παρ. 1 και των Μητρώων Προσωπικών Βοηθών και Αξιολογητών που εντάσσονται σε αυτό πραγματοποι¬ούνται σύμφωνα με τον Γ.Κ.Π.Δ..

Άρθρο 9

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οι¬κονομικών, του αρμόδιου για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Υπουργού και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών, ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με την παροχή της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας και την υλοποίηση και παρακολούθηση του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού και ιδίως καθορίζονται:

α) οι ειδικότερες και πρόσθετες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των ωφελούμενων, οι ειδικότεροι όροι μόνιμης και νόμιμης διαμονής, τα εισοδηματικά, κοινωνικά και αναπηρικά κριτήρια συμμετοχής καθώς και οι περιπτώσεις αποκλεισμού από το πρόγραμμα,

β) τα κοινωνικά, οικονομικά, λειτουργικά και αναπηρικά κριτήρια μοριοδότησης, ο τρόπος υπολογισμού τους, οι συντελεστές βαρύτητας, οι κανόνες κατάταξης των επιλέξιμων ωφελούμενων, οι περιπτώσεις ισοβαθμίας, καθώς και η δυνατότητα κατανομής των διαθέσιμων θέσεων ή πόρων ανά κατηγορία αναπηρίας ή ομάδα ωφελουμένων,

γ) η διαδικασία αξιολόγησης των επιλέξιμων ωφελούμενων, η μεθοδολογία αξιολόγησης, τα εργαλεία λειτουργικής αποτίμησης και μέτρησης της αναπηρίας και λειτουργικότητας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης διεθνώς αναγνωρισμένων εργαλείων αξιολόγησης, 

 δ) οι κατηγορίες αναγκών προσωπικής βοήθειας, τα επίπεδα υποστήριξης, ο τρόπος κατάταξης των ωφελούμενων σε αυτές, τα κριτήρια διαφοροποίησης των παροχών, καθώς και κάθε ειδικότερο θέμα σχετικό με την εκτίμηση της ανάγκης προσωπικής βοήθειας,

ε) η σύσταση, η συγκρότηση, η λειτουργία, η διαδικασία επιλογής και αποζημίωσης των μελών των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης, τα ειδικότερα επιστημονικά και λοιπά προσόντα τους, τα κωλύματα, οι λόγοι εξαίρεσης, οι υποχρεώσεις τους και κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα σχετικά με το έργο τους, 

στ) οι όροι ένταξης στο Μητρώο Αξιολογητών, οι προϋποθέσεις παραμονής και διαγραφής από αυτό, οι διαδικασίες ελέγχου και εποπτείας του Μητρώου και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την τήρηση και λειτουργία του, 

ζ) οι προϋποθέσεις, τα προσόντα, τα κωλύματα, οι διαδικασίες επιλογής, εκπαίδευσης, πιστοποίησης, επανεκπαίδευσης, εγγραφής, επανελέγχου, αναστολής και διαγραφής των προσωπικών βοηθών, καθώς και η οργάνωση και λειτουργία του Μητρώου Προσωπικών Βοηθών,

η) το ειδικότερο περιεχόμενο της προσωπικής βοήθειας, οι επιτρεπόμενες και μη επιτρεπόμενες δραστηριότητες, οι όροι παροχής της σε ωριαία βάση ή σε καθεστώς συνοίκησης, οι όροι επιλογής προσωπικού βοηθού από τον ωφελούμενο και το περιεχόμενο των μεταξύ τους συμφωνητικών,

θ) ο έλεγχος και η εποπτεία της παρεχόμενης υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας, οι διαδικασίες επιθεώρησης και επαλήθευσης, οι κατ' οίκον έλεγχοι, οι διοικητικές κυρώσεις και τα μέτρα συμμόρφωσης,

ι) η σύσταση, συγκρότηση και λειτουργία επιτροπών παρακολούθησης, εποπτείας, ελέγχου ή εξέτασης καταγγελιών, καθώς και οι περιπτώσεις επιβολής της προσωρινής ή οριστικής διαγραφής ωφελούμενων, προσωπικών βοηθών ή αξιολογητών,

ια) οι όροι και η περιοδικότητα επανελέγχου των προϋποθέσεων συμμετοχής και παραμονής στο πρόγραμμα,

ιβ) τα ποσά οικονομικής ενίσχυσης των ωφελούμενων, οι αποζημιώσεις προσωπικών βοηθών και αξιολογητών, ο τρόπος καταβολής, εκκαθάρισης, συμψηφισμού και επιστροφής τους,

ιγ) οι προδιαγραφές λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος, οι διαδικασίες αυτοματοποιημένης επεξεργασίας και έκδοσης διοικητικών πράξεων, οι όροι διαλειτουργικότητας με άλλα πληροφοριακά συστήματα και μητρώα του δημόσιου τομέα και κάθε θέμα τεχνικής ή οργανωτικής λειτουργίας,

ιδ) τα ειδικότερα ζητήματα προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, οι κατηγορίες δεδομένων που τηρούνται, οι αποδέκτες, οι χρόνοι τήρησης, οι διαδικασίες διασύνδεσης, διασταύρωσης, ελέγχου και επεξεργασίας τους, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019 (Α' 137),

ιε) η χρηματοδότηση του προγράμματος και των συναφών υποστηρικτικών έργων, η κατανομή των διαθέσιμων πόρων και κάθε θέμα οικονομικής διαχείρισης και παρακολούθησης,

ιστ) οι αρμοδιότητες των υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α., του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και κάθε άλλου εμπλεκόμενου φορέα,

ιζ) το δικαίωμα υποβολής ενστάσεων, ενδικοφανών προσφυγών και αιτημάτων επανεξέτασης, τα αρμόδια όργανα, οι διαδικασίες και οι προθεσμίες εξέτασής τους,

ιη) οι όροι ανάκλησης, αναθεώρησης ή τροποποίησης αποφάσεων ένταξης και παροχών, οι περιπτώσεις και οι διαδικασίες καταλογισμού και ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών,

ιθ) τα μεταβατικά ζητήματα που αφορούν τους ωφελούμενους, προσωπικούς βοηθούς, αξιολογητές και συμβάσεις που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του προγράμματος, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη μετάβαση από το πιλοτικό στο μόνιμο σύστημα,

κ) κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό, οργανωτικό ή λεπτομερειακό θέμα που απαιτείται για την εφαρμογή των άρθρων 2 έως 8 και την αποτελεσματική λειτουργία του Προγράμματος.

2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Άμυνας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων των υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 5.

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας διαπιστώνεται η συνδρομή των προϋποθέσεων των υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 5 για τη δυνατότητα αποδοχής των πιστοποιήσεων των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και ορίζεται η ημερομηνία από την οποία είναι δυνατή η υποβολή τους.

Άρθρο 10

Μεταβατικές διατάξεις

1. Από την εξάντληση των πόρων του προϋπολογισμού του πιλοτικού προγράμματος του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 (Α' 178) από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμ¬ψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», εφόσον αυτή συντελεστεί πριν από την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος, άλλως από την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος και μέχρι την ένταξη του Προ¬γράμματος Προσωπικού Βοηθού του άρθρου 2 του παρόντος σε προγράμματα του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027 για την εν όλω ή εν μέρει χρηματοδότηση των δαπανών του άρθρου 4 του παρόντος από ενωσιακούς πόρους, η δαπάνη για τη σύσταση και λειτουργία του πληροφοριακού συ¬στήματος του άρθρου 8 του παρόντος, οι δαπάνες για την υλοποίηση των συναφών υποστηρικτικών έργων της παρ. 3 του άρθρου 4, οι αποζημιώσεις των προσωπικών βοηθών και οι δαπάνες για τη χορήγηση ποσού οικονομικής ενίσχυσης σε δικαιούχους ωφελούμενους σε καθεστώς συνοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των ωφελούμενων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 11, είναι δυνατό να καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, στον οποίο εγγράφονται οι αναγκαίες πιστώσεις.

2. Με την επιφύλαξη του ν. 4412/2016 (Α' 147) και του ν. 4270/2014 (Α' 143), διοικητικές πράξεις που εκδόθηκαν, υλικές ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν, διαγωνιστικές διαδικασίες που προκηρύχθηκαν και ολοκληρώθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος ή βρίσκονται σε εξέλιξη κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθώς και συμβάσεις που συνήψε ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. κατ' εφαρμογή της υποπερ. ηα) της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4520/2018 (Α'30) είναι νόμιμες και παράγουν έννομα αποτελέσματα.

Άρθρο 11

Τελικές διατάξεις

1. Οι ωφελούμενοι του πιλοτικού προγράμματος του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 (Α' 178) καθίστανται από την 1η.7.2026, αυτοδίκαια, ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού του άρθρου 2 του παρόντος, εφόσον έχουν λάβει, μέχρι τον χρόνο λήξης του πιλοτικού προγράμματος, εγκεκριμένες υπηρεσίες προσωπι¬κής βοήθειας για χρονικό διάστημα τουλάχιστον εξήντα (60) ημερών, χωρίς να απαιτείται οι ημέρες αυτές να είναι συνεχόμενες. Ιδίως, οι υφιστάμενοι ωφελούμενοι του πιλοτικού προγράμματος, που κατοικούν μόνιμα σε ορεινούς ή νησιωτικούς δήμους, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 8 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026, Α' 103), των οποίων ο πληθυσμός δεν υπερβαίνει τους πέντε χιλιάδες (5.000) κατοίκους, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη απογραφή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, συνεχίζουν αυτοδίκαια να απολαμβάνουν τη σχετική υπηρεσία και κατά την υλοποίηση της επέκτασης του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού, ακόμη και αν έχουν λάβει τις σχετικές υπηρεσίες για χρονικό διάστημα μικρότερο των εξήντα (60) ημερών.

2. Οι ωφελούμενοι του πιλοτικού προγράμματος του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 που έχουν ενεργό συμ¬φωνητικό με τουλάχιστον έναν (1) προσωπικό βοηθό κατά τη λήξη του πιλοτικού προγράμματος και δεν πληρούν κατά τον χρόνο λήξης του τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του παρόντος, καθίστανται από την 1η.7.2026 αυτοδίκαια ωφελούμενοι του Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού του άρθρου 2 μέχρι την 31η.12.2026.

3. Μέχρι την έναρξη ισχύος της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 9, οι ωφελούμενοι των παρ. 1 και 2 του παρόντος εξακολουθούν να λαμβάνουν υπηρεσίες προσωπικού βοηθού κατ' εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου με βάση το οποίο εντάχθηκαν στο πιλοτικό πρόγραμμα του άρθρου 36 του ν. 4837/2021.

4. Οι εγγεγραμμένοι προσωπικοί βοηθοί του ν. 4837/2021 εγγράφονται στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών της παρ. 4 του άρθρου 6, εφόσον:

α) έχουν ενεργό συμφωνητικό κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος ή

β) υποβάλουν σχετικό αίτημα.

5. Συμφωνητικά μεταξύ ωφελούμενων των παρ. 1 και 2 και προσωπικών βοηθών της παρ. 4 εξακολουθούν να ισχύουν και μετά το πέρας του πιλοτικού προγράμματος μέχρι την τροποποίησή τους.

Άρθρο 12

Καταργούμενες διατάξεις

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Μέρους καταργείται το άρθρο 34 του ν. 4837/2021 (Α' 178), περί των χαρακτηριστικών της υπηρεσίας προσωπικής βοήθειας.