Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

«Μισαναπηρισμός εν πλω: Απειλές για αποβίβαση επειδή η αναπηρία μου δεν είναι ορατή»»

Συνήγορος των ΑμεΑ

Μάνος Μπανασάκης

«Μισαναπηρισμός εν πλω: Απειλές για αποβίβαση επειδή η αναπηρία μου δεν είναι ορατή»» 

Βρίσκομαι αυτή τη στιγμή στο πλοίο από Μυτιλήνη προς Πειραιά και, όπως κάθε φορά, κάθισα σε θέση για ΑμεΑ.

Να διευκρινίσω ότι η τελευταία μου απόφαση από τα ΚΕΠΑ πιστοποιεί ποσοστό αναπηρίας 94%. Πάσχω από ψωριασική αρθρίτιδα, μια πάθηση που έχει επηρεάσει βαθιά την καθημερινότητά μου και τη ζωή μου.

Αρχικά, ένας κύριος με ρώτησε ευγενικά αν γνωρίζω ότι κάθομαι σε θέση ΑμεΑ. Του απάντησα πως το γνωρίζω.

Λίγα λεπτά αργότερα, ήρθε ο αρχικαμαρότος του πλοίου —δυστυχώς κανείς δεν μου δίνει το όνομά του— και άρχισε να φωνάζει ότι οι συγκεκριμένες θέσεις είναι αποκλειστικά για άτομα που χρησιμοποιούν αμαξίδιο. Μου έδειχνε, μάλιστα, το μπλε σήμα, παρόμοιο με αυτό της κάρτας στάθμευσης ΑμεΑ, προσπαθώντας να με πείσει ότι μόνο άνθρωποι με αμαξίδιο δικαιούνται να κάθονται εκεί.

Μάλιστα, με απείλησε ότι θα με κατεβάσει στο επόμενο λιμάνι, στη Χίο.

Το πιο εντυπωσιακά στενάχωρο, όμως, ήταν κάτι άλλο.

Στην απέναντι θέση καθόταν ένα ζευγάρι, με τη κυρία  να χρησιμοποιεί αμαξίδιο. Η συγκεκριμένη, πήρε το μέρος του πλοίου και, μάλιστα, έδωσε τα στοιχεία της σε περίπτωση που χρειαστεί να χρησιμοποιηθούν εναντίον μου.

Ο μισαναπηρισμός έχει πολλές εκφράσεις. Και η άγνοια, πολλές φορές, γίνεται επικίνδυνη.

Γιατί πρέπει να απολογούμαι; Γιατί πρέπει κάθε φορά να εξηγώ, να φωνάζω ή να τσακώνομαι για κάτι για το οποίο δεν ευθύνομαι εγώ;

Δεν είχα ποτέ φανταστεί ότι στα 42 μου θα καθηλωνόμουν για περισσότερο από έναν χρόνο σε ένα κρεβάτι, με φρικτούς πόνους, και ότι ύστερα από δύο χρόνια θεραπείας με κορτιζόνη θα κατάφερνα ξανά να περπατήσω. Μια θεραπεία που, με τη σειρά της, μου προκάλεσε νέα προβλήματα, όπως οστεοπόρωση και άλλα.

Πότε, επιτέλους, θα καταλάβουν κάποιοι ότι η αναπηρία δεν είναι επιλογή;

Μέχρι πότε άνθρωποι που βρίσκονται έξω από τον κόσμο της αναπηρίας θα λένε ότι «κρύβεστε πίσω από μια αναπηρία»;

Το άκουσα και πριν λίγο από τον συγκεκριμένο άνθρωπο στο πλοίο:

«Κρύβεσαι πίσω από μια αναπηρία».

Όχι, κύριε.

Δεν κρύφτηκα ποτέ πίσω από πουθενά.

Μακάρι να είχα την υγεία μου. Μακάρι να μη χρειαζόταν να καθίσω σε καμία θέση ΑμεΑ. Μακάρι να μη χρειαζόταν να λάβω κανένα επίδομα, όσο πενιχρό κι αν είναι και όσο κι αν δεν φτάνει ούτε για τη συμμετοχή στα φάρμακά μου. Μακάρι να μη χρειαζόμουν καμία παροχή ως ΑμεΑ.

Θα προτιμούσα χίλιες φορές να είχα τη ζωή μου όπως πριν.

Να μπορώ να σταθώ όρθιος για πέντε λεπτά χωρίς να υποφέρω.

Να μπορώ να κάνω πράγματα που κάποτε θεωρούσα αυτονόητα.

Να μην χρειάζεται να εξηγώ σε κανέναν γιατί κάθομαι σε μια θέση που δικαιούμαι.

Και, κυρίως, να μη χρειάζεται να αποδεικνύω κάθε φορά ότι είμαι «αρκετά ανάπηρος» για να δικαιούμαι τον σεβασμό των άλλων.

Κλείνοντας, θα πω και κάτι στην κυρία που, ως συμπάσχουσα, επέλεξε να πάρει το μέρος του καμαρότου:

Δεν έχει κανένα νόημα να μετράμε ποιος είναι «περισσότερο» ή «λιγότερο» ανάπηρος.

Η αναπηρία δεν είναι διαγωνισμός.

Δεν χρειάζεται να αποδείξω ότι υποφέρω περισσότερο από κάποιον άλλον για να δικαιούμαι μια θέση, έναν σεβασμό ή μια στοιχειώδη ανθρώπινη συμπεριφορά.

Εμένα μου αρκεί ότι καθημερινά στερούμαι πράγματα που κάποτε θεωρούσα αυτονόητα στη ζωή μου.

Και αυτό που πραγματικά με στενοχωρεί δεν είναι η αναπηρία μου.

Είναι η συμπεριφορά των άλλων απέναντί της.

ΥΓ παραθέτω και την «ειδική» κατά το πλήρωμα θέση για αμαξίδια, τα οποία όπως μου είπαν δένουν στα πόδια του τραπεζιού  καθώς και το σήμα « μόνο για αμαξίδια»

ΥΓ2 παραθέτω και την κάρτα αναπηρίας με σήμανση 3 που επιδεικτικά αγνόησαν