ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Θέμα: Διευκρινιστική Εγκύκλιος για την χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2024 από τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ  ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

Θέμα: Διευκρινιστική Εγκύκλιος για την χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2024 από τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας. 

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ 

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ 

Αθήνα 28-3-2024 

ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

Αρ. Πρωτ.: 24376 

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ & 

ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ  

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ 

ΠΡΟΣ: 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ 

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 

ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (ΑμεΑ) ΤΜΗΜΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ 

 

Ταχ. Δ/νση: 

Σολωμού 60 

 

Ταχ. Κώδικας: 10432 

 

Πληροφορίες: Μαρία Σταϊκοπούλου 

 

Τηλέφωνα : 

210-5281123 

 

e-mail : 

mstaikopoulou@yeka.gr 

 

Θέμα: Διευκρινιστική Εγκύκλιος για την χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2024 από τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας. 

Σχετ.: α) Η αριθ. 21258/15-3-2024 Κ.Υ.Α. (ΦΕΚ 1806/τ. Β΄/22-3-2024) (ΑΔΑ: Ψ8ΛΥ46ΝΛ2Α-Φ74) «Καθορισμός των όρων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας για την δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση α) των Ατόμων με Αναπηρίες (ΑμεΑ), και β) των πολυτέκνων και των μελών των οικογενειών τους, για τo έτος 2024 με τα μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α., του Ο.Α.Σ.Θ. και των αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ που είναι μέλη των ομοσπονδιών Π.Ο.Α.Σ και Π.Ο.Α.Υ.Σ.» β) Η αριθ. ΔΙΑΔΠ/Ε/6123/29.3.2005 (ΦΕΚ 410/τ. Β΄) Κ.Υ.Α. «Τροποποίηση της Κ.Υ.Α. περί καθορισμού διοικητικών διαδικασιών και των αντίστοιχων εντύπων τους που διεκπεραιώνονται και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών» 

Α. Δικαιούχοι -Συγκοινωνιακά Μέσα Μετακίνησης 

Σύμφωνα με το άρθρο 1 της ανωτέρω α) σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το έτος 2024, χορηγείται Δελτίο Μετακίνησης: 

1. 

Στα Άτομα με Αναπηρίες: -Ελληνικής υπηκοότητας, -υπηκόους των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους ΚρατώνΜελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.), -υπηκόους των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που κυρώθηκε με το ν. δ. 4017/59 (Α' 246), -πολίτες τρίτων χωρών: α) που έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, β) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της ΕΕ, κατά τα οριζόμενα στην παρ.2 του άρθρου 20 του π. δ. 106/2007 (Α΄135), στην παρ.4 του άρθρου 85 του ν.4251/2014 (Α΄ 80) και στο άρθρο 31 παρ.1 του ν. 4540/2018 (Α΄ 91), -αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν. δ. 3989/1959, Α΄ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α. ν. 389/1968, Α΄ 125). 

Όλοι οι παραπάνω εφόσον κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων ΑμεΑ που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ, έχουν το δικαίωμα της μετακίνησης με μειωμένο εισιτήριο κατά 50% σε όλες τις διαδρομές εσωτερικού των υπεραστικών λεωφορείων των ΚΤΕΛ. 

2. 

Στα Άτομα με Αναπηρίες: -Ελληνικής υπηκοότητας, -υπηκόους των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους Κρατών-Μελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.), -υπηκόους των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που 

κυρώθηκε με το ν. δ. 4017/59 (Α' 246), 

-πολίτες τρίτων χωρών: α) που έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, β) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της ΕΕ, κατά τα οριζόμενα στην παρ.2 του άρθρου 20 του π. δ. 106/2007 (Α΄135), στην παρ.4 του άρθρου 85 του ν.4251/2014 (Α΄ 80) και στο άρθρο 31 παρ.1 του ν. 4540/2018 (Α΄ 91), -αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν. δ. 3989/1959, Α΄ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α. ν. 389/1968, Α΄ 125). 

Όλοι οι παραπάνω εφόσον κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων ΑμεΑ που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ με την προϋπόθεση ότι το ετήσιο συνολικό δηλωθέν ατομικό τους εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των είκοσι τριών χιλιάδων (23.000) ευρώ ή το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των είκοσι εννέα χιλιάδων (29.000) ευρώ, (το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα των 29.000 ευρώ προσαυξάνεται με 

5.600 

ευρώ για κάθε επιπλέον άτομο πέραν του δικαιούχου, που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο, εφόσον αυτό παρουσιάζει αναπηρία 67% και άνω), έχουν το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης και εφόσον διαμένουν μόνιμα: α) εντός των ορίων της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Π.Ε. Νήσων), με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του ΟΑΣΑ. [Ο.ΣΥ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.], β) στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του ΟΑΣΘ, γ) και στις λοιπές Περιφερειακές Ενότητες της χώρας με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ της Περιφερειακής Ενότητας. 

Το ύψος του εισοδήματος αποδεικνύεται με το εκκαθαριστικό σημείωμα της δήλωσης του φόρου εισοδήματος που υποβάλλεται το έτος 2023 . Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ως προνοιακά επιδόματα αναπηρίας δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια του συνολικού ατομικού 

εισοδήματος (23.000€) ή του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος (29.000€) για την χορήγηση του Δελτίου Μετακίνησης ΑμεΑ (άρθρο 81 του ν.4611/2019). Σημείωση: Στο συνολικό εισόδημα περιλαμβάνεται και το αυτοτελώς φορολογούμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο. 

Οι ολικά τυφλοί (ν. 958/1979, Α΄ 191) και οι συνοδοί τους εξαιρούνται των εισοδηματικών κριτηρίων και λαμβάνουν Δελτίο Μετακίνησης ανεξάρτητα από το όριο εισοδήματός τους. 

Β. Απαιτούμενα Δικαιολογητικά 

Τα Άτομα με Αναπηρίες που δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης θα προσκομίζουν στις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων ή στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) της χώρας τα παρακάτω δικαιολογητικά: 

1. 

Αίτηση του ενδιαφερομένου ή του κηδεμόνα του ή άλλου εξουσιοδοτημένου ατόμου. 

2. 

Γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, όπου θα αναγράφεται το ποσοστό αναπηρίας ( 67% και άνω). 2α. Όσοι λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση (επίδομα αναπηρίας) από τον ΟΠΕΚΑ μπορούν να προσκομίσουν βεβαίωση του ΟΠΕΚΑ για την καταβολή του προνοιακού επιδόματος. Στη βεβαίωση αναγράφεται η ημερομηνία λήξης του δικαιώματος λήψης του επιδόματος από τον δικαιούχο. Για τους δικαιούχους προνοιακού επιδόματος από τον ΟΠΕΚΑ δεν απαιτείται ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας 67%. 2β. Όσοι λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας επ’ αόριστον μπορούν να προσκομίσουν απόφαση Διοικητικού Διευθυντή Ασφαλιστικού Φορέα ή ΕΦΚΑ (η οποία έχει εκδοθεί βάσει γνωμάτευσης Υγειονομικής Επιτροπής και στην οποία να αναφέρεται ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω). Για τους συνταξιούχους του ΟΓΑ γίνεται δεκτή βεβαίωση από το μηχανογραφημένο μητρώο του Οργανισμού, που έχει περιέλθει στον ΕΦΚΑ, όπου βεβαιώνεται ότι: «όπως προκύπτει από το Γενικό Μητρώο Συνταξιούχων, ο ενδιαφερόμενος είναι συνταξιούχος λόγω αναπηρίας, σύμφωνα με απόφαση υγειονομικής επιτροπής, με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67% και διάρκεια συνταξιοδότησης διαρκώς και εφ’ όρου ζωής». 

Σημείωση: Αναφορικά με τη γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής ή την απόφαση Διοικητικού Διευθυντή Ασφαλιστικού Φορέα, θα πρέπει να αναφέρονται τα εξής : 

 Παθολογοανατομικό ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω ή 

 Ανατομιοφυσιολογικό ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω ή 

 Βλάβη από κοινή νόσο 67% και άνω ή 

 Αναπηρία 67% και άνω ή 

 Παθολογοανατομική βλάβη 67% και άνω ή 

 Ανατομιοφυσιολογική βλάβη 67% και άνω ή 

 Εφ’ όρου ζωής αναπηρία 67% και άνω Στις γνωματεύσεις των ΚΕΠΑ δεν απαιτείται η αναγραφή του όρου παθολογοανατομικό ποσοστό. Δεν γίνονται δεκτές Αποφάσεις που έχουν εκδοθεί βάσει των διατάξεων του Ν.2643/98. 

2γ. Όσοι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας, σε ισχύ, (άρθρο 106 του ν. 4961/2022) με την σήμανση “ΙΙ” δεν απαιτείται να προσκομίσουν γνωμάτευση Υγειονομικών Επιτροπών. 

Οι δικαιούχοι του προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης (επιδόματος) ατόμων με αναπηρία όρασης και του προγράμματος ατόμων με Σοβαρή και Βαριά Νοητική Υστέρηση, από τον ΟΠΕΚΑ, δικαιούνται κάρτα μετακίνησης και για τον συνοδούς τους. Προκειμένου άτομα με οπτική αναπηρία-αναπηρία όρασης ή νοητική υστέρηση ή διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές, που δεν είναι δικαιούχοι του προνοιακού επιδόματος αναπηρίας από τον ΟΠΕΚΑ, να λάβουν κάρτα μετά συνοδού απαιτείται γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής που να αναφέρει : α) ότι είναι τυφλοί ή έχουν οπτική αναπηρία-αναπηρία όρασης με ποσοστό 80% και άνω, β) νοητική υστέρηση με ποσοστό αναπηρίας 80% και δείκτη νοημοσύνης κάτω του 34, γ) σύνδρομο Down ή άλλα γενετικά σύνδρομα του χρωμοσώματος με συνοδό σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση και ποσοστό 80% και άνω, δ) διαταραχή αυτιστικού φάσματος ή διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή ή αυτισμό ή σύνδρομο Asperger με ποσοστό 80% και άνω. 

3. 

Για τους υπηκόους Κρατών εκτός Ε.Ε. που έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, απαιτείται Ιατρική Βεβαίωση Νοσηλείας από Δημόσιο Νοσοκομείο, στο οποίο θα βεβαιώνεται η νοσηλεία μετά από το ατύχημα. 

4. 

Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας και φωτοαντίγραφο αυτής. 

5. 

Υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/86 περί της ακριβούς διεύθυνσης του τόπου διαμονής. Στην ανωτέρω Υ.Δ. θα δηλώνεται επίσης η μη παραλαβή Δελτίου Μετακίνησης από άλλη Περιφερειακή Ενότητα ή ΚΕΠ. 

6. 

Για την έκδοση νέας κάρτας, δύο πρόσφατες φωτογραφίες από τις οποίες η μία να επικολλάται στο Δελτίο και η άλλη να επισυνάπτεται στην αίτηση του δικαιούχου. Ειδικά οι δικαιούχοι δελτίου συνοδού, πρέπει να συνυποβάλλουν τρεις ίδιες φωτογραφίες από τις οποίες η μία να επικολλάται στο δελτίο του συνοδού. 

7. 

Οι δικαιούχοι των δελτίων δωρεάν μετακίνησης, πρέπει να συνυποβάλλουν εκτός των άλλων και φωτοαντίγραφο του εκκαθαριστικού σημειώματος της δήλωσης του φόρου εισοδήματος που υποβάλλεται το έτος 2023. 

Οι δικαιούχοι οι οποίοι, με υπεύθυνη δήλωσή τους, δεν επιθυμούν την προμήθεια του σχετικού δελτίου για μετακίνηση με αστικά μέσα συγκοινωνίας αλλά μόνο για τα Υπεραστικά λεωφορεία των ΚΤΕΛ, δεν υποχρεούνται να προσκομίζουν φορολογική δήλωση. 

Οι δικαιούχοι τέλος που υπερβαίνουν το όριο εισοδήματος των 23.000 € ατομικό και 29.000€ οικογενειακό, το οποίο προσαυξάνεται με 5.600€ για κάθε επί πλέον άτομο πέραν του δικαιούχου, που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο, αφού αφαιρεθούν τα χρηματικά ποσά που εισπραχτήκαν από τον ΟΠΕΚΑ ως προνοιακά αναπηρικά επιδόματα, δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης με έκπτωση 50% στις διαδρομές των Υπεραστικών ΚΤΕΛ μόνο. 

Σημείωση : Για να αφαιρεθούν τα χρηματικά ποσά που εισπράχθηκαν ως προνοιακά επιδόματα αναπηρίας από τον ΟΠΕΚΑ από το συνολικό εισόδημα, απαιτείται σχετική βεβαίωση του ποσού από τον ΟΠΕΚΑ που θα χορηγείται από τα Κέντρα Κοινότητας μετά από σχετική αίτηση του ενδιαφερόμενου που το εισόδημα του υπερβαίνει τα παραπάνω οριζόμενα εισοδηματικά κριτήρια. 

Σε περίπτωση απώλειας, η οποία βεβαιώνεται από αστυνομική Αρχή, δύναται να χορηγείται εκ νέου δελτίο μετακίνησης από την αρμόδια Περιφερειακή Ενότητα αν υπάρχει διαθέσιμο. Σε περίπτωση απώλειας για δεύτερη φορά δεν είναι δυνατή η επαναχορήγηση. 

Γ. Χορήγηση δελτίων στις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας 

Τα δελτία θα χορηγούνται στους δικαιούχους τόσο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων (της μόνιμης κατοικίας του δικαιούχου) όσο και από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ). 

Κάθε Δελτίο Μετακίνησης περιέχει τα εξής στοιχεία:  Διάρκεια ισχύος: από την ημερομηνία εκδόσεώς του μέχρι 31-12

2024.  Ονοματεπώνυμο και πατρώνυμο του δικαιούχου ή όνομα συζύγου.  Αριθμό και ημερομηνία γνωμάτευσης Υγειονομικής Επιτροπής.  Ποσοστό αναπηρίας ολογράφως και αριθμητικώς. 

[Στην περίπτωση δικαιούχων αναπηρικών επιδομάτων από τον ΟΠΕΚΑ δεν αναγράφεται ποσοστό αναπηρίας, αλλά η φράση «Δικαιούχος Προνοιακού Επιδόματος Αναπηρίας». Στην περίπτωση που υποβάλλεται Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας (αντί γνωμάτευσης) αναγράφεται το κλιμάκιο αναπηρίας (τουλάχιστον ΙΙ)]. 

 Δ/νση κατοικίας και πρόσφατη φωτογραφία του δικαιούχου. Στην πίσω πλευρά να γράφεται ιδιοχείρως ή εντύπως και να σφραγίζεται από την Υπηρεσία η ένδειξη: «ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΕΚΠΤΩΣΗ 50% ΣΤΑ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ ΚΤΕΛ» 

1. 

Σε ότι αφορά τα δελτία των δικαιούχων δωρεάν μετακίνησης με τις αστικές συγκοινωνίες της Περιφερειακής Ενότητάς τους, καθώς και των συνοδών τους 

κατά τη θεώρηση ή την έκδοση αυτών θα επικολλάται ένα κουπόνι ετήσιας ισχύος. Η παράδοση των δελτίων και των κουπονιών θα γίνεται από τα ΚΤΕΛ στις αρμόδιες Δ/νσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων. Η παράδοση και παραλαβή κουπονιών θα γίνεται με πρωτόκολλο παράδοσης 

– 

παραλαβής, το οποίο θα αποστέλλεται στη Δ/νση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Όσα κουπόνια δεν χρησιμοποιηθούν θα επιστραφούν στα ΚΤΕΛ. 

2. 

Σε ότι αφορά τα δελτία των δικαιούχων δωρεάν μετακίνησης, που διαμένουν μόνιμα στην Περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης, με τα λεωφορεία του Ο.Α.Σ.Θ. θα συνοδεύονται από ένα (1) κουπόνι ετήσιο. Στην πίσω πλευρά να αναγράφεται ιδιοχείρως ή εντύπως από την Υπηρεσία και τα ΚΕΠ η ένδειξη: «ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΕΚΠΤΩΣΗ 50% ΣΤΑ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ ΚΤΕΛ». Η παράδοση των δελτίων και των κουπονιών του Ο.Α.Σ.Θ. θα γίνεται στην αρμόδια υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Όσα κουπόνια δεν χρησιμοποιηθούν θα επιστραφούν στον Ο.Α.Σ.Θ. Η παράδοση και παραλαβή κουπονιών από τον Ο.Α.Σ.Θ. θα γίνεται με πρωτόκολλο παράδοσης -παραλαβής το οποίο στη συνέχεια θα αποστέλλεται στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Διεύθυνση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία. Αν κατά την ανανέωση το Δελτίο είναι κατεστραμμένο ή δεν υπάρχει χώρος στην πίσω πλευρά του, παρέχεται καινούργιο, αν όμως υπάρχει τότε θα αναγράφεται είτε ιδιοχείρως είτε εντύπως σε αυτό και θα σφραγίζεται από την Υπηρεσία η ένδειξη " ισχύει μέχρι 31-12-2024 ". 

3. 

Στους μόνιμους κατοίκους της Περιφέρειας Αττικής (πλην Π.Ε. νήσων) παρέχεται το δικαίωμα της δωρεάν μετακίνησης με την έκδοση προσωποποιημένων ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης, οι οποίες εκδίδονται σύμφωνα με τους κανόνες του αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου και με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τίθενται στην υπ’ αριθ. 04/2017 γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Από την Περιφέρεια Αττικής, τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων και τα ΚΕΠ χορηγείται το Δελτίο Μετακίνησης για τις μετακινήσεις των μονίμων κατοίκων της, με έκπτωση 50% στα υπεραστικά ΚΤΕΛ. 

Δ. Τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) οφείλουν να συντάσσουν και να διατηρούν καταστάσεις που θα περιλαμβάνουν: Το ονοματεπώνυμο του Ατόμου με Αναπηρία που λαμβάνει δελτίο (ή δελτία εάν δικαιούται συνοδό) τις οποίες θα υποβάλουν στις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων. 

Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων όλης της χώρας, μετά την 31/10/2024, αφού λάβουν αντίγραφα καταστάσεων με συνημμένα όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά από τα αντίστοιχα ΚΕΠ, υποβάλουν άμεσα στη Δ/νση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το συνολικό αριθμό των Δελτίων των ΑμεΑ που χορηγήθηκαν. Παρακαλούνται οι ανωτέρω Υπηρεσίες να μην αποστέλλουν στο Υπουργείο τα ατομικά στοιχεία των δικαιούχων (ονοματεπώνυμο, πάθηση κ.α.) καθόσον αυτό αντιβαίνει στο Νόμο περί προστασίας προσωπικών δεδομένων. 

Σημείωση: Παρακαλούνται οι υπάλληλοι των ΚΕΠ σε περιπτώσεις που έχουν ερωτήματα σχετικά με τις προϋποθέσεις ή τη διαδικασία χορήγησης των δελτίων μετακίνησης να επικοινωνούν με τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων (για ιδιάζουσες ή περίπλοκες περιπτώσεις να παραπέμπουν τους ενδιαφερόμενους στις αρμόδιες Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων όπου αυτό είναι εφικτό προκειμένου να αποφευχθούν στο μέγιστο βαθμό οι περιπτώσεις λαθών). 

Για την ανανέωση και την έκδοση νέων Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ ορίζεται ως ημερομηνία έναρξης η 4η -04 -2024 και λήξης η 31η -10 -2024. 

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: 

1. 

Περιφερειακές ενότητες όλης της Χώρας Δ/νσεις Κοινωνικής Μέριμνας 

2. 

Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης Γεν. Δ/νση Διοικητικών Διαδικασιών του Δημοσίου Δ/νση Υπηρεσιών μιας Στάσης Τμήμα Υποστήριξης Λειτουργίας ΚΕΠ Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου, Καλλιθέα Αττικής, 101 63 dolkep@mindigital.gr 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ : 

1. 

ΟΠΕΚΑ: Δ/νση Αναπηρικών Επιδομάτων και Οικονομικών Ενισχύσεων 28ης Οκτωβρίου 30, Αθήνα 106 77 

2. 

Αστικά ΚΤΕΛ, Πειραιώς 4 Τ.Κ. 104 31 

3. 

Υπεραστικά ΚΤΕΛ, Πειραιώς 4 Τ.Κ. 104 31 

4. 

Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες (ΕΣΑμεΑ),Ελ. Βενιζέλου 236 Ηλιούπολη 163 41, Αθήνα 

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ: 

1. 

Γραφείο Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας 

2. 

Γραφείο Γενικού Γραμματέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας 

3. 

Γραφείο Προϊσταμένης Γεν. Δ/νσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης 

4. 

Δ\νση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία ( ΑμεΑ)  

Γερμανία: Η Χάικε Χόιμπαχ γίνεται η πρώτη κωφή βουλευτής

Γερμανία: Η Χάικε Χόιμπαχ γίνεται η πρώτη κωφή βουλευτής

Η επιλαχούσα Χάικε Χόιμπαχ πρωτοπορεί: για πρώτη φορά υπάρχει στην Μπούντεσταγκ κωφή βουλευτής. Παρά τις διαφαινόμενες προκλήσεις η σοσιαλδημοκράτισσα είναι γεμάτη αυτοπεποίθηση.

Καθώς η βουλευτής του SPD Χάικε Χόιμπαχ έρχεται για πρώτη φορά στην ολομέλεια της Μπούντεσταγκ, γίνεται δεκτή με ηχηρά αλλά και σιωπηρά χειροκροτήματα, με πολλούς βουλευτές να σηκώνουν τα χέρια σε ανάταση, χειροκροτώντας στη νοηματική. Η σοσιαλδημοκράτισσα από τη Βαυαρία ξεκινάει τη θητεία της στο κοινοβούλιο τώρα ως επιλαχούσα – πράγμα διόλου ασυνήθιστο. Όμως η περίπτωση της Χόιμπαχ έχει κάτι το ιδιαίτερο: η 44χρονη είναι η πρώτη κωφή βουλευτής στην ιστορία της Μπούντεσταγκ.

«Σήμερα γράφουμε πραγματικά ιστορία, αν μου επιτρέπεται να το θέσω έτσι. Έχουμε μαζί μας την πρώτη κωφή βουλευτή που εκπροσωπεί εδώ την εκλογική της περιφέρεια», δήλωσε η πρόεδρος της Μπούντεσταγκ Μπέρμπελ Μπας (SPD) κατά την έναρξη της συνεδρίασης. «Ανυπομονούμε ιδιαίτερα για τη συνεργασία με τη συνάδελφό μας και τη δουλειά της εδώ στη βουλή».

Η Χόιμπαχ κάθεται στην πρώτη σειρά, δίπλα σε μία διερμηνέα της νοηματικής. Η βουλευτής θα συνοδεύεται από διερμηνείς τόσο κατά τις συνομιλίες με τους συναδέλφους της, όσο και κατά τις συναντήσεις της με τα μέσα ενημέρωσης. Όπως λέει η Χόιμπαχ στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa), η διαδικασία αυτή «λειτουργεί πολύ καλά, ήδη μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα η ομάδα συνεργάζεται άψογα». Όσο για το ενδεχόμενο του να… χαθεί κάτι στη μετάφραση, η Χόιμπαχ δεν ανησυχεί καθόλου: «Η δουλειά των διερμηνέων είναι να μεταφράζουν τα πάντα και τους εμπιστεύομαι πως αυτό ακριβώς θα κάνουν».

«Μέχρι τώρα πάνε όλα ρολόι»

Στη συνέχεια η Χόιμπαχ μετακινείται σε μία θέση λίγο πιο πίσω, έχοντας μπροστά της δύο διερμηνείς. Αυτή θα είναι η θέση της και στις υπόλοιπες συνεδριάσεις. Εν αντιθέσει με τους συναδέλφους της, η Χόιμπαχ θα έχει σταθερή έδρα στις τάξεις του SPD, όπως και οι διερμηνείς της. Μία αντίστοιχη λύση θα βρεθεί και για το έργο της στην αρμόδια επιτροπή για τη στέγαση στην οποία συμμετέχει η βουλευτής. Διότι όπως λέει, στόχος της είναι «να γίνει η στέγαση και πάλι οικονομικά προσιτή».

Η Χόιμπαχ θέλει να εργαστεί και για την ισότητα μεταξύ των φύλων, την προστασία του περιβάλλοντος και την προβολή των ατόμων με αναπηρία. Κατά την πρώτη της ομιλία προς την ολομέλεια θα βρίσκεται δίπλα στους στενογράφους και ένας διερμηνέας με ένα μικρόφωνο, ο οποίος θα μεταφέρει σε ζωντανό χρόνο την ομιλία για τους υπόλοιπους βουλευτές.

«Η οργάνωση της διοίκησης της Μπούντεσταγκ, του κόμματος και των διερμηνέων είναι εξαιρετική. Όλοι μας βρισκόμαστε σε μία διαδικασία εκμάθησης», λέει η Χόιμπαχ. «Μέχρι στιγμής όλα πηγαίνουν ρολόι».

Η βουλευτής έχει και δύο κόρες, οι οποίες σήμερα έχουν πλέον ενηλικιωθεί. Προτού πολιτευτεί, η Χόιμπαχ εργαζόταν ως λογίστρια σε μία βαυαρική επιχείρηση ενέργειας. Μέλος του SPD έγινε τον Νοέμβριο του 2019, θέτοντας υποψηφιότητα στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2021 στην εκλογική περιφέρεια του Άουγκσμπουργκ όπου έχασε την είσοδο στο κοινοβούλιο για ελάχιστες μόνο ψήφους. Τώρα παίρνει τη θέση του σοσιαλδημοκράτη Ούλι Γκριτς, ο οποίος εξελέγη την περασμένη εβδομάδα σε άλλη θέση.

Μεγαλύτερη συμπερίληψη στην πολιτική σκηνή

Η είσοδος της Χόιμπαχ είναι πρωτοποριακή για το ομοσπονδιακό κοινοβούλιο της Γερμανίας, ενώ θέτει και ένα πρότυπο. Η Γερμανική Ένωση Κωφών αναγνώρισε την είσοδο της Χόιμπαχ στο κοινοβούλιο ως ένα «μεγάλο επίτευγμα». Η βουλευτής έδωσε μεγάλο αγώνα για τη συμμετοχή της στις δημοκρατικές διαδικασίες, όπως τόνισε στο dpa, ο Χέλμουτ Φόγκελ, πρόεδρος της Ένωσης: «Ελπίζουμε πως το παράδειγμα που θέτει η Χάικε Χόιμπαχ θα συμβάλει στη μεγαλύτερη προβολή και αποδοχή των κωφών ατόμων στην πολιτική. Η κοινωνία πρέπει να αντιληφθεί πως οι κωφοί μπορούν να είναι πολιτικά ενεργοί, αν και χρειάζονται επικοινωνιακή υποστήριξη. «Ήρθε η στιγμή να αγωνιστούμε όλοι μαζί για μία πιο συμπεριληπτική πολιτική σκηνή».

Ο Γιούργκεν Ντούζελ, επίτροπος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για τα άτομα με αναπηρία, τονίζει πως η Μπούντεσταγκ πρέπει να γίνει απολύτως προσβάσιμη για τα άτομα με ειδικές ανάγκες – «και αυτό από τη μία μέρα στην άλλη. Και κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να αποτελεί πρόκληση αλλά κανονικότητα». Από τους υπόλοιπους βουλευτές και τη διοίκηση της Μπούντεσταγκ θα ήθελε να δουν «το έργο της Χόιμπαχ ως μία ευκαιρία και ως κέρδος, αλλά και να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα να αποτελέσουν πρότυπο για τη συμπερίληψη». Το κοινοβούλιο πρέπει να είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας. Και μονάχα μέσα από την ισότητα και την αλληλεπίδραση μπορούν να αντιμετωπιστούν οι όποιες επιφυλάξεις.

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς

Πηγή: www.dw.com 

ΕΡΩΤΗΣΗ της Αθανασίου Μαρίας, βουλευτού Β’2 Δυτικού Τομέα Αθηνών της Ελληνικής Λύσης με θέμα: «Έλλειψη συνθηκών προσβασιμότητας των ατόμων με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ) σε κτήρια δημοσίου συμφέροντος»

ΕΡΩΤΗΣΗ της Αθανασίου Μαρίας, βουλευτού Β’2 Δυτικού Τομέα Αθηνών της Ελληνικής Λύσης με θέμα: «Έλλειψη συνθηκών προσβασιμότητας των ατόμων με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ) σε κτήρια δημοσίου συμφέροντος»

Αθήνα, 22/03/2024

Της:        Αθανασίου Μαρίας, βουλευτού Β’2 Δυτικού Τομέα Αθηνών

Προς:    Τον κ. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών,

Την κ. Υπουργό Εσωτερικών

Τον κ. Υπουργό Υγείας

Τον κ. Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Τον κ. Υπουργό Δικαιοσύνης

ΘΕΜΑ:  «Έλλειψη συνθηκών προσβασιμότητας των ατόμων με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ) σε κτήρια δημοσίου συμφέροντος»

Κυρία και κύριοι Υπουργοί,

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, μόλις το 3% των κτηρίων δημοσίου συμφέροντος παρέχουν ευχερή πρόσβαση σε ΑμεΑ. Αυτό έδειξε η αξιολόγηση πλήθους κτηρίων που έγινε με τη συμμετοχή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος:

α) Η επιλογή των κτηρίων προς αξιολόγηση έγινε με βάση τη χρήση (κτήρια φροντίδας της Υγείας και παροχής κοινωνικής Πρόνοιας σε ποσοστό 40%, Εκπαίδευσης σε ποσοστό 40%, συνάθροισης κοινού σε ποσοστό 10%, λοιπών χρήσεων σε ποσοστό 10% και γενικά, ιδιόκτητα κτήρια του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα).

β) Μόλις τα μισά περίπου από τα δημόσια κτήρια που ελέγχθηκαν διαθέτουν είσοδο προσβάσιμη σε άτομα σε αναπηρικό αμαξίδιο, ενώ, από τα δημόσια κτήρια με ορόφους, προκειμένου για πρόσβαση σε χώρους πάνω από το ισόγειο, μόλις το 22% εξ’ αυτών διαθέτει μεγάλο ανελκυστήρα (τουλάχιστον 7 ατόμων), που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα ΑμεΑ.

Υ) Μέχρι το Νοέμβριο 2023, είχε ελεγχθεί το % περίπου των δημοσίων κτηρίων και διαπιστώθηκε -βάσει των ελέγχων αυτών- ότι για το 62% περίπου εξ’ αυτών απαιτούνται μικρές παρεμβάσεις προσβασιμότητας, για το 34% εξ’ αυτών σημαντικές παρεμβάσεις, ενώ, μόνο ποσοστό 3% εξ’ αυτών θεωρείται ήδη προσβάσιμο από άτομα με αναπηρία.

Είναι σαφές ότι, τα ευρήματα της ανωτέρω αξιολόγησης αποτυπώνουν τα σοβαρά κενά που έχουν τα δημόσια κτήρια στις υποδομές τους, όσον αφορά στην προσβασιμότητα, καθιστώντας τα, επί το πλείστον, «εχθρικά» απέναντι στα άτομα με ειδικές ανάγκες.

Με δεδομένα τα ανωτέρω,

Ερωτώνται οι κ. κ. Υπουργοί:

1. Γιατί δεν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να είναι προσβάσιμα στα ΑμεΑ όλα τα κτήρια δημοσίου συμφέροντος;

2. Προτίθεσθε να προβαίνετε σε έλεγχο προσβασιμότητας και σε ενέργειες δημιουργίας συνθηκών προσβασιμότητας, πριν την έναρξη χρήσης των προοριζόμενων να εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον κτηρίων, τα οποία, είναι πιθανό να στερούνται τέτοιας δυνατότητας, με προτεραιοποίηση στον έλεγχο των ιδιόκτητων κτηρίων του Δημοσίου και των κτηρίων που χρησιμοποιούνται από το Δημόσιο με μακροχρόνιες συμβάσεις μίσθωσης, κατεξοχήν, δε, εκείνων εξ’ αυτών που χρειάζονται μικρές παρεμβάσεις, καθώς και εκείνων των κτηρίων που δέχονται συχνές επισκέψεις ατόμων με αναπηρία;

3. Αποτελούν η ύπαρξη ή η δυνατότητα δημιουργίας συνθηκών προσβασιμότητας καθοριστικό κριτήριο για τη μίσθωση κτιρίων προοριζόμενων για την παροχή υπηρεσιών δημόσιου χαρακτήρα;

4. Προτίθεσθε να διευθετήσετε με νομοθετική παρέμβαση, αφενός, την δυνατότητα απλοποίησης των διαδικασιών αποκατάστασης της προσβασιμότητας από ΑμεΑ σε χώρους κτηρίων δημοσίου συμφέροντος, ιδιαίτερα, όσον αφορά σε περιπτώσεις που απαιτείται η υλοποίηση μικρής εμβέλειας παρεμβάσεων προς βελτίωσή της, και αφετέρου, την δυνατότητα υλοποίησης κατάλληλων συνθηκών προσβασιμότητας με επιτόπια μέριμνα και χρηματοδότηση των ίδιων των δημόσιων φορέων/Υπηρεσιών που χρησιμοποιούν δημοσίου συμφέροντος κτήρια;

Η ερωτώσα Βουλευτής

Αθανασίου Μαρία

Πηγή: www.hellenicparliament.gr 

ΕΚΔΗΜΙΑ ΘΟΔΩΡΟΥ ΣΓΟΥΡΟΥ

 

 

ΕΚΔΗΜΙΑ ΘΟΔΩΡΟΥ ΣΓΟΥΡΟΥ

 

Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Με πόνο ψυχής σας αναγγέλλουμε ότι, λίγες μέρες πριν από τα περασμένα Χριστούγεννα, έφυγε από κοντά μας ο καλός συνάδελφος Θόδωρος Σγούρος.

Την πληροφορία μόλις τώρα τη λάβαμε από τη Θεσσαλονίκη.

 

Ο Θόδωρος ήταν γεννημένος στην Κέρκυρα το 1949.

Επειδή πολύ νωρίς παρουσίασε πρόβλημα όρασης, τον έφεραν οι γονείς του στην Αθήνα στον Οίκο Τυφλών της Καλλιθέας, όπως λειτουργούσε τότε. Εκεί παρακολούθησε το σχολείο, έμαθε κλασική και βυζαντινή μουσική κοντά στους δασκάλους μας της μουσική Σταύρο Πέτσαλη, Πέτρο Θαναηλίδη και Δημήτριο Χρυσαφίδη και χειροτεχνία κοντά στο δάσκαλο της χειροτεχνίας Ανέστη Κυριακίδη, που, όπως πολλοί έλεγαν, έκανε το άχυρο χρυσάφι με την ικανότητα που είχε στα χέρια του.

 

Αργότερα ο Θόδωρος εγκαταστάθηκε στη σχολή τυφλών Θεσσαλονίκης. Εκεί ανέλαβε το τυπογραφείο, δίδασκε τα παιδιά μουσική και έγινε χοράρχης της χορωδίας της σχολής, μετά το θάνατο του μουσικοδιδασκάλου Απόστολου Αρμενάκη.

Επίσης έκανε μαθήματα στους μαθητές της σχολής τηλεφωνητών, που λειτουργούσε τότε εκεί.

 

Και στην πατρίδα του την Κέρκυρα κατά την περίοδο των διακοπών και στην Εκκλησία της σχολής έπαιζε αρμόνιο και συνόδευε τη χορωδία τις Κυριακές και τις εορτές. Ήταν κάτι που το έκανε με πολλή αγάπη και τον ευχαριστούσε ιδιαίτερα.

Πάντα θα θυμόμαστε την καλοσύνη και προθυμία του να βοηθήσει, όπου υπήρχε ανάγκη απ' όλες τις υπεύθυνες θέσεις που του είχαν ανατεθεί.

 

Κλείνω το αφιέρωμά μου με το τραγούδι, που τραγουδούσε και αυτός πάντοτε στις χαρούμενες μέρες με τους φίλους του:

 

Θεέ μου σε παρακαλώ, όταν θε να πεθάνω

να ξαναγίνω ψάλτης σου, "στον κόσμο τον επάνω."

 

Γιατί οι ψάλτες ειν, τ' αηδόνια που σε υμνολογούνε,

απ τη γη τους διάλεξες, να σε δοξολογούνε.

 

Και μέσα στον παράδεισο, στη σιγαλιά τη θεία,

με Πατριάρχες θα' "στηνα, ουράνια Λειτουργία.

  

Δρ. Σταυρούλα Κουστένη: Σπούδασα με το πρόσθετο κόστος της αναπηρίας

Δρ. Σταυρούλα Κουστένη: Σπούδασα με το πρόσθετο κόστος της αναπηρίας

Γιώργος Λιάλιος24.03.2024 • 15:00

https://www.kathimerini.gr/opinion/geyma-me-thn-k/562946455/dr-stayroyla-koysteni-spoydasa-me-to-prostheto-kostos-tis-anapirias/

Η νεαρή γυναίκα που κάθεται απέναντί μου και μου μιλάει με ζωηρή φωνή είναι αριστούχος της Νομικής Αθηνών. Αριστούχος στα δύο μεταπτυχιακά της, στο Δημόσιο Δίκαιο και στο Φορολογικό Δίκαιο. Και πριν από λίγο καιρό ολοκλήρωσε –ξανά με άριστα– διδακτορικό πάνω σε ένα πολύ ειδικό αλλά και ενδιαφέρον θέμα, τις δημοσιονομικές και φορολογικές προεκτάσεις της σχέσης της τοπικής αυτοδιοίκησης με την προστασία του περιβάλλοντος. Η διατριβή της έγινε βιβλίο που δημοσιεύτηκε από τις εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη. Το τελευταίο, παράλληλα με την εργασία της ως ελεγκτής νομικής υποστήριξης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Θα μπορούσε να είναι «απλώς» μια ενδιαφέρουσα ιστορία ενός πολύ συστηματικού και αφοσιωμένου στο αντικείμενό του ανθρώπου, αν η δρ Σταυρούλα Κουστένη δεν πετύχαινε όλα αυτά ούσα τυφλή. Η κ. Κουστένη δεν διστάζει να μιλήσει για όλα αυτά, ενεργή στο αναπηρικό κίνημα, με χιούμορ αλλά και την ευθύτητα που δείχνει να τη χαρακτηρίζει. Αφορμή για τη γνωριμία μας ήταν η παρουσίαση του βιβλίου της από τις εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη. Η συζήτησή μας όμως ξεκίνησε από τα πρώτα της βήματα στη Νομική Αθηνών, με την πιο απλή ερώτηση:

– Πόσο διαφορετικό και δυσκολότερο είναι να σπουδάσεις σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν είναι φτιαγμένο για ανθρώπους με αναπηρία όρασης;

– Στα μέσα της δεκαετίας του 2000 δεν υπήρχε στο πανεπιστήμιο «υπηρεσία προσβασιμότητας». Μόνο κάποια από τα βιβλία της σχολής ηχογραφημένα –σε κασέτες και CD– από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών, που έχει ένα τμήμα αναγνωστηρίου για πανεπιστημιακά συγγράμματα. Για τις καινούργιες εκδόσεις, όμως; Eπρεπε να τα δώσεις στο Κέντρο για να ηχογραφηθούν για πρώτη φορά και να πιέσεις ώστε αυτό να γίνει το συντομότερο για να μη χάσεις το εξάμηνο. Oσον αφορά τους καθηγητές και τις παραδόσεις –στις οποίες ήμουν τακτική, λίγο «φυτό»–, δεν ήταν όλοι οι καθηγητές το ίδιο δεκτικοί. Θυμάμαι, για παράδειγμα, την περίπτωση μιας εξαιρετικής κατά τα άλλα καθηγήτριας που δεν με άφησε να την ηχογραφώ.

– Γιατί;

– Δεν γνωρίζω. Ισως να φοβόταν ότι θα αναπαραχθούν οι διαλέξεις της χωρίς την άδειά της.

– Φαντάζομαι ότι στη συνέχεια δυσκόλεψαν τα πράγματα.

– Στο προπτυχιακό κάπως βολευόταν η κατάσταση. Στο μεταπτυχιακό άρχισαν οι σοβαρές δυσκολίες και στο διδακτορικό είσαι μόνος σου. Δεν υπάρχει ούτε φορέας που θα σου ηχογραφεί τα συγγράμματα, ούτε εκδοτικός οίκος που θα σου δώσει ευχαρίστως το βιβλίο σε ψηφιακή προσβάσιμη μορφή, ούτε βιβλιοθήκη προσβάσιμη.

– Και πώς μελετάτε;

– Εκτός από τη βοήθεια από το οικογενειακό περιβάλλον και κάποιους ανθρώπους που βοηθούν εθελοντικά, πρέπει να πληρώνεις για να σου ηχογραφήσουν, να σου σκανάρουν βιβλία σε μορφή word ή pdf ώστε να τα ακούς με τη βοήθεια λογισμικού ανάγνωσης οθόνης. Για την εκμάθηση αγγλικών και γαλλικών χρησιμοποιούσα φυσικά το σύστημα γραφής και ανάγνωσης Μπράιγ, αλλά δεν βολεύει για τα νομικά βιβλία. Κάθε σελίδα ενός βιβλίου χρειάζεται σχεδόν τον διπλάσιο χώρο σε μια σελίδα σε Μπράιγ. Επιπλέον, βρίσκεσαι συνεχώς μπροστά σε κλειστές πόρτες. Παρότι έχει ψηφιστεί από το 2002 νόμος για τα δικαιώματα των «εντυπο-ανάπηρων» φοιτητών (ο όρος δεν περιλαμβάνει μόνο τους τυφλούς ή άτομα με κινητικές αναπηρίες, αλλά και με αναγνωστικές δυσκολίες), από το 2020, που αναθεωρήθηκε το νομικό πλαίσιο, αντί να μας διευκολύνουν, αντί να δίνουν τα συγγράμματα είτε σε εμάς τους επωφελούμενους είτε σε φορείς πιστοποιημένους για αυτή την υπόθεση, η πρώτη απάντηση που παίρνουμε είναι «όχι», με δικαιολογία ότι δεν τους έχουν κοινοποιηθεί οι οδηγίες για τη μετατροπή των αρχείων σε προσβάσιμη μορφή. Επαφίεται στον άνθρωπο με τον οποίο θα μιλήσεις στις εκδόσεις, αν είναι ευαισθητοποιημένος. Αν δεν είναι, πρέπει να βρεις κάποιον δικό σου να σου τα μετατρέψει σε προσβάσιμη ψηφιακή μορφή κ.λπ. Μη γελιόμαστε. Κοστίζει το μεταπτυχιακό και το διδακτορικό, υπάρχει το πρόσθετο κόστος της αναπηρίας. Ευτυχώς στην εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής μου είχα την οικονομική υποστήριξη του κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, μέσω του προγράμματος υποτροφιών εσωτερικού.

– Για ένα διάστημα εργαστήκατε ως δικηγόρος ελεύθερη επαγγελματίας. Ποια ήταν η εμπειρία σας;

Κάποιες φορές, όταν συναντώ δυσκολία, ζητάω από κάποιον περαστικό να με βοηθήσει και αρκετοί με ρωτούν: «Καλά, πώς μπορείς;». Και τι να κάνω; Να καθίσω σπίτι μου;

– Υπάρχει φοβερός ανταγωνισμός στο επάγγελμά μας. Ως τυφλός έχεις και τις πρόσθετες δυσκολίες, καθώς τα συγγράμματα, πολλοί κώδικες, δεν είναι προσβάσιμα. Μπαίνεις π.χ. ως τυφλός πολίτης στο σάιτ του Εθνικού Τυπογραφείου για να βρεις ένα τεύχος της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως και δεν μπορείς, γιατί πρέπει να πας με το «ποντίκι» και να επιλέξεις την ημερομηνία και το τεύχος που θες. Τα ίδια και στη «Διαύγεια», παρότι είναι πολύ καλό έργο, δεν είναι καθόλου προσβάσιμο. Ολα αυτά κόστισαν σε δημόσιο χρήμα, αλλά δεν είναι προς όφελος όλων των πολιτών.

– Η φυσική προσβασιμότητα;

– Σε κάποια δικαστήρια είναι δύσκολη, λ.χ. στην πρώην Σχολή Ευελπίδων. Εγώ προσωπικά είμαι αυτόνομη, έχω κάνει μαθήματα προσανατολισμού, κινητικότητας και δεξιοτήτων. Ομως πρέπει να περπατήσεις σε ένα πεζοδρόμιο που είναι γεμάτο εμπόδια, πρέπει να διασχίσεις τον δρόμο από τη διάβαση στην οποία στάθμευσε κάποιος για να πάρει έναν καφέ. Κάποιες φορές, όταν συναντώ δυσκολία, ζητάω από κάποιον περαστικό να με βοηθήσει και αρκετοί με ρωτούν: «Καλά, πώς μπορείς;». Και τι να κάνω; Να καθίσω σπίτι μου;

– Ας μιλήσουμε για το βιβλίο σας. Γιατί προσεγγίσατε τη σχέση των δήμων με την προστασία του περιβάλλοντος μέσα από την οικονομική γωνία;

– Οι δήμοι και οι περιφέρειες θα έπρεπε να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στον τομέα της περιβαλλοντικής διαχείρισης. Ωστόσο, διαχρονικά κατέχουν δευτερεύοντα ρόλο, με αποτέλεσμα την περιβαλλοντική υποβάθμιση που παρατηρούμε. Μια βασική αιτία είναι ότι δεν υπάρχει αντίστοιχη αποκέντρωση των πόρων, ειδικά για τους δήμους. Οι κεντρικοί αυτοτελείς πόροι επαρκούν μόνο για τα λειτουργικά τους έξοδα. Επομένως οι δήμοι είναι αναγκασμένοι να αναζητούν άλλες πηγές χρηματοδότησης.

– Στο βιβλίο σας υποστηρίζετε ότι θα πρέπει να στραφούν στα εργαλεία της αγοράς.

– Ακούγεται πολύ καπιταλιστικό αυτό; (γέλια) Νομίζω ότι η χρήση εργαλείων της αγοράς και γενικά η δράση με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια μπορεί να δώσει πνοή στον θεσμό της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οταν εξαρτάσαι οικονομικά, χειραγωγείσαι. Αρα οι δήμοι πρέπει να βρουν διεξόδους, λ.χ. να ιδρύσουν μια αναπτυξιακή εταιρεία για την παραγωγή και προμήθεια ενέργειας από ΑΠΕ, να δημιουργήσουν τοπικά έσοδα. Το σύστημα των ανταποδοτικών τελών θέλει αναμόρφωση. Θα πρέπει στις τουριστικές περιοχές να επιβάλλεται κάποιο επιπρόσθετο τέλος στους επισκέπτες, εκτός από το τέλος παρεπιδημούντων, για την καθαριότητα των ακτών, των δρόμων, τη διαχείριση των απορριμμάτων. Δεν μπορεί ένα μικρό νησί με τους ΚΑΠ που έχει πάρει σύμφωνα με τον μόνιμο πληθυσμό του να τα βγάλει πέρα με τους δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες που δέχεται κάθε χρόνο. Σε αυτό θα πρέπει να είναι αρωγός ο νομοθέτης, καθώς οι δήμοι δεν μπορούν να επιβάλλουν φόρους, δεν έχουν αυτονομία, αλλά αυτοτέλεια.

– Υπάρχουν άνθρωποι με όραμα στην αυτοδιοίκηση για την προστασία του περιβάλλοντος;

– Υπάρχουν, αλλά συχνά χάνονται στην καθημερινότητα. Θεωρούν ότι η προστασία του περιβάλλοντος, του παράκτιου μετώπου είναι πολυτέλεια. Στην πράξη, όσο πιο εύρωστος είναι ένας δήμος τόσο περισσότερο ενδιαφέρεται.

– Είναι δηλαδή προνόμιο των πλουσίων;

– Δεν θα πρέπει, αλλά είναι στην πράξη. Αλλωστε το παράδειγμα το δίνει το κράτος δημιουργώντας νομοθεσίες δύο ταχυτήτων. Για παράδειγμα, για αυτούς που ενδιαφέρεται έχει προνόμια και χωριστές αδειοδοτικές διαδικασίες. Οι υπόλοιποι πρέπει να βασανιστούν με την πολυνομία. Προφανώς δεν θα πρέπει να είναι έτσι.

Τα ταξίδια

– Στο BBC υπάρχει μια ταξιδιωτική σειρά με τυφλή παρουσιάστρια. Εσάς ποια είναι η σχέση σας με τα ταξίδια;

– Τα λατρεύω, είναι ανεκτίμητο κεφάλαιο.

– Ποιο είναι το καλύτερο μέρος να επισκεφθεί κάποιος με προβλήματα όρασης;

– Σίγουρα τα Κυκλαδονήσια αλλά και όλα τα νησιά μας είναι υπέροχοι προορισμοί, δυστυχώς όμως δεν μπορούν να τα απολαύσουν εξίσου και οι τουρίστες με οπτική αναπηρία. Κατ’ αρχάς πρέπει να είσαι κασκαντέρ, πολύ έμπειρος τυφλός στην κινητικότητα. Με εξαίρεση τη Σύρο, όσα από τα υπόλοιπα νησιά έχω επισκεφθεί είναι αρκετά πίσω στην προσβασιμότητα. Πάντως, αν υπάρχει η βούληση, σύντομα μπορούν να γίνουν προσβάσιμα για όλους.

– Στο εξωτερικό;

– Εχω ταξιδέψει πολύ ήδη από παιδί. Σε ένα από τα πιο πρόσφατα ταξίδια μου, στη Σικελία, ενθουσιάστηκα γιατί ήμουν σε γκρουπ που είχαν προσαρμόσει την επίσκεψη για άτομα με προβλήματα όρασης. Πήγαμε σε ένα καταπληκτικό μουσείο αφής στην Κατάνια, που έχει εκθέματα από όλο τον κόσμο με μεγάλη λεπτομέρεια. Η φυσική προσβασιμότητα δεν διέφερε, απλώς είχαν καλύτερη κουλτούρα προς τον πεζό.

Η συνάντηση

Γευματίσαμε στο ηλιόλουστο πατάρι του εστιατορίου Facce Strane (Βασ. Αλεξάνδρου 5-7). Για ορεκτικό επιλέξαμε πιτάκια γεμιστά με ελληνικά τυριά και για κύριο πιάτο εγώ έφαγα λιγκουίνι με προσούτο και σαφράν και η κ. Κουστένη λιγκουίνι με σάλτσα ταφτούφο και μανιτάρια. Το γεύμα μας κόστισε περίπου 35 ευρώ. Εκτός από τα θέματα προσβασιμότητας για ανθρώπους με προβλήματα όρασης, την κουβέντα μας απασχόλησε και η πρόοδος του αναπηρικού κινήματος. «Το αναπηρικό κίνημα πρέπει να μπει σε μια νέα εποχή, να ζητάμε ακριβώς αυτό που θέλουμε, τεκμηριωμένα. Είτε αφορά τα θέματα των μεταφορών, οικονομικές ενισχύσεις, τη φυσική και την ψηφιακή προσβασιμότητα», λέει. «Πρέπει να δουλέψουμε ακόμη και για την ισότιμη ένταξη όλων των παιδιών με αναπηρία όρασης στην υποχρεωτική εκπαίδευση, γιατί υπάρχουν ακόμη και σήμερα παιδιά που δεν έχουν ίσες ευκαιρίες».

 

ΚΟΙΝΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 21258/15.03.2024 Καθορισμός των όρων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας για την δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση: α) των Ατόμων με Αναπηρίες και β) των πολυτέκνων και των μελών των οικογενειών τους, για το έτος 2024, με τα μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α., του Ο.Α.Σ.Θ. και των αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ που είναι μέλη των ομοσπονδιών Π.Ο.Α.Σ και Π.Ο.Α.Υ.Σ. (ΦΕΚ Β 1806/22.3.2024)

ΚΟΙΝΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

21258/15.03.2024                                                               

Καθορισμός των όρων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας για την δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση: α) των Ατόμων με Αναπηρίες και β) των πολυτέκνων και των μελών των οικογενειών τους, για το έτος 2024, με τα μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α., του Ο.Α.Σ.Θ. και των αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ που είναι μέλη των ομοσπονδιών Π.Ο.Α.Σ και Π.Ο.Α.Υ.Σ.

(ΦΕΚ Β 1806/22.3.2024)

    ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ -ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ -ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α) Του άρθρου 86του ν. 4530/2018 (Α' 59) όπως τροποποιήθηκε με τις διατάξεις των παρ. 1 και 5 του άρθρου 110του ν. 4714/2020 (Α' 148) και με την παρ. 1του άρθρου 86του ν. 4796/2021,

β) του άρθρου 81του ν. 4611/2019«Ρύθμιση οφειλών προς τους φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τη Φορολογική Διοίκηση και τους Ο.Τ.Α. α' βαθμού, Συνταξιοδο-τικές ρυθμίσεις Δημοσίου και λοιπές ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές διατάξεις, ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων και άλλες διατάξεις» (Α' 73),

γ) της παρ. 3 του άρθρου 283 του ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης» (Α' 87),

δ) των παρ. 4 και 5 του άρθρου 10 του ν. 1910/1944 (Α' 229),

ε) του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις δημόσιες επιβατικές σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές και την κατάργηση των Κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 1191/69 και (ΕΟΚ) αριθ. 1107/70 (EE L315 της 3.12.2007), στ) του άρθρου 105του ν. 4961/2022«Αναδυόμενες τεχνολογίες, πληροφορικής και επικοινωνιών, ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις» (Α' 146),

ζ) του π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α' 168),

η) του π.δ. 123/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών» (Α' 151),

θ) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α' 181),

ι) του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονο-μασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομα-σία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α' 130),

ια) του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού - Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α' 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α' 139),

ιβ) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α' 131),

ιγ) της υπό στοιχεία 102928ΕΞ2023/10-7-2023 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β'4441),

ιδ) της υπ' αρ. 156/8-7-2023 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χριστίνα Αλεξοπούλου» (Β' 4410),

ιε) της υπό στοιχεία ΔΙΑΔΠ/Ε/6123/29-3-2005 κοινής απόφασης των Υφυπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης «Τροποποίηση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης περί χορήγησης δελτίου μετακίνησης ΑμεΑ με τα μέσα μαζικής συγκοινωνίας» (Β' 410),

ιστ) της υπ' αρ. 16996/16-2-2023κοινής υπουργικής απόφασης «Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία και Υποσύστημα Κάρτας Αναπηρίας» (Β' 932).

2. α) Το γεγονός ότι, η παροχή μετακίνησης των πολυτέκνων με μειωμένο κατά 50% εισιτήριο, προσδιορίζεται ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, που εξυπηρετεί την κοινωνική ανάγκη διευκόλυνσης της μετακίνησης των πολυτέκνων, ως ένα από τα μέτρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος και την ενίσχυση των πολυμελών οικογενειών.

β) Το γεγονός ότι, η χορήγηση Δελτίου Μετακίνησης σε άτομα με αναπηρίες προσδιορίζεται ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος καθώς εξυπηρετεί την κοινωνική ανάγκη διευκόλυνσης της μετακίνησης και κατ' επέκταση της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία.

3. Την υπ' αρ. 10422/9-2-2024 εισηγητική έκθεση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (άρθρο 58του ν. 5073/2023).

4. Την υπ' αρ. 50089/19-2-2024 εισηγητική έκθεση Δημοσιονομικών Επιπτώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

5. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού Π/Υ η οποία θα προσδιοριστεί με κοινή υπουργική απόφαση που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 86του ν. 4530/2018, όπως ισχύει και θα βαρύνει τις πιστώσεις του ΑΛΕ 2310803021 ΕΦ 1039-203-0000000 του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, 

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Χορήγηση Δελτίου Μετακίνησης σε Άτομα με Αναπηρία

1. Στα Άτομα με Αναπηρίες:

- Ελληνικής υπηκοότητας,

- υπηκόους των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους Κρατών-Μελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.),

- υπηκόους των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που κυρώθηκε με το ν.δ. 4017/1959 (Α' 246),

- πολίτες τρίτων χωρών: α) που έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, β) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της ΕΕ, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 20 του π.δ. 106/2007 (Α' 135), στην παρ. 4του άρθρου 85του ν. 4251/2014 (Α' 80) και στην παρ. 1του άρθρου 31του ν. 4540/2018 (Α' 91),

- αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν.δ. 3989/1959, Α' 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α.ν. 389/1968, Α' 125), εφόσον κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων ΑμεΑ που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ παρέχεται το δικαίωμα της μετακίνησης με μειωμένο εισιτήριο κατά 50% σε όλες τις διαδρομές εσωτερικού των υπεραστικών λεωφορείων των ΚΤΕΛ.

2. Στα Άτομα με Αναπηρίες:

- Ελληνικής υπηκοότητας,

- υπηκόους των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους Κρατών-Μελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.),

- υπηκόους των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που κυρώθηκε με το ν.δ. 4017/1959 (Α' 246),

- πολίτες τρίτων χωρών: α) που έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, β) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της ΕΕ, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 20 του π.δ. 106/2007 (Α' 135), στην παρ. 4του άρθρου 85του ν. 4251/2014 (Α' 80) και στο άρθρο 31παρ. 1του ν. 4540/2018 (Α' 91),

- αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν.δ. 3989/1959, Α' 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α.ν. 389/1968, Α' 125), εφόσον κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων ΑμεΑ που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ με την προϋπόθεση ότι το ετήσιο συνολικό δηλωθέν ατομικό τους εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των είκοσι τριών χιλιάδων (23.000) ευρώ ή το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των είκοσι εννέα χιλιάδων (29.000) ευρώ, (το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα των 29.000 ευρώ προσαυξάνεται με 5.600 ευρώ για κάθε επιπλέον άτομο πέραν του δικαιούχου, που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο, εφόσον αυτό παρουσιάζει αναπηρία 67% και άνω), παρέχεται το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης και εφόσον διαμένουν μόνιμα:

α) Εντός των ορίων της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Π.Ε. Νήσων), με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του ΟΑΣΑ. (Ο.ΣΥ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ Α.Ε.),

β) στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του ΟΑΣΘ,

γ) και στις λοιπές Περιφερειακές Ενότητες της Χώρας με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ της Περιφερειακής Ενότητας.

Το ύψος του εισοδήματος αποδεικνύεται με το εκκαθαριστικό σημείωμα της δήλωσης του φόρου εισοδήματος που υποβάλλεται το έτος 2023.

Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ως προνοιακά επιδόματα αναπηρίας δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια του συνολικού ατομικού εισοδήματος (23.000€) ή του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος (29.000€) για τη χορήγηση του Δελτίου Μετακίνησης ΑμεΑ, σύμφωνα με το άρθρο 81του ν. 4611/2019.

Οι ολικά τυφλοί (ν. 958/1979, Α' 191) εξαιρούνται των εισοδηματικών κριτηρίων, όπως ορίζονται ως άνω, και λαμβάνουν δελτίο μετακίνησης ανεξάρτητα από το όριο εισοδήματός τους.

3. Στους μόνιμους κατοίκους της Περιφέρειας Αττικής (πλην Π.Ε. Νήσων) παρέχεται το δικαίωμα της δωρεάν μετακίνησης με την έκδοση προσωποποιημένων ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης, οι οποίες εκδίδονται σύμφωνα με τους κανόνες του αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου και με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τίθενται στην υπ' αρ. 04/2017 γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Σε περίπτωση λήξης ισχύος του δικαιώματος μετακίνησης αυτό δύναται να ανανεωθεί.

Το Δελτίο Μετακίνησης για τους μόνιμους κατοίκους της Π. Ε. Θεσσαλονίκης χορηγείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας και τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.). Ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (Ο.Α.Σ.Θ.) αναλαμβάνει την εκτύπωση και τη διάθεση των «καρτών ελεύθερης μετακίνησης ΑμεΑ» στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.

Το Δελτίο Μετακίνησης για τους μόνιμους κατοίκους των κατά περίπτωση Περιφερειακών Ενοτήτων, χορηγείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών καθώς και από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) της Χώρας.

Από την Περιφέρεια Αττικής, τις Περιφερειακές Ενότητες και τα Κ.Ε.Π. χορηγείται το Δελτίο Μετακίνησης ΑμεΑ για τις μετακινήσεις των μόνιμων κατοίκων της, με έκπτωση 50% στα Υπεραστικά ΚΤΕΛ.

Η Πανελλαδική Ομοσπονδία Αυτοκινητιστών Υπεραστικών Συγκοινωνιών (Π.Ο.Α.Υ.Σ.) αναλαμβάνει: την εκτύπωση και τη διάθεση των ειδικών Δελτίων στις αντίστοιχες Περιφερειακές Ενότητες.

Η Πανελλαδική Ομοσπονδία Αστικών Συγκοινωνιών (Π.Ο.Α.Σ) αναλαμβάνει την εκτύπωση και τη διάθεση των ειδικών Δελτίων στις αντίστοιχες Περιφερειακές Ενότητες.

4. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να προσκομίσουν γνωμάτευση των Υγειονομικών Επιτροπών σε ισχύ [του π.δ. 611/1977 (Α' 198), του άρθρου 166 του ν. 2683/1999 (Α' 19), των άρθρων 165 και 167 του ν. 3528/2007 (Α' 26), του Ι.Κ.Α., των Υγειονομικών Επιτροπών του άρθρου 6του ν. 3863/2010 (Α' 115) (Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας) ή της Α.Σ.Υ.Ε., Α.Ν.Υ.Ε., Α.Α.Υ.Ε, της Ανώτατης Υγειονομικής Επιτροπής της Ελληνικής Αστυνομίας, της Ανώτατης Υγειονομικής Επιτροπής του Πυροσβεστικού Σώματος (άρθρο 1του ν. 4331/2015)] στην οποία θα αναγράφεται απαραίτητα το ποσοστό αναπηρίας, το οποίο πρέπει να είναι 67% και άνω.

5. Όσοι λαμβάνουν σύνταξη επ' αόριστον με απόφαση Διοικητικού Διευθυντή Ασφαλιστικού φορέα ή του ΕΦΚΑ (απόφαση η οποία έχει εκδοθεί βάσει γνωματεύσεως Υγειονομικής Επιτροπής και στην οποία αναγράφεται το ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω) δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης χωρίς να απαιτείται η έκδοση πρόσθετης γνωμάτευσης Υγειονομικής Επιτροπής.

6. Όσοι λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση (επίδομα αναπηρίας) από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης χωρίς προσκόμιση γνωμάτευσης Υγειονομικών Επιτροπών.

7. Τα άτομα: α) με οπτική αναπηρία - αναπηρία όρασης και ποσοστό 80% και άνω, β) τα άτομα με σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση με ποσοστό 80% και άνω και δείκτη νοημοσύνης 34 και κάτω, γ) τα άτομα με σύνδρομο Down ή άλλα γενετικά σύνδρομα του χρωμοσώματος με συνοδό σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση και ποσοστό 80% και άνω και δ) τα άτομα με διαταραχή αυτιστικού φάσματος ή διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή ή αυτισμό ή σύνδρομο Asperger με ποσοστό 80% και άνω, δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης και για τους συνοδούς τους.

8. Όσοι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας (άρθρο 106του ν. 4961/2022) με την σήμανση «ΙΙ» δεν απαιτείται να προσκομίσουν γνωμάτευση Υγειονομικών Επιτροπών.

Άρθρο 2

Μετακίνηση με μειωμένο κόμιστρο των πολυτέκνων και μελών των οικογενειών τους

1. Εξασφαλίζεται το δικαίωμα μετακίνησης με καταβολή κομίστρου με μερική απαλλαγή 50% επί του ισχύο-ντος κομίστρου στα αστικά συγκοινωνιακά μέσα, περιοχής αρμοδιότητας Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθήνας-ΟΑΣΑ (Ο.Σ.Υ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.), καθώς και στα αστικά συγκοινωνιακά μέσα περιοχής αρμοδιότητας, Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), των πολυτέκνων και μελών των οικογενειών τους, με τη διάθεση από τον Ο.Α.Σ.Α. ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης και με την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου ή κάρτας μετακίνησης, από τον ΟΑΣΘ, στην ως άνω κατηγορία των δικαιούχων.

2. Εξασφαλίζεται το δικαίωμα μετακίνησης με καταβολή κομίστρου με μερική απαλλαγή 50% επί του ισχύοντος κομίστρου, στα ΚΤΕΛ που ανήκουν στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Αυτοκινητιστών Υπεραστικών Συγκοινωνιών (Π.Ο.Α.Υ.Σ.) και στα ΚΤΕΛ που ανήκουν στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Αστικών Συγκοινωνιών (Π.Ο.Α.Σ.), των πολυτέκνων και μελών των οικογενειών τους, με την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου ή κάρτας μετακίνησης, στην ως άνω κατηγορία των δικαιούχων.

3. Οι κατηγορίες δικαιούχων μετακίνησης με μερική απαλλαγή, είναι οι πολύτεκνοι γονείς και τα μέλη των οικογενειών τους, οι οποίοι είναι κάτοχοι δελτίου πολυ-τεκνικής ιδιότητας.

4. Η ιδιότητα του πολυτέκνου, αναγνωρίζεται στις κατηγορίες προσώπων του άρθρου 5 και της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3454/2006 (Α' 75) και απονέμεται από την Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδος Α.Σ.Π.Ε., η οποία χορηγεί και αναθεωρεί πολυτεκνικές ταυτότητες, ως αρμόδιος φορέας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 3454/2006 (Α' 75). Η πολυτεκνική ταυτότητα, παρέχει το δικαίωμα μετακίνησης, με μειωμένο εισιτήριο 50% επί των εκάστοτε ισχυουσών τιμών, των δικαιούχων με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Άρθρο 3

Προσωποποιημένες κάρτες μετακίνησης αρμοδιότητας Ο.Α.Σ.Α.

1. Η ορθή εφαρμογή των κοινωνικών πολιτικών που αφορά στις μετακινήσεις των ειδικών ομάδων του πληθυσμού, υλοποιείται σε συνάρτηση με τη βασική αρχή του συστήματος, που αφορά τη χρήση προσωποποιη-μένων ηλεκτρονικών καρτών από τις ειδικές ομάδες των μετακινουμένων, σύμφωνα και με τη διεθνή πρακτική, ώστε αυτές οι κάρτες να φέρουν τα στοιχεία των κατόχων και να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από αυτούς.

2. Για την μετακίνηση των ανωτέρω δικαιούχων, με μειωμένο κόμιστρο μετακίνησης, απαιτείται η έκδοση προσωποποιημένων ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης, οι οποίες εκδίδονται σύμφωνα με τους κανόνες του Αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου και με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τίθενται στην υπ' αρ. 04/2017 γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

3. Οι προσωποποιημένες ηλεκτρονικές κάρτες μετακίνησης, χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τους δικαιούχους κατόχους τους με χρήση του εξοπλισμού Έκδοσης, Πώλησης, Επαναφόρτισης, Επικύρωσης και Ελέγχου του Αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου που έχει εγκατασταθεί σε οχήματα, σταθμούς και στάσεις του δικτύου των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς αρμοδιότητας Ο.Α.Σ.Α και δύνανται να αντικατασταθούν σε περιπτώσεις απώλειας, κλοπής ή δυσλειτουργίας.

Το δικαίωμα μετακίνησης με μερική απαλλαγή από την καταβολή στα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας Ο.Α.Σ.Α., πιστοποιείται με τη φόρτιση των τύπων κομίστρου εντός των προσωποποιημένων ηλεκτρονικών καρτών, στον εξοπλισμό πώλησης του Αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου (ΑΣΣΚ).

Σε περίπτωση λήξης ισχύος του δικαιώματος μετακίνησης, αυτό δύναται να ανανεωθεί και σε περίπτωση λήξης υπαγωγής σε κατηγορία δικαιούχων, οι κάρτες δύνανται να μετατραπούν σε κάρτες πλήρους κομίστρου.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 15 Μαρτίου 2024

Οι Υπουργοί

Υφυπουργός

Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ

Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

Υποδομών και Μεταφορών

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ

Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

ΣΟΦΙΑ  ΖΑΧΑΡΑΚΗ

 

e-ΕΦΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΘΕΜΑ:«Συμπλήρωσηοδηγιώνσχετικάμετηνεφαρμογήτωνδιατάξεωντουάρθρου114 τουν.5078/2023 περίαπασχόλησηςσυνταξιούχωνλόγωγήρατος/αναπηρίας:α)κατάργησητουελέγχουτωναποδοχών/εισοδήματοςεργαζόμενων/αυτοαπασχολούμενωνσυνταξιούχωνλόγωαναπηρίας,β)αξιοποίησητουχρόνουεργασίας/αυτοαπασχόλησης.» Σχετικό: Η εγκύκλιος 1/2024

e-ΕΦΚΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΘΕΜΑ:«Συμπλήρωσηοδηγιώνσχετικάμετηνεφαρμογήτωνδιατάξεωντουάρθρου114 τουν.5078/2023 περίαπασχόλησηςσυνταξιούχωνλόγωγήρατος/αναπηρίας:α)κατάργησητουελέγχουτωναποδοχών/εισοδήματοςεργαζόμενων/αυτοαπασχολούμενωνσυνταξιούχωνλόγωαναπηρίας,β)αξιοποίησητουχρόνουεργασίας/αυτοαπασχόλησης.»

Σχετικό: Η εγκύκλιος 1/2024

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

e-ΕΦΚΑ 21/03/2024Α. Π.: οικ. 426839

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

e-ΕΦΚΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Βαθμός Προτεραιότητας: ΑΜΕΣΟ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

 

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ & ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΤΜΗΜΑΤΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΙΣΘΩΤΩΝ

 

& ΜΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ.ΚΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Ε.ΦΑΓΚΡΑ, Π. ΔΑΒΟΥ

 

ΤΗΛ.: 2132169390, 2132169308, 2132169462

 

Ταχ. Δ/νση: Αχαρνών 27-29, Τ.Κ. 10439 Αθήνα

 

e-mail: d.sintaxeon@efka.gov.gr

 

Προς: Τους αποδέκτες του Πίνακα Α΄ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ:

1.

Τμήμα Διαδικασίας και Δειγματοληπτικών Ελέγχων (προς ενέργεια)

2.

Ομάδα Έργου Συντάξεων (προς ενέργεια)

ΘΕΜΑ:«Συμπλήρωσηοδηγιώνσχετικάμετηνεφαρμογήτωνδιατάξεωντουάρθρου114 τουν.5078/2023 περίαπασχόλησηςσυνταξιούχωνλόγωγήρατος/αναπηρίας:α)κατάργησητουελέγχουτωναποδοχών/εισοδήματοςεργαζόμενων/αυτοαπασχολούμενωνσυνταξιούχωνλόγωαναπηρίας,β)αξιοποίησητουχρόνουεργασίας/αυτοαπασχόλησης.»

Σχετικό: Η εγκύκλιος 1/2024

 

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Με την εγκύκλιο 1/2024 γνωστοποιήθηκαν οι διατάξεις του Ν. 5078/2023, με οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 114 περί απασχόλησης συνταξιούχων εξ ιδίου δικαιώματος. Στη συνέχεια παραθέτουμε συμπληρωματικές οδηγίες που αφορούν: α) την κατάργηση του ελέγχου των αποδοχών/εισοδήματος εργαζόμενων/αυτοαπασχολούμενων συνταξιούχων λόγω αναπηρίας και β) την αξιοποίηση του χρόνου εργασίας ή αυτοαπασχόλησης.

Β. 1. Κατάργηση του ελέγχου των αποδοχών/εισοδήματος εργαζόμενων/αυτοαπασχολούμενων συνταξιούχων λόγω αναπηρίας

1

α) Μετά την κατάργηση της παρ. 4 του άρθρου 63 του ν. 2676/1999 (άρθρο

156 περ. η) από 1.1.2024 παύει ο έλεγχος των ασφαλιστικών οργάνων σχετικά με τις

αποδοχές/εισόδημα από εργασία/αυτοαπασχόληση των συνταξιούχων λόγω αναπηρίας.

Συνεπώς, από 1.1.2024 οι συντάξεις των εργαζόμενων/αυτοαπασχολούμενων

συνταξιούχων λόγω αναπηρίας πρέπει:

i.

να καταβάλλονται πλήρεις, δηλαδή στη βαθμίδα αναπηρίας που κρίθηκε με

βάση τη γνωμάτευση της υγειονομικής επιτροπής,

ii.

να μην διακόπτεται η καταβολή αυτών.

β) Στη συνέχεια εκθέτουμε τον τρόπο διεκπεραίωσης περιπτώσεων εργαζόμενων/ αυτοαπασχολούμενων συνταξιούχων λόγω αναπηρίας που είχαν υπαχθεί στις προϊσχύουσες (καταργηθείσες) διατάξεις:

i.

Έστω ότι μετά την αξιολόγηση του αρμόδιου ασφαλιστικού οργάνου είχε εκδοθεί ατομική διοικητική πράξη (απόφαση Διευθυντή), με την οποία υποβαθμίστηκε η βαθμίδα αναπηρίας (π.χ., από βαριά σε μερική) σε σχέση με την κρίση του ΚΕΠΑ και η εθνική σύνταξη καταβαλλόταν με ανάλογη μείωση σύμφωνα με την περ. α της παρ. 2 του άρθρου 27 του Ν. 4387/2016.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, από 1.1.2024 ο εργαζόμενος συνταξιούχος δικαιούται να λαμβάνει το ποσό της εθνικής σύνταξης λόγω αναπηρίας που αντιστοιχεί στη βαθμίδα που ανήκει με βάση την ιατρική αξιολόγηση κατά την ημερομηνία αυτή μέχρι και την ημερομηνία λήξης του χρονικού διαστήματος που ορίζεται στη Γ.Α.Π.Α. Επομένως, ο e-ΕΦΚΑ οφείλει να εκδώσει νέα διοικητική πράξη, κατόπιν σχετικής αίτησηςόχλησης του συνταξιούχου, προκειμένου από 1.1.2024 να χορηγείται ποσό εθνικής σύνταξης λόγω αναπηρίας σύμφωνα με το αναγραφόμενο στη Γ.Α.Π.Α. ποσοστό αναπηρίας. Οι διατάξεις περί παραγραφής εφαρμόζονται αναλόγως.

ii.

Έστω ότι μετά την αξιολόγηση του αρμόδιου ασφαλιστικού οργάνου είχε εκδοθεί ατομική διοικητική πράξη, με την οποία υποβαθμίστηκε η βαθμίδα αναπηρίας (π.χ., από βαριά σε μερική) και ο συνταξιούχος είχε διακόψει την εργασία/αυτοαπασχόλησή του πριν από την 1.1.2024. Όπως είναι γνωστό, στην περίπτωση αυτή το ασφαλιστικό όργανο ήδη θα έπρεπε να είχε εκδώσει διοικητική πράξη, προκειμένου να επαναφέρει τη σύνταξη λόγω αναπηρίας στη βαθμίδα που αντιστοιχούσε στην ιατρική αξιολόγηση.

iii.

Έστω ότι μετά την αξιολόγηση του αρμόδιου ασφαλιστικού οργάνου είχε εκδοθεί ατομική διοικητική πράξη, με την οποία διακόπηκε η χορήγηση της σύνταξης λόγω αναπηρίας. Στην περίπτωση αυτή, ο ασφαλισμένος δικαιούται να αιτηθεί εκ νέου τη συνταξιοδότησή του λόγω αναπηρίας σύμφωνα με το άρθρο 26 του Ν. 4997/2022,

2

δηλαδή κατόπιν διακοπής της εργασίας/αυτοαπασχόλησής του, οπότε ισχύουν οι

κανόνες και διαδικασίες που εφαρμόζονται στις περιπτώσεις υποβολής αρχικής αίτησης συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας. Μετά τη χορήγηση της αναπηρικής σύνταξης, εφόσον ο συνταξιούχος αναλάβει εκ νέου εργασία ή αυτοαπασχοληθεί, δικαιούται να λαμβάνει τη σύνταξή του άνευ ελέγχου του εισοδήματος που προέρχεται από την επαγγελματική του

δραστηριότητα.

iv.

Για συνταξιούχους λόγω αναπηρίας του τ. ΟΑΕΕ κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 50 του ν.3996/2011, άνευ διακοπής επαγγέλματος, από 01.01.2024 αίρεται η υποχρέωση :

Α. Για συνέχιση απασχόλησης προσώπου/προσώπων που είχαν προσληφθεί για την αντ’ αυτού άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας. Β. Για διακοπή του ασκούμενου επαγγέλματος σε περίπτωση που οι εν λόγω συνταξιούχοι κριθούν οριστικά ανάπηροι από τις αρμόδιες Υγειονομικές Επιτροπές ΚΕ.Π.Α ή σε περίπτωση αυτεπάγγελτης οριστικοποίησης της σύνταξής τους λόγω χρονικών προϋποθέσεων.

Β. 2. Αξιοποίηση του χρόνου εργασίας/αυτοαπασχόλησης

Ι. Αξιοποίηση με βάση την παρ. 7 του άρθρου 114 του Ν. 5078/2023

Μετά τη διακοπή της εργασίας/αυτοαπασχόλησης, οι εργαζόμενοι/αυτοαπασχολούμενοι συνταξιούχοι εξ ιδίου δικαιώματος δικαιούνται να αιτηθούν αξιοποίηση του χρόνου ασφαλιστέας εργασίας/αυτοαπασχόλησης μόνο για την προσαύξηση του ποσού της ανταποδοτικής σύνταξης. Το ποσό της προσαύξησης για την κύρια σύνταξη υπολογίζεται με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης και τις συντάξιμες αποδοχές των άρθρων 8 και 28 του Ν. 4387/2016, όπως ισχύουν, και μόνο για το χρονικό διάστημα της απασχόλησης, δηλαδή αυτοτελώς. Τα οικονομικά αποτελέσματα της προσαύξησης εκκινούν από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα υποβολής της σχετικής αίτησης. Ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αξιοποιείται.

Η αξιοποίηση με τις διατάξεις αυτές αφορά συντάξεις εξ ιδίου δικαιώματος:

α) που είχαν χορηγηθεί με ημερομηνία έναρξης πριν από την 13-5-2016 (έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016) και οι δικαιούχοι συνέχιζαν ανελλιπώς την εργασία/αυτοαπασχόλησή τους κατά την ημερομηνία αυτή και μετά. Η αξιοποίηση του συγκεκριμένου χρόνου ασφάλισης με τον τρόπο που καθορίζει η παρ. 7 του άρθρου 114 του Ν. 5078/2023 προϋποθέτει ότι ο χρόνος που επικαλείται ο συνταξιούχος ήταν αξιοποιήσιμος και με προϊσχύουσες του ν. 4387/2016 διατάξεις.

3

Ειδικότερα, για τον π. ΟΓΑ η αξιοποίηση με τις διατάξεις αυτές αφορά συντάξεις εξ

ιδίου δικαιώματος, που είχαν χορηγηθεί με ημερομηνία έναρξης πριν από την 13-5-2016

(έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016) και οι δικαιούχοι συνέχιζαν ανελλιπώς την

εργασία/αυτοαπασχόλησή τους κατά την 28.02.2022 (ημερομηνία κατά την οποία εντάσσονται οι «παλαιοί συνταξιούχοι» στο πλαίσιο απασχόλησης συνταξιούχων του άρθρου 20 του ν.4387/2016, σύμφωνα με το ν.4670/2020) και μετά.

Αξιοποιήσιμος, θα είναι ο χρόνος ασφάλισης από 01.03.2022 και έως τη διακοπή της εργασίας/αυτοαπασχόλησης, δεδομένου ότι στον π. ΟΓΑ δεν υπήρχαν διατάξεις που να προέβλεπαν την αξιοποίηση του προγενέστερου χρονικού διαστήματος.

Επισημαίνεται ότι ειδικώς για τον π. ΟΓΑ ο χρόνος αξιοποιείται από 01.03.2022 εφόσον καταβάλλονταν εισφορές, δηλαδή εφόσον οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι δεν ενέπιπταν στις εξαιρέσεις από καταβολή εισφορών που προέβλεπε το άρθρο 20.

β) που είχαν χορηγηθεί με ημερομηνία έναρξης πριν από την 13-5-2016 (έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016) και οι δικαιούχοι ανέλαβαν εργασία από την ημερομηνία αυτή και μετά.

γ) που χορηγήθηκαν από 13-5-2016 και οι συνταξιούχοι ήταν εργαζόμενοι/αυτοαπασχολούμενοι οποιοδήποτε χρονικό διάστημα από την ημερομηνία αυτή και μετά.

δ) για συνταξιούχους λόγω αναπηρίας του τ. ΟΑΕΕ του άρθρου 50 του ν.3996/2011, άνευ διακοπής επαγγέλματος, αξιοποιήσιμος είναι ο χρόνος από 01.01.2024 και μετά.

Επομένως, αιτήσεις συνταξιούχων που υπάγονται στις ανωτέρω περιπτώσεις κρίνονται με βάση τις διατάξεις της παρ. 7, ακόμα και αν κατά την 1.1.2024 ήταν εκκρεμείς σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας. Αιτήσεις που τυχόν είχαν κριθεί οριστικά πριν από την 1.1.2024 με βάση τις οικείες διατάξεις του Ν. 4387/16 ή του Ν. 4670/20, όπως τροποποιήθηκαν, θα πρέπει να επανεξεταστούν μετά την υποβολή αίτησης-όχλησης εκ μέρους των ενδιαφερομένων.

ΙΙ. Αξιοποίηση με άλλες διατάξεις

Οι συνταξιούχοι εξ ιδίου δικαιώματος που ήταν εργαζόμενοι/αυτοαπασχολούμενοι πριν από την 13.5.2016 και είχαν διακόψει την επαγγελματική τους δραστηριότητα κατά την ημερομηνία αυτή υπάγονται στις προϊσχύουσες του Ν. 4387/2016 διατάξεις και ο χρόνος απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση αξιοποιείται όπως ορίζεται. Υπενθυμίζονται: το Γενικό Έγγραφο Σ78/10/2-6-2014, η εγκύκλιος 13/2015, το Γενικό έγγραφο Σ78/6/8-3-2016 του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οι εγκύκλιοι 48/12 & 21/2012 και το Γενικό

έγγραφο ΔΙΠΣΥΝ/Φ2/ 8/444984/12.03.2013 του τ. ΟΑΕΕ.

Ειδικά όσον αφορά τους μισθωτούς συνταξιούχους λόγω αναπηρίας εφαρμόζεται η εγκύκλιος 3/2001 του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

ΙΙΙ. Αξιοποίηση με την παρ. 7 του άρθρου 114 του Ν. 5078/2023 και με άλλες διατάξεις.

Μεικτός τρόπος αξιοποίησης εφαρμόζεται στις περιπτώσεις συνταξιούχων οι οποίοι είχαν διακόψει την επαγγελματική τους δραστηριότητα κατά την 13.5.2016 και μεταγενέστερα ανέλαβαν νέα δραστηριότητα, οπότε εφαρμόζονται ξεχωριστά οι αντίστοιχες διατάξεις για τα εν λόγω χρονικά διαστήματα.

Γ. Εξάλλου, σας ενημερώνουμε ότι στο ΦΕΚ Β΄1391/1-3-2024 δημοσιεύτηκε η σχετική ΚΥΑ με αρ. Δ.15/Δ΄/14831/26-2-2024 και θέμα: «Απασχόληση εξ ιδίου δικαιώματος συνταξιούχων του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης».

Δ. Όλοι οι συναρμόδιοι υπάλληλοι θα πρέπει να λάβουν γνώση του εγγράφου αυτού, με ευθύνη του προϊσταμένου της υπηρεσιακής μονάδας όπου υπηρετούν.

Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΛΕΝΗ Σ. ΝΙΑΡΧΑΚΟΥ