Αναλυτικά οι ημερομηνίες πληρωμής Επιδομάτων και Συντάξεων

Αναλυτικά οι ημερομηνίες πληρωμής Επιδομάτων και Συντάξεων
Η πληρωμή του Κοινωνικού Επιδόματος Αλληλεγγύης ΚΕΑ τοποθετείται στο διάστημα από 26 έως 31 Αυγούστου.
Αναλυτικά οι ημερομηνίες πληρωμής Επιδομάτων και Συντάξεων
Προνοιακά επιδόματα ΑμεΑ και διατροφικά επιδόματα στις 26 Αυγούστου.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΟΠΕΚΑ, λοιπόν, τα προνοιακά αναπηρικά και διατροφικά επιδόματα καταβάλλονται πλέον σε μηνιαία βάση σε όλους τους δικαιούχους και σε σταθερή ημερομηνία, η οποία είναι η 25η του κάθε μήνα, λόγω του ότι αυτόν τον μήνα πέφτει Κυριακή, αναμένεται να καταβληθούν τη Δευτέρα, 26 Αυγούστου .
Η πληρωμή του Κοινωνικού Επιδόματος Αλληλεγγύης ΚΕΑ τοποθετείται στο διάστημα από 26 έως 31 Αυγούστου.
Στην αναμονή για την πληρωμή του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης για τον Αύγουστο βρίσκονται οι δικαιούχοι. Η πληρωμή του επιδόματος αναμένεται μεταξύ 26 και 30 Αυγούστου.
Η πληρωμή του, όπως πάντα, θα πραγματοποιηθεί με πίστωση εξ’ ημισείας στο λογαριασμό και στην προπληρωμένη κάρτα αγορών, στις περιπτώσεις που το συνολικό καταβαλλόμενο ποσό είναι ίσο με ή υπερβαίνει τα 100 ευρώ ανά μήνα. Η προπληρωμένη τραπεζική κάρτα του δικαιούχου μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς κανένα περιορισμό για οποιαδήποτε αγορά, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών αγορών.
Το Επίδομα παιδιού, η τέταρτη δόση θα δοθεί μεταξύ 25 και 26 Σεπτεμβρίου.
Συντάξεις Σεπτεμβρίου 2019– ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ. Στις 27 Αυγούστου 2019 ξεκινάει η καταβολή συντάξεων Σεπτεμβρίου 2019 για τους δικαούχους του ΟΑΕΕ και του ΟΓΑ. Πιο συγκεκριμένα, από τα τέλη Αυγούστου μέχρι και τις αρχές του Σεπτεμβρίου 2019 θα έχουν καταβληθεί οι συντάξεις Σεπτεμβρίου σε όλα τα ταμεία. Την αρχή θα κάνει ο ΟΑΕΕ και ο ΟΓΑ για τους δικαιούχους τους στις 27 Αυγούστου 2019.
Συγκεκριμένα:
Συντάξεις Σεπτεμβρίου 2019: ΟΑΕΕ και ΟΓΑ θα καταβάλλουν τις συντάξεις στις 27 Αυγούστου 2019.
Συντάξεις Σεπτεμβρίου 2019: Δημόσιο, ΙΚΑ, ΝΑΤ, ΚΕΑΝ θα τις καταβάλλουν στις 29 Αυγούστου 2019.
Συντάξεις Σεπτεμβρίου 2019: Τα υπόλοιπα Ταμεία του Υπουργείου Εργασίας, καθώς και οι Ένοπλες Δυνάμεις, τα Σώματα Ασφαλείας και το Πυροσβεστικό Σώμα θα καταβάλλουν τις συντάξεις στις 29 Αυγούστου 2019.
Συντάξεις Σεπτεμβρίου 2019: Στις 3 Σεπτεμβρίου 2019 θα καταβάλλει τις επικουρικές συντάξεις το ΕΤΕΑΕΠ (πρώην ΕΤΕΑ).
Πηγή: www.newsitamea.gr

ΚΕΑ: Τι θα αλλάξει στον τρόπο καταβολής του;

ΚΕΑ: Τι θα αλλάξει στον τρόπο καταβολής του;
Σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να εξετασθεί το ενδεχόμενο επιβολής ανώτατου εισοδηματικού ορίου στη λήψη επιδομάτων αναπηρίας, ώστε να λαμβάνουν επιδόματα όσοι έχουν πραγματικά ανάγκη. 
ΚΕΑ: Τι θα αλλάξει στον τρόπο καταβολής του;
Σύμφωνα με πληροφορίες, από σχολαστικό έλεγχο αναμένεται να περάσουν οι δικαιούχοι όλων των επιδομάτων: – ΚΕΑ, επίδομα ενοικίου, επίδομα παιδιού – που τους χορηγούνται σήμερα προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι πραγματικά παίρνουν τα επιδόματα, έτσι ώστε να αυξηθεί ο αριθμός αυτών που τα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, ενώ σε συνεννόηση με τους θεσμούς θα αλλάξει το καθεστώς καταβολής των αναπηρικών επιδομάτων.
Την Κυριακή 21 Ιουλίου 2019, ο Υπουργός Εργασίας, Γιάννης Βρούτσης, διευκρίνισε κατά τη διάρκεια δηλώσεών του στη Βουλή, ότι δεν πρόκειται να κοπεί κανένα επίδομα, ενώ όπως αναφέρουν πηγές, ο Υπουργός Εργασίας και η Υφυπουργός Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δόμνα Μιχαηλίδου, αναμένεται να προχωρήσουν στον έλεγχο όλων των απαιτούμενων προϋποθέσεων για την λήψη επιδομάτων, έχοντας ως στόχο, όχι τον περιορισμό του αριθμού των δικαιούχων, αλλά την καταβολή βοηθημάτων σε όσους πραγματικά το έχουν ανάγκη. Επιπλέον, θα αναμορφωθεί και το καθεστώς καταβολής των επιδομάτων αναπηρίας.
Η Παγκόσμια Τράπεζα συντάσσει, για λογαριασμό της ηγεσίας του Υπουργείου, σχετική έκθεση με τις παρατηρήσεις της. Σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να εξετασθεί το ενδεχόμενο επιβολής ανώτατου εισοδηματικού ορίου στη λήψη επιδομάτων αναπηρίας, ώστε να λαμβάνουν επιδόματα όσοι έχουν πραγματικά ανάγκη. Να σημειώσουμε επίσης ότι ο ΟΠΕΚΑ ανέλαβε την ενιαία διαχείριση και πληρωμή των εν λόγω προνοιακών επιδομάτων. Τα ποσά που καταβάλλονται παραμένουν ακριβώς τα ίδια, καθώς ακολουθείται το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Αναλυτικότερα, 172.000 δικαιούχοι εισέπρατταν έως το 2018 από τους Δήμους και τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Υγείας όλης της Ελλάδας αναπηρικά, διατροφικά και λοιπά προνοιακά επιδόματα. Πρόκειται για 17.000 δικαιούχους διατροφικών επιδομάτων, 2.000 δικαιούχους επιδόματος στεγαστικής συνδρομής, 9.000 δικαιούχους επιδόματος ομογενών – προσφύγων και 144.000 δικαιούχους προνοιακών αναπηρικών επιδομάτων.
Εντός των επόμενων ημερών, θα περάσουν στα χέρια της νέας ηγεσίας του Υπουργείου Εργασίας όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από τον ΟΠΕΚΑ, προκειμένου να ξεκινήσει η διασταύρωση των στοιχείων όσων λαμβάνουν επιδόματα, όπως το επίδομα παιδιού, το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), το επίδομα ενοικίου, αλλά και τα επιδόματα αναπηρίας, ενώ θα εξετασθούν και οι προϋποθέσεις για τη λήψη των επιδομάτων.
Σύμφωνα με στοιχεία από τις υπηρεσίες του ΟΠΕΚΑ, το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης έχει σχεδιαστεί να δοθεί σε 300.000 νοικοκυριά (660.000 άτομα) και ο προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 760εκατ. ευρώ. Το 2019, θα δοθεί σε 260.900 νοικοκυριά (482.700 άτομα) και θα διατεθούν 660 εκατ. ευρώ.
Οι ωφελούμενοι που παίρνουν το ΚΕΑ: Κατά 54,6% δηλώνουν μηδενικό εισόδημα, το 25,2% έχουν εισόδημα από άλλα επιδόματα, το 20,9% έχει εισόδημα από την εργασία του, το 3,8% είναι αγρότες, ενώ το 49,15% όσων λαμβάνουν το επίδομα είναι άνεργοι.
Πηγή: https://neolaia.gr

ΕΝΦΙΑ: Ποιοι κατοχυρώνουν μείωση ή πλήρη απαλλαγή

ΕΝΦΙΑ: Ποιοι κατοχυρώνουν μείωση ή πλήρη απαλλαγή
B) Εισοδήματα που απαλλάσσονται και από τον φόρο εισοδήματος και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Τα εισοδήματα αυτά είναι:
14. Οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία των ολικά τυφλών ή κινητικά αναπήρων 80% και άνω.
ΕΝΦΙΑ: Ποιοι κατοχυρώνουν μείωση ή πλήρη απαλλαγή
Τους όρους και τη διαδικασία με την οποία κατοχυρώνεται ή χάνεται η μερική ή ολική απαλλαγή από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για το 2019 καθορίζεται με απόφαση της Aνεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Σύμφωνα με αυτήν, κατά την έκδοση των εκκαθαριστικών σημειωμάτων του ΕΝΦΙΑ του 2019 θα συμπεριληφθούν στο συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάθε φορολογούμενου, το οποίο λαμβάνεται υπ’ όψιν για να διαπιστωθεί εάν αυτός είναι δικαιούχος μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ, ακόμη και εισοδήματα τα οποία είναι έκτακτα και μη επαναλαμβανόμενα, όπως οι αποζημιώσεις απολύσεων, καθώς επίσης και ποσά κοινωνικών παροχών τα οποία δεν φορολογούνται και δεν υπόκεινται καν σε ειδική εισφορά αλληλεγγύης, όπως είναι τα επιδόματα τέκνων, οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία ολικά τυφλών και κινητικά αναπήρων σε ποσοστό άνω του 80%, καθώς επίσης και τα αναδρομικά που καταβλήθηκαν σε εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους των ειδικών μισθολογίων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Ναυτεμπορικής» στο συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάθε φορολογούμενου που θα ληφθεί υπ’ όψιν για να διαπιστωθεί εάν δικαιούται ή όχι την απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ θα συνυπολογιστούν επίσης τα επιδόματα ανεργίας, το ΕΚΑΣ, καθώς και τα προνοιακά επιδόματα των αναπήρων.
Όλα αυτά τα ποσά θα προστίθενται στα λοιπά -δηλωθέντα για το έτος 2018- εισοδήματα των φορολογουμένων τα οποία υπόκεινται κανονικά σε φόρο ή φορολογούνται αυτοτελώς, δηλαδή στους μισθούς, τις συντάξεις, τα ενοίκια, τα κέρδη από επιχειρήσεις, τους τόκους καταθέσεων κ.λπ.
Στη συνέχεια, σε πάρα πολλές περιπτώσεις, θα προστίθεται στο άθροισμα που θα έχει προκύψει και τυχόν επιπλέον διαφορά εισοδήματος λόγω υψηλών τεκμηρίων διαβίωσης.
Έτσι, σε πολλές περιπτώσεις οικογενειών τα συνολικά ποσά «καθαρού ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος» θα φουσκώσουν και θα ξεπεράσουν τα σχετικά χαμηλά όρια ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος που έχουν τεθεί ως προϋποθέσεις για τη χορήγηση των απαλλαγών από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Η μέθοδος, με την οποία συναθροίζονται όλα τα παραπάνω ποσά προκειμένου να «φουσκώνουν» τα ετήσια οικογενειακά εισοδήματα εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών και να υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια για τη χορήγηση των απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται με την υπ’ αριθμόν Α1278/2019 απόφαση της Aνεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για τον καθορισμό της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ.
Τι προβλέπει η απόφαση
Η απόφαση αυτή, η οποία εκδόθηκε και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 23 Ιουλίου προβλέπει συγκεκριμένα ότι στο συνολικό ετήσιο φορολογητέο εισόδημα κάθε φορολογούμενου, το οποίο θα ληφθεί υπ’ όψιν για να κριθεί εάν δικαιούται ή όχι μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων θα συμπεριληφθούν και τα ποσά που έχουν δηλωθεί στους κωδικούς των περιπτώσεων 2, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 12 και 18 του πίνακα 6 της φετινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων (του εντύπου Ε1).
Στους κωδικούς αυτούς έχουν περιληφθεί από τους φορολογούμενους τα ακόλουθα ποσά εισοδημάτων:
A) Εισοδήματα που απαλλάσσονται από τον φόρο ή φορολογούνται αυτοτελώς κατά την καταβολή τους, αλλά υπόκεινται σε ειδική εισφορά αλληλεγγύης 2,2%-10%. Τα εισοδήματα αυτά είναι τα εξής:
1. Η διατροφή συζύγου και τέκνων.
2. Τα επιδόματα ανεργίας.
3. Οι συντάξεις των αναπήρων πολέμου ή των θυμάτων πολέμου ή των αναπήρων που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους.
4. Το εξωϊδρυματικό επίδομα και κάθε συναφές ποσό που καταβάλλεται σε αναπήρους και το οποίο συγκεντρώνει τα εννοιολογικά χαρακτηριστικά του εισοδήματος όπως περιοδικότητα και μόνιμη πηγή προέλευσης.
5. Οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία που χορηγούνται σε αναπήρους με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 80%.
6. Τα επιδόματα αναγνωρισμένων πολιτικών προσφύγων.
7. Ποσοστό 65% των επιδομάτων επικίνδυνης εργασίας και της από 11.10.2018 καταβαλλόμενης πτητικής αποζημίωσης στους πιλότους πολιτικής αεροπορίας και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.
8. Το κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης.
9. Το ασφάλισμα ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών συμβολαίων ημεδαπής προέλευσης.
10. Οι «πράσινες» και συνδεδεμένες αγροτικές ενισχύσεις μέχρι 12.000 ευρώ αθροιζόμενες.
11. Οι λοιπές εισοδηματικές αγροτικές ενισχύσεις
12. Η αγροτική επιδότηση πρόωρης συνταξιοδότησης
13. Οι αμοιβές που καταβάλλονται από την Παγκόσμια Ένωση Αναπήρων Καλλιτεχνών σε φορολογικούς κάτοικους Ελλάδος.
B) Εισοδήματα που απαλλάσσονται και από τον φόρο εισοδήματος και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Τα εισοδήματα αυτά είναι:
14. Οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία των ολικά τυφλών ή κινητικά αναπήρων 80% και άνω.
15. Η αποζημίωση λόγω διακοπής εργασιακής σχέσης.
16. Το επίδομα παιδιού του άρθρου 214 του ν. 4512/2018, το οποίο καταβάλλεται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ).
17. Η εκλογική αποζημίωση (παρ. 1., άρθρο 108, Π.Δ. 26/2012).
18. Το επίδομα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης ανέργων.
19. Το Αντιστάθμισμα Νησιωτικού Κόστους (ΑΝΗΚΟ) του ν. 4551/2018.
Γ) Λοιπές κατηγορίες εισοδημάτων που φορολογούνται με ειδικό τρόπο ή απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος, όπως:
20. Τα εφάπαξ χρηματικά ποσά που καταβλήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2018 σε εκατοντάδες χιλιάδες εν ενεργεία και συνταξιούχους δημοσίους λειτουργούς υπαγόμενους στα ειδικά μισθολόγια (στρατιωτικούς, αστυνομικούς, λιμενικούς, πυροσβέστες, δικαστικούς, ιατρούς του ΕΣΥ, πανεπιστημιακούς κ.λπ.).
21. Το επίδομα ανεργίας του ΟΑΕΔ, του ΓΕΝΕ και του ΕΤΑΠ-ΜΜΕ που εισπράχθηκε μέσα στο φορολογικό έτος 2018.
22. Τα συνολικά καθαρά κέρδη που αναλογούν στα φυσικά πρόσωπα – εταίρους προσωπικών εταιρειών που τηρούν απλογραφικά βιβλία, (O.E., Ε.Ε., κοινωνίες αστικού δικαίου που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, αστικές εταιρίες, κοινοπραξίες κλπ.), μετά την αφαίρεση του φόρου του νομικού προσώπου.
23. Το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ).
Τα νέα μειωμένα εκκαθαριστικά
Μειωμένα κατά 10% έως 30% σε σύγκριση με το ύψος στο οποίο ανέρχονταν πέρυσι θα είναι τα ποσά του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) που θα αναγράφουν τα εκκαθαριστικά σημειώματα του φόρου αυτού για το τρέχον έτος, τα οποία θα λάβουν περί τα τέλη Αυγούστου ή τις αρχές Σεπτεμβρίου περισσότερα από 5,8 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 4621/2019 που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή, ο ΕΝΦΙΑ που πρέπει να καταβληθεί για το 2019 από τα φυσικά πρόσωπα θα είναι μειωμένος:
α) κατά 30% για κάθε φορολογούμενο με ακίνητα συνολικής αξίας έως 60.000 ευρώ,
β) κατά 27% για κάθε φορολογούμενο που κατέχει ακίνητα συνολικής αξίας πάνω από 60.000 ευρώ και μέχρι 70.000 ευρώ,
γ) κατά 25% για κάθε φορολογούμενο με ακίνητα συνολικής αξίας πάνω από 70.000 ευρώ και μέχρι 80.000 ευρώ,
δ) κατά 20% για κάθε φορολογούμενο που κατέχει ακίνητα συνολικής αξίας πάνω από 80.000 ευρώ και μέχρι 1.000.000 ευρώ και
ε) κατά 10% για κάθε φορολογούμενο με ακίνητα αξίας άνω του 1.000.000 ευρώ.
Οι παραπάνω μειώσεις θα ισχύσουν τόσο στον κύριο ΕΝΦΙΑ, που επιβάλλεται σε όλους τους ιδιοκτήτες ακινήτων, όσο και στον συμπληρωματικό ΕΝΦΙΑ που επιβαρύνει επιπρόσθετα όσους κατέχουν ακίνητα συνολικής αξίας άνω των 250.000 ευρώ.
Για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2019 θα ληφθούν υπ’ όψιν οι αντικειμενικές αξίες ακινήτων που ίσχυσαν πέρυσι, κατά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2018. Επιπλέον, στη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας που λαμβάνεται υπ’ όψιν για τον προσδιορισμό των μειώσεων δεν περιλαμβάνεται η αξία των εδαφικών εκτάσεων εκτός ορίων σχεδίων πόλεων ή οικισμών (αγρών, αγροτεμαχίων κ.λπ.) που κατέχουν οι φορολογούμενοι.
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της μείωσης του φετινού ΕΝΦΙΑ φυσικών προσώπων εκτιμάται στα 470 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό τα 265 εκατ. ευρώ είχαν ήδη υπολογιστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση όταν νομοθέτησε τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 30% για όσους έχουν ακίνητη περιουσία αξίας μέχρι 60.000 ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 205 εκατ. ευρώ είναι το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος το οποίο προκαλείται από τις διατάξεις για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10% έως 27% για όσους έχουν ακίνητη περιουσία αξίας πάνω από 60.000 ευρώ.
Δεδομένου ότι η εισπραξιμότητα του ΕΝΦΙΑ υπολογίζεται περίπου στο 80%, το συνολικό ποσό που εκτιμάται ότι θα εισπραχθεί τελικά θα είναι μειωμένο περίπου κατά 470 εκατ. ευρώ, από 2,17 δισ. ευρώ το 2018 σε 1,7 δισ. ευρώ το 2019.
Σεπτέμβριο η πρώτη δόση
Η έκδοση των εκκαθαριστικών του ΕΝΦΙΑ φυσικών προσώπων έτους 2019 θα πραγματοποιηθεί πιθανότατα περί τα τέλη Αυγούστου ή τις αρχές του Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους. Σε κάθε περίπτωση, η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου.
Τα εκκαθαριστικά θα αναρτηθούν από την ΑΑΔΕ στους λογαριασμούς των φορολογουμένων στο σύστημα TAXISnet. Οι φορολογούμενοι θα μπορούν να τα «κατεβάσουν» αφού εισέλθουν στην ηλεκτρονική εφαρμογή «Ε9 – Περιουσιολόγιο» του συστήματος TAXISnet.
Το ποσό του ΕΝΦΙΑ φυσικών προσώπων το οποίο θα αναγράφει κάθε εκκαθαριστικό θα πρέπει να εξοφληθεί σε πέντε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, η πρώτη εκ των οποίων μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2019 και οι επόμενες τέσσερις έως τις 31 Οκτωβρίου 2019, 29 Νοεμβρίου 2019, 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Ιανουαρίου 2020, αντίστοιχα.
Πηγή: www.aftodioikisi.gr
 

Αποχαιρετισμός στο Νίκο Βουλγαρόπουλο από τον Κώστα Θεοδωρόπουλο

Αποχαιρετισμός στο Νίκο Βουλγαρόπουλο από τον Κώστα Θεοδωρόπουλο
Kostas Theodoropoulos
Οι έννοιες ακτιβιστής, μαχητής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία αποτυπώθηκαν απόλυτα στην ζωή του Νίκου Βουλγαρόπουλου. Η ανεξάρτητη διαβίωση παραπέμπει στο όνομα του, στην δική του καθοριστική συμβολή όταν ακόμη στην χώρα μας ήταν κυριολεκτικά άγνωστη πόσο μάλλον ζητούμενη. Πρωτοπόρος και καινοτόμος θα χρησιμοποιήσει την τεχνολογία και το διαδίκτυο όπου θα δημιουργήσει το περιοδικό «αναπηρία τώρα» και το διαδικτυακό χώρο disabled.gr. Δίδαξε την απόλυτη αποτελεσματικότητα όταν όλα αυτά τα πραγματοποίησε με ελάχιστα χρήματα την στιγμή που οργανωμένοι φορείς της αναπηρίας απολάμβαναν τεράστιες χρηματοδοτήσεις με δυσανάλογο παραγόμενο έργο. Αντιπάλεψε τους περιορισμούς της αναπηρίας του και παρέμεινε μέχρι το τέλος ασυμβίβαστος. Μεγάλη μου τιμή που τον γνώρισα πάνω από 2 δεκαετίες και συνεργάστηκα μαζί του.
Στο μικρό απόσπασμα του βιογραφικού του που ακολουθεί όπως το έγραψε ο ίδιος μας δίνει το στίγμα που αφήνει για τους επόμενους.
Φίλε Νίκο Καλό σου ταξίδι.
«Υπήρξα τυχερός. Προέρχομαι από μια σχετικά εύπορη οικογένεια και γι΄ αυτό οι γονείς μου είχαν κάποια χρήματα, αλλά και τη διάθεση να τα ξοδέψουν ή να τα επενδύσουν για τη δική μου αποκατάσταση.
Από την αρχή νοσηλεύτηκα στο StokeMandevilleHospital της Αγγλίας το οποίο θεωρείται και είναι ένα από τα καλύτερα κέντρα αποκατάστασης για κακώσεις νωτιαίου μυελού στον κόσμο.
Η αποκατάσταση όσο καλή και ήταν, δεν ήταν αρκετή. Εδώ είναι Ελλάδα, Μπαλκάνια. Οτιδήποτε ωραίο καταστρέφεται, κατατροπώνεται, συνθλίβεται και εξουδετερώνεται.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει χώρος για αναπήρους. Κανείς δεν θέλει τους αναπήρους. Εάν τους θέλανε, θα είχαν φτιάξει κέντρα αποκατάστασης και δεν θα εξανάγκαζαν τους έλληνες να μεταναστεύουν αμέσως μετά την απόκτηση της παράλυσής τους.
Υπήρξα τυχερός και είχα την ανοχή του οικογενειακού και κοινωνικού μου κύκλου. Υπήρξα ακόμη πιο τυχερός επειδή είχα και την υποστήριξη του κύκλου μου. Γι΄ αυτό μπόρεσα να προετοιμαστώ και να αντιμετωπίσω την απειλητική εισβολή της δικής μου προσωπικής αναπηρίας.
Οργανώθηκα, έμαθα την αναπηρία μου, προσπάθησα να βρω τρόπους για να υπερβώ τις ανικανότητές μου, προσπάθησα να ανασυγκροτήσω τη ζωή μου, τον εαυτό μου, και την προσωπικότητά μου. Προσπάθησα, αλλά δεν έγιναν πολλά πράγματα.
Το μόνο που κατάφερα είναι να μην με αντιμετωπίζουν (πάντα) ως άτομο με ειδικές ανάγκες. Τίποτα άλλο όμως δεν μπόρεσα να κάνω στη ζωή μου.
Ίσως κάποιοι θεωρούν πως έχω κάνει πολλά. Πραγματικά, έχω συνδέσει το όνομά μου με κάποιες από τις καινοτομίες στον τομέα της αποκατάστασης και της αναπηρίας. Όμως ποτέ δεν κατόρθωσα να κάνω αυτό το τόσο απλό που το κάνει οποιοσδήποτε έλληνας: δεν κατόρθωσα να εργασθώ και αυτή η εργασία να αποδίδει χρήματα. Δεν κατόρθωσα να επιτύχω επαγγελματικά και επιχειρηματικά, με την οικονομική έννοια του όρου "επιτυχία", σύμφωνα με την οποία τα χρήματα είναι ένδειξη επιτυχίας.
Ίσως να έχω επιτύχει σε κάποιες καινοτομίες, αλλά στην ουσία έχω αποτύχει στο να δημιουργήσω της συνθήκες και τους όρους της δικής μου προσωπικής επιβίωσης.
Έχω δοκιμάσει τα πάντα: έχω δοκιμάσει την τεχνολογία, την υποστήριξη από εκπαιδευμένους νοσηλευτές, την χρήση εξειδικευμένων τεχνολογικών εφαρμογών αποκατάστασης, τη ρητορική της αναπηρίας, την παρέμβαση στα ΜΜΕ και στους φορείς, τη συμμετοχή σε προγράμματα αποκατάστασης, τη συναναστροφή με τους κορυφαίους επαγγελματίες στην αποκατάσταση και για αυτό με βεβαιότητα μπορώ να ισχυριστώ ορισμένες αλήθειες που αφορούν τη ζωή κάτω από συνθήκες αναπηρίας και αυτά που την υπονομεύουν.
Αυτό που με βεβαιότητα μπορώ να ισχυριστώ είναι ότι πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχει η συνταγή για μια επιτυχημένη αναπηρία. Παντού σε όλο τον κόσμο πρώτα δημιουργείται η νομοθεσία και ύστερα δημιουργούνται οι φορείς που προκύπτουν από τη νομοθεσία. Με απλά λόγια: δεν ξέρω τι πρέπει να κάνει ένας άνθρωπος που ζει κάτω από συνθήκες αναπηρίας για να επιτύχει στη ζωή του. Γνωρίζω όμως τι πρέπει να αποφύγει να κάνει γιατί εάν τα κάνει τότε θα αποτύχει στη ζωή του.
Με ποιο απλά λόγια, θα φροντίσω να σας δώσω ορισμένες συμβουλές.
•Εάν ζείτε κάτω από συνθήκες σοβαρής αναπηρίας και εάν οι επιπλοκές τις αναπηρίας σας είναι περιοριστικές και σας αιφνιδιάζουν, τότε ανεπιφύλακτα σας συμβουλεύω ΜΗΝ ΕΡΓΑΣΤΕΙΤΕ. Για όλους εμάς που ζούμε κάτω από συνθήκες σοβαρής αναπηρίας Η ΕΡΓΑΣΙΑ μπορεί να καταλήξει σε ΤΡΑΓΩΔΙΑ. Αρκεί μια μικρή ουρολοίμωξη ή μια διαταραχή των μηχανισμών της θερμορύθμισης ή μια γρίπη ή ένα κάταγμα για να αποσυρθείτε από την εργασία. Όταν εσείς αποσύρεστε τα λειτουργικά έξοδα τρέχουν και εύκολα μπορείτε να καταλήξετε στην οικονομική καταστροφή. Για αυτό μην εργαστείτε. Ακόμη και αν σκέφτεστε να γίνετε δημόσιος υπάλληλος σκεφτείτε τις συνέπειες της εργασίας κάτω από συνθήκες καύσωνα ή παγετού. Είναι δύσκολα.
•Εάν ζείτε κάτω από συνθήκες μιας λιγότερο σοβαρής αναπηρίας τότε πριν αποφασίσετε να εργαστείτε εξετάστε τα υπέρ και τα κατά της εργασίας σας. Εάν δεν πρόκειται να υπερβείτε κατά πολύ τις υλικές αντοχές του παράλυτου μέρους του σώματός σας, τότε εργαστείτε. Εάν όμως η κόπωση εξαιτίας της εργασίας πρόκειται να υπερβεί τα όρια της ανοχής, τότε μην εργαστείτε.
•Εάν ζείτε κάτω από συνθήκες μιας ανεκτής αναπηρίας λ.χ. χαμηλής παραπληγίας ή εγκεφαλικής παραπληγίας τότε εργαστείτε και φροντίστε να επικρατήσετε με ηγετικούς όρους στο χώρο της εργασίας σας. Μην ξεχνάτε πως κάθε ένας από εμάς που χρησιμοποιεί αναπηρικό κάθισμα είναι πρεσβευτής της αναπηρίας όλων των ελλήνων με αναπηρίες. Το κάθε λάθος που θα κάνει επιβαρύνει όλους τους ανθρώπους με αναπηρίες επειδή ο κόσμος ποτέ δεν λέει "έκανε λάθος ο ανάπηρος". Ο κόσμος γενικεύει το σφάλμα του κάθε μεμονωμένου αναπήρου και λέει "έτσι είναι οι ανάπηροι".
Για αυτό πριν εργαστείτε ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΘΕΊΤΕ. Ανασυγκροτείστε τον εαυτό σας. Γίνετε ωραίες και ωραίοι. Χρησιμοποιείτε εύχρηστα, λειτουργικά, εργονομικά και κυρίως κομψά βοηθήματα αποκατάστασης. Τα βοηθήματα αποκατάστασης και τα αναπηρικά καθίσματα να τα μεταχειρίζεστε ως την προέκταση του σώματός σας. Να μην παραλείπετε τη φροντίδα του παράλυτου μέρους του σώματος. Να ντύνεστε με κομψά ρούχα. Να συναναστρέφεστε κομψούς ανθρώπους. Να αποκτήσετε αυτο-εκτίμηση. Να λατρεύετε την εργασία σας. Να γίνετε εργασιομανείς. Να αποκτήσετε αξιόλογα ενδιαφέροντα που να μην συγκρούονται ούτε με την εργασία σας, αλλά ούτε και με την κανονικότητά σας.
Όλοι εμείς που ζούμε κάτω από συνθήκες αναπηρίας δεν έχουμε παρά μόνο μια επιλογή: να εντυπωσιάσουμε με το παρουσιαστικό μας και με την αρτιότητά μας. Έχουμε και μια δεύτερη επιλογή: να κάνουμε αυτό που κάνουν και τα άλλα άτομα με ειδικές ανάγκες και να αποτύχουμε.
Χρησιμοποιείστε την τεχνολογία στις πιο ακραίες εκδοχές της. Δεν έχει σημασία για το εάν είστε έτοιμοι. Εάν δεν είσαστε ακόμη έτοιμοι να χρησιμοποιήσετε την τεχνολογία αποκατάστασης, γίνετε έτοιμοι, έχετε λίγο καιρό να προετοιμαστείτε ΑΛΛΑ ΚΑΝΤΕ ΤΟ. Να μην ξεχνάτε πως κάθε μέρα που περνά με ανενέργεια είναι μια μέρα χαμένη από τη ζωή σας.
Η αναπηρία είναι πράγματι μια δύσκολη συνθήκη ζωής. Δεν είναι όμως τόσο δύσκολη που να εμποδίσει αυτή καθεαυτή τη ζωή. Τόσο το περιοδικό ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ όσο και κάποιες άλλες οργανώσεις αναπήρων μπορούν να σας βοηθήσουν για να ζήσετε. Όμως ούτε το περιοδικό ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ ούτε οι άλλες οργανώσεις μπορούν να ζήσουν για εσάς».

Εγκύκλιος αρχηγού αστυνομίας με ΘΕΜΑ: 1 Χορήγηση ειδικών αδειών και μειωμένου ωραρίου εργασίας στο αστυνομικό προσωπικό - Απαραίτητες διευκρινίσεις. 2. ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ ΕΩΣ ΕΙΚΟΣΙ ΔΥΟ (22) ΗΜΕΡΕΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Ή ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ

Εγκύκλιος αρχηγού αστυνομίας με ΘΕΜΑ:
1 Χορήγηση ειδικών αδειών και μειωμένου ωραρίου εργασίας στο αστυνομικό προσωπικό - Απαραίτητες διευκρινίσεις.
2. ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ ΕΩΣ ΕΙΚΟΣΙ ΔΥΟ (22) ΗΜΕΡΕΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Ή ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ/ΝΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ: Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ 4 ΤΑΧ. ΚΩΔΙΚΑΣ: 101 77 ΑΘΗΝΑ ΑΡΜΟΔΙΟΣ: Α/Β΄ (ε.κ) ΚΟΝΕΣ Ελευθ. Τηλέφωνα: 210-6925325 (Τμ. Αξ/κών) 210-6925505 (Τμ. Κ.Α.Π.) 213-1520817 (ΕΣΩΤ-P.O.L.): 1031133, 1031230, 1031139 Αριθ. Πρωτ. : 6005/1/120-δ΄ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αθήνα 12 Αυγούστου 2019 ΠΡΟΣ: ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΚΟΙΝ: 1. 2. 3. 4. 5. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ α. ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΥΠΟΥΡΓΟΥ β. ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ α. ΕΠΙΤΕΛΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΑΡΧΗΓΟΥ β. ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΥΠΑΡΧΗΓΟΥ γ. ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ δ. ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΠΡΟΪΣΤ.ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ε. ΓΡΑΦΕΙΟ κ. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΛΛΑΪΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ- ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1
ΘΕΜΑ: Χορήγηση ειδικών αδειών και μειωμένου ωραρίου εργασίας στο αστυνομικό προσωπικό - Απαραίτητες διευκρινίσεις.
Η σταθερή βούληση της Πολιτείας και της διοίκησης του Σώματος να στηρίξουν το αστυνομικό προσωπικό και τις οικογένειές του σε δύσκολες περιόδους της προσωπικής και οικογενειακής του ζωής, οδηγεί στη θέσπιση, πέραν των αναρρωτικών αδειών του Π.Δ. 584/1985 «Οργάνωση και λειτουργία Υγειονομικής Υπηρεσίας της Ελληνικής Αστυνομίας» (Α΄ 204), αδειών και διευκολύνσεων που παρέχονται για την αντιμετώπιση ειδικών περιπτώσεων.
Για το λόγο αυτό, στο άρθρο 10 του Π.Δ. 27/1986 «Άδειες Προσωπικού της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Τάξης του Υπουργείου Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης» (Α΄ 11), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ρυθμίζονται με ειδικότερο τρόπο ζητήματα αδειών και διευκολύνσεων που παρέχονται στο αστυνομικό προσωπικό
2 για την αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων.
Αναμφίβολα, μία εκ των σοβαρότερων ειδικών περιπτώσεων, αποτελούν οι αναπηρίες, καθώς και οι ασθένειες και τα νοσήματα, που απαιτούν τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζουν περιοδικής νοσηλείας. Αφενός η ιδιαιτερότητα του ζητήματος και αφετέρου η υποβολή συχνών ερωτημάτων περί της φύσης των ως άνω διευκολύνσεων, καθιστούν επιβεβλημένη την έκδοση της παρούσας, προκειμένου να αποσαφηνιστούν με τρόπο απλό και μη επιδεχόμενο αμφισβητήσεων, η θέσπιση, η χορήγηση και οι συγκεκριμένοι όροι των ως άνω διευκολύνσεων και αδειών.
1. ΜΕΙΩΜΕΝΟ ΩΡΑΡΙΟ Ή ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙ (20) ΗΜΕΡΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΥΖΥΓΟΥ Ή ΤΕΚΝΟΥ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 67% Στην παρ. 11 του άρθρου 10 «Άδειες ειδικών περιπτώσεων» του Π.Δ. 27/1986, ορίζεται ότι: «Η μείωση ωραρίου εργασίας κατά μία (1) ώρα την ημέρα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του Π.Δ. 193/1988 (Α' 84), ανεξαρτήτως όμως από τον αριθμό των απασχολουμένων κατά υπηρεσία, εφαρμόζεται, χωρίς ανάλογη περικοπή των αποδοχών τους, για τους αστυνομικούς που έχουν την επιμέλεια τέκνου με αναπηρία τουλάχιστον 67% ή σύζυγο με αναπηρία τουλάχιστον 67%. Η αναπηρία βεβαιώνεται με γνωμάτευση της Ανώτατης Υγειονομικής Επιτροπής του άρθρου 54 του Π.Δ. 584/1985 (Α' 204). Η άσκηση του δικαιώματος αυτού, σε περίπτωση αναπηρίας τέκνου, γίνεται από τον ένα γονέα, όταν και οι δύο υπηρετούν στο δημόσιο. Οι ενδιαφερόμενοι δύνανται να αιτηθούν αντί του μειωμένου ωραρίου, τη χορήγηση, ανά ημερολογιακό έτος και ανά περίπτωση πάσχοντος, άδειας απουσίας διάρκειας είκοσι (20) ημερών, με αποδοχές. Οι διευκολύνσεις της παρούσας παραγράφου χορηγούνται από τους αρμόδιους κατά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 14. Κατ’ εξαίρεση, για το προσωπικό που αναφέρεται στις περιπτώσεις η΄, ιε΄ και ιζ΄ του άρθρου 14, οι ως άνω διευκολύνσεις χορηγούνται από τους αρμόδιους για τη χορήγηση αδειών των περιπτώσεων ζ΄, ιδ΄ και ιστ΄ του ιδίου άρθρου, αντίστοιχα». Από τη γραμματική διατύπωση της ως άνω διάταξης και το σκοπό θέσπισής της, προκύπτει ότι:
α. Αστυνομικός που έχει σύζυγο ή την επιμέλεια τέκνου, με αναπηρία τουλάχιστον 67%, εφόσον αυτή βεβαιώνεται με γνωμάτευση της Ανωτάτης Υγειονομικής Επιτροπής (Α.Υ.Ε.), δικαιούται να αιτηθεί διαζευκτικά είτε τη μείωση του ωραρίου εργασίας κατά ΑΔΑ: Ψ7ΟΚ46ΜΚ6Π-ΑΦΒ
3 μία (1) ώρα ημερησίως, χωρίς περικοπή των αποδοχών του, είτε τη χορήγηση άδειας απουσίας με αποδοχές, διάρκειας είκοσι (20) ημερών ανά ημερολογιακό έτος. Επισημαίνεται ότι πρόκειται για εξαιρετικά ευεργετική διάταξη που αποδεικνύει την ιδιαίτερη μέριμνα και ευαισθησία για τη διευκόλυνση των αναγκών του αστυνομικού προσωπικού, καθόσον παρέχει σ’ αυτό την ευχέρεια να επιλέξει μεταξύ της μείωσης ωραρίου εργασίας και της ειδικής άδειας με αποδοχές.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι για τους δημοσίους υπαλλήλους καθιερώνεται με το άρθρο 16 παρ. 4 του ν. 2527/1997 (Α΄ 206) μόνο η δυνατότητα για μειωμένο ωράριο εργασίας και όχι η χορήγηση ειδικής άδειας, ενώ στις Ένοπλες Δυνάμεις δεν υπάρχει σχετική ρύθμιση.
β. Αν ο δικαιούχος επιλέξει τη χορήγηση της 20ήμερης άδειας με αποδοχές, αυτή μπορεί να είναι και τμηματική.
γ. Η άσκηση του δικαιώματος για μείωση του ωραρίου εργασίας ή χορήγηση της 20ήμερης άδειας, γίνεται από τον ένα γονέα, όταν και οι δύο γονείς είναι δικαιούχοι, καθόσον αυτό προβλέπεται ρητά από την ανωτέρω διάταξη.
Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να υπάρξει κοινή τους δήλωση που θα προσδιορίζει ποιος εκ των δύο θα ασκήσει το δικαίωμα, υπό ποια μορφή (μείωση ωραρίου ή 20ήμερη άδεια), για ποιο και για πόσο χρονικό διάστημα.
δ. Αν υπάρχουν περισσότερα πάσχοντα μέλη στην ίδια οικογένεια, η αναπηρία ποσοστού 67% και άνω ενός εκάστου εξ αυτών, συνιστά νόμιμο λόγο αυτοτελούς χορήγησης του μειωμένου ωραρίου ή της άδειας απουσίας, για κάθε πάσχον μέλος της οικογενείας, δεδομένου ότι η άσκηση των ανωτέρω δικαιωμάτων – διευκολύνσεων από το δικαιούχο είναι αυτοτελής και διακριτή ανά περίπτωση και συνεπώς μπορεί να γίνει σωρευτικά.
2. ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ ΕΩΣ ΕΙΚΟΣΙ ΔΥΟ (22) ΗΜΕΡΕΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Ή ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ
Στην παρ. 14 του ίδιου ως άνω άρθρου προβλέπεται ότι: «Το αστυνομικό προσωπικό που πάσχει από νόσημα, το οποίο απαιτεί τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζει περιοδικής νοσηλείας χορηγείται ειδική άδεια απουσίας με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο. Η ως άνω άδεια χορηγείται και στους αστυνομικούς των οποίων οι ΑΔΑ: Ψ7ΟΚ46ΜΚ6Π-ΑΦΒ
4 σύζυγοι ή τα τέκνα πάσχουν από νόσημα, το οποίο απαιτεί τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζουν περιοδικής νοσηλείας, ανά περίπτωση πάσχοντος. Τα νοσήματα που απαιτούν περιοδική νοσηλεία καθορίζονται στις διατάξεις της υπ’ αριθ. Φ. 400/39/5521 Σχ. 149 από 19.2.1998 απόφασης Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Υγείας και Πρόνοιας (Β΄ 235), όπως εκάστοτε ισχύει. Η εν λόγω άδεια χορηγείται από τους αρμόδιους κατά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 14. Κατ’ εξαίρεση, για το προσωπικό που αναφέρεται στις περιπτώσεις η΄, ιε΄ και ιζ΄ του άρθρου 14, η εν λόγω άδεια χορηγείται από τους αρμόδιους για τη χορήγηση αδειών των περιπτώσεων ζ΄, ιδ΄ και ιστ΄ του ιδίου άρθρου, αντίστοιχα». Τα νοσήματα που απαιτούν περιοδική νοσηλεία καταγράφονται στις διατάξεις της υπ’ αριθ. Φ. 400/39/5521 Σχ. 149 από 19.2.1998 απόφασης των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Υγείας και Πρόνοιας «Χορήγηση άδειας στο μόνιμο στρατιωτικό και εν γένει πολιτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων» (Β΄ 235), όπως ισχύει, η οποία ορίζει ότι: «2. Τα νοσήματα που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και με βάση τα οποία χορηγείται η άδεια καθορίζονται τα ακόλουθα: α. Χρωμοσωμικές ανωμαλίες, που προκαλούν μόνιμη αναπηρία (Σύνδρομο DOWN και εν γένει διανοητικές καθυστερήσεις). β. Γενετικά μεταβολικά νοσήματα, που προκαλούν μόνιμη αναπηρία. (Διαταραχές ανάπτυξης - θρέψης). γ. Συγγενείς ανωμαλίες που προκαλούν μόνιμη αναπηρία. δ. Χρόνια νοσήματα τα οποία απαιτούν νοσοκομειακή αντιμετώπιση και ειδική φροντίδα. (1) Χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. (2) Χρόνια νοσήματα του νευρικού συστήματος (Κατά πλάκας σκλήρυνση - Εγκεφαλική παράλυση). (3) Χρόνια ενδοκρινολογικά προβλήματα (Νεανικός διαβήτης που απαιτεί νοσηλεία). (4) Καρδιοπάθειες. (5) Χρόνια νοσήματα του μυοσκελετικού συστήματος. (6) Χρόνιες ψυχικές διαταραχές (Ψυχώσεις, Αυτισμός κ.λπ). (7) Χρόνια νοσήματα πεπτικού (κοιλιοκάκη, νόσος CRΟΗΝ, χρόνιες ηπατοπάθειες κ.λπ.) (8) Επίκτητα νοσήματα που προκαλούν μόνιμη αναπηρία. (9) Ατυχήματα που εγκαταλείπουν μόνιμη αναπηρία. ΑΔΑ: Ψ7ΟΚ46ΜΚ6Π-ΑΦΒ
5 (10) Νοσήματα ή ατυχήματα που προκαλούν πρόσκαιρη αναπηρία και μέχρι την πλήρη αποκατάστασή της. Από τη γραμματική ερμηνεία των ανωτέρω ρυθμίσεων της παραγράφου 14 του άρθρου 10 και της υπ’ αριθ. Φ. 400/39/5521 Σχ. 149 από 19.2.1998 κοινής υπουργικής απόφασης και τη συνδυαστική εφαρμογή τους, προκύπτει ότι: α. Στην περίπτωση που πάσχει ο/η αστυνομικός από νόσημα που απαιτεί τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζει περιοδικής νοσηλείας, θεμελιώνει δικαίωμα λήψης άδειας απουσίας με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο.
β. Στην περίπτωση που πάσχει ο/η σύζυγός του ή τα τέκνα του, από νόσημα που απαιτεί τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζει περιοδικής νοσηλείας, θεμελιώνει δικαίωμα λήψης άδειας απουσίας με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο.
γ. Η άδεια αυτή δεν μπορεί να υπερβεί τις είκοσι δύο (22) ημέρες κατ’ έτος, οι οποίες εξαντλούνται μόνο όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησής της. Αυτό ακριβώς είναι και το νόημα του χρονικού συνδέσμου «έως», που καταδεικνύει τη βούληση του νομοθέτη να συνδέσει τις ημέρες της άδειας με το χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου υπήρξε ανάγκη νοσηλείας ή μετάγγισης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. δ. Σε κάθε περίπτωση, τα ανωτέρω πρέπει να προκύπτουν από σχετικό πιστοποιητικό, που προσκομίζει ο δικαιούχος στην Υπηρεσία του, με το οποίο βεβαιώνεται είτε η τακτική μετάγγιση αίματος, είτε η περιοδική νοσηλεία, που έλαβε χώρα και αποτελεί το δικαιολογητικό λόγο για τη χορήγηση της άδειας αυτής.
ε. Αν υπάρχουν δύο ή περισσότερα πάσχοντα μέλη στην οικογένεια του/της αστυνομικού (π.χ. ο/η ίδιος/α και ο/η σύζυγός του/της ή ο/η σύζυγός του/της και ένα τέκνο κ.ο.κ.), δικαιούται να αιτηθεί τη χορήγηση ημερών αδείας, για κάθε πάσχον μέλος ξεχωριστά και αυτοτελώς, ήτοι στο ως άνω πρώτο παράδειγμα, έως είκοσι δύο (22) ημέρες για τον/την ίδιο/α και έως είκοσι δύο (22) ημέρες για τον/τη σύζυγό του/της.
στ. Αν και οι δύο γονείς είναι δικαιούχοι αυτής, τότε κάθε γονέας αστυνομικός δικαιούται ειδική άδεια με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο, καθόσον από την παρ. 14 του άρθρου 10 δεν προκύπτει ρητά περιορισμός για σωρευτική χορήγηση της άδειας, όπως συμβαίνει στην παρ. 11 του ίδιου άρθρου (βλ. και την υπ’ ΑΔΑ: Ψ7ΟΚ46ΜΚ6Π-ΑΦΒ
6 αριθ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/100/10431 από 3.4.2019 εγκύκλιο διαταγή του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης, με την οποία ανακαλείται η υπ’ αριθ. ΔΙΔΑΔ/Φ.51/538/12254 από 14.5.2007 όμοια).
Κατόπιν των ανωτέρω, προκειμένου να εξασφαλιστεί η άμεση ενημέρωση του προσωπικού και να αποφευχθεί η καταχρηστική υποβολή αιτημάτων χορήγησης ειδικών αδειών, παρακαλούνται οι Γενικοί Αστυνομικοί Διευθυντές Αττικής και Θεσσαλονίκης, οι Γενικοί Περιφερειακοί Αστυνομικοί Διευθυντές, οι Διευθυντές των Υπηρεσιών επιπέδου Διεύθυνσης Αστυνομίας και οι Διοικητές των Υπηρεσιών, όπως ενημερώσουν ενυπογράφως, αναφορικά με την παρούσα διαταγή, όλο το ένστολο προσωπικό των Υπηρεσιών τους (αστυνομικούς, Ειδικούς Φρουρούς, Συνοριακούς Φύλακες), προς δε, αυτή να μελετηθεί από όλους τους Αξιωματικούς και ιδιαίτερα από τους Διοικητές Υπηρεσιών, να τεθεί στο φάκελο διαταγών του Αξιωματικού Υπηρεσίας και να αναρτηθεί στους πίνακες ανακοινώσεων.
Παρακαλούμε για την ενυπόγραφη ενημέρωση του προσωπικού των Υπηρεσιών σας. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΡΑΜΑΛΑΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτηγια την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΜΕΡΟΣ Α)

 

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτηγια την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΜΕΡΟΣ Α)

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη (αρ.72 ν. 4488/2017) για την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία-Ιούλιος 2019(ΜΕΡΟΣ Α)

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη

(αρ.72 ν. 4488/2017)

για την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία

Ιούλιος 2019

 

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ........................................................................................................................... 2

Περίληψη των κυριότερων σημείων ........................................................................................................................... 3

▌Άρθρα 1-4: Σκοπός, ορισμοί, γενικές αρχές, γενικές υποχρεώσεις...................................................................................................... 4

▌Άρθρο 5: Ισότητα και μη διάκριση................................................................. 4

▌Άρθρο 6: Γυναίκες με αναπηρία .................................................................... 5

▌ Άρθρο 7: Παιδιά με αναπηρία........................................................................ 6

▌ Άρθρο 9: Προσβασιμότητα

6ομημένο περιβάλλον – Μέσα μεταφοράς – Ψηφιακό περιβάλλον................... 7

▌ Άρθρο 11: Καταστάσεις κινδύνου και ανθρωπιστικών κρίσεων.................. 10

▌Άρθρο 12: Ισότητα ενώπιον του νόμου......................................................... 11

▌ Άρθρο 13: Πρόσβαση στη δικαιοσύνη......................................................... 13

▌ Άρθρο 14: Ελευθερία και ασφάλεια του ατόμου.......................................... 13

▌ Άρθρο 15: Απαλλαγή από βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη, ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία................................................................. 15

▌Άρθρο 18: Ελευθερία μετακίνησης και ιθαγένεια......................................... 19

▌Άρθρο 19: Ανεξάρτητη διαβίωση και ένταξη στην κοινωνία....................... 20

▌Άρθρο 20: Κινητικότητα του ατόμου............................................................ 21

▌Άρθρο 21: Ελευθερία της έκφρασης και της γνώμης και πρόσβαση στην

πληροφορία....................................................................................................... 22

▌Άρθρο 22: Σεβασμός της ιδιωτικής ζωής ..................................................... 22

▌Άρθρο 24: Εκπαίδευση ................................................................................. 23

▌Άρθρο 25: Υγεία ........................................................................................... 25

▌Άρθρο 27: Εργασία και Απασχόληση........................................................... 27

▌Άρθρο 28: Ανεκτό βιοτικό επίπεδο και κοινωνική προστασία..................... 30

▌Αρκτικόλεξα.................................................................................................. 34

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το 2017 η ελληνική πολιτεία νομοθέτησε μηχανισμό για την εξωτερική, ανεξάρτητη παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώματα των ΑμεΑ, και ανέθεσε την αρμοδιότητα αυτή στην συνταγματικά κατοχυρωμένη Ανεξάρτητη Αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη, αναγορεύοντάς τον σε «πλαίσιο προαγωγής». Η ανάθεση της αρμοδιότητας στην Συνήγορο του Πολίτη αποτελεί αυτονόητη επιλογή. Όχι μόνο γιατί ο Συνήγορος του Πολίτη διαθέτει τα απαραίτητα θεσμικά εχέγγυα για μία πραγματικά ανεξάρτητη και αμερόληπτη έκθεση εναρμόνισης της νομοθεσίας, των δημοσίων πολιτικών, της διοικητικής δράσης και πρακτικής όλου του φάσματος δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που προβλέπει η Σύμβαση. Αλλά και γιατί ακριβώς ο Συνήγορος του Πολίτη διαθέτει την εμπειρία και τεχνογνωσία για την τεκμηριωμένη και εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της εφαρμογής του συνόλου της Σύμβασης. Άλλωστε, η Ανεξάρτητη Αρχή, από της συστάσεώς της, αναλάμβανε δράση για την προαγωγή και την προστασία των δικαιωμάτων των ΑμεΑ. Έχει χειριστεί πλήθος αναφορών σε σχέση με την παραβίαση δικαιωμάτων τους, έχει υποστηρίξει δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε θέματα σχετικά με τα δικαιώματα των ΑμεΑ, έχει προβεί σε αξιολόγηση δημοσίων πολιτικών και έχει σχολιάσει αλλά και προτείνει νομοθετικές ρυθμίσεις.

Η παρούσα έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, πρώτη μετά την ανάθεση της αρμοδιότητας παρακολούθησης της Σύμβασης του Ο.Η.Ε., ακολουθεί τη διάρθρωση της ίδιας της Σύμβασης, εξετάζοντας κατ’ άρθρο πλημμέλειες, ελλείμματα και στρεβλώσεις, είτε στο επίπεδο της κείμενης νομοθεσίας, των δευτερογενώς κανονιστικών ρυθμίσεων, της διοικητικής λειτουργίας και

πρακτικής. Διαπιστώνει, δε, πως σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια καθίστανται αλυσιτελείς, κυρίως λόγω των καθυστερήσεων στην παραγωγή του δευτερογενούς ρυθμιστικού πλαισίου που απαιτείται, προκειμένου η διοίκηση να μπορεί να εφαρμόσει στη πράξη τις νομοθετικές προβλέψεις.

Η εναρμόνιση του θεσμικού πλαισίου και της διοικητικής δράσης με τις πρόνοιες της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώματα των ΑμεΑ θα πρέπει να συμπορεύεται με στοχευμένες πρωτοβουλίες για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας. Ο σεβασμός στα δικαιώματα των συμπολιτών μας με αναπηρία, είναι, άλλωστε, και ζήτημα συλλογικής κουλτούρας αλλά και ατομικής αυτοσυνειδησίας. Ο Συνήγορος του Πολίτη, υπηρετώντας τη συνταγματική του αποστολή, θα βρίσκεται σταθερά και αποφασιστικά, στην πρώτη γραμμή της προάσπισης, προώθησης και προαγωγής των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία.

 

Ανδρέας Ποττάκης

Συνήγορος του Πολίτη

 

 

 

 

Περίληψη των κυριότερων σημείων

Η παρούσα έκθεση αποτελεί την πρώτη έκθεση που συντάσσεται στο πλαίσιο της αρμοδιότητας του Συνηγόρου του Πολίτη ως πλαίσιο προαγωγής της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα άτομα με αναπηρία (αρ. 72 ν. 4488/2017), η οποία ταυτίζεται χρονικά με την πρώτη εξέταση της χώρας από την αρμόδια Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με το νόμο, αποστολή του πλαισίου προαγωγής είναι η παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης, η διατύπωση γνώμης για τη συμβατότητα των προωθούμενων δημοσίων πολιτικών, σε κεντρικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, καθώς και για τη συμβατότητα της εθνικής νομοθεσίας με τις διατάξεις της Σύμβασης. Πέρα όμως από τις δράσεις για την εν γένει προαγωγή και προστασία των δικαιωμάτων των ΑμεΑ, ο Συνήγορος του Πολίτη ως αρμόδιος φορέας, εξετάζει ατομικές αναφορές που υποβάλλονται σε αυτόν για παραβίαση

συγκεκριμένων δικαιωμάτων των ΑμεΑ, αναλαμβάνει δράσεις ευαισθητοποίησης σε θέματα σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση, εκπονεί μελέτες και έρευνες σχετικά με την υλοποίηση άρθρων της Σύμβασης σε επιμέρους τομείς και υποβάλλει ετήσια έκθεση με αξιολόγηση των δημοσίων πολιτικών και της εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας, καθώς και προτεινόμενα μέτρα αντιμετώπισης ελλείψεων και αναγκών που διαπιστώθηκαν στην πράξη και απαιτούν νομοθετική ρύθμιση ή τροποποίηση. Για την εκπλήρωση της αποστολής του αυτής, ο Συνήγορος του Πολίτη λαμβάνει κάθε πρόσφορο μέτρο, ενώ τελεί σε συνεργασία με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.).

Σημαντική συνεισφορά στις παρατηρήσεις και τις επισημάνσεις της παρούσας έκθεσης, προσέφερε η προϊούσα (ήδη πριν την ανάθεση της ειδικής αρμοδιότητας στον Συνήγορο ως πλαισίου προαγωγής της Σύμβασης) ενασχόληση της Αρχής με υποθέσεις που αφορούσαν παραβίαση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της ως: α) συνταγματικός θεσμός εξωδικαστικής διαμεσολάβησης επίλυσης διαφορών (αρ. 101 Σ., ν.3094/2003), β) συνήγορος για τα δικαιώματα του παιδιού (ν. 3094/2003), γ) συνήγορος για τα δικαιώματα των ληπτών υπηρεσιών υγείας και των ωφελουμένων πολιτικών κοινωνικής αλληλεγγύης (ν. 3292/2004), δ) φορέας παρακολούθησης εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης (ν. 3896/2010 και 4443/2016), ε) μηχανισμός πρόληψης των

βασανιστηρίων & της κακομεταχείρισης (ν. 4228/2014). Έλαβε επίσης υπόψη του τις παρατηρήσεις της Ε.Σ.Α.με.Α, τις ανακοινώσεις του συντονιστικού Μηχανισμού της Κυβέρνησης, καθώς και τον κατάλογο θεμάτων (list of issues) που δημοσίευσε η Επιτροπή. Οι παρατηρήσεις της Αρχής αναφέρονται στα άρθρα 5, 7,9,11,12,13,14,15,18,19,20, 21,22,24,25,27,28 της Σύμβασης.

 

 

 

 

 

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτηγια την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΜΕΡΟΣ Β)

 

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτηγια την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΜΕΡΟΣ Β)

Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη (αρ.72 ν. 4488/2017) για την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία-Ιούλιος 2019 (ΜΕΡΟΣ Β)

▌Άρθρα 1-4

Σκοπός, ορισμοί, γενικές αρχές, γενικές υποχρεώσεις

Σχετικά με τον ορισμό της αναπηρίας στην ελληνική έννομη τάξη και τη συμβατότητα του με την εννοιολογική προσέγγιση της αναπηρίας στη Σύμβαση, σημειώνεται καταρχήν, ότι το ελληνικό Σύνταγμα δεν περιέχει σχετικό ορισμό. Αντίστοιχα, δεν υπάρχει ορισμός της αναπηρίας στους ν. 3304/2005 και 4443/2016, με τους οποίους μεταφέρεται στο εθνικό δίκαιο η Οδηγία, 2000/78/ΕΚ. Στην εισηγητική έκθεση του ν. 4443/2016, γίνεται ειδική

αναφορά στον ορισμό της αναπηρίας κατά το ν. 4074/2012, με τον οποίον κυρώθηκε η Σύμβαση, ενώ ο ορισμός της άρνησης εύλογων προσαρμογών ως λόγος διάκρισης στην απασχόληση και την εργασία (άρθρο 2 παρ.4 περ.η του ν.4443/16), επίσης παραπέμπει στην οικεία πρόβλεψη της Σύμβασης (άρθρο 27 του ν.4072/12). Ωστόσο, το νομοθετικό πλαίσιο για την πρόσβαση στις παροχές του κοινωνικοασφαλιστικού και προνοιακού συστήματος, αλλά και ειδικές προβλέψεις της εθνικής νομοθεσίας σχετιζόμενες με θετικά μέτρα στην εκπαίδευση, την απασχόληση κλπ συχνά συνδέονται με αμιγώς ιατρικά κριτήρια (είτε μέσω αναγνωρισμένου ποσοστού αναπηρίας που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες παθήσεις, είτε με την ειδική αναφορά συγκεκριμένων παθήσεων που μπορούν να τύχουν ειδικών διευκολύνσεων ή μέτρων). Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την σύνδεση του συστήματος προστασίας της αναπηρίας με το ιατρικό μοντέλο, ενώ συχνά απουσιάζουν τα ποιοτικά κριτήρια αποτίμησης των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία

(λειτουργικά κριτήρια) και τα οποία αποτελούν δομικό στοιχείο του κοινωνικού μοντέλου.

 

▌Άρθρο 5

Ισότητα και μη διάκριση

Η ισότιμη και χωρίς διακρίσεις απόλαυση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ προϋποθέτει την άρση των εμποδίων, αλλά και τη λήψη των αναγκαίων μέτρων και διευκολύνσεων, προκειμένου η συμμετοχή τους στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή να γίνεται επί ίσοις όροις. Στην ελληνική έννομη τάξη, η ίση μεταχείριση και η μη διάκριση, μεταξύ άλλων λόγων και λόγω

αναπηρίας, αποτελεί αντικείμενο ειδικής προστασίας, μόνον στο πεδίο της απασχόλησης και της εργασίας. Η ειδική αυτή νομοθεσία και συγκεκριμένα, αρχικά ο ν.3304/2005 και πλέον ο ν.4443/2016, συνδέονται με την υποχρέωση ενσωμάτωσης της Οδηγίας 2000/78/ΕΚ. Ο ισχύων ν.4443/20163 επέφερε αλλαγές και βελτιώσεις στο ισχύον μέχρι τότε νομοθετικό πλαίσιο, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με την αναπηρία. Συγκεκριμένα, αφορούν:

α) την προσθήκη της χρόνιας πάθησης ως μη επιτρεπτού λόγου διάκρισης (αρ. 1) β) τη συμπερίληψη στις μορφές διάκρισης της άρνησης εύλογων προσαρμογών (αρ. 2 παράγρ. 2 εδ. η΄), και γ) τη συμπερίληψη στους τύπους διάκρισης, της διάκρισης λόγω σχέσης με ΑμεΑ. Επιπλέον, με τον ν.4443/2016 ο Συνήγορος του Πολίτη κατέστη αρμόδιος εθνικός φορέας εποπτείας και προώθησης της εφαρμογής της ίσης μεταχείρισης για όλους τους λόγους διάκρισης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, καταργώντας τον προβλεπόμενο στον προϊσχύσαντα ν.3304/2005 επιμερισμό αρμοδιοτήτων σε τρεις διαφορετικούς φορείς. Στα αρνητικά σημεία του ν. 4443/2016, καταγράφεται η ατολμία σε ό, τι αφορά τη διεύρυνση του ρυθμιστικού πεδίου και τη συμπερίληψη τομέων δραστηριότητας, πέραν της απασχόλησης και της εργασίας στην οικεία προστασία. Αποτέλεσμα τούτου είναι, να μην καλύπτεται από το εθνικό νομοθετικό πλαίσιο για την ίση μεταχείριση η διάκριση λόγω αναπηρίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η εκπαίδευση, η κοινωνική προστασία, η παροχή αγαθών και υπηρεσιών, τουλάχιστον με την αξιοποίηση των ειδικών θεσμικών εργαλείων που προβλέπονται στο οικείο πλαίσιο.

Ωστόσο, στο άρθρο 74 του ν.4448/2017 προβλέπεται εξουσιοδοτική διάταξη για την εντός έτους έκδοση προεδρικού διατάγματος με το οποίο θα επεκτείνεται οριζόντια το εύρος της παρεχόμενης προστασίας σε περιπτώσεις παραβίασης της αρχής της ίσης μεταχείρισης λόγω αναπηρίας στους τομείς της εκπαίδευσης, της κοινωνικής προστασίας, της παροχής αγαθών και υπηρεσιών, το οποίο όμως ακόμη, δεν έχει ακόμα εκδοθεί.

 

▌Άρθρο 6

Γυναίκες με αναπηρία

Οι γυναίκες με αναπηρία αποτελούν ιδιαίτερα ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα. Η έμφυλη διάσταση στις δημόσιες πολιτικές αποτελεί αναγκαιότητα που πρέπει να συνεκτιμάται, σε συνδυασμό και με άλλες ιδιότητες ή καταστάσεις που δρουν πολλαπλασιαστικά στην ευαλωτότητα πχ γυναίκες ή κορίτσια με αναπηρία, μετανάστριες με αναπηρία, γυναίκες Ρομά με αναπηρία κλπ. Με τον νόμο για την ουσιαστική ισότητα των φύλων ν.4604/2019 η έμφυλη διάσταση συμπεριλαμβάνεται στους παράγοντες που συνεκτιμώνται κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση δημόσιων πολιτικών και προφανώς αφορούν και τις πολιτικές για την αναπηρία.

Αναμένεται, ωστόσο, η εφαρμογή του νόμου αυτού στην πράξη.

Σημειώνεται ότι η πολλαπλή διάκριση αποτελεί τύπο διάκρισης που περιλαμβάνεται στους ορισμούς του ν.4443/2016, η προστασία ωστόσο, έναντι πολλαπλής διάκρισης αφορά αποκλειστικά την απασχόληση και την εργασία, ενώ δεν συνοδεύεται από προβλέψεις για ειδικές κυρώσεις.

 

▌ Άρθρο 7

Παιδιά με αναπηρία

Η εθνική νομοθεσία και οι εφαρμοζόμενες πολιτικές, προστατεύουν σε ένα ορισμένο βαθμό το παιδί με αναπηρία, ιδίως, στο πλαίσιο της επιδοματικής/προνοιακής και της εκπαιδευτικής πολιτικής, χωρίς ωστόσο στην πράξη να ανταποκρίνονται στο εύρος και το πλήρες περιεχόμενο των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του. Η δυσχερής εφαρμογή και εν τέλει η μη

αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών με αναπηρίες, συνδέεται με πλήθος παραγόντων. Η αδυναμία αυτοσυνηγορίας, η δυσχέρεια διεκδίκησης δικαιωμάτων μέσω των εκπροσώπων τους, σε συνδυασμό με στερεοτυπικές αντιλήψεις και προκαταλήψεις, διάχυτες στην ελληνική κοινωνία, συμβάλλουν αρνητικά στο τελικό αποτέλεσμα σε ό, τι αφορά το επίπεδο της παρεχόμενης προστασίας.

Η γενικότερη έλλειψη ενός πλαισίου υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κοινωνικής προστασίας (mainstreamservices), ιδίως σε επίπεδο πρόληψης, με επαρκές και κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, η διαπιστωμένη έλλειψη εξειδικευμένων υποστηρικτικών υπηρεσιών (specialized services) και προγραμμάτων στην κοινότητα για τα παιδιά ιδίως με σοβαρές αναπηρίες και τις οικογένειες τους, μειώνει την κοινωνική προστασία των παιδιών και τα καθιστά ευάλωτα στην παραμέληση, την εγκατάλειψη και την ιδρυματοποίηση.

Από αναφορές προς την Αρχή, προκύπτει συχνά δυσχέρεια αποδοχής παιδιών με αναπηρία σε δημοτικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς. Το προϋφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο τροποποιήθηκε πρόσφατα σε συνέχεια και προτάσεων της Αρχής, ωστόσο στην πράξη τα προβλήματα παραμένουν. Η έλλειψη κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού σε βρεφονηπιακούς- παιδικούς σταθμούς των δήμων αποτελεί την συνήθη αιτιολογία για τη μη αποδοχή παιδιών με αναπηρίες ή χρόνιες παθήσεις. Η αδυναμία έγκαιρης ένταξης των παιδιών αυτών σε βρεφονηπιακούς-παιδικούς σταθμούς, εμποδίζει την πρώιμη συμπερίληψη τους στη μαθησιακή διαδικασία μαζί με τους συνομηλίκους τους, δυσχεραίνει την αναγκαία υποστήριξη των εργαζόμενων γονέων τους και αυξάνει δραστικά τις προϋποθέσεις για έναν μελλοντικό αποκλεισμό.

 

▌ Άρθρο 9

Προσβασιμότητα

► Προσβασιμότητα στο δομημένο περιβάλλον

Με το ν. 2831/2000 (άρθρο 28) και το ν.4067/2012 (αρ. 26) θεσπίστηκαν ειδικές ρυθμίσεις για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία στα κτίρια. Η υποχρέωση αυτή αφορά όλα τα κτίρια, η άδεια των οποίων εκδίδεται μετά το 2012. Αν και για την έκδοση οικοδομικής άδειας προβλέπεται η υποβολή μελέτης προσβασιμότητας (άρθρο 3 παρ. 2 του ν.4030/2011), δεν έχει εκδοθεί το προεδρικό διάταγμα που ορίζει η παρ. 6 του ιδίου άρθρου και αφορά τις

προδιαγραφές για τη σύνταξη και παρουσίαση της μελέτης. Με τον ίδιο νόμο (4067/2012), προβλέπεται και η προσαρμογή των υφιστάμενων κτιρίων, ώστε να είναι προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία, μέχρι το 2020. Η υποχρέωση αφορά καταρχήν κτίρια που στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες και όσα έχουν χρήσεις συνάθροισης κοινού, προσωρινής διαμονής, εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, δικαιοσύνης και σωφρονισμού, γραφείων και εμπορίου, βιομηχανίας και βιοτεχνίας. Με την Υ.Α. 52487/2002 (ΦΕΚ Β΄18/15.1.2002) θεσπίστηκαν ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ΑμεΑ σε υφιστάμενα κτίρια, αλλά το αναμενόμενο π.δ., που αναφέρεται παραπάνω, για τις

προδιαγραφές της μελέτης προσβασιμότητας, είναι αναγκαίο και για την προσαρμογή των υφιστάμενων κτιρίων, για τα οποία η προθεσμία προσαρμογής λήγει σε ένα έτος. Με την υ.α. 52907/2009 (ΦΕΚ Β 2621 31.12.2009) θεσπίστηκαν ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία σε κοινόχρηστους χώρους που προορίζονται για την κυκλοφορία πεζών. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι δυνατή η εφαρμογή των

ρυθμίσεων, είτε λόγω των κλίσεων και της κακής συναρμογής των οδών που τέμνονται, είτε λόγω της στενότητας ή ανυπαρξίας πεζοδρομίων, είτε επειδή πρόκειται για παραδοσιακούς οικισμούς που για να καταστούν προσβάσιμοι θα πρέπει να αλλοιωθούν ή να καταστραφούν οι προστατευόμενες διαμορφώσεις των κοινοχρήστων χώρων. Σημειώνεται ότι σε κεντρική περιοχή της Αθήνας, με πολλά καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που κάνουν χρήση των κοινόχρηστων χώρων, επετράπη κατ’ εξαίρεση η μη συμμόρφωση με τις παραπάνω διατάξεις για την προσβασιμότητα (υ.α 38527/2016,ΦΕΚ Β΄2780/05.09.2016). Στο ν.4067/2012 προβλέπεται επίσης η σύσταση Επιτροπής Προσβασιμότητας στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και στο ν.4495/2017 Κεντρική και Περιφερειακές Επιτροπές Προσβασιμότητας, οι οποίες όμως δεν έχουν συσταθεί ακόμη. Ωστόσο, πέρα από την θέσπιση προδιαγραφών και τις γενικές γνωμοδοτικές αρμοδιότητες, που θα έχουν οι

επιτροπές αυτές όταν θα λειτουργήσουν, θα πρέπει να μπορούν να προτείνουν

λύσεις σε δύσκολες περιπτώσεις προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων ή δημιουργίας πρόσβασης σε κοινόχρηστους χώρους.

Επίσης, προβλέπεται πλέον η υποχρέωση τοποθέτησης ράμπας ανά δημοτική ενότητα σε οργανωμένες ακτές για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρικό αμαξίδιο στην θάλασσα.

Ειδικότερη περίπτωση, είναι η πρόσβαση σε αρχαιολογικούς χώρους ή άλλα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, που όμως λόγω του προστατευτέου αντικειμένου αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση.

► Προσβασιμότητα στα μέσα μεταφοράς

Η γενική προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα ΜΜΜ παρουσιάζει πολλά προβλήματα. Γενικά οι οδικές συγκοινωνίες, λεωφορεία και τρόλεϊ, εμφανίζουν αυξημένα προβλήματα προσβασιμότητας από ΑμεΑ με κινητικές και άλλες αναπηρίες, καθώς πρόκειται για στόλους παλαιάς τεχνολογίας, με στενούς χώρους και κακή συντήρηση, οι οποίοι δεν παρέχουν διασφάλιση για την έγκαιρη και ασφαλή μετακίνηση. Γίνεται προσπάθεια από τον Οργανισμό Συγκοινωνιών Ελλάδας (ΟΣΥ) για αντικατάσταση των παλαιών οχημάτων με

νέα, το οποία να είναι προσβάσιμα στα ΑμεΑ με κινητικά προβλήματα, καθώς φέρουν συστήματα πέδησης και ειδικές ράμπες επιβίβασης αναπηρικών αμαξιδίων. Έχουν διατυπωθεί όμως παράπονα στο Συνήγορο ότι πολλές φορές τα συστήματα αυτά δεν λειτουργούν, λόγω κακής συντήρησης, ενώ οι στάσεις λεωφορείων στην πλειονότητά τους, δεν είναι κατάλληλα διαμορφωμένες, ώστε να είναι προσβάσιμες. Η προσθήκη πινακίδων πληροφόρησης στις στάσεις είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν απευθύνεται σε όλες τις κατηγορίες ΑμεΑ (λ.χ. τυφλούς). Τέλος, διαδικαστικές δυσχέρειες στη

χορήγηση των δελτίων μετακίνησης των ΑμεΑ με το νέο ηλεκτρονικό σύστημα, π.χ. καθυστερήσεις στην έκδοση των πιστοποιημένων καρτών για τις μετακινήσεις εντός και εκτός Αττικής) δημιούργησαν σημαντικά προσκόμματα στην προσβασιμότητα τους στις συγκοινωνίες. Τα μέσα σταθερής τροχιάς ως πιο σύγχρονα και εξελιγμένα, βρίσκονται σε καλύτερο επίπεδο, καθώς και οι υποδομές τους.

► Προσβασιμότητα στο ψηφιακό περιβάλλον

Η πρόσβαση στο ψηφιακό περιβάλλον αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την

πληροφόρηση, τη συμμετοχή αλλά και τη διεκδίκηση δικαιωμάτων και παροχών. Ωστόσο, στην πράξη αυτό δεν διασφαλίζεται. Είναι ενδεικτικό ότι ελάχιστες ιστοσελίδες είναι πλήρως προσβάσιμες στα ΑμεΑ (βλ. παρακάτω αρ. 21). Πρόσφατα ψηφίσθηκε ο ν. 4591/2019, για την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2016/2012/ΕΕ για την προσβασιμότητα των ιστοτόπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των Οργανισμών του δημοσίου Τομέα και

αναμένεται η εφαρμογή του.

Ενδεικτική των προβλημάτων φυσικής και ηλεκτρονικής προσβασιμότητας των ΑμεΑ στην πράξη, είναι η περίπτωση του ΟΑΕΔ. Μολονότι οι αιτήσεις των υποψηφίων δικαιούχων για τα προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα υποβάλλονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω των ηλεκτρονικών Υπηρεσιών της Διαδικτυακής Πύλης του ΟΑΕΔ (www.oaed.gr) και ο υποψήφιος φέρει την ευθύνη της πλήρους και ορθής συμπλήρωσης

της ηλεκτρονικής του αίτησης, απουσιάζουν οι κατάλληλες μορφές υποστήριξης προς τα άτομα με αναπηρία προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση τους στην ηλεκτρονική πληροφορία ή να αντιμετωπισθούν δυσκολίες κατά την υποβολή των αιτήσεων τους.

Χρειάζεται να διασφαλιστεί η προσβασιμότητα των ΑμεΑ στο ψηφιακό περιβάλλον με την αξιοποίηση των κατάλληλων ηλεκτρονικών εργαλείων. Χρειάζεται επίσης να υποστηριχθεί έμπρακτα η πρόσβαση των ΑμεΑ σε αγαθά και υπηρεσίες, με παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών σε κέντρα εξυπηρέτησης και ενημέρωσης σε αστικές-, αγροτικές και νησιωτικές περιοχές.