Το νέο άρθρο 27 του νόμου 4670 για την απασχόληση συνταξιούχων
ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4670
Ασφαλιστική μεταρρύθμιση και ψηφιακός μετασχηματισμός
Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) και άλλες διατάξεις.
Απασχόληση συνταξιούχων
Ανεβάζω πρώτα την εισηγητική έκθεση του άρθρου για καλύτερη κατανόηση.
Ακολουθεί το κείμενο του νόμου και ακολούθως τμήμα από τη σχετική
εγκύκλιο.
Μανώλης Μπασιάς
Εισηγητική έκθεση
του άρθρου 27 του νόμου
Με το άρθρο 27 του παρόντος σχεδίου νόμου
τροποποιείται το άρθρο 20 του ν. 4387/2016. Με την προτεινόμενη ρύθμιση
ορίζεται ότι για τους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν εργασία ή αποκτούν ιδωτητα
ή δραστηριότητα υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του Ε.Φ.Κ.Α., οι ακαθάριστες
συντάξεις κύριες και επικουρικές καταβάλλονται μειωμένες σε ποσοστό 30% για όσο
χρόνο απασχολούνται ή διατηρούν την ιδιότητα ή την δραστηριότητα και
καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές για όλο το διάστημα αυτό σύμφωνα με τα
προβλεπόμενα στις οικείες διατάξεις του ν. 4387/2016.
Η ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, ώστε οι
συνταξιούχοι, οι οποίοι έχουν ανάγκη να εργαστούν να μπορούν να συμπληρώσουν το
εισόδημά τους. Αναφορικά με τις ασφαλιστικές εισφορές των απασχολούμενων
συνταξιούχων, ήτοι μισθωτών, αυτοτελώς απασχολούμενων, ελεύθερων επαγγελματιών
ορίζεται στην προτεινόμενη διάταξη ότι αυτές θα καταβάλλονται για το χρονικό
διάστημα απασχόλησής τους, όπως προβλέπονται κατά περίπτωση στα άρθρα 38 και 39 του
ν. 4387/2016, ενώ οι συνταξιούχοι πρώην φορέων κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου
που είχαν αναλάβει ή αναλαμβάνουν δραστηριότητα για την οποία υπάγονται στην
ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ θα καταβάλλουν την προβλεπόμενη στο άρθρο 40 του ν.
4387/2016 ασφαλιστική εισφορά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η προβλεπόμενη περικοπή
διενεργείται στο ποσό της σύνταξης ή του αθροίσματος συντάξεων στο οποίο δεν
συμπεριλαμβάνεται το εξωϊδρυματικό επίδομα των διατάξεων της παρ. 1 και 2 του
άρθρου 42 του ν. 1140/1981 όπως ισχύει, και το επίδομα ανικανότητας των
διατάξεων του άρθρου 54 του π.δ.169/2007.
Επισημαίνεται ότι για τους συνταξιούχους οι
οποίοι απασχολούνταν κατά την έναρξη ισχύος του άρθρου 20 του ν. 4387/2016 και
οι οποίοι εξαιρούνταν από την εφαρμογή των διατάξεων του προϊσχύοντος του ν.
4387/2016 νομοθετικού πλαισίου αλλά και από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν.
4387/2016, εφόσον συνεχίζουν την απασχόλησή τους, προβλέπεται μεταβατική
περίοδος ενός έτους δηλαδή έως και την 28η.2.2021 προκειμένου να ενταχθούν στο
πλαίσιο των νέων κοινών διατάξεων.
Η πρόβλεψη για σταδιακή υπαγωγή στο νέο νομοθετικό
πλαίσιο είναι απαραίτητη, προκειμένου να μην διαταραχθεί ο οικονομικός
προγραμματισμός τόσο του ιδίου του συνταξιούχου όσο και της οικογένειας του.
Αναφορικά με τους απασχολούμενους συνταξιούχους λόγω
αναπηρίας/ανικανότητας, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις των
εντασσόμενων στον Ε.Φ.Κ.Α. φορέων.
...
Από
την εφαρμογή της παρούσας ρύθμισης εξαιρούνται οι παρακάτω κατηγορίες
απασχολούμενων
συνταξιούχων:
α. οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ, εφόσον συνεχίζουν
απασχόληση υπακτέα στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ ανεξαρτήτως του ύψους του
εισοδήματος τους.
...
β. Οι ψυχικά ασθενείς του άρθρου 23 του ν.
4488/2017(Α' 176).
γ. Οι συνταξιούχοι με βάση τον ν. 612/1977 (Α'
164) και τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτόν.
δ. Οι συνταξιούχοι του τετάρτου εδαφίου της περ. α' της παρ. 1 των
άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α'
ε. Οσοι λαμβάνουν το εξωϊδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα
του άρθρου 54 του π.δ 169/2007 (Α'
στ. Οι πολύτεκνοι.
ζ. Τα πρόσωπα που αναφέρονται στη παρ. 3 του
άρθρο 4 του ν. 4387/2016.
η. Οι συνταξιούχοι άλλων φορέων και του
Δημοσίου εφόσον το ετήσιο εισόδημάτους από απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως
αγρότες, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι, πτηνοτρόφοι και αλιείς δεν υπεβαίνει το
ποσόν των δέκα χιλιάδων ευρώ.
Τέλος παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για
έκδοση απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με την οποία θα
καθοριστούν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και η διασταύρωσή τους από το ΣΕΠΕ και
τον e-Ε.Φ.Κ.Α.,
για τη διακρίβωση της απασχόλησης των συνταξιούχων, ώστε να αποτραπεί το
φαινόμενο της αδήλωτης εργασίας.
Το κείμενο του νόμου
Άρθρο 27
Αντικατάσταση του άρθρου 20 του
ν. 4387/2016
Το άρθρο 20 του ν. 4387/2016 αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«Άρθρο 20
Απασχόληση συνταξιούχων
1.α. Στους εξ ιδίου δικαιώματος συνταξιούχους του
Ε.Φ.Κ.Α., οι οποίοι έχουν ήδη αναλάβει ή αναλαμβάνουν
από της δημοσιεύσεως του νόμου εργασία ή αποκτούν
ιδιότητα ή δραστηριότητα υποχρεωτικώς υπακτέα στην
ασφάλιση του Ε.Φ.Κ.Α., οι ακαθάριστες συντάξεις κύριες
και επικουρικές καταβάλλονται μειωμένες κατά ποσοστό
30% για όσο χρονικό διάστημα απασχολούνται ή διατηρούν την
ιδιότητα ή τη δραστηριότητα.
Ειδικότερα για συνταξιούχους, οι οποίοι έχουν ήδη
αναλάβει ή αναλαμβάνουν από της δημοσιεύσεως του
νόμου εργασία ή αποκτούν ιδιότητα ή δραστηριότητα σε
φορείς της Γενικής Κυβέρνησης υποχρεωτικώς υπακτέα
στην ασφάλιση του Ε.Φ.Κ.Α., αναστέλλεται πλήρως η καταβολή
των κύριων και επικουρικών συντάξεων εφόσον
δεν έχουν συμπληρώσει το 61o έτος της ηλικίας τους
έως και τις 28.2.2021 και το 62ο έτος από την 1η.3.2022
και εφεξής.
Οι συνταξιούχοι, οι οποίοι είχαν αναλάβει πριν την
έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου εργασία ή είχαν
αποκτήσει ιδιότητα ή δραστηριότητα υποχρεωτικώς
υπακτέα στην ασφάλιση η οποία συνεχίζεται και για
τους οποίους προβλέπονταν εξαίρεση από το άρθρο
20 του ν. 4387/ 2016, καθώς και από τις προϊσχύουσες
αυτού διατάξεις, υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος
άρθρου από την 1.3.2021.
β. Στο ποσό της ακαθάριστης σύνταξης/συντάξεων
δεν συμπεριλαμβάνονται το εξωιδρυματικό επίδομα των
διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 42 του
ν. 1140/1981 (Α’ 68) όπως ισχύει, και το επίδομα
ανικανότητας των διατάξεων του άρθρου 54 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210).
2. Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας εφαρμόζονται οι
διατάξεις των εντασσομένων στον Ε.Φ.Κ.Α. φορέων.
3. α. Για το χρονικό διάστημα απασχόλησης του συνταξιούχου
καταβάλλονται για τον μισθωτό συνταξιούχο και τον αυτοτελώς απασχολούμενο ή
ελεύθερο
επαγγελματία ή υπαγόμενο στην ασφάλιση του ΟΓΑ, με
την επιφύλαξη της περίπτωσης α’ της παραγράφου 4 οι
προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 38
ή 39 ή 40 αντιστοίχως.
β. Οι συνταξιούχοι πρώην φορέων κύριας ασφάλισης
ή του Δημοσίου που είχαν αναλάβει ή αναλαμβάνουν
δραστηριότητα για την οποία υπάγονται στην ασφάλιση
του πρώην ΟΓΑ καταβάλλουν την ασφαλιστική εισφορά
του άρθρου 40.
4. Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω ρυθμίσεων δεν μειώνεται το
ποσόν της σύνταξης:
α. Των συνταξιούχων του ΟΓΑ εφόσον ασκούν απασχόληση υπακτέα
στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ.
β. Των ψυχικά ασθενών του άρθρου 23 του ν. 4488/2017
(Α’ 176).
γ. Των συνταξιούχων με βάση τον ν. 612/1977 (Α’ 164)
και τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτόν.
δ. Των συνταξιούχων του τετάρτου εδαφίου της περίπτωσης α’
της παραγράφου 1 των άρθρων 1 και 26 του
π.δ. 169/2007 (Α’ 210).
ε. Όσων λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το
αντίστοιχο επίδομα του άρθρου 54 του π.δ. 169/2007
(Α’ 210).
στ. Των πολύτεκνων, των οποίων το ένα τουλάχιστον
των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή
ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του εικοστού
τετάρτου έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε
βιοποριστική εργασία.
ζ. Των προσώπων που αναφέρονται στην παράγραφο
3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016.
η. Των συνταξιούχων άλλων φορέων και του Δημοσίου, εφόσον το
ετήσιο εισόδημά τους από απασχόληση
στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων,
πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπεβαίνει το
ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
5. Ο συνταξιούχος που αναλαμβάνει μισθωτή εργασία
ή αυταπασχολείται δύναται να αξιοποιήσει τον χρόνο της
ασφάλισής του. Για το χρονικό διάστημα της απασχόλησης του
συνταξιούχου δύναται κατόπιν αιτήσεώς του να
χορηγείται για την κύρια σύνταξη ποσό, που προκύπτει
με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης και τις συντάξιμες
αποδοχές των άρθρων 8 και 28 και μόνο για το χρονικό
διάστημα της απασχόλησης ως συνταξιούχου. Για την
επικουρική σύνταξη χορηγείται ποσό που προκύπτει
με βάση τον υπολογισμό της επικουρικής σύνταξης και
μόνο για το χρονικό διάστημα της απασχόλησης μετά τη
συνταξιοδότηση, σύμφωνα με το άρθρο 96.
6. Για τους απασχολούμενους συνταξιούχους κατά την
12η.5.2016, οι οποίοι συνέχισαν απασχολούμενοι χωρίς
διακοπή και μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016
(Α’ 85) όλος ο χρόνος εργασίας ή η αυτοαπασχόληση
ή μέρος αυτού αξιοποιείται σύμφωνα με τα ανωτέρω,
εφόσον από τις προϊσχύουσες διατάξεις προβλέπονταν
αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης.
7. Οι συνταξιούχοι της παραγράφου 1 υποχρεούνται,
πριν αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχοληθούν, να δηλώσουν τούτο
στον φορέα κύριας ασφάλισης του Ε.Φ.Κ.Α.,
καθώς και στο Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. Παράλειψη της δήλωσης συνεπάγεται
καταλογισμό σε βάρος του συνταξιούχου ποσού
ίσου με το ύψος δώδεκα (12) μηνιαίων συντάξεων.
Το ποσό της οφειλής δύναται να αποπληρωθεί με παρακράτηση
έως του ποσού του ενός τετάρτου από την
κύρια σύνταξη και για την επικουρική σύμφωνα με το
άρθρο 46 του παρόντος νόμου. Άλλως εισπράττεται σύμφωνα με
τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων
Εσόδων (ΚΕΔΕ) (ν.δ. 356/1974 Α’ 90).
8. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών
Υποθέσεων, ορίζονται οι προυποθέσεις, οι όροι, η
διαδικασία διασταύρωσης και ελέγχου στοιχείων μεταξύ
του ΣΕΠΕ και του e-Ε.Φ.Κ.Α., καθώς και κάθε άλλο θέμα
για την εφαρμογή του παρόντος.
9. Κάθε αντίθετη διάταξη καταργείται.»
Τελειώνω με τμήμα της σχετικής εγκυκλίου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
ΘΕΜΑ: «Γνωστοποίηση διατάξεων άρθρου 27 του ν. 4670/2020 για
την απασχόληση συνταξιούχων γήρατος και παροχή οδηγιών για την εφαρμογή τους».
Με τις διατάξεις του άρθρου 27 του ν. 4670/2020
αντικαθίσταται το άρθρο 20 του ν.4387/2016 και εισάγεται ένα νέο ενιαίο
ρυθμιστικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων. Η κοινοποιούμενη διάταξη
από την 28.2.2020 (ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν.4670/2020) αφορά το σύνολο
των απασχολούμενων συνταξιούχων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου προβλέπεται
μεταβατικό στάδιο ένταξης στη νέα ρύθμιση, προκειμένου για την ομαλή υπαγωγή
στο νέο νομοθετικό πλαίσιο.
Για την εφαρμογή της διάταξης παρέχουμε τις ακόλουθες
οδηγίες:
...
Επισημαίνεται τέλος ότι, όσον αφορά στους απασχολούμενους
συνταξιούχους λόγω αναπηρίας/ανικανότητας, δεν έχουν εφαρμογή οι
κοινοποιούμενες διατάξεις, αλλά εφαρμόζονται οι διατάξεις της νομοθεσίας κάθε
ενταχθέντος στον e-ΕΦΚΑ φορέα (παρ. 2 του άρθρου 27).
ΣΤ. Πρόσωπα που εξαιρούνται από τη μείωση του ποσού της
σύνταξης.
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 27
εξαιρούνται οι παρακάτω οριζόμενες κατηγορίες:
1. οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ, οι οποίοι ασκούν απασχόληση
υπακτέα στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ.
2. Οι ψυχικά ασθενείς του άρθρου 23 του ν. 4488/2017 για
τους οποίους η ανάληψη μισθωτής εργασίας ή αυτοαπασχόλησης ενδείκνυται για
λόγους ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης υπό τους όρους
και τις προϋποθέσεις των διατάξεων του άρθρου 23 ν. 4488/2017.
3. Όσοι συνταξιοδοτούνται από τους λοιπούς- πλην δημοσίου
-ενταχθέντες στον e-ΕΦΚΑ φορείς ως πάσχοντες από παρα-τετραπληγία καθώς και από
τις λοιπές παθήσεις βάσει του ν. 612/1977 και των διατάξεων που παραπέμπουν σ’
αυτόν.
4. Οι πολιτικοί και στρατιωτικοί συνταξιούχοι του δημοσίου
που λαμβάνουν σύνταξη ως πάσχοντες από παρα-τετραπληγία και και τις λοιπές
παθήσεις που αναφέρονται στο τέταρτο εδάφιο της παρ.1 του άρθρου 1 και του
άρθρου 26 του πδ 169/2007.
5. Όσοι λαμβάνουν το εξωϊδρυματικό επίδομα του ν. 1140/1981
ή το αντίστοιχο επίδομα του άρθρου 54 του πδ 169/2007
6. Οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων
είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση
του 24ου έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.
7. Τα πρόσωπα της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016, ήτοι
οι παθόντες από βίαιο συμβάν, τα θύματα τρομοκρατικών ενεργειών βάσει των ν.
1897/1990 (Α΄ 120) και 1977/1991 (Α΄ 185), όσοι δικαιούνται πολεμική σύνταξη ή
σύνταξη αναπήρου οπλίτη ειρηνικής περιόδου ή σύνταξη Εθνικής Αντίστασης ΟΓΑ ή
ανασφάλιστου Αγωνιστή Εθνικής Αντίστασης, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ.
168/2007 (Α΄ 209), του π.δ. 169/2007 (Α΄ 210) και των άρθρων 22 και 27 του ν.
1813/1988 (Α΄243), οι λογοτέχνες − καλλιτέχνες που δικαιούνται σύνταξη από το
Δημόσιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 3075/2002 (Α΄ 297), τα
πρόσωπα που λαμβάνουν προσωπική σύνταξη, καθώς και όσοι λαμβάνουν σύνταξη λόγω
αναπηρίας ή λόγω θανάτου που προήλθε πρόδηλα και αναμφισβήτητα εξαιτίας της
υπηρεσίας και ένεκα ταύτης, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 169/2007 σε
συνδυασμό και με αυτές του π.δ. 168/2007.
Τέλος, επισημαίνεται ότι με τις διατάξεις της παρ. 8
προβλέπεται η έκδοση απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων
για τον καθορισμό των προϋποθέσεων, των όρων, της διαδικασίας διασταύρωσης και
ελέγχου στοιχείων για τους απασχολούμενους συνταξιούχους, καθώς και κάθε άλλου
θέματος αναγκαίου για την εφαρμογή της κοινοποιούμενης διάταξης.
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 1Β, που
προστέθηκε στο άρθρο 1 του ν. 4387/2016 με το άρθρο 21 του ν. 4670/2016, όλες
οι Υπουργικές αποφάσεις που προβλέπονται από τον ν. 4670/2020 εκδίδονται ύστερα
από γνώμη του ΔΣ του e-ΕΦΚΑ. Το ΔΣ υποχρεούται εντός 30 ημερών από τη λήψη του
εγγράφου να υποβάλλει σχετική γνώμη.
Με βάση τα ανωτέρω παρακαλούνται οι αποδέκτες της παρούσας
Εγκυκλίου όπως, εντός της ανωτέρω προθεσμίας που τίθεται από τις διατάξεις του
άρθρου 21 του ν. 4670/2020, να αποστείλουν τα θέματα που κρίνεται ότι πρέπει να
περιλαμβάνονται στην προβλεπόμενη εκ του νόμου Υπουργική Απόφαση.
Παρακαλούμε για την κατά το δυνατό άμεση ενημέρωση των
Υπηρεσιών σας και την πιστή εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων.
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ
Ι. ΒΡΟΥΤΣΗΣ
