Πέτρος ο Πελοποννήσιος

Πέτρος ο Πελοποννήσιος

Πήρα πάλι προχθές την ανηφόρα πίσω από τη Βλαχέρνα. Περπάτησα στον στρωμένο με κυβόλιθους ανήφορο ακολουθώντας τις στροφές και τις καμπύλες του δρόμου. Πέρασα από τη Φυλακή του Ανεμά και το τζαμί του Kazasker İvaz Efendi. Μπήκα στην αυλή του και στάθηκα μπροστά στις πολεμίστρες των τειχών. Αριστερά μου τα τείχη των Κομνηνών, δεξιά ο Πύργος του Ισαάκιου Άγγελου. Νιώθω να πατώ στα χώματα που κάποτε υψωνόταν το ανάκτορο των Βλαχερνών. Μπροστά μου απλώνεται η περιοχή του Κοσμιδίου. Κάποτε εδώ οι λόφοι ήταν κατάφυτοι.

Κλείνω πίσω μου την αυλόπορτα του τζαμιού και συνεχίζω τον ανήφορο. Η Παναγία της Σούδας μπροστά μου. Αν δεν τη γνωρίζεις εύκολα την προσπερνάς. Την αφήνω κι εγώ για λίγο πίσω μου. Λίγα βήματα ακόμα και φτάνω στο Eğrikapı. Κάπου εδώ τελειώνουν τα Θεοδοσιανά Τείχη. Εδώ ήταν η Πύλη των Καλιγαρίων, η απόκρημνη πύλη που χτυπήθηκε λυσσαλέα από τα κανόνια του Πορθητή. Εδώ κι ο Αυτοκράτορας έκανε την τελευταία του περιπολία. Τώρα τα αυτοκίνητα περνούν το ένα μετά το άλλο κάτω από την αψίδα της.  

Επιστρέφω στη Σούδα. Να πήρε, όπως λέει η παράδοση, το όνομά της από εποίκους από τη Σούδα της Κρήτης ή από το απόκρημνο κι απροσπέλαστο χαρακτήρα της περιοχής; Ποιος ξέρει…

Περνώ την ανοιχτή πόρτα, γιορτάζει σήμερα η εκκλησία. Γνώριμα πρόσωπα, φιλικά χαμόγελα, οικείες κουβέντες. Ο κ. Παναγιώτης πρόθυμος να μου πει τις χίλιες και μία ιστορίες της κοινότητάς του. Τον ακολουθώ. Έχω ξαναέρθει, ξέρω τα μέρη, ξέρω τα κατατόπια. Ξέρω την ιστορία για το Εθνικό Φρενοκομείο, για τους χαλκάδες στους τoίχους και στην οροφή. Ξέρω για το σχολείο, που πια δεν υπάρχει, για τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Ώρες μπορεί να μιλά κανείς για τις ρωμαίικες κοινότητες της Πόλης με τους ανθρώπους τους. 

Να όμως που υπάρχει κάτι που δεν ξέρω. Μια επιτοίχεια πλάκα δίνει το έναυσμα για να ξεκινήσει άλλη μια διήγηση  βγαλμένη λες από παραμύθι. Μια πλάκα, που μάλλον κάποτε ήταν επιτύμβια και εξυμνεί τον Πέτρο Λαμπαδάριο, τον Πελοποννήσιο: 

Θάπτεται αὖθις ναρθηκὶ ξυλοκερκού,

ἐγγράφως ἅμα δώρημα μουσόπολον,

ὃς τύμβον κόσμησε πρὸ δυάδος αἰώνων,

φημίζων ὡς μνήσατο Κωνστάντιος ὁ Α΄,

ἀληστὸν θεὶς τὴν ἡδύφωνον Μουσικῆς ἀηδόνα,

νηπιαστὸν ἀσματικὸν τέττιγα τῆς Ἐκκλησίας,

ἱεροφοιτὴν, τὸν μουσικὸν νοῦν ὃν ἐγνώρισε Τέχνη,

σεμνήτορον, ἄλλον μελῳδὸν Λαμπαδάριον Πέτρον.

Ο Πέτρος ο Πελοποννήσιος, γνωστότερος ως Πέτρος Λαμπαδάριος, γεννήθηκε γύρω στο 1730 στην Πελοπόννησο. Από πολύ μικρός βρέθηκε στη Σμύρνη κι αργότερα ήρθε στην Κωνσταντινούπολη. Αρχισε σιγά σιγά να παίρνει τη θέση που του άρμοζε μέσα στον μουσικό κόσμο της Πόλης.

Στα χρόνια που πρόλαβε να ζήσει και να δημιουργήσει, άφησε πίσω του μια τεράστια μουσική κληρονομιά. Ανέδειξε πολλούς μαθητές, όχι μόνο Ρωμιούς αλλά και Οθωμανούς και Ευρωπαίους. Σε άλλους δίδασκε την εκκλησιαστική μουσική και σε άλλους την αραβοπερσική μουσική παράδοση, την οποία επίσης γνώριζε σε μεγάλο βάθος. Μαζί με τον Πρωτοψάλτη Δανιήλ και τον τότε δομέστικο Ιάκωβο τον Πελοποννήσιο δίδαξε και στην Πατριαρχική Μουσική Σχολή που ιδρύθηκε το 1776. Η σχολή αυτή θεωρείται η δεύτερη οργανωμένη πατριαρχική μουσική σχολή μετά την Άλωση.

Ο Πέτρος Λαμπαδάριος δεν υπήρξε μόνο ψάλτης και δάσκαλος. Υπήρξε ένας άνθρωπος που σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του την αφιέρωσε στη μουσική. Ο κόσμος του Πέτρου όμως δεν σταματούσε στην εκκλησιαστική μουσική. Γνώριζε πολύ καλά και την οθωμανική λόγια. Μελοποίησε ακόμη και κοσμικούς στίχους σύμφωνα με τα οθωμανικά μακάμια και τους ρυθμούς τους. Ίσως γι' αυτό αγαπήθηκε και θαυμάστηκε τόσο πολύ και από μουσικούς που βρίσκονταν έξω από τον χώρο της Εκκλησίας.

Μία από τις πιο γοητευτικές ιστορίες που έχουν σωθεί για εκείνον είναι εκείνη που συνδέεται με το περίφημο «Βυσσινόγραφον».

Κάποια μέρα ο Σουλτάνος πήγε να προσευχηθεί στο Γενί Τζαμί, στο Eminönü, κι όπως συνήθιζε διανυκτέρευσε στο Hünkâr Kasrı. Την ίδια ακριβώς βραδιά, εντελώς συμπωματικά, ο Πέτρος επισκέφθηκε τον μουεζίνη του τζαμιού, με τον οποίο φαίνεται πως τον συνέδεε η κοινή αγάπη για τη μουσική. Κάθισαν μαζί στο τραπέζι και, όπως συχνά συμβαίνει μεταξύ μουσικών, η κουβέντα γρήγορα έγινε τραγούδι και ψαλμωδία και «σελά», το μουσικό κάλεσμα που ακουγόταν από τους μιναρέδες. Ο μουεζίνης εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ, ώστε παρακάλεσε τον Πέτρο να ανέβει πριν από το χάραμα στον μιναρέ και να το ψάλει ο ίδιος. Για έναν χριστιανό και μάλιστα για τον Λαμπαδάριο της Μεγάλης Εκκλησίας, κάτι τέτοιο ήταν ασφαλώς εξαιρετικά τολμηρό. Ο Πέτρος όμως ανέβηκε. Και λίγο πριν ξημερώσει, πάνω από την κοιμισμένη ακόμη Πόλη, ακούστηκε από τον μιναρέ του Γενί Τζαμί η φωνή του να ψάλλει το «σελά» με τον δικό του τρόπο. Μόνο που εκείνο το βράδυ στο τέμενος κοιμόταν ο ίδιος ο Σουλτάνος. Ακούγοντας το άγνωστο μέλος, θέλησε το πρωί να μάθει ποιος είχε αλλάξει τη συνηθισμένη μελωδία, που όμως τον μάγεψε. Όταν πληροφορήθηκε τι είχε συμβεί και, κυρίως, ότι εκείνος που είχε ψάλει από τον μιναρέ ήταν χριστιανός και μάλιστα ο Λαμπαδάριος της Μεγάλης Εκκλησίας, οργίστηκε. Διέταξε ανθρώπους του να μεταβούν στο Πατριαρχείο, να ενημερώσουν τον Πατριάρχη για το τόλμημα του Πέτρου, να τον συλλάβουν και να τον οδηγήσουν στο Σεϊχουλισλάμη ώστε να ανακριθεί για το θρησκευτικό αδίκημα που είχε διαπράξει.

Τότε ο Πέτρος επιστράτευσε όχι τη μουσική του τέχνη αλλά την εξυπνάδα του. Κατά την ανάκριση προσποιήθηκε τον τρελό. Κοιτούσε πάνω και κάτω, δεξιά και αριστερά, μονολογούσε, πείραζε όσους βρίσκονταν γύρω του και, σύμφωνα με την παράδοση, καθόταν στο πάτωμα της αίθουσας παίζοντας με καρύδια. Οι δικαστές πείστηκαν ότι ο περίφημος μουσικοδιδάσκαλος είχε χάσει τα λογικά του και αποφάσισαν να τον οδηγήσουν στο φρενοκομείο που βρισκόταν τότε στο Eğrikapı, στην Παγία της Σούδας, στο Εθνικό Φρενοκομείο.

Με διαταγή του Σουλτάνου τού παρέχονταν εκεί όλα όσα χρειαζόταν. Όλα, εκτός από δύο πράγματα: χαρτί και μελάνι. Για τον Πέτρο όμως αυτό ήταν ίσως η μεγαλύτερη στέρηση. Να έχει στο μυαλό του μουσική και να μην μπορεί να τη γράψει. Η λύση δεν άργησε να βρεθεί. Μαθητές του σχολείου , οι οποίοι πήγαιναν να τον επισκεφθούν, κατάφερναν να του δίνουν κρυφά χαρτί. Έμενε το μελάνι. Ανάμεσα στα τρόφιμα που του πρόσφεραν υπήρχαν και βύσσινα. Ο Πέτρος πήρε τον σκουρόχρωμο  χυμό τους, τον χρησιμοποίησε αντί για μελάνι. Ξέρανε  τον μίσχο του καρπού και τον μετέτρεψε σε γραφίδα.  Έγραψε έτσι ένα αργό Πασαπνοάριο του Όρθρου σε πλάγιο ήχο του Β΄.

Έτσι, σύμφωνα με την παράδοση, γεννήθηκε το περίφημο «Βυσσινόγραφον».

Ένα μουσικό χειρόγραφο που οφείλει το όνομά του όχι μόνο στο χρώμα με το οποίο γράφτηκε, αλλά και σε εκείνες τις παράξενες σαράντα ημέρες της ζωής του δημιουργού του.

Ύστερα από σαράντα ημέρες ο Πέτρος κρίθηκε δήθεν θεραπευμένος και βγήκε από το φρενοκομείο. Επέστρεψε κανονικά στα καθήκοντά του στη Μεγάλη Εκκλησία και συνέχισε τη μουσική του δραστηριότητα ακόμη και μέσα στο οθωμανικό παλάτι.

Το 1777, όταν η πανώλη θέριζε την Κωνσταντινούπολη, ο Πέτρος πέθανε. Η εξόδιος ακολουθία έγινε στον Πατριαρχικό Ναό.

Στην κηδεία του εμφανίστηκαν δερβίσηδες από τεκέδες ολόκληρης της Πόλης. Ήταν άνθρωποι που τον είχαν γνωρίσει ως δάσκαλο, ως μουσικό και ίσως ως φίλο. Ζήτησαν από τον Πατριάρχη Σωφρόνιο Β΄ την άδεια να ψάλουν και αυτοί πάνω από το σώμα του δασκάλου τους τη δική τους πένθιμη ωδή, συνοδεία του νέι.

Ο Πατριάρχης φαίνεται πως κατάλαβε πολύ καλά τη συγκίνησή τους. Δεν θέλησε να τους αρνηθεί, φοβόταν όμως μήπως μια μουσουλμανική τελετουργική παρουσία μέσα στον Πατριαρχικό Ναό προκαλούσε αντιδράσεις.

Τους είπε λοιπόν να αποδώσουν το τελευταίο αντίο στο δάσκαλό τους στον τάφο του. Οι δερβίσηδες υπάκουσαν. Ακολούθησαν κλαίγοντας τη νεκρική πομπή μέχρι το ορθόδοξο νεκροταφείο του Eğrikapı. Εκεί, αφού ψάλθηκε το Τρισάγιο και το σώμα του Πέτρου κατέβηκε στον τάφο, άρχισαν και εκείνοι να παίζουν με τα νέι τους έναν βαθιά πένθιμο σκοπό. Τότε ένας από αυτούς κατέβηκε μέσα στον ανοιχτό τάφο. Στα χέρια του κρατούσε το νέι του σαν αναμμένη λαμπάδα, το τοποθέτησε  στην αγκαλιά του νεκρού Πέτρου και βγήκε από τον τάφο δακρυσμένος.

Η ιστορία δυστυχώς τελειώνει εδώ με τον τάφο του Πέτρου Πελοποννήσιου να αγνοείται και μόνο η επιτύμβια πλάκα να παραμένει στον τοίχο του νάρθηκα της Παναγίας της Σούδας. 

Αφήνω πίσω μου τον κ. Παναγιώτη και τη Ραμόνα, που φροντίζει με περισσή αγάπη τον κήπο της. Παίρνω την κατηφόρα για τον Κεράτιο με την ίδια και πάλι απορία που με συνοδεύει στις βόλτες μου στην Πόλη: Πόση ιστορία μπορεί να χωρέσει ένας τόπος, πόσο βαριά μπορεί να είναι αυτή για τις πλάτες των ανθρώπων που την κληρονομούν! 

ΤΡΟΜΙΚΟΝ ΣΥΝΑΓΜΑ

Stelios Hatzikonstantinou

 

Προσωπικός βοηθός για Άτομα με Αναπηρία Dimitris Podaras

Προσωπικός βοηθός για Άτομα με Αναπηρία

Dimitris Podaras

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Σας απευθύνω αυτή την επιστολή όχι απλώς ως πολίτης, αλλά ως ένας άνθρωπος που ζει καθημερινά τη φροντίδα, την αγωνία και την αφοσίωση δίπλα σε ένα αγαπημένο μου πρόσωπο με αναπηρία !!!

 

Με μεγάλη ελπίδα είδαμε την καθιέρωση του θεσμού του «Προσωπικού Βοηθού». 

Είναι ένα σπουδαίο βήμα. Όμως, πίσω από τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια, κρύβεται μια βαθιά, ανθρώπινη αδικία που πληγώνει τις καρδιές μας. 

Ο αποκλεισμός των συγγενών πρώτου και δεύτερου βαθμού —με ελάχιστες εξαιρέσεις— από το δικαίωμα να αναγνωριστούν επίσημα ως βοηθοί των δικών τους ανθρώπων, μας αφήνει με ένα μεγάλο «γιατί». 

 

Κυρία Υπουργέ, οι συγγενείς δεν είμαστε «υπάλληλοι» που ψάχνουν μια δουλειά. 

Είμαστε οι άνθρωποι που βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή εδώ και χρόνια, 24 ώρες το 24ωρο. 

Έχουμε θυσιάσει την προσωπική μας ζωή, την επαγγελματική μας πορεία και τα όνειρά μας, για να προσφέρουμε αξιοπρέπεια και ασφάλεια στους ανθρώπους μας. 

Γνωρίζουμε την κάθε τους ανάσα, τον κάθε τους πόνο, την κάθε τους ιδιαιτερότητα, καλύτερα από τον οποιοδήποτε άγνωστο επαγγελματία που θα μπει ξαφνικά στο σπίτι μας. 

 

Το να στερείται από μια οικογένεια η οικονομική, ασφαλιστική και εργασιακή στήριξη για ένα έργο που έτσι κι αλλιώς επιτελεί με την ψυχή της, μοιάζει σαν τιμωρία. 

Τιμωρία για το γεγονός ότι αγαπάμε και φροντίζουμε τους δικούς μας ανθρώπους. 

 

Σας ζητούμε να δείτε το ζήτημα αυτό με τα μάτια της ψυχής και όχι μόνο μέσα από τη γραφειοκρατία. 

Δώστε το δικαίωμα επιλογής στις ίδιες τις οικογένειες. Επιτρέψτε σε εμάς, που δίνουμε καθημερινά τη ζωή μας για αυτούς τους ανθρώπους, να έχουμε τη στήριξη της πολιτείας ως επίσημοι Προσωπικοί Βοηθοί τους. 

 

Με εκτίμηση,

ΠΟΔΑΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟ 

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Της: Αθανασίου Μαρίας, Βουλευτού Β’2 Δυτικού Τομέα Αθηνών ΠΡΟΣ: Τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Θέμα: «Ανάγκη για επιβολή της ευρείας αποδοχής της ήδη θεσμοθετημένης και χρησιμοποιούμενης ’’ενιαίας κάρτας’’ που επιτρέπει τη δωρεάν ή με έκπτωση επί του κόστους διέλευση από τα διόδια των εποχούμενων ΑμεΑ σε όλους τους σταθμούς διοδίων του εθνικού οδικού δικτύου, χωρίς κωλύματα και εξαιρέσεις»

Επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Β’2 Δυτικού Τομέα Αθηνών της Ελληνικής Λύσης Μαρίας Αθανασίου προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Σεπ 2, 2026 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, Κοινοβουλευτικός Έλεγχος

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Αριθμ. Πρωτ. ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ: 1274

Ημερομ. Κατάθεσης: 31/8/2026

Ώρα κατάθεσης: 13:29’

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ

Αθήνα, 31/8/2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Της:        Αθανασίου Μαρίας, Βουλευτού Β’2 Δυτικού Τομέα Αθηνών

ΠΡΟΣ:   Τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα:   «Ανάγκη για επιβολή της ευρείας αποδοχής της ήδη θεσμοθετημένης και χρησιμοποιούμενης ’’ενιαίας κάρτας’’ που επιτρέπει τη δωρεάν ή με έκπτωση επί του κόστους διέλευση από τα διόδια των εποχούμενων ΑμεΑ σε όλους τους σταθμούς διοδίων του εθνικού οδικού δικτύου, χωρίς κωλύματα και εξαιρέσεις»

Κύριε Υπουργέ,

Στο άρθρο 17 («Καθορισμός Δικαιούχων Ενιαίας Κάρτας για διέλευση ατόμων με αναπηρία – Τροποποίηση του άρθρου δεύτερου, του Ν.4388/2016»), του Νόμου 4903 ( «Πρότυπες προτάσεις για έργα υποδομής και λοιπές επείγουσες διατάξεις» – ΦΕΚ 5/3/2022, τ. Α’ ), διαβάζουμε ότι η δημόσια Υπηρεσία Οδικών Τελών, που προφανώς εποπτεύεται από το Υπουργείο σας, ανέλαβε την αρμοδιότητα έκδοσης μιας ‘’ενιαίας κάρτας’’ για τη διέλευση (προφανώς εποχούμενων) Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) από όλους τους αυτοκινητόδρομους με διόδια. Η εν λόγω κάρτα, όμως, όπως μας ενημερώνουν ανάπηροι συμπολίτες μας, αν και έχει θεσπιστεί και είναι ήδη σε χρήση, δεν γίνεται αποδεκτή από όλους τους σταθμούς διοδίων του οδικού δικτύου της χώρας, όπου οι ΑμεΑ περνούν με τα αυτοκίνητά τους, παρά την ανωτέρω ρητή διατύπωση, που δεν εξαιρεί, ούτε θέτει προϋποθέσεις ή άλλα κωλύματα μη ισχύος της. Το γεγονός αυτό μας προξενεί εύλογες απορίες, καθώς, προκαλεί μια μη ευκαταφρόνητη οικονομική επιβάρυνση στα ΑμεΑ, που προσπαθούν να μετακινηθούν στο οδικό δίκτυο της χώρας, όντας, είτε χαμηλοσυνταξιούχοι, είτε χαμηλά αμειβόμενοι και πάντως, μη εύποροι. Είναι προφανές ότι πρέπει να περιφρουρηθεί η εφαρμογή του σχετικού νόμου από τα ιδιωτικά συμφέροντα που νέμονται τα έσοδα των διοδίων στις εθνικές οδούς, έστω, με νέα σαφή νομοθετική διάταξη.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

Θα λάβετε την αναγκαία πρόνοια να θεσπιστεί, έστω, εκ νέου, αλλά κυρίως, να επιβληθεί η εφαρμογή της κατά προτίμηση δωρεάν διέλευσης ή έστω, της με έκπτωση επί του κόστους διέλευσης από όλους ανεξαιρέτως τους σταθμούς διοδίων της Επικράτειας για όλους τους κατόχους της παραπάνω αναφερόμενης ‘’ενιαίας κάρτας’’ ΑμεΑ, ώστε να απολαμβάνουν οι τελευταίοι την ίδια ακριβώς πολιτική μηδενισμού ή μειώσεων επί του κόστους διοδίων σε όλα τα σημεία του οδικού δικτύου της χώρας, χωρίς να τυχαίνουν όμοιας, άρα, άνισης μεταχείρισης, σε σύγκριση με τους μη ανάπηρους συμπολίτες μας;

Η Ερωτώσα Βουλευτής

Αθανασίου Μαρία

Πηγή: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ

 

Εργαζόμενοι Συνταξιούχοι: Σε ποιες περιπτώσεις κατάσχεται η σύνταξη

Εργαζόμενοι Συνταξιούχοι: Σε ποιες περιπτώσεις κατάσχεται η σύνταξη

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Ηπλήρης αναμόρφωση του τοπίου στην απασχόληση των συνταξιούχων έφερε αναμφίβολα μια βαθιά ανάσα για χιλιάδες ηλικιωμένους που επιθυμούν ή αναγκάζονται να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας.

Σε παρακράτηση χρημάτων απο τη σύνταξη προχωράει ο ΕΦΚΑ στις περιπτώσεις που ο εργαζόμενος συνταξιούχος ως ελεύθερος επαγγελματίας δεν πληρώνει εισφορές για πάνω απο 2 μήνες. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους συνταξιούχους, ο νόμος προβλέπει μια «κόκκινη γραμμή» δύο μηνών, η παραβίαση της οποίας ενεργοποιεί την άμεση και αυτόματη παρακράτηση των οφειλών τους απευθείας από τη μηνιαία σύνταξη.

Έτσι ο ΕΦΚΑ προχωράει σε παρακράτηση χρημάτων από τη σύνταξη, ακόμη και για σημαντικό μέρος του μηνιαίου ποσού εφόσον και μετά την εγγραφή ενημέρωση δεν πληρώσει ο ασφαλισμένος. Η σύνταξη, επομένως, μπορεί να μην μειώνεται πλέον επειδή κάποιος εργάζεται, αλλά μπορεί να μειωθεί στην πράξη όταν δεν τηρούνται οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Η πλήρης αναμόρφωση του τοπίου στην απασχόληση των συνταξιούχων, η οποία επισφραγίστηκε με το νόμο 5078/2023, έφερε αναμφίβολα μια βαθιά ανάσα για χιλιάδες ηλικιωμένους που επιθυμούν ή αναγκάζονται να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας. Η πολυσυζητημένη κατάργηση της περικοπής του 30% επί της κύριας και επικουρικής σύνταξης εξάλειψε ένα σημαντικό αντικίνητρο, μετατρέποντας τη «μαύρη» και αδήλωτη εργασία σε νόμιμη, παραγωγική δραστηριότητα εξάλειψε ένα σημαντικό αντικίνητρο. Ωστόσο, πίσω από τις ευνοϊκές διατάξεις της «ενεργού γήρανσης», κρύβεται ένας αυστηρός μηχανισμός συμμόρφωσης.

Σύμφωνα με τις διευκρινιστικές οδηγίες και την εγκύκλιο 36/2024 του ΕΦΚΑ, η νέα αρχιτεκτονική του συστήματος αντικατέστησε το παλιό «πέναλτι» της οριζόντιας περικοπής με τη θεσμοθέτηση ενός ειδικού, μη ανταποδοτικού πόρου υπέρ του ασφαλιστικού φορέα. Για τους μισθωτούς, η διαδικασία είναι απλή, καθώς η εισφορά (ύψους 10% επί των αποδοχών) παρακρατείται στην πηγή από τον εργοδότη.

Το πρόβλημα μετατοπίζεται στους μη μισθωτούς συνταξιούχους (ελεύθερους επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες). Αυτοί υποχρεούνται να καταβάλλουν οι ίδιοι τις μηνιαίες ασφαλιστικές τους εισφορές, προσαυξημένες κατά το ποσό του ειδικού πόρου, ο οποίος για την κύρια ασφάλιση ορίζεται στο 50% της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας. Αν ο μη μισθωτός συνταξιούχος αμελήσει, αδυνατεί ή καθυστερήσει να εξοφλήσει αυτές τις υποχρεώσεις για περισσότερους από δύο συνεχόμενους μήνες, ο νόμος ορίζει περικοπή σύνταξης. Έτσι ο ΕΦΚΑ προβαίνει σε αυτόματη παρακράτηση των απλήρωτων ποσών από το σύνολο των συντάξεων (κύριων και επικουρικών) που εισπράττει ο δικαιούχος. Μάλιστα, η παρακράτηση αυτή δεν περιορίζεται σε ένα τυπικό ποσοστό, αλλά μπορεί να αγγίξει ακόμα και το σύνολο του συνταξιοδοτικού εισοδήματος, μέχρι να καλυφθεί πλήρως το χρέος.

Η καθυστέρηση των τρεχουσών εισφορών δεν είναι η μοναδική περίπτωση όπου η σύνταξη μπαίνει στο «στόχαστρο» των κρατικών κρατήσεων. Ο νόμος 5078/2023 έχει θεσπίσει και άλλες δύο κομβικές περιπτώσεις:

■ Η Παράλειψη της Δήλωσης Απασχόλησης: Κάθε συνταξιούχος οφείλει να δηλώσει την έναρξη της εργασίας του στην ειδική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ πριν πιάσει δουλειά ΕΦΚΑ. Εάν εντοπιστεί αδήλωτος, του επιβάλλεται βαρύτατη χρηματική κύρωση ίση με δώδεκα (12) μηνιαίες συντάξεις. Αυτό το δυσβάσταχτο πρόστιμο εισπράττεται αναγκαστικά με μηνιαία παρακράτηση ύψους έως και 1/4 από την κύρια σύνταξή του.

■ Συνταξιοδότηση με Προϋπάρχουσες Οφειλές: Μέσω του άρθρου 115 του ίδιου νόμου, το ανώτατο όριο χρεών με το οποίο μπορεί κάποιος να βγει στη σύνταξη αυξήθηκε από τις 20.000 ευρώ στις 30.000 ευρώ (και από τις 6.000 στις 10.000 ευρώ για τον π. ΟΓΑ). Ωστόσο, για το τμήμα του χρέους από τις 20.000 έως τις 30.000 ευρώ, εφαρμόζεται άμεση, επιθετική παρακράτηση της τάξης του 60% του μηνιαίου ποσού της σύνταξης, με το παρακρατούμενο ποσό να μην μπορεί να είναι μικρότερο από 333,33 ευρώ τον μήνα.

Για τους εργαζόμενους συνταξιούχους που βλέπουν το εισόδημά τους να απειλείται, η μόνη ασπίδα προστασίας είναι η ρύθμιση. Οι οφειλές που προκύπτουν από την τρέχουσα απασχόληση μπορούν να ενταχθούν στις ενεργές ρυθμίσεις του ΕΦΚΑ και του ΚΕΑΟ. Με την υπαγωγή σε καθεστώς δόσεων και την πιστή τήρησή του, ο συνταξιούχος ανακτά την ασφαλιστική του ενημερότητα και, το κυριότερο, «μπλοκάρει» την αυτόματη διαδικασία αφαίρεσης χρημάτων από τον τραπεζικό του λογαριασμό, διατηρώντας τη σύνταξή του ακέραιη.

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙΣΥΝΤΑΞΗΚΑΤΑΣΧΕΣΗΕΦΚΑ

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ e-ΕΦΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΘΕΜΑ: Ποσό επιδόματος απολύτου αναπηρίας για τα έτη 2024, 2025, 2026 των συνταξιούχων οι οποίοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από 01.01.1993 και μετά. ΣΧΕΤ.: Η με αρ. πρωτ. 350/2023 εγκύκλιος του ΥΠ.Ε.Κ.Α(ΑΔΑ: ΨΠΜΨ46ΜΤΛΚ-ΒΜΥ).

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

e-ΕΦΚΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΘΕΜΑ: Ποσό επιδόματος απολύτου αναπηρίας για τα έτη 2024, 2025, 2026 των συνταξιούχων οι οποίοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από 01.01.1993 και μετά.

ΣΧΕΤ.: Η με αρ. πρωτ. 350/2023 εγκύκλιος του ΥΠ.Ε.Κ.Α(ΑΔΑ: ΨΠΜΨ46ΜΤΛΚ-ΒΜΥ).

 

 

ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

 

e-ΕΦΚΑ 01/09/2026 Α. Π.: οικ. 2341175 Αρχ. Διανομή μέσω Docutracks: 01/09/2026

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

e-ΕΦΚΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

 

ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Βαθμός Ασφαλείας:

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

Βαθμός προτεραιότητας: ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ

 

 

ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΠΡΟΣ:

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ &

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

ΜΙΣΘΩΤΩΝ

Ταχ. Δ/νση: Αχαρνών 27 Ταχ. Κώδικας: 10439 ΑΘΗΝΑ Πληροφορίες: Π. Δάβου Τηλέφωνο: 2132169390 Email: tm.nom.syntmisth@efka. go v. gr

Τους Αποδέκτες του Πίνακα Α'

Κοινοποίηση (προς ενέργεια):

1.         Ομάδα Έργου Συντάξεων e-ΕΦΚΑ aponomesops@efka.gov.gr

2.         Τμήμα Διαδικασίας και Δειγματοληπτικών Ελέγχων.

 

 

ΘΕΜΑ: Ποσό επιδόματος απολύτου αναπηρίας για τα έτη 2024, 2025, 2026 των συνταξιούχων οι οποίοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από 01.01.1993 και μετά.

ΣΧΕΤ.: Η με αρ. πρωτ. 350/2023 εγκύκλιος του ΥΠ.Ε.Κ.Α(ΑΔΑ: ΨΠΜΨ46ΜΤΛΚ-ΒΜΥ).

 

 

 

Αναφορικά με την προσαύξηση της σύνταξης λόγω απόλυτης αναπηρίας όσων ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από 01.01.1993 και μετά, σας πληροφορούμε ότι, έως 31.12.2022 η βάση υπολογισμού του επιδόματος απολύτου αναπηρίας των συνταξιούχων οι οποίοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από 01.01.1993 και μετά, ανερχόταν στο ποσό των 693,35 € (αναπροσαρμοσμένο μέσο μηνιαίο κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. έτους 1991) και το ποσό του αντίστοιχου επιδόματος στο 25% αυτού, δηλαδή στα 173,34 €.

Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην ως άνω σχετική εγκύκλιο του Υ.Ε.Κ.Α. (σελ. 22 και 23), το ανωτέρω επίδομα αυξάνεται με βάση το συντελεστή αύξησης της παρ. 4 του άρθ. 14 του ν. 4387/2016.

Με το με αρ. πρωτ. 95539/23.01.2024 Γενικό Έγγραφο του e-ΕΦΚΑ, σας γνωστοποιήθηκε ότι μετά την αύξηση των συντάξεων από 01.01.2023 κατά 7,75%, η ως άνω βάση υπολογισμού αυξήθηκε στο ποσό των 747.08 € και αντίστοιχα το ποσό του επιδόματος απολύτου αναπηρίας στο ποσό των 186,77 €.

Ακολούθως, με τις αυξήσεις των συντάξεων για τα έτη: 2024 κατά 3%, 2025 κατά 2,4% και 2026 κατά 2,4%, η βάση υπολογισμού καθώς και το ποσό του επιδόματος απολύτου αναπηρίας της εν λόγω κατηγορίας (ασφαλισμένοι από 01.01.1993 και μετά) απεικονίζονται στον ακόλουθο πίνακα:

 

 

01.09.2026 14:10:18

ΑΚΡΙΒΕΣ

ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

ΨΗΦΙΑΚΑ

ΥΠΟΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ

ΑΠΟ

ΤΑΦΑ ΜΟΥ/ΑΣΦ. 1.1.1993

GEORGIOS GRIGORAKAKIS

ΕΤΟΣ  ΒΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ      ΠΟΣΟ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

2024    769,49 €          192,37 €

2025    787,96 €          196,99 €

2026    806,87 €          201,71 €

 

Το παρόν κοινοποιείται στο Τμήμα Διαδικασίας και Δειγματοληπτικών Ελέγχων καθώς και στην Ομάδα Έργου Συντάξεων e-ΕΦΚΑ, για ενέργειές τους.

Η ΑΝ. ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΤΣΟΓΚΑ

Ακριβές Αντίγραφο

Αυτοτελές Τμ. Διοικητικής Μέριμνας (Γεν. Δ/νση Συνταξ.) ΓΡΗΓΟΡΑΚΑΚΉΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 

Άνοιξε το μεσημέρι της Τετάρτης (26.8.26) η πλατφόρμα για νέες αιτήσεις στο πρόγραμμα «προσωπικός βοηθός για άτομα με αναπηρία», με την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, να κάνει λόγο για «αλλαγή σελίδας».

Δόμνα Μιχαηλίδου: Συγγενείς πρώτου βαθμού έχουν τη δυνατότητα να γίνουν προσωπικοί βοηθοί

«Είναι ένα πρόγραμμα που τα προηγούμενα χρόνια "τρέχαμε" ως πιλοτικό, πλέον το κάνουμε μόνιμο» τόνισε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Άνοιξε το μεσημέρι της Τετάρτης (26.8.26) η πλατφόρμα για νέες αιτήσεις στο πρόγραμμα «προσωπικός βοηθός για άτομα με αναπηρία», με την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, να κάνει λόγο για «αλλαγή σελίδας».

Μιλώντας στην εκπομπή «Καλοκαίρι Μαζί» στον ΑΝΤ1 το πρωί της Τετάρτης η Δόμνα Μιχαηλίδου εξήγησε τι είναι ο προσωπικός βοηθός. «Ένας άνθρωπος της επιλογής σας που βοηθάει άτομα με αναπηρία για ότι πραγματικά χρειάζονται. Ένα πρόγραμμα που ήδη υπήρχε και τώρα γίνεται πολύ μεγαλύτερο».

Η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας φτάνει έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ωφελούμενου. Ο δικαιούχος μπορεί να επιλέξει έως και τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς, οργανώνοντας τις ώρες υποστήριξης ανάλογα με τις ανάγκες της καθημερινότητάς του. Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή και γίνεται ψηφιακά, ενώ βασική προϋπόθεση είναι ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.

Το εισοδηματικό όριο ξεκινά από 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, διαμορφώνεται στις 52.500 ευρώ για ένα ζευγάρι και φτάνει τις 70.000 ευρώ για οικογένεια με δύο παιδιά.

Η υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις ειδικές προβλέψεις ώστε το πρόγραμμα να μπορεί να λειτουργήσει και στις περιοχές όπου η διαθεσιμότητα Προσωπικών Βοηθών είναι μικρότερη. 

✅

Σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με έως 5.000 κατοίκους δίνεται η δυνατότητα να είναι Προσωπικός Βοηθός και συγγενικό πρόσωπο.

Παράλληλα, προβλέπονται κλιμακωτές ωριαίες αμοιβές έως 7 ευρώ για τους Προσωπικούς Βοηθούς. «Αυξήσαμε τις αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών, γιατί κατανοούμε ότι είναι μια δύσκολη δουλειά. Αν δεν αγαπάς τον άνθρωπο, δεν μπορείς να την κάνεις», ανέφερε η Δόμνα Μιχαηλίδου.

Σήμερα υπάρχουν περισσότεροι από 2.000 Προσωπικοί Βοηθοί, ωστόσο δεν είναι ισόρροπα κατανεμημένοι σε ολόκληρη τη χώρα. Για τον λόγο αυτό, η υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη να ενταχθούν ακόμη περισσότεροι στο Μητρώο, ώστε να μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες των ωφελουμένων σε κάθε περιοχή.

Οι αιτήσεις για νέους ωφελούμενους μπορούν να υποβάλλονται έως τις 27 Νοεμβρίου 2026 και η σειρά υποβολής τους δεν επηρεάζει τη μοριοδότηση ή την αξιολόγηση.

Παράλληλα, είπε πως σε περιοχές με πληθυσμό κάτω από 5.000 κατοίκους, και οι συγγενείς πρώτου βαθμού έχουν τη δυνατότητα να γίνουν προσωπικοί βοηθοί. 

 

«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Τι αλλάζει στα εισοδηματικά κριτήρια Θανάσης Κουκάκης

«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Τι αλλάζει στα εισοδηματικά κριτήρια

Θανάσης Κουκάκης

«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Τι αλλάζει στα εισοδηματικά κριτήρια

Ηπρώτη αλλαγή αφορά τη διατύπωση και, κυρίως, τον τρόπο αποτύπωσης των οικογενειακών κριτηρίων.

Νέο πλαίσιο για την ένταξη των νοικοκυριών στη δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» διαμορφώνει η δεύτερη τροποποίηση της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε χθες στο ΦΕΚ (Β’ 5347). Η απόφαση τροποποιεί τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία υλοποίησης της δράσης, η οποία είχε αρχικά θεσπιστεί τον Ιούνιο και είχε ήδη τροποποιηθεί μία φορά τον Ιούλιο.

*ΙΣΧΥΟΥΝ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

Αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια

Η πρώτη αλλαγή αφορά τη διατύπωση και, κυρίως, τον τρόπο αποτύπωσης των οικογενειακών κριτηρίων. Στον σχετικό πίνακα η αναφορά σε «παιδί» ή «παιδιά» αντικαθίσταται πλέον ρητά από τους όρους «ανήλικο τέκνο» και «ανήλικα τέκνα», ώστε να αποσαφηνίζεται ποια μέλη του νοικοκυριού προσμετρώνται για την κατάταξη στις εισοδηματικές κατηγορίες.

 

Τα εισοδηματικά όρια διατηρούνται σε δύο κατηγορίες. Για έναν άγαμο σε μονοπρόσωπο νοικοκυριό το ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα του 2025 ορίζεται σε 18.000 ευρώ για την πρώτη κατηγορία και 25.000 ευρώ για τη δεύτερη. Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα τέκνα τα αντίστοιχα όρια είναι 25.000 και 35.000 ευρώ, ενώ με ένα ανήλικο τέκνο αυξάνονται σε 30.000 και 40.000 ευρώ. Με δύο ανήλικα τέκνα τα όρια ανεβαίνουν σε 35.000 και 45.000 ευρώ αντίστοιχα.

Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει για τις μονογονεϊκές οικογένειες με ένα ανήλικο τέκνο, όπου τα ανώτατα όρια διαμορφώνονται σε 28.000 ευρώ στην πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 39.000 ευρώ στη δεύτερη. Για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο προβλέπεται προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για έγγαμο ζευγάρι, σύμφωνο συμβίωσης ή μονογονεϊκή οικογένεια.

Περισσότερα ακίνητα στην ίδια αίτηση

Η πιο ουσιαστική, ωστόσο, αλλαγή αφορά τον αριθμό των ακινήτων για τα οποία μπορεί να υποβληθεί αίτηση. Με τη νέα απόφαση, κάθε νοικοκυριό μπορεί να καταθέσει αίτηση χρηματοδότησης για μία ή περισσότερες κλειστές κατοικίες στις οποίες διαθέτει τα απαιτούμενα δικαιώματα, χωρίς πλέον αριθμητικό περιορισμό. Επιπλέον, μπορεί να υποβάλει αίτηση και για έως μία ανοικτή κατοικία, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε ακίνητο πληροί αυτοτελώς τα κριτήρια επιλεξιμότητας της δράσης.

Η συγκεκριμένη αλλαγή διευρύνει αισθητά το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος, κυρίως για ιδιοκτήτες που διαθέτουν περισσότερες κλειστές κατοικίες και επιθυμούν να τις επαναφέρουν σε χρήση. Αντί να περιορίζονται σε μία μόνο αίτηση για κλειστό ακίνητο, μπορούν πλέον, εφόσον πληρούνται οι όροι της δράσης, να εντάξουν περισσότερα ακίνητα.

Νέα διαδικασία για τις αιτήσεις

Παράλληλα, τροποποιείται και η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων. Η δράση θα εξακολουθήσει να «τρέχει» σε διακριτές χρονικές φάσεις, ανάλογα με το εάν τα ακίνητα είναι κλειστά ή ανοικτά. Πρώτα θα προηγηθούν οι αιτήσεις που αφορούν κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια εκείνες που αφορούν ανοικτά ακίνητα. Για τη δεύτερη αυτή κατηγορία εισάγεται πλέον ρητά εισοδηματικό κριτήριο για τη χρονική προτεραιοποίηση των αιτήσεων.

Αυτό σημαίνει ότι στις ανοικτές κατοικίες η σειρά υποβολής δεν θα καθορίζεται αποκλειστικά από το ποιος θα εισέλθει πρώτος στην πλατφόρμα, αλλά θα συνδέεται με τα οικονομικά χαρακτηριστικά των δικαιούχων. Περαιτέρω λεπτομέρειες για την προτεραιοποίηση μπορούν να καθοριστούν στον Οδηγό Εφαρμογής της δράσης, ενώ η αξιολόγηση των αιτήσεων προβλέπεται να είναι άμεση.

Η νέα υπουργική απόφαση δεν μεταβάλλει τα υπόλοιπα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, τα οποία συνεχίζουν να ισχύουν όπως είχαν διαμορφωθεί με την αρχική απόφαση και την πρώτη τροποποίησή της. Η ισχύς των νέων ρυθμίσεων αρχίζει από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗΑΝΑΚΑΙΝΙΖΩΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 

31 Αυγούστου 2026 

ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ 

Αρ. Φύλλου 5347 

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 

Αριθμ. 137219 ΕΞ 2026 

2η τροποποίηση της υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 κοινής υπουργικής απόφασης με τίτλο «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» (Β’ 3058). 

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ - ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 

Έχοντας υπόψη: 

1.

Τις διατάξεις: 

i) Του ν. 4914/2022 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας “Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.” και άλλες διατάξεις» (Α’ 61) και ιδίως της παρ. 31 του άρθρου 63, 

ii) του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) - Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184), 

iii) του ν. 4821/2021 «Εκσυγχρονισμός του Ελληνικού Κτηματολογίου, νέες ψηφιακές υπηρεσίες και ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις» και ιδίως του άρθρου 102 (Α’ 134), 

iv) του ν. 4936/2022 «Εθνικός Κλιματικός Νόμος -Μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επείγουσες διατάξεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την προστασία του περιβάλλοντος» (Α’ 105) και ιδίως του άρθρου 39, 

v) του ν. 3912/2011 «Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης» (Α’ 17), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4608/2019 «Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και προσέλκυση Στρατηγικών Επενδύσεων και άλλες διατάξεις» (Α’ 66), 

vi) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των Κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133), vii) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), viii) του ν. 5140/2024 «Νέο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και συμπληρωματικές διατάξεις» (Α’ 154), 

ix) του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειες, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων, 

x) του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1058 της 24ης Ιουνίου 2021, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1914 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 2025, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής [ΕΕΕΕ L231/60], 

E 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 

60572 Τεύχος B’ 5347/31.08.2026 

xi) του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1056 όσον αφορά σε ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση στρατηγικών προκλήσεων στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης, 

xii) του Κανονισμού (EE) 2023/2831 της 13ης Δεκεμβρίου 2023 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας, 

xiii) της υπό στοιχεία C(2021)5617/29.7.2021 απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027» (CCI 2021EL16FFPA001), 

xiv) της υπό στοιχεία 6045 final/26.08.2022 Εκτελεστικής Απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027, όπως τροποποιήθηκε από την C(2024) 3743 final/29.05.2024 (1ης Αναθεώρηση) και την C(2026) 1063 final/16.02.2026 Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής (2η Αναθεώρηση), 

xv) των υπό στοιχεία C(2026) 1187/16-02-2026, C(2026) 907/16-02-2026, C(2026) 1221/04-03-2026, C(2026) 1079/16-02-2026, C(2026) 1082/16-02-2026, C(2026) 1084/16-02-2026, C(2026) 1323/04-3-2026, C(2026) 1428/04-3-2026, C(2026) 1058/16-02-2026, C(2026) 1083/16-02-2026, C(2026) 1236/04-03-2026, C(2026) 908/16-02-2026, C(2026) 1085/16-02-2026 αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση των δεκατριών (13) Περιφερειακών Προγραμμάτων 2021-2027, 

xvi) της υπ’ αρ. 114947/29.11.2022 υπουργικής απόφασης «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (Β’ 6132), 

xvii) της υπ’ αρ. 110565/17.11.2022 υπουργικής απόφασης «Διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης ενστάσεων επί των αποτελεσμάτων αξιολόγησης προτάσεων ένταξης στα Προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027 [ένσταση της παρ. 7 του άρθρου 36 του ν. 4914/2022 (Α’ 61)]» (Β’ 5958), 

xviii) της υπό στοιχεία 115474 ΕΞ 2024/24 υπουργικής απόφασης «Τροποποίηση και αντικατάσταση της υπ’ αρ. 114274/28.11.2022 απόφασης “Διαδικασίες ελέγχου νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων στο πλαίσιο των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027 (έλεγχος δημοσίων συμβάσεων του άρθρου 38 του ν. 4914/2022, Α’ 61)” (Β’ 6131)» (Β’ 4921), 

xix) της υπ’ αρ. 5483/20.01.2023 κοινής υπουργικής απόφασης «Διαδικασίες δημοσιονομικών διορθώσεων και αναζήτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στα Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027» (Β’ 390), 

xx) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181), 

xxi) του πδ 40/2020 «Οργανισμός Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α’ 85), 

xxii) του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130), 

xxiii) του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού -Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139), 

xxiv) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131), 

xxv) του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α’ 44), 

xxvi) του π.δ. 35/2026 «Διορισμός Αναπληρωτή Υπουργού και Υφυπουργών» (Α’ 93), 

xxvii) της υπό στοιχεία Υ21/22.12.2025 απόφασης του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Νικόλαο Παπαθανάση» (Β’ 7190), 

xxviii) της υπό στοιχεία 65/17-06-2025 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτριο Μαρκόπουλο» (Β’ 3550), 

xxix) των υπ’ αρ. 1674/12-5-2026 (ΑΔΑ: 9ΔΟ57ΛΒ-ΘΥΔ), 1517/8-4-2026 (ΑΔΑ: 62ΨΝ7Λ6-6Ο6), 1898/ 8-4-2026 (ΑΔΑ: 6Ν87ΛΛ-ΧΔΥ), 841/8-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΤΦΘ7Λ9-ΥΨΙ), 809/16-4-2026 (ΑΔΑ: 63Ε07ΛΗ-Δ5Θ), 643/ 6-4-2026 (ΑΔΑ: ΨΕΟΤ7ΛΕ-ΟΕΒ), 868/24.04.2026 (ΑΔΑ: 94Φ37ΛΨ-ΔΚΒ), 934/21-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΖΜΠ7Λ7-Σ5Χ), 1285/1-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΑΒΗ7ΛΚ-64Ζ), 108065/2-04-2026/ΟΕ:11/05/2026 (ΑΔΑ: 6ΜΞΥ7Λ1-ΖΘΦ), 775/20-5-2026 (ΑΔΑ: ΨΝΦΠ7ΛΩ-ΟΕΠ), 792/6-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΛ267ΛΞ-Ρ7Μ), 1981/21-4-2026 (ΑΔΑ: Ψ87Γ7ΛΡ-353) αποφάσεων εκχώρησης πόρων προς την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027, 

xxx) της υπό στοιχεία 118944 ΕΞ/23.10.2019 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β’ 3990), 

E 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 

Τεύχος B’ 5347/31.08.2026 60573 

xxxi) της υπό στοιχεία 3981ΕΞ/23.02.2020 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Παροχή Υπηρεσίας Αυθεντικοποίησης Χρηστών oAuth2.0 σε Πληροφοριακά Συστήματα τρίτων Φορέων» (Β’ 762), 

xxxii) του π.δ. 12/2020 «Οργανισμός Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας» (Α’ 17), 

xxxiii) του π.δ 2/2023 «Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 12/2020 “Οργανισμός Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.)” (Α’ 17)» (Α’ 2), xxxiv) του από 27.11/14.12.1926 π.δ. «Περί κωδικοποιήσεως των περί συστάσεως Τεχνικού Επιμελητηρίου κειμένων διατάξεων» (Α’ 430), 

xxxv) του ν. 1486/1984 «Τροποποίηση των διατάξεων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος» (Α’ 161). 

xxxvi) Την υπ’ αρ. 134453/23.12.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Οικονομικών «Ρυθμίσεις για τις πληρωμές των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων -ΠΔΕ ( Τροποποίηση και αντικατάσταση της κοινής υπουργικής απόφασης 46274/26.09.2014 (Β’ 2857). 

2. 

Την υπό στοιχεία 78750 ΕΞ 2026/ΥΠΕΘΟ 19/05/02026 εισηγητική έκθεση Οικονομικών Επιπτώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την υπό στοιχεία 57036/1500/22-5-2026 ΥΠΕΝ- εισηγητική έκθεση Οικονομικών Επιπτώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος κι Ενέργειας. 

3. 

Tην υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» (Β’ 3058). 

4. 

Tην υπό στοιχεία 116171 ΕΞ/15-07-2026 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Τροποποίηση της υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 κοινής υπουργικής απόφασης με τίτλο “Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης "Ανακαίνιση Κατοικίας"” (Β’ 3058)» (Β’ 4372). 

5. 

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. 

6. 

Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, 

αποφασίζουμε: 

Tην 2η τροποποίηση της υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 κοινής υπουργικής απόφασης «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» (Β’ 3058) ως εξής: 

Άρθρο 1 Στον πίνακα της παρ. 3 του άρθρου 3, όπου αναφέρεται η λέξη «παιδί» ή «παιδιά», αντικαθίσταται από τις λέξεις «ανήλικο τέκνο» ή «ανήλικα τέκνα» αντίστοιχα, και ο πίνακας διαμορφώνεται ως εξής: 

  

Εισοδηματική κατηγορία Ι 

Εισοδηματική κατηγορία ΙΙ 

Α/Α 

 

Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025 

Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025 

1 

Άγαμος (μονοπρόσωπο νοικοκυριό) 

18.000€ 

25.000€ 

2 

Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς ανήλικα τέκνα 

25.000€ 

35.000€ 

3 

Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 ανήλικο τέκνο 

30.000€ 

40.000€ 

4 

Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 ανήλικα τέκνα ή 

35.000€ 

45.000€ 

5 

Μονογονεϊκή με 1 ανήλικο τέκνο 

28.000€ 

39.000€ 

6 

Για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο (Έγγαμος/ΜΣΣ/Μονογονεϊκή) 

+5.000€ 

+5.000€ 

Άρθρο 2 Η παρ. 11 του άρθρου 3 αντικαθίσταται ως εξής: 

11.

Κάθε νοικοκυριό, δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που αιτείται, ο/η σύζυγός του/ΜΣΣ ή τα εξαρτώμενα μέλη του νοικοκυριού, δύναται να υποβάλει Αίτηση Χρηματοδότησης για μία (1) ή περισσότερες κλειστές κατοικίες στις οποίες έχει τα δικαιώματα της παρ. 1.α του παρόντος, χωρίς περιορισμό ως προς τον αριθμό τους, και επιπρόσθετα για έως μία (1) ανοικτή κατοικία της παρ. 1.β., υπό την προϋπόθεση ότι για αυτές πληρούνται αυτοτελώς τα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 4. 

E 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 

60574 Τεύχος B’ 5347/31.08.2026 

Άρθρο 3 Στην παρ. 4 του άρθρου 8, μετά το τέταρτο εδάφιο, προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Ειδικά για τις αιτήσεις που αφορούν σε ανοικτά ακίνητα, η χρονική προτεραιοποίησή τους θα γίνει με βάση εισοδηματικά κριτήρια» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής: 

4.

Κατά το δεύτερο στάδιο, η Αίτηση Χρηματοδότησης υποβάλλεται στο πληροφοριακό σύστημα υλοποίησης της δράσης, το οποίο διαχειρίζεται το ΤΕΕ. Η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας της παρ. 3 αποτελεί προαπαιτούμενο για την υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης. Η υποβολή των Αιτήσεων Χρηματοδότησης θα διενεργηθεί σε διακριτές χρονικά φάσεις (προτεραιότητες), ανάλογα με την κατηγορία των ακινήτων (κλειστά/ανοικτά). Κατά πρώτη φάση θα υποβληθούν Αιτήσεις Χρηματοδοτήσεις, που θα αφορούν αποκλειστικά σε κλειστά ακίνητα και στη συνέχεια αυτές που θα αφορούν σε ανοικτά. Ειδικά για τις αιτήσεις που αφορούν σε ανοικτά ακίνητα, η χρονική προτεραιοποίησή τους θα γίνει με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Περαιτέρω χρονική προτεραιοποίηση υποβολής Αίτησης Χρηματοδότησης, μεταξύ των αιτήσεων σε κάθε μία από τις δύο αυτές φάσεις μπορεί να περιληφθεί στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Πρόσκληση, που θα εκδώσει η ΕΥΔ ΠΕΚΑ. Η αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης θα είναι άμεση. 

Κατά τα λοιπά, εξακολουθεί να ισχύει η υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 (Β’ 3058) κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία 116171 ΕΞ/15-07-2026 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. 

Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 

Αθήνα, 28 Αυγούστου 2026 

Οι Υπουργοί 

Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ 

Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ 

Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΣΤΑΥΡΟΣ Ν. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ 

Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ΔΟΜΝΑ - ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ 

Ψηφιακής Διακυβέρνησης ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ 

 

Καποδιστρίου 34, 104 32 Αθήνα Τηλ. Κέντρο 210 5279000 Αποστολή εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ *02053473108260004* στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://eservices.et.gr