Συντάξεις χηρείας: Έρχεται νέα ρύθμιση μετά την απόφαση του ΣτΕ
Αλεξάνδρα Κλειδαρά
«Αγκάθι» παραμένει το ενδεχόμενο περικοπής του 50% της σύνταξης χηρείας του ιδιωτικού τομέα μετά την παρέλευση τριετίας από τον θάνατο του άμεσα ασφαλισμένου ή συνταξιούχου.
Νομοθετική ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας επεξεργάζεται αυτό το διάστημα το υπουργείο Εργασίας, προκειμένου να μην υπάρξουν περικοπές ούτε όμως και αναζήτηση αναδρομικών ποσών από τους δικαιούχους, μετά και τη δημοσίευση της απόφασης 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews η σχετική ρύθμιση θα κατατεθεί τον Σεπτέμβριο όπου εκτιμάται ότι τότε θα ψηφιστεί το σχέδιο νόμου για τα επαγγελματικά ταμεία που θα συζητηθεί στο υπουργικό συμβούλιο της 30ης Ιουνίου 2026.
Επίσημα καθαρογραμμένη δημοσιεύτηκε η απόφαση 699/2026 του ΣτΕ το οποίο αποφάνθηκε ότι πρέπει να ισχύσει και για τις συντάξεις χηρείας η κατάργηση της μίας εκ των δύο εθνικών συντάξεων στις χήρες - χήρους, καθώς δεν μπορούν σωρευτικά να καταβάλλονται περισσότερες της μίας εθνικές συντάξεις για κάθε συνταξιούχο.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εργασίας, η διάταξη αναφέρεται στη σώρευση συντάξεων μόνο στην περίπτωση συνταξιοδότησης από ίδιο δικαίωμα λόγω γήρατος ή αναπηρίας, όπως και στην περίπτωση που υπάρχει δικαίωμα στη χορήγηση δύο συντάξεων λόγω θανάτου από 13.5.2016, κατά τις οποίες είναι επιτρεπτό να χορηγηθεί μία εθνική σύνταξη. Αντίθετα, όταν υπάρχει ταυτόχρονα δικαίωμα σε σύνταξη λόγω θανάτου και σε σύνταξη που καταβάλλεται για διαφορετική αιτία (γήρατος ή αναπηρίας), τα δύο δικαιώματα στην εθνική σύνταξη και ο υπολογισμός του ποσού της αντιμετωπίζονται αυτοτελώς, δηλαδή είναι επιτρεπτό να χορηγηθεί εθνική σύνταξη για κάθε δικαίωμα.
Κεραμέως: Καμία περικοπή στις συντάξεις χηρείας
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έχει διαβεβαιώσει ότι οι συντάξεις χηρείας δεν πρόκειται να υποστούν καμία περικοπή και εξήγγειλε την προώθηση νομοθετικής ρύθμισης που θα δίνει τέλος στη διαρκή ανησυχία των 130.000 δικαιούχων.
Παράλληλα, «αγκάθι» παραμένει το ενδεχόμενο περικοπής του 50% της σύνταξης χηρείας του ιδιωτικού τομέα μετά την παρέλευση τριετίας από τον θάνατο του άμεσα ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, σε περίπτωση που ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα, περικοπή που έχει ωστόσο εφαρμοστεί στο Δημόσιο και τον ΟΓΑ από το 2020.
Η λύση που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας προβλέπει - ακόμη - την επαναφορά των συντάξεων χηρείας στο 70% αντί του 35% της σύνταξης των θανόντων, την οποία λαμβάνουν τώρα οι επιζώντες σύζυγοι.
Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είναι ακόμη σαφές αν η εν λόγω ρύθμιση θα δίνει λύση και σε αυτές τις περιπτώσεις ή θα επικεντρωθεί μόνο στη διασφάλιση της συνέχισης καταβολής δύο εθνικών συντάξεων στους δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ θα πρέπει να δοθεί άμεσα πολιτική λύση με νόμο που να καταργεί τη διάταξη για χορήγηση μόνο μίας εθνικής σύνταξης στις συντάξεις χηρείας.
Ειδικότερα ζητά:
- Να καταργηθεί η διάταξη του άρθρου 7 παρ. 5 του ν. 4387/2016 για κατάργηση της μίας εθνικής σύνταξης στις συντάξεις χηρείας.
- Να μην εφαρμοστεί η απόφαση 699/2026 του ΣτΕ (Α’ Τμήμα) για κατάργηση της μίας εθνικής σύνταξης στις συντάξεις χηρείας.
Το ζήτημα αυτό επηρεάζει τις αποδοχές τουλάχιστον 130.000 δικαιούχων, καθώς η εθνική σύνταξη καταβάλλεται, υπό την προϋπόθεση θεμελίωσης δικαιώματος σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος ή ανικανότητας ή κατά μεταβίβαση, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.
Το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι σε περίπτωση σώρευσης μίας πλήρους και μίας μειωμένης κύριας σύνταξης, χορηγείται πλήρες το ποσό της εθνικής σύνταξης.
Το ΣτΕ στην απόφασή του επισημαίνει ότι η εθνική σύνταξη καθορίζεται, κατά την πρώτη εφαρμογή του νόμου, στο ποσό των 384 ευρώ υπό την προϋπόθεση της πραγματοποίησης χρόνου ασφάλισης τουλάχιστον 20 ετών (ή ακόμη και 15 ετών, οπότε παρέχεται μειωμένη κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των 20 ετών) και καταβάλλεται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, ενώ για την καταβολή της απαιτείται η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 7 του ν. 4387/2016, σε περίπτωση σώρευσης στο ίδιο πρόσωπο περισσότερων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, μία μόνο εθνική σύνταξη χορηγείται, υπό την έννοια ότι το άθροισμα των επιμέρους καταβαλλόμενων εθνικών συντάξεων δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει ανά συνταξιούχο το εκάστοτε προβλεπόμενο ανώτατο όριο μίας πλήρους εθνικής σύνταξης.
