Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Ε.Σ.Α.μεΑ. (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία) - NCDP Στη Βουλή για τις αυξήσεις στα #αναπηρικά επιδόματα και την οικονομική ενίσχυση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων

Ε.Σ.Α.μεΑ. (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία) - NCDP

Στη Βουλή για τις αυξήσεις στα #αναπηρικά επιδόματα και την οικονομική ενίσχυση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων

📍

Κατώτατος μισθός ως βάση για τις αυξήσεις των αναπηρικών επιδομάτων - Κανένας αποκλεισμός από την ετήσια ενίσχυση!

🔻

Δύο πολύ σοβαρά ζητήματα έθιξε στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ο γενικός γραμματέας της Ε.Σ.Α.μεΑ. Βασίλης Κούτσιανος, καταθέτοντας τις προτάσεις του αναπηρικού κινήματος επί του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τον τίτλο: «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής».

🔻

Στο Άρθρο 22 «Αναπροσαρμογή αναπηρικών επιδομάτων», προβλέπεται η ετήσια αναπροσαρμογή συγκεκριμένων κατηγοριών αναπηρικών επιδομάτων, κατά ποσοστό ίσο με τον συντελεστή ετήσιας αύξησης των συντάξεων.

🔻

Η Ε.Σ.Α.μεΑ. επιμένει στην πάγια διεκδίκησή της για τη θεσμοθέτηση ενός μόνιμου μηχανισμού αυτόματης ετήσιας αναπροσαρμογής των αναπηρικών επιδομάτων, συνδεδεμένου με την ετήσια αύξηση του κατώτατου μισθού, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική ενίσχυση των εισοδημάτων των ατόμων με #αναπηρία, με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και η προστασία τους από τη συνεχή αύξηση του κόστους διαβίωσης.

🔻

Ταυτόχρονα, σε αυτό το άρθρο προσδιορίζονται οι κατηγορίες επιδομάτων που προβλέπεται να αναπροσαρμόζονται ετησίως, χωρίς, η αύξηση να εφαρμόζεται στο ΣΥΝΟΛΟ των κατηγοριών επιδομάτων, όπως στο επίδομα απόλυτης αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ, ή στο επίδομα νόσου και ανικανότητας των συνταξιούχων του Δημοσίου - χρειάζεται άμεση συμπλήρωση.

🔻

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το Άρθρο 20 σχετικά με τους δικαιούχους της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, μένουν ΕΚΤΟΣ όσοι λαμβάνουν ορφανική σύνταξη (σύνταξη θανάτου) και οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας που λαμβάνουν το επίδομα απόλυτης αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ, το οποίο αποτελεί διάκριση μεταξύ των ατόμων με αναπηρία και η Ε.Σ.Α.μεΑ. ζητά την άμεση διόρθωσή του.


 

Επίδομα 400 ευρώ: Χιλιάδες συνταξιούχοι μένουν εκτός πληρωμής - Ποιοι δεν θα δουν ούτε ένα ευρώ στους λογαριασμούς

Επίδομα 400 ευρώ: Χιλιάδες συνταξιούχοι μένουν εκτός πληρωμής - Ποιοι δεν θα δουν ούτε ένα ευρώ στους λογαριασμούς

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Παρά τη διεύρυνση των δικαιούχων, το επίδομα των 400 ευρώ δεν αφορά το σύνολο των συνταξιούχων.

Χιλιάδες συνταξιούχοι θα μείνουν εκτός από την ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ, χάνοντας το μοναδικό μέτρο οικονομικής ανακούφισης απέναντι στο κύμα ακρίβειας που συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά. Παρά τις προσδοκίες για μια σημαντική οικονομική ανάσα, η ηλικία και το είδος της σύνταξης αφήνουν εκτός πληρωμής χιλιάδες πολίτες, ακόμη και αν λαμβάνουν σύνταξη και αντιμετωπίζουν αυξημένες οικονομικές ανάγκες.

Παρά τη διεύρυνση των δικαιούχων, η οικονομική ενίσχυση δεν αφορά το σύνολο των συνταξιούχων. Συγκεκριμένα, εκτός πληρωμής μένουν:

■ Συνταξιούχοι γήρατος κάτω των 65 ετών, καθώς η λήψη σύνταξης δεν αρκεί από μόνη της για να κατοχυρώσουν το δικαίωμα.

■ Όσοι συμπληρώνουν το 65ο έτος μέσα στο 2026, αφού απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουν κλείσει τα 65 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

■ Συνταξιούχοι κάτω των 60 ετών με σύνταξη χηρείας, καθώς δεν καλύπτονται από την ειδική ηλικιακή πρόβλεψη.

■ Όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και ταυτόχρονα δική τους σύνταξη γήρατος, καθώς η συγκεκριμένη πρόβλεψη αφορά αποκλειστικά όσους εισπράττουν σύνταξη λόγω θανάτου.

■ Εκτός μένουν επίσης όσοι λαμβάνουν κοινωνικά επιδόματα, χωρίς όμως να ανήκουν σε κάποια από τις κατηγορίες που προβλέπει η σχετική νομοθεσία.

Παραδείγματα

Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα για το ποιοι συνταξιούχοι μένουν εκτός από την ενίσχυση των 400 ευρώ:

1. Συνταξιούχος 62 ετών με σύνταξη γήρατος: Δεν δικαιούται τα 400 ευρώ, καθώς δεν έχει συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

2. Συνταξιούχος που γίνεται 65 ετών τον Μάρτιο του 2026: Χάνει την ενίσχυση της συγκεκριμένης πληρωμής, καθώς το ηλικιακό όριο έπρεπε να έχει συμπληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025.

3. Χήρα 58 ετών που λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου: Δεν δικαιούται την ενίσχυση, καθώς η ειδική πρόβλεψη για τις συντάξεις χηρείας αφορά δικαιούχους άνω των 60 ετών.

4. Χήρα 63 ετών που λαμβάνει σύνταξη χηρείας και παράλληλα δική της σύνταξη γήρατος: Μένει εκτός, καθώς η ειδική κατηγορία αφορά όσους λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω θανάτου.

5. Πολίτης που λαμβάνει μόνο επίδομα κοινωνικής πρόνοιας: Δεν δικαιούται τα 400 ευρώ, εφόσον δεν ανήκει σε κάποια από τις ειδικά προβλεπόμενες κατηγορίες.

Πότε θα καταβληθεί

Σύμφωνα με πληροφορίες η πληρωμή προγραμματίζεται για το διάστημα από 23 έως 30 Νοεμβρίου από τον ΕΦΚΑ, με τα ποσά να πιστώνονται απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων. Εκτιμάται ότι περίπου 2,2 εκατομμύρια πολίτες θα λάβουν την ενίσχυση, με τους δικαιούχους να προέρχονται από την κατηγορία των συνταξιούχων, των ατόμων με αναπηρία και άλλων ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Στη βασική κατηγορία των δικαιούχων περιλαμβάνονται όλοι οι συνταξιούχοι ηλικίας 65 ετών και άνω, με απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν συμπληρώσει το συγκεκριμένο ηλικιακό όριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Δικαιούχοι είναι επίσης οι συνταξιούχοι άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω θανάτου, δηλαδή σύνταξη χηρείας, χωρίς να εισπράττουν παράλληλα προσωπική σύνταξη γήρατος.

Στην ενίσχυση εντάσσονται ακόμη τα άτομα με αναπηρία, ανεξαρτήτως ηλικίας, οι ανασφάλιστοι υπερήλικες, καθώς και ειδικότερες κατηγορίες δικαιούχων αναπηρικών παροχών, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις της σχετικής ρύθμισης.

Σημαντικό είναι ότι για τις προβλεπόμενες κατηγορίες δεν τίθενται εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Επομένως, η χορήγηση της ενίσχυσης δεν εξαρτάται από το ποσό της σύνταξης, το συνολικό οικογενειακό εισόδημα ή την ακίνητη περιουσία, αλλά αποκλειστικά από την ένταξη του πολίτη στις κατηγορίες που προβλέπει η νομοθεσία.

Η οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη, ενώ δεν υπόκειται σε κρατήσεις ή εισφορές υπέρ του Δημοσίου και του e-ΕΦΚΑ. Παράλληλα, δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς την Εφορία, το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς.

Αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα εισπράξουν ακέραιο το ποσό των 400 ευρώ, χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε μείωση λόγω φόρων, εισφορών ή άλλων προβλεπόμενων κρατήσεων.

ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙΕΠΙΔΟΜΑ 400 ΕΥΡΩ

 

Οι διατάξεις για την Ειδική Αγωγή στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας

Οι διατάξεις για την Ειδική Αγωγή στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας

By ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΟΥΓΙΑΣ

Οι διατάξεις για την  Ειδική Αγωγή στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας – ΚΕΔΑΣΥ-ΕΕΕΕΚ-Πρώϊμη παρέμβαση-Εξοπλισμός για μαθητές και φοιτητές με αναπηρία.

Διατάξεις που αφορούν στην Ειδική Αγωγή υπάρχουν στο σε Διαβούλευση έως τη 19η Νοεμβρίου 2026 σχέδιο νόμου του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με τίτλο «Ένταξη της Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Σύσταση οργανικών θέσεων Κληρικών Ομογένειας – Εκκλησιαστική εκπαίδευση – Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια εκπαίδευση – Επαγγελματική εκπαίδευση – Ανώτατη εκπαίδευση – Αθλητικά σωματεία – Επαγγελματικός, εργασιακός αθλητισμός και άλλες διατάξεις».

Συγκεκριμένα

Στο άρθρο 67 υπάρχει διάταξη σχετικά με Πρόγραμμα επιχορήγησης αγοράς εξειδικευμένου εξοπλισμού για μαθητές και φοιτητές με αναπηρία.

Στο άρθρο 68 έχουμε τη διάταξη για τη δημιουργία Εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης Μαθητών με Αναπηρία και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες, για τα ΚΕΔΑΣΥ.

Στο άρθρο 69 υπάρχει διάταξη για την αξιολόγηση μαθητών από τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ).

Στο άρθρο 70 διάταξη για τη φοίτηση σε Εργαστήρια Ειδικής Επαγγελματικής  Εκπαίδευσης.

Στο άρθρο 71 διάταξη για τα Προγράμματα σπουδών και προγράμματα πρώιμης παρέμβασης

Το σχέδιο νόμου ΕΔΩ

Μπορείτε να πλοηγηθείτε στη Διαβούλευση ΕΔΩ

Αναλυτικά τα άρθρα

Άρθρο 67

Πρόγραμμα επιχορήγησης αγοράς εξειδικευμένου εξοπλισμού για μαθητές και φοιτητές με αναπηρία – Προσθήκη άρθρου 7Α και παρ. 2Α στο άρθρο 34 του ν. 3699/2008 – Εξουσιοδοτική διάταξη Βρείτε Σεμινάρια

1. Στον ν. 3699/2008 (Α’ 199) προστίθεται άρθρο 7Α ως εξής:

«Άρθρο 7Α Πρόγραμμα επιχορήγησης αγοράς εξειδικευμένου εξοπλισμού για μαθητές και φοιτητές με αναπηρία

1. Σε μαθητές και φοιτητές με αναπηρία καταβάλλεται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού επιταγή επιχορήγησης (voucher) για την αγορά εξειδικευμένου εξοπλισμού με σκοπό τη βελτίωση των λειτουργικών δυνατοτήτων των μαθητών και φοιτητών με αναπηρία, την παροχή εύλογων προσαρμογών και την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασής τους σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η συνολική δαπάνη που προκαλείται από τη δράση του πρώτου εδαφίου δεν υπερβαίνει κατ΄ έτος το ποσό του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, και καταβάλλεται μέχρις εξαντλήσεως του εν λόγω ποσού.

2. Η επιταγή επιχορήγησης (voucher) εκδίδεται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κατόπιν έγκρισης της Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ύστερα από αιτιολογημένη έκθεση του Κέντρου Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.) στο οποίο υπάγεται ο δικαιούχος σχετικά με τον προτεινόμενο εξοπλισμό, η οποία υποβάλλεται κατόπιν εξατομικευμένης αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και λειτουργικών αναγκών του δικαιούχου. Η επιταγή επιχορήγησης (voucher) καλύπτει το σύνολο της δαπάνης για την αγορά του εξειδικευμένου εξοπλισμού, ο οποίος κατά περίπτωση περιλαμβάνει, ιδίως, εξοπλισμό υποστηρικτικής τεχνολογίας, ψηφιακής προσβασιμότητας, εναλλακτικής επικοινωνίας, κινητικότητας και αισθητηριακής υποστήριξης, αναγνώστες οθόνης, οθόνες Braille, καθώς και τεχνολογίες για κωφούς και βαρήκοους μαθητές.

3. Από την έναρξη λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος του προγράμματος επιταγής επιχορήγησης αγοράς εξειδικευμένου εξοπλισμού, διακόπτεται η προμήθεια του αντίστοιχου εξοπλισμού από το Τμήμα Μελέτης και Προμήθειας Εξοπλισμού της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού, Προγραμματισμού και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.».Βρες Υπηρεσίες

4. Στο άρθρο 34 του ν. 3699/2008, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 2Α ως εξής:

«2Α. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι δικαιούχοι της επιταγής επιχορήγησης (voucher), ο επιλέξιμος εξοπλισμός ανά κατηγορία αναπηρίας, η διαδικασία επιχορήγησης των δικαιούχων, η διαδικασία συμμετοχής προμηθευτών στο πρόγραμμα, η διαδικασία πληρωμής των προμηθευτών, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 7Α.»

Άρθρο 68

Δημιουργία Εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης Μαθητών με Αναπηρία και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες

1. Στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δημιουργείται και λειτουργεί «Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης Μαθητών με Αναπηρία και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες» (εφεξής «Σύστημα»), το οποίο εξυπηρετεί τον πλήρη κύκλο της διαδικασίας υποβολής, αξιολόγησης, έγκρισης και παρακολούθησης αιτημάτων εκπαιδευτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μαθητών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αποκλειστικά για τους σκοπούς άσκησης των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών του Υπουργείου και των Κέντρων Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.).

2. Το Σύστημα υποστηρίζει ιδίως:

α) την ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων από γονείς ή κηδεμόνες ή έχοντες την επιμέλεια,

β) την τήρηση και διαχείριση του ψηφιακού φακέλου κάθε μαθητή,

γ) την καταχώριση και παρακολούθηση των σταδίων διεπιστημονικής αξιολόγησης από τα ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.,

δ) την υποβολή της αξιολογικής έκθεσης και του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης (Ε.Π.Ε.),

ε) την παρακολούθηση της εφαρμογής των εγκεκριμένων μέτρων υποστήριξης, και

στ) τη διοικητική και στατιστική πληροφόρηση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

3.Στο πλαίσιο λειτουργίας του Συστήματος δημιουργείται και τηρείται Εθνικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Μαθητών με Αναπηρία και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (εφεξής «Μητρώο»). Στο Μητρώο καταγράφονται μόνο τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων ειδικών κατηγοριών δεδομένων, που είναι πρόσφορα, συναφή και περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο για την εκπαιδευτική αξιολόγηση, την υποστήριξη, και την εκπαιδευτική και ψυχοκοινωνική παρακολούθηση του εκάστοτε μαθητή βάσει της αρχής της ελαχιστοποίησης των δεδομένων. Συγκεκριμένα καταγράφονται: α) τα βασικά στοιχεία ταυτοποίησης και φοίτησης του μαθητή, β) τα δεδομένα αξιολόγησης και οι εκθέσεις των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., γ) τα εγκεκριμένα μέτρα υποστήριξης και το Ε.Π.Ε.

4. Το Σύστημα διαλειτουργεί κατ’ αναγκαίο μέτρο και υπό τις προϋποθέσεις της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119) και του ν. 4624/2019 (Α’ 137) με: α) το Πληροφοριακό Σύστημα «myschool», β) το Εθνικό Μητρώο Πολιτών, την Εθνική Πύλη Αναπηρίας και τα λοιπά μητρώα του Δημοσίου εφόσον τούτο κρίνεται απολύτως αναγκαίο για την άσκηση αρμοδιότητας που προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία, γ) τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας και τα λοιπά πληροφοριακά συστήματα φορέων υγείας και κοινωνικής προστασίας, εφόσον τούτο κρίνεται απολύτως αναγκαίο για την άσκηση αρμοδιότητας που προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία, δ) κάθε άλλο πληροφοριακό σύστημα του Δημοσίου που απαιτείται για την άντληση ή επαλήθευση στοιχείων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

5. Η επεξεργασία των δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα πραγματοποιείται σύμφωνα με τον Γ.Κ.Π.Δ. και ν. 4624/2019. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ορίζεται ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας. Τα ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. και οι λοιπές αρμόδιες οργανικές μονάδες του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ενεργούν υπό την ιδιότητα των εξουσιοδοτημένων προσώπων, κατά το μέτρο της αρμοδιότητάς τους. Η ακριβής κατανομή των ρόλων και ευθυνών προσδιορίζεται σύμφωνα με την παρ. 9 του παρόντος.

6. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τηρούνται στο Σύστημα διατηρούνται μόνο για όσο χρονικό διάστημα είναι αναγκαίο για την εκπλήρωση των σκοπών της επεξεργασίας και σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τήρησης αρχείου που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία. Μετά την πάροδο του χρόνου αυτού, τα δεδομένα διαγράφονται οριστικά ή ανωνυμοποιούνται, εκτός εάν επιβάλλεται η περαιτέρω τήρησή τους από την κείμενη νομοθεσία.

7. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού λαμβάνει τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας.

8. Πριν από την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του Συστήματος διενεργείται εκτίμηση αντικτύπου σχετικά με την προστασία δεδομένων, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Γ.Κ.Π.Δ..

9. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται:

α) η οργάνωση και λειτουργία του Συστήματος,

β) οι όροι πρόσβασης και χρήσης από τους εμπλεκόμενους φορείς και τους πολίτες,

γ) τα είδη και οι κατηγορίες δεδομένων που τηρούνται και το χρονικό διάστημα τήρησής τους,

δ) οι διαδικασίες διαλειτουργικότητας, και

ε) κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».

Άρθρο 69

Αξιολόγηση μαθητών από τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης – Προσθήκη παρ. 3Α και 3Β στο άρθρο 4 του ν. 3699/2008

Στο άρθρο 4 του ν. 3699/2008 (Α’ 199), περί των διαγνωστικών, αξιολογικών και υποστηρικτικών φορέων για τη διαπίστωση της αναπηρίας και των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών, προστίθενται παρ. 3Α και 3Β ως εξής:

«3Α. Μαθητές με αισθητηριακή ή κινητική αναπηρία άνω των δεκαοκτώ (18) ετών, που δεν έχουν αξιολογηθεί από ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. ως ανήλικοι και φοιτούν σε σχολική μονάδα της δευτεροβάθμιας  εκπαίδευσης ή είναι υποψήφιοι στις πανελλαδικές εξετάσεις εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. για την αξιολόγηση των ειδικών μαθησιακών τους αναγκών εφόσον διαθέτουν γνωμάτευση από Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) ή Υγειονομικές Επιτροπές σε ισχύ.

3Β. Μαθητές άνω των δεκαοκτώ (18) ετών οι οποίοι στο παρελθόν έχουν διακόψει τη φοίτησή τους στην υποχρεωτική εκπαίδευση, εφόσον μετά την ενηλικίωσή τους προβαίνουν σε εγγραφή σε σχολική μονάδα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. για την αξιολόγηση των ειδικών μαθησιακών τους αναγκών.».

Άρθρο 70

Φοίτηση σε Εργαστήρια Ειδικής Επαγγελματικής  Εκπαίδευσης – Τροποποίηση υποπερ. ββ) περ. γ) παρ. 1 άρθρου 8 ν. 3699/2008

Στην υποπερ. ββ) της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 3699/2008 (Α’ 199), περί των Σχολικών Μονάδων  Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο , β) στο νέο δέκατο τέταρτο εδάφιο, οι λέξεις «σε ΔΙΕΚ ενηλίκων, αποφοίτων υποχρεωτικής εκπαίδευσης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σε Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης για άτομα με αναπηρία» και η υποπερ. ββ) διαμορφώνεται ως εξής:

«ββ) Τα Εργαστήρια Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.), τα οποία αποτελούν σχολικές μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καλύπτουν την υποχρεωτικότητα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και διοικητικά υπάγονται στην οικεία Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Στα Ε.Ε.Ε.ΕΚ. εγγράφονται απόφοιτοι δημοτικών σχολείων γενικής ή ειδικής εκπαίδευσης, έως και το 16ο έτος της ηλικίας τους, κατόπιν σχετικής εισήγησης των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην παρακολούθηση του ακαδημαϊκού προγράμματος του γυμνασίου και παρουσιάζουν αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ύστερα από εισήγηση του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., η εγγραφή σε Ε.Ε.Ε.ΕΚ. μπορεί να πραγματοποιηθεί μέχρι και το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας του μαθητή.

Ο αριθμός των μαθητών σε κάθε τμήμα των Ε.Ε.Ε.ΕΚ. ορίζεται από κατ’ ελάχιστον τέσσερις (4) έως κατ’ ανώτατο όριο επτά (7) μαθητές. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο αριθμός δύναται να μειώνεται με απόφαση του οικείου Περιφερειακού Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ύστερα από εισήγηση του αρμόδιου Διευθυντή Εκπαίδευσης. Η εισήγηση του Διευθυντή Εκπαίδευσης διατυπώνεται ύστερα από ειδικώς αιτιολογημένη πρόταση του συλλόγου διδασκόντων, εισήγηση του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. και σύμφωνη γνώμη του σχολικού συμβούλου Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.

Η φοίτηση στα Ε.Ε.Ε.ΕΚ. διαρκεί έξι τάξεις (Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄, ΣΤ΄) και ακολουθούνται τα αναλυτικά και ωρολόγια προγράμματα, όπως προβλέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, όπως αυτές περιγράφονται στα Εξατομικευμένα Προγράμματα Εκπαίδευσης (Ε.Π.Ε.), τα οποία υλοποιούνται για όλους τους μαθητές. Κάθε διδακτικό έτος στα Ε.Ε.Ε.ΕΚ. αποτελείται από δύο τετράμηνα. Κατά τη διάρκεια της ΣΤ΄ τάξης υλοποιείται πρακτική άσκηση, η οποία προσδιορίζεται με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, στο πλαίσιο των εργαστηριακών μαθημάτων. Το ωρολόγιο πρόγραμμα της ΣΤ΄ τάξης συμπληρώνεται από μαθήματα των προηγούμενων τάξεων, ανάλογα με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, όπως αυτές προκύπτουν από την εκπαιδευτική αξιολόγηση.

Η ΣΤ΄ τάξη λειτουργεί ως τάξη επαγγελματικής εξειδίκευσης με σκοπό τον εμπλουτισμό των δεξιοτήτων των μαθητών και την εξοικείωσή τους στο εργασιακό περιβάλλον. Σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο δεν είναι δυνατή η πρακτική άσκηση των μαθητών, τότε αυτή υλοποιείται με την υποστήριξη του σχολικού συνεταιρισμού ή στα εργαστήρια του σχολείου. Η φοίτηση των μαθητών στα Ε.Ε.Ε.ΕΚ. χαρακτηρίζεται επαρκής ή όχι από το Σύλλογο Διδασκόντων, ο οποίος αποφασίζει κατά περίπτωση και ανεξάρτητα από τον αριθμό απουσιών, συνυπολογίζοντας την επαρκή κατάκτηση των διδακτικών στόχων, τις ιδιαιτερότητες κάθε μαθητή.

Οι απόφοιτοι των Ε.Ε.Ε.ΕΚ. μπορούν να εγγραφούν, κατόπιν γνωμάτευσης του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. σε Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης για άτομα με αναπηρία. Μαθητές που έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση σε δομή της γενικής ή ειδικής εκπαίδευσης δεν μπορούν να εγγραφούν ή να επανεγγραφούν σε Ε.Ε.Ε.ΕΚ. στην ίδια ή σε άλλη ειδικότητα. Οι απολυτήριοι τίτλοι των αποφοίτων των εργαστηρίων Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης που χορηγήθηκαν ως την εφαρμογή του ν. 4186/2013 (Α΄ 193) διατηρούν τα επαγγελματικά δικαιώματα που καθορίζονται στην παρ. 23 του άρθρου 1 του ν. 2817/2000 (Α΄ 78).

Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού καθορίζονται: i) θέματα λειτουργίας και οργάνωσης των Ε.Ε.Ε.ΕΚ., και ii) τα προγράμματα σπουδών των Ε.Ε.Ε.ΕΚ., κατόπιν σχετικής γνωμοδότησης του I.E.Π.».

Το κατώτατο όριο του αριθμού των μαθητών σε εξαιρετικές περιπτώσεις είναι οι τρεις (3) μαθητές ανά τμήμα.».

Άρθρο 71

Προγράμματα σπουδών και προγράμματα πρώιμης παρέμβασης – Προσθήκη παρ. 3, 4 και 5 στο άρθρο 32 του ν. 3699/2008

Στο άρθρο 32 του ν. 3699/2008 (Α’ 199), περί των Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και  Εκπαίδευσης και περί των προγραμμάτων πρώιμης παρέμβασης, προστίθενται παρ. 3, 4, και 5 ως εξής:

«3. Φορείς οι οποίοι διαθέτουν πιστοποίηση του άρθρου 5 του ν. 2646/1998 (Α΄ 236) μπορούν να παρέχουν προσαρμοσμένα προγράμματα σπουδών και προγράμματα πρώιμης παρέμβασης για παιδιά ηλικίας από τεσσάρων (4) έως επτά (7) ετών, η φοίτηση στα οποία είναι ισότιμη με τη φοίτηση σε οποιαδήποτε μονάδα ειδικής προσχολικής αγωγής. Οι φορείς του πρώτου εδαφίου ορίζονται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από αίτησή τους, που συνοδεύεται από το σχετικό πρόγραμμα, καθώς και σύμφωνη γνώμη του Ινστιτούτου  Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.). Η αναγνώριση της ισοτιμίας χορηγείται, εφόσον ο φορέας: α) εφαρμόζει εγκεκριμένο από το Ι.Ε.Π. πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης και προσαρμοσμένο πρόγραμμα σπουδών, το οποίο ανταποκρίνεται στις αρχές της ενταξιακής  εκπαίδευσης, β) διαθέτει το προβλεπόμενο εκπαιδευτικό και το ειδικό επιστημονικό και βοηθητικό προσωπικό των μονάδων ειδικής προσχολικής αγωγής, γ) καταρτίζει και εφαρμόζει εξατομικευμένο πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης για κάθε μαθητή, δ) εξασφαλίζει την προσβασιμότητα των εγκαταστάσεων, των υπηρεσιών και του εκπαιδευτικού υλικού, ε) λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της ισότιμης πρόσβασης, της μη διάκρισης και του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού. Ο φορέας υποβάλλεται σε τακτική παιδαγωγική εποπτεία και αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

4. Τα προγράμματα της παρ. 3 παρέχονται υπό την παιδαγωγική ευθύνη του αρμόδιου Συμβούλου Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης. Αν διαπιστωθεί ότι δεν τηρείται το σχετικό πρόγραμμα, με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του αρμόδιου Διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με βάση ειδική έκθεση του Συμβούλου Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης, ανακαλείται η ισοτιμία της παρ. 3.

5. Φορείς της παρ. 3 οι οποίοι κατά το σχολικό έτος 2026-2027 παρέχουν προσαρμοσμένα προγράμματα σπουδών και προγράμματα πρώιμης παρέμβασης για παιδιά ηλικίας από τεσσάρων (4) έως επτά (7) ετών, υποβάλλουν αίτηση, έως τις 30.4.2027, για την αναγνώριση της ισοτιμίας της φοίτησης σε αυτά με τη φοίτηση σε οποιαδήποτε μονάδα ειδικής προσχολικής αγωγής, σύμφωνα με την ίδια παράγραφο.».

Πηγή: https://www.especial.gr/oi-diataxeis-gia-tin-eidiki-agogi-sto-nomoschedio-tou-ypourgeiou-paideias/

 

Μετά τα 18, τι; Η επόμενη μέρα των ατόμων με αναπηρία

Μετά τα 18, τι; Η επόμενη μέρα των ατόμων με αναπηρία

        Η κοινωνική ένταξη δεν ολοκληρώνεται με το τέλος του σχολείου – Η ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και πραγματικές ευκαιρίες απασχόλησης αποτελεί μια από τις σημαντικότερες κοινωνικές προκλήσεις της εποχής μας

Γράφει η Άννα Δρίβα*

Το μ    εγάλο ερώτημα: Τι συμβαίνει μετά τα 18;

Υπάρχει ένα ερώτημα που ως κοινωνία οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε: Τι συμβαίνει σε έναν νέο άνθρωπο με αναπηρία όταν ολοκληρώνει τη σχολική του πορεία;

Για πολλές οικογένειες, η ενηλικίωση συνοδεύεται από αγωνία και αβεβαιότητα. Οι δυνατότητες συνέχισης της εκπαίδευσης και της δημιουργικής απασχόλησης συχνά περιορίζονται, ενώ η επαγγελματική αποκατάσταση παραμένει ένας δύσκολος στόχος.

Το ζήτημα αφορά ανθρώπους με νοητική αναπηρία, αυτισμό, εγκεφαλική παράλυση, κινητικές ή αισθητηριακές αναπηρίες και πολλαπλές αναπηρίες. Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές δυνατότητες, ενδιαφέροντα και ανάγκες υποστήριξης.

Δεν μπορούν όλοι να ακολουθήσουν την ίδια επαγγελματική διαδρομή. Όλοι όμως δικαιούνται ευκαιρίες εκπαίδευσης, ανάπτυξης και συμμετοχής, με σεβασμό στις επιθυμίες και στις δυνατότητές τους.

Η εκπαίδευση δεν πρέπει να σταματά με την ολοκλήρωση του σχολείου. Η ενηλικίωση πρέπει να σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας πορείας.

Το κενό ανάμεσα στην εκπαίδευση και την εργασία

Η μετάβαση από το σχολείο στην ενήλικη ζωή χρειάζεται οργανωμένο σχεδιασμό και συνέχεια. Δεν αρκεί να προσφέρουμε μόνο προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε εκπαιδευτικές διαδρομές που θα συνδέουν τις δεξιότητες κάθε ατόμου με τις πραγματικές απαιτήσεις της αγοράς εργασίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024, το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε τις 24 ποσοστιαίες μονάδες, για τον πληθυσμό ηλικίας 20-64 ετών. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει πόσο σημαντικό παραμένει το ζήτημα της ισότιμης πρόσβασης στην εργασία.

Τι χρειάζεται να περιλαμβάνει η προετοιμασία;

Χρειαζόμαστε προγράμματα που θα περιλαμβάνουν:

• Αξιολόγηση ενδιαφερόντων, δυνατοτήτων και δεξιοτήτων.

• Εκπαίδευση στην αυτόνομη διαβίωση και στην καθημερινή λειτουργικότητα.

• Ανάπτυξη κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων.

• Ψηφιακή εκπαίδευση και εξοικείωση με την τεχνολογία.

• Εργαστήρια επαγγελματικών δεξιοτήτων.

• Προσομοίωση πραγματικών εργασιακών συνθηκών.

• Πρακτική εξάσκηση σε επιχειρήσεις.

• Υποστήριξη κατά την ένταξη και παραμονή στον εργασιακό χώρο.

Πώς μπορεί να γίνει στην πράξη;

Ας φανταστούμε έναν νέο άνθρωπο που ολοκληρώνει την ειδική εκπαίδευση και ενδιαφέρεται να εργαστεί σε ένα κατάστημα ή σε μια επιχείρηση.

Αρχικά, αξιολογούνται τα ενδιαφέροντα και οι δεξιότητές του. Στη συνέχεια, εκπαιδεύεται σε πρακτικές δραστηριότητες, όπως η οργάνωση προϊόντων, η ταξινόμηση υλικών, η εξυπηρέτηση, η επικοινωνία και η τήρηση ενός ημερήσιου προγράμματος.

Ακολουθεί μια περίοδος πρακτικής εξάσκησης σε πραγματικό εργασιακό περιβάλλον, με την υποστήριξη εξειδικευμένου επαγγελματία, ο οποίος συνεργάζεται τόσο με τον εργαζόμενο όσο και με την επιχείρηση.

Ο τελικός στόχος είναι η μετάβαση σε μια αμειβόμενη θέση εργασίας, όπου αυτό είναι εφικτό και επιθυμητό, με την υποστήριξη που χρειάζεται κάθε άνθρωπος.

Αυτό είναι το μοντέλο που χρειάζεται να αναπτύξουμε: όχι απλώς εκπαίδευση χωρίς συνέχεια, αλλά εκπαίδευση με συγκεκριμένο επαγγελματικό προσανατολισμό.

Τι μπορούμε να διδαχθούμε από άλλες χώρες;

Η εργασιακή ένταξη των ατόμων με αναπηρία δεν αποτελεί μια θεωρητική ιδέα. Σε άλλες χώρες εφαρμόζονται ήδη οργανωμένα προγράμματα που συνδέουν την εκπαίδευση με την πραγματική εργασία.

ΗΠΑ – Project SEARCH

Το Project SEARCH είναι ένα πρόγραμμα επαγγελματικής μετάβασης που πραγματοποιείται μέσα σε πραγματικούς εργασιακούς χώρους. Οι νέοι με νοητικές και αναπτυξιακές αναπηρίες συμμετέχουν σε διαδοχικές περιόδους πρακτικής εκπαίδευσης, αποκτούν επαγγελματικές δεξιότητες και προετοιμάζονται για αμειβόμενη εργασία. Το πρόγραμμα βασίζεται στη συνεργασία επιχειρήσεων, εκπαιδευτικών φορέων και υπηρεσιών υποστήριξης.

Αυστραλία – Inclusive Employment Australia

Η Αυστραλία εφαρμόζει ένα εθνικό πρόγραμμα που υποστηρίζει τα άτομα με αναπηρία στην επαγγελματική προετοιμασία, στην αναζήτηση εργασίας και στη διατήρηση μιας θέσης απασχόλησης. Παράλληλα, παρέχει καθοδήγηση στις επιχειρήσεις για την προσαρμογή των εργασιακών συνθηκών και την υποστήριξη των εργαζομένων.

Ηνωμένο Βασίλειο – Supported Internships

Στο Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργούν προγράμματα υποστηριζόμενης πρακτικής άσκησης για νέους 16-24 ετών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και αναπηρίες. Οι νέοι εκπαιδεύονται μέσα σε πραγματικές επιχειρήσεις, με εξατομικευμένο πρόγραμμα και υποστήριξη από εξειδικευμένο εργασιακό σύμβουλο (Job Coach). Βασικός στόχος είναι η μετάβαση σε αμειβόμενη εργασία.

Ευρωπαϊκή Ένωση – Disability Employment Package

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί πολιτικές για την ενίσχυση της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία, την καταπολέμηση των διακρίσεων, την υποστήριξη των εργοδοτών και τη δημιουργία προσβάσιμων εργασιακών περιβαλλόντων.

Τα διεθνή αυτά παραδείγματα δείχνουν ότι η επαγγελματική ένταξη χρειάζεται οργανωμένη προετοιμασία, συνεργασία και συνεχή υποστήριξη. Η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει αυτές τις πρακτικές και να αναπτύξει αντίστοιχα μοντέλα, προσαρμοσμένα στις δικές της ανάγκες.

Μια πρόταση για την Ελλάδα

Με αφετηρία αυτές τις ανάγκες, γεννιέται η σκέψη δημιουργίας μιας Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (ΚοινΣΕπ), με προσανατολισμό την εκπαίδευση, την επαγγελματική προετοιμασία και την εργασιακή ένταξη ατόμων με αναπηρία.

Η πρόταση αφορά τη δημιουργία ενός οργανωμένου χώρου όπου νέοι και ενήλικες με αναπηρία θα μπορούν να αναπτύσσουν τις δεξιότητές τους, να συμμετέχουν σε βιωματικά εργαστήρια, να εκπαιδεύονται σε επαγγελματικά αντικείμενα και να προετοιμάζονται για τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας.

Παράλληλα, επιδιώκεται η δημιουργία ενός δικτύου συνεργασίας μεταξύ επαγγελματιών αποκατάστασης, εκπαιδευτικών φορέων, οικογενειών, κοινωνικών δομών, δήμων και επιχειρήσεων.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια πραγματική γέφυρα ανάμεσα στην εκπαίδευση και την εργασία, ώστε κανένας άνθρωπος να μη μένει χωρίς προοπτική μετά την ολοκλήρωση της σχολικής του πορείας.

Οι επιχειρήσεις αποτελούν μέρος της λύσης

Η εργασιακή ένταξη δεν είναι αποκλειστική ευθύνη των οικογενειών και των κοινωνικών δομών. Χρειάζεται να συμμετέχουν ενεργά και οι επιχειρήσεις.

Η συνεργασία μπορεί να ξεκινήσει με την καταγραφή των αναγκών κάθε επιχείρησης, την κατάλληλη προετοιμασία των υποψηφίων, την πρακτική εξάσκηση και την υποστήριξη μετά την πρόσληψη.

Δεν ζητάμε από τις επιχειρήσεις να προσλάβουν ανθρώπους από υποχρέωση ή οίκτο. Ζητάμε να αναγνωρίσουν τις δυνατότητές τους και να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την ισότιμη συμμετοχή τους.

Η συμπερίληψη δεν πρέπει να αποτελεί μια συμβολική κίνηση εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Πρέπει να μετατρέπεται σε πραγματική ευκαιρία απασχόλησης και επαγγελματικής εξέλιξης.

Η κοινωνική ένταξη είναι δικαίωμα, όχι φιλανθρωπία

Η πραγματική συμπερίληψη δεν αποδεικνύεται με εκδηλώσεις και επετειακές αναφορές. Αποδεικνύεται όταν ένας νέος άνθρωπος αποκτά πρόσβαση στην εκπαίδευση, αναπτύσσει δεξιότητες, βρίσκει εργασία, αμείβεται για την προσφορά του και αισθάνεται ότι ανήκει πραγματικά σε μια ομάδα.

Οι οικογένειες χρειάζονται προοπτική για το μέλλον των παιδιών τους. Οι νέοι με αναπηρία χρειάζονται ευκαιρίες, επιλογές και τη δυνατότητα να διαμορφώσουν τη δική τους ενήλικη ζωή.

Η κοινωνία οφείλει να περάσει από τη θεωρία στην πράξη.

Η εργοθεραπεία, η ειδική αγωγή, η ψυχολογική υποστήριξη και η επαγγελματική συμβουλευτική μπορούν να συνεργαστούν σε εξατομικευμένα προγράμματα, με επίκεντρο τον ίδιο τον άνθρωπο.

Δεν ζητάμε απλώς να ανοίξουν οι πόρτες των επιχειρήσεων για τα άτομα με αναπηρία. Ζητάμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μπορούν να περάσουν αυτές τις πόρτες, να εργαστούν, να εξελιχθούν και να παραμείνουν εκεί με αξιοπρέπεια.

Γιατί η εκπαίδευση ανοίγει τον δρόμο. Η εργασία δίνει προοπτική. Και η κοινωνία οφείλει να εξασφαλίσει ότι αυτός ο δρόμος θα είναι ανοιχτός για όλους.

Πηγές – Διεθνή παραδείγματα και βιβλιογραφία

1. Eurostat (2025). Employment gaps for women and people with disabilities.

https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250527-1

2. Project SEARCH. Transition-to-Work Program – Our Model.

https://www.projectsearch.us/our-model

3. Australian Government – Department of Social Services. Inclusive Employment Australia.

https://www.dss.gov.au/inclusive-employment-australia

4. UK Department for Education. Supported Internships for Young People with Learning Difficulties.

https://www.gov.uk/government/publications/supported-internships-for-young-people-with-learning-difficulties

5. European Commission. Disability Employment Package.

https://employment-social-affairs.ec.europa.eu/policies-and-activities/eu-employment-policies/disability-employment-package_en

6. United Nations (2006). Convention on the Rights of Persons with Disabilities, Articles 24 and 27.

https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-persons-disabilities

*Η Άννα Δρίβα είναι εργοθεραπεύτρια  με 20 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας στον χώρο της αναπηρίας και της αποκατάστασης. Έχει εργαστεί με παιδιά με εγκεφαλική παράλυση και ενήλικες με νευρολογικές παθήσεις. Το επαγγελματικό της ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ανάπτυξη της αυτονομίας, την κοινωνική συμμετοχή και την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση και την εργασία.

Πηγή: www.ethnos.gr

 

Συνταξιούχοι: Ποιοι θα λάβουν και ποιοι όχι το επίδομα των 400 ευρώ

Συνταξιούχοι: Ποιοι θα λάβουν και ποιοι όχι το επίδομα των 400 ευρώ

Τεράστια αδικία χαρακτηρίζει το Δίκτυο Συνταξιούχων τον αποκλεισμό περίπου 350.000 συνταξιούχων

Κώστας Παπαδής

Την τελευταία εβδομάδα του Νοεμβρίου θα καταβληθεί σε 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και δικαιούχους του επιδόματος ανασφάλιστων υπερηλίκων η ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ.

Η φετινή καταβολή συνοδεύεται από σημαντική αλλαγή, καθώς καταργούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ίσχυαν για τους συνταξιούχους. Έτσι, διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων, καθώς η ενίσχυση δεν θα εξαρτάται πλέον από το ύψος του εισοδήματος ή την αξία της ακίνητης περιουσίας.

Ωστόσο σκληρή κριτική στην κυβέρνηση ασκεί το ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων μιλώντας για «τεράστια αδικία», καθώς από την κυβερνητική απόφαση εξαιρούνται «350.000 συνταξιούχοι που δεν θα λάβουν ούτε ένα ευρώ».

Ας δούμε όμως ποιοι θα πάρουν το νέο – διευρυμένο – επίδομα και ποιοι όχι.

Μπορεί το εισοδηματικό κριτήριο για τη λήψη του επιδόματος να καταργήθηκε, αλλά για τους συνταξιούχους διατηρείται το ηλικιακό κριτήριο.

Συγκεκριμένα, δικαιούχοι είναι όσοι έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους, εφόσον λαμβάνουν σύνταξη γήρατος και το 60ό έτος εφόσον λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας.

Βασική προϋπόθεση είναι τα συγκεκριμένα ηλικιακά όρια να έχουν συμπληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους. Αυτό σημαίνει ότι για την πληρωμή του Νοεμβρίου 2026 θα πρέπει οι συνταξιούχοι γήρατος να έχουν κλείσει το 65ο έτος και οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας το 60ο έτος έως τον Δεκέμβριο του 2025.

Αντίστοιχα, όσοι συμπληρώσουν το 65ο ή το 60ό έτος μέσα στο 2026 θα ενταχθούν στους δικαιούχους της ενίσχυσης τον Νοέμβριο του 2027.

Χωρίς ηλικιακούς περιορισμούς θα καταβληθεί το ποσόν των 400 ευρώ στους υπόλοιπους δικαιούχους, δηλαδή στα άτομα με αναπηρία και στους ανασφάλιστους υπερήλικους που λαμβάνουν το αντίστοιχο επίδομα από τον ΟΠΕΚΑ.

Έτσι, για εκατομμύρια δικαιούχους το τελευταίο δίμηνο του 2026 περιλαμβάνει δύο διαφορετικές παρεμβάσεις οικονομικής ενίσχυσης: την ετήσια καταβολή των 400 ευρώ τον Νοέμβριο και τις νέες αυξήσεις στις συντάξεις από τον Ιανουάριο του 2027 (καταβολή τον Δεκέμβριο του 2026), το τελικό ύψος των οποίων θα εξαρτηθεί από τον πληθωρισμό και τις αποφάσεις του οικονομικού επιτελείου.

Ποιοι δεν θα πάρουν

Σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ) υπάρχει πρόδηλη ηλικιακή αδικία καθώς όσοι είναι άνω των 65 ετών (στις 31/12/2025), δικαιούνται την οικονομική ενίσχυση, ενώ οι υπόλοιποι που βγήκαν στη σύνταξη νωρίτερα (πχ στα 62 έτη) με διατάξεις της επίσημης ελληνικής νομοθεσίας, θα πρέπει να περιμένουν έως το 65ο έτος της ηλικίας τους, για να ενταχθούν στην σχετική οικονομική ενίσχυση.

Επίσης, εξαιρούνται τα αμφιτεροπλεύρως ορφανά, δηλαδή τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς. Ενώ εκτός επιδόματος θα μείνουν και οι συνταξιούχοι χηρείας και αναπηρίας που είναι μικρότεροι των 60 ετών.

Το ΕΝΔΙΣΥ ζητά να «διορθωθούν οι αδικίες» έστω και την τελευταία στιγμή και επισημαίνει ότι εξακολουθεί να διεκδικεί την επαναφορά της 13ης και 14ης σύνταξης.

Πηγή: www.ot.gr

 

Ρακοβαλής: «Χρόνια στην αναμονή για προσωπικό βοηθό – Πού βρίσκεται η στήριξη των ατόμων με αναπηρία;»

Ρακοβαλής: «Χρόνια στην αναμονή για προσωπικό βοηθό – Πού βρίσκεται η στήριξη των ατόμων με αναπηρία;»

Σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός» θέτει ο βουλευτής Επικρατείας της ΝΙΚΗΣ, φέρνοντας στη Βουλή καταγγελία για πολυετή αναμονή ατόμων με βαριά αναπηρία, αδιευκρίνιστες διαφορές στα στοιχεία των ωφελουμένων και εμπόδια στην πρόσβαση στην αναγκαία καθημερινή υποστήριξη

Εκατοντάδες θετικές αποφάσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη καταγεγραμμένη παροχή υπηρεσιών, σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται σε επιστολή πολίτη την οποία κατέθεσε στη Βουλή ο Αθανάσιος Ρακοβαλής, βουλευτής Επικρατείας της ΝΙΚΗΣ, ζητώντας από την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, να δώσει συγκεκριμένες εξηγήσεις.

Η κοινοβουλευτική Αναφορά, που κατατέθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2026, αναδεικνύει σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση των εγκρίσεων, την καθυστέρηση αξιολόγησης επιλέξιμων ατόμων και τις πραγματικές δυνατότητες πρόσβασης στην υπηρεσία, η οποία θεσπίστηκε για την ενίσχυση της αυτονομίας και της ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία.

Σύμφωνα με την καταγραφή της επίσημης πλατφόρμας στις 24 Ιουλίου 2026, είχαν εκδοθεί 2.576 θετικές αποφάσεις, ενώ 1.824 πρόσωπα εμφανίζονταν να έχουν λάβει υπηρεσίες προσωπικού βοηθού. Η αριθμητική διαφορά των 752 περιπτώσεων αποτελεί το βασικό αντικείμενο της παρέμβασης, με τον βουλευτή να ζητεί αναλυτική αποτύπωση των αιτιών και της πραγματικής κατάστασης κάθε κατηγορίας ωφελουμένων.

Ο Αθανάσιος Ρακοβαλής ζητεί να διευκρινιστεί πόσοι από αυτούς τους ανθρώπους αδυνατούσαν να βρουν διαθέσιμο βοηθό, πόσοι διέκοψαν τη συνεργασία τους, πόσοι ανέβαλαν την ενεργοποίηση της υπηρεσίας και ποιες ενέργειες έγιναν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Ακόμη σοβαρότερο είναι το ζήτημα όσων κρίθηκαν επιλέξιμοι και παρέμειναν επί χρόνια χωρίς να αξιολογηθούν οι εξατομικευμένες ανάγκες τους. Στην επιστολή επισημαίνεται ότι, κατά το 2025, πραγματοποιήθηκαν πρόσθετες επιλογές 580 ωφελουμένων, ενώ άλλοι υποψήφιοι εξακολουθούσαν να περιμένουν την αξιολόγησή τους από προηγούμενες διαδικασίες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του συντάκτη της επιστολής, ανθρώπου με πιστοποιημένη αναπηρία 81% εφ’ όρου ζωής, ο οποίος αναφέρει ότι είχε υποβάλει αίτηση από τον Μάιο του 2023 και παρέμεινε περίπου τριάμισι χρόνια χωρίς να αξιολογηθούν οι ανάγκες του. Παρότι τον Αύγουστο του 2026 κρίθηκε εκ νέου επιλέξιμος, καταγγέλλει ότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναμονή για την ουσιαστική πρόσβασή του στην υπηρεσία.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν άτομα με αναπηρία σε απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές, όπου η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσωπικών βοηθών, το κόστος μετακίνησης και οι δυσκολίες εξεύρεσης κατάλληλου προσωπικού μπορούν να καταστήσουν την εγκεκριμένη υποστήριξη πρακτικά απρόσιτη.

Η παρέμβαση αποκτά πρόσθετη σημασία μετά τη μονιμοποίηση του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» και την επέκτασή του σε εθνικό επίπεδο. Ο βουλευτής ζητεί να αποσαφηνιστεί ποια μεταβατική προστασία προβλέπεται για τους παλαιότερους επιλέξιμους, πώς θα αντιμετωπιστούν οι εκκρεμότητες και εάν οι νέες αιτήσεις επηρεάζουν τον χρόνο πρόσβασης όσων περιμένουν ήδη από το πιλοτικό πρόγραμμα.

Με την Αναφορά του, ο Αθανάσιος Ρακοβαλής απαιτεί πλήρη απολογισμό για τις 752 περιπτώσεις, τις πρόσθετες επιλογές ωφελουμένων, τις εκκρεμείς αξιολογήσεις και τα διοικητικά κριτήρια που εφαρμόστηκαν, καθώς και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την πρόσβαση των δικαιούχων στην υπηρεσία.

Ζητεί επίσης να εξεταστούν οι ηλικιακοί περιορισμοί, οι δυσκολίες εξεύρεσης προσωπικών βοηθών και η αντιμετώπιση των ανθρώπων που έχουν παραμείνει επί χρόνια χωρίς την αναγκαία υποστήριξη, ώστε να αποσαφηνιστεί πώς θα εξασφαλιστεί η ουσιαστική εφαρμογή του προγράμματος σε ολόκληρη τη χώρα.

Πηγή: https://nikh.gr

 

Δώρα Πασχαλίδου στο Κ: «Κρατούσα τη σημαία από το κοντάρι και δάκρυζα»

Δώρα Πασχαλίδου στο Κ: «Κρατούσα τη σημαία από το κοντάρι και δάκρυζα»

Η τυφλή πρωταθλήτρια του τζούντο και σημαιοφόρος της Παραολυμπιακής ομάδας, λίγο αφότου επέστρεψε με ένα ακόμα μετάλλιο από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Γεωργίας, μίλησε στο «Κ» για το πώς είναι να σπουδάζει, να αθλείται, να ζει την κάθε μέρα στην Ελλάδα ένας άνθρωπος με αναπηρία

Γιώργος Ψωμιάδης

Η μέρα της ξεκινά λίγο πριν από τις έξι το πρωί. Πηγαίνει στο γυμναστήριο, έπειτα βγάζει βόλτα τον Τζόι, τον σκύλο-οδηγό της, και μετά ξεκινάει δουλειά στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπου εδώ και έναν μήνα εργάζεται ως πρέσβειρα στον τομέα του αθλητισμού και της αναπηρίας. Μόλις σχολάσει, πηγαίνει για ασκήσεις με βάρη και, τέλος, για προπόνηση, που κρατάει μέχρι αργά το βράδυ. Γύρω στις δώδεκα και μισή τη νύχτα, η Δώρα Πασχαλίδου επιστρέφει στο σπίτι της. Αυτή είναι η καθημερινότητα της τυφλής τζουντόκα που κράτησε τη σημαία της Ελλάδας στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού και πρόσφατα κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Γεωργίας. Για τη διοργάνωση αυτή προετοιμαζόταν έναν ολόκληρο χρόνο. Την ημέρα των αγώνων, όμως, ξύπνησε άρρωστη. Ήταν, όπως μας εξηγεί, ένα από τα πιο δύσκολα μετάλλια της ζωής της. «Εκεί που βρίσκεσαι στην κορυφή, μπορεί να γκρεμιστείς και να πέσεις πολύ εύκολα, όπως μπορεί να συμβεί και το αντίθετο. Αυτά συμβαίνουν στον πρωταθλητισμό», λέει. Παρά τον υψηλό πυρετό και την εξάντληση, έχοντας στο πλευρό της τον προπονητή της, Θεόκλητο (Κλήμη) Παπαχρήστο, ο οποίος έχει επίσης απώλεια όρασης και τη συνοδεύει στην πορεία της εδώ και χρόνια, κατάφερε να ανέβει στο τρίτο σκαλί του βάθρου. Ήταν μία ακόμη επιτυχία που βασίστηκε στον κόπο και στη σκληρή δουλειά. Η απώλεια της όρασής της οφείλεται σε ιατρικό λάθος κατά τον τοκετό. Από τα 17 της χρόνια, όταν ξεκίνησε το τζούντο, χωρίς να φαντάζεται τότε πού θα μπορούσε να την οδηγήσει, η 29χρονη σήμερα πρωταθλήτρια υπηρετεί με πειθαρχία και αφοσίωση τον στόχο της και μας κάνει περήφανους σε κάθε της αγωνιστικό ραντεβού.

Πώς ήρθες σε επαφή με το τζούντο;

Εντελώς τυχαία. Γνώρισα τον δάσκαλό μου, Θεόκλητο Παπαχρήστο, όταν εκείνος ήταν ακόμα στον πρωταθλητισμό και του ζήτησα να μου δώσει μια πολύ γενική εικόνα. Είναι ένα πολύ δυνατό άθλημα, που δεν σε κάνει να χτυπάς και να πονάς με τον τρόπο που συμβαίνει σε άλλα. Όταν λίγο αργότερα εκείνος αποφάσισε να ασχοληθεί με την προπονητική, του είπα κάπως αυθόρμητα ότι θα είμαι η πρώτη του μαθήτρια. Έναν μήνα μετά, πήγα στα στρώματα και ξεκινήσαμε την πορεία μας. Ήμουν 17 χρονών. Αρχίσαμε να δουλεύουμε. Δεν ήξερα τι σημαίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες ούτε τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα. Ήξερα απλώς ότι, επειδή αυτός ο άνθρωπος πίστεψε πολύ σε εμένα, ενώ εγώ δεν το είχα φανταστεί καθόλου, ήθελα τελικά να το ζήσω.

Πες μου για τη σχέση που έχεις με τον προπονητή σου. Η περίπτωσή σας είναι ξεχωριστή.

Είμαστε η μοναδική περίπτωση τυφλού προπονητή και τυφλής αθλήτριας, τουλάχιστον στις επίσημες διοργανώσεις παγκόσμιου, ευρωπαϊκού και παραολυμπιακού επιπέδου. Αυτός ο άνθρωπος είναι ευλογία και δώρο στη ζωή μου. Με πήρε από το μηδέν και με έφτασε στην κορυφή. Συνεργαζόμαστε καθημερινά στο γυμναστήριο και στο τηλέφωνο. Προφανώς έχουμε αναπτύξει και μια πολύ καλή ανθρώπινη σχέση. Ήταν ο μόνος που πίστεψε σε εμένα, ενώ δεν είχα ιδιαίτερη αθλητική εμπειρία. Υπήρχαν άνθρωποι που τον ρωτούσαν: «Την αναλαμβάνεις; Πώς θα φτάσει ψηλά; Πού θα πάει;». Με έκανε πιο δυναμική. Όταν ήμουν μικρότερη, ήμουν ένας άνθρωπος που δεν απαντούσε. Ήμουν πιο σιωπηλή. Άλλαξα. Εκείνος υπήρξε πρωταθλητής για 25 χρόνια και εκπροσώπησε επάξια την Ελλάδα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα που έχει φέρει ως προπονητής είναι ιστορικά και πολύ σημαντικά για τη χώρα: φέραμε το χάλκινο μετάλλιο στους Παραολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι, το χρυσό στο Γκραν Πρι στο Καζακστάν, τα ευρωπαϊκά χρυσά μετάλλια και πληθώρα ασημένιων και χάλκινων μεταλλίων.

Ποιες είναι οι δυσκολίες που χρειάστηκε να ξεπεράσεις σε μια τέτοια πορεία;

Αν σκεφτούμε ότι ένας άνθρωπος είναι πολυεπίπεδος και όχι μόνο πρωταθλητής, δεν υπάρχει καθόλου προσωπικός χρόνος μέσα στη μέρα από ένα σημείο και μετά. Χρειάζεται απόλυτη πειθαρχία και οργάνωση για να μπορέσεις να τα προλάβεις όλα. Πρέπει να διαχειριστείς και την κούραση. Υπάρχει πάρα πολλή δουλειά και τεράστιος ανταγωνισμός στο εξωτερικό. Επειδή το άθλημα δεν είναι γνωστό στην Ελλάδα, δεν αντιμετωπίζεται ισότιμα με άλλα αθλήματα. Δεν έχουμε το αντίστοιχο επίπεδο με το εξωτερικό. Η συναθλήτριά μου από τη Βραζιλία, με την οποία βρισκόμαστε πάντα μαζί στον τελικό και την οποία έχουμε κερδίσει μία φορά, προπονείται καθημερινά με πάρα πολύ κόσμο. Αμείβεται, όπως μου είπε η ίδια, με πολλά χρήματα τον μήνα και έχει συγκεκριμένους αντιπάλους, κομμένους και ραμμένους στα μέτρα της. Αυτό δεν συμβαίνει σε εμάς.

Τι θα άλλαζες στο πώς λειτουργούν τα πράγματα;

Θα ήθελα, και θα ήταν απαραίτητο, τα πριμ των αθλητών να καταβάλλονται στην ώρα τους· αφού τελειώσουν οι αγώνες, να παίρνουμε το μετάλλιο και αυτά. Τα πριμ είναι ο τρόπος με τον οποίο αμείβεται ένας αθλητής. Και τώρα τι μας λένε; «Πάρε το μετάλλιο εσύ και μετά από πέντε χρόνια θα πάρεις τα πριμ». Και πώς θα ζει ο αθλητής κατά τη διάρκεια αυτών των πέντε ετών; Λογικά θα δανείζεται, θα δυσκολεύεται και όταν πάρει τα πριμ, θα πάνε όλα στην αποπληρωμή των χρεών του. Δεύτερον, θα ήθελα να υπάρχει απόλυτη εξίσωση των αρτιμελών αθλητών τουλάχιστον με όσους έχουμε αισθητηριακές αναπηρίες. Το λέω αυτό γιατί δεν γνωρίζω και δεν έχω εικόνα για τις νοητικές αναπηρίες κ.λπ. Το τζούντο που κάνω είναι το τζούντο των βλεπόντων. Υπάρχει μία και μόνο διαφορά ανάμεσα στους βλέποντες και τους μη βλέποντες: εμείς ξεκινάμε με το πιάσιμο, τη λεγόμενη κουμικάτα. Πιανόμαστε από το πέτο και το μανίκι του αντιπάλου. Η προπόνησή μου στην Ελλάδα ήταν πάντοτε με βλέποντες. Το τζούντο είναι φτιαγμένο έτσι ώστε να μπορούν να αγωνιστούν εξίσου ένας αρτιμελής και ένας άνθρωπος με πρόβλημα όρασης. Το γεγονός ότι σήμερα βρισκόμαστε στην κορυφή του κόσμου συνδέεται και με το ότι αγωνίζομαι πάντα με βλέποντες, κάτι που μου δίνει διαφορετικά ερεθίσματα. Είναι δύσκολο να προλάβεις το βλέμμα του αντιπάλου. Χρειάζεται γρήγορη αντίληψη. Ενεργοποιούνται ένα σωρό αντανακλαστικά, ώστε να προλάβεις το βλέμμα, να προβλέψεις την κίνηση, να αμυνθείς. Με τις εγκαταστάσεις δεν έχουμε θέμα, γιατί χώροι με στρώματα υπάρχουν στους συλλόγους. Παρ’ όλα αυτά, θα ήταν καλή ιδέα να υπάρχουν συγκεκριμένα γυμναστήρια για όλους τους πρωταθλητές, χωρίς διακρίσεις. Το κομμάτι της προβολής θα ήταν επίσης πολύ σημαντικό, γιατί φέρνει χορηγούς.

Πιστεύεις ότι τους αθλητές τούς θυμόμαστε μόνο όταν διακρίνονται;

Είναι μια φράση που χρησιμοποιούμε συχνά εμείς οι αθλητές: «Τα φώτα σβήνουν και ξεκινάμε πάλι στο σκοτάδι, μέχρι να έρθουν ξανά τα φώτα». Είναι ένας αέναος κύκλος, έτσι κι αλλιώς. Το δικό μας φως, ακόμη κι όταν πέφτουν πάνω μας τα φώτα της δημοσιότητας, είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο που πέφτει στους υπόλοιπους αθλητές. Αυτό με ενοχλεί πάρα πολύ, όχι τόσο από άποψη φιλοδοξίας, όσο επειδή ο κόπος που καταβάλλω καθημερινά στην προπόνηση, στα γυμναστήρια και σε όλη μου τη ζωή γι’ αυτό που κάνω είναι, πιστέψτε με, αν όχι μεγαλύτερος, σίγουρα ίσος με τον κόπο των υπόλοιπων αθλητών.

Στους Παραολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι ήσουν σημαιοφόρος. Πώς το έζησες;

Όταν μπήκαμε στο στάδιο, αντιλήφθηκα τον κόσμο, τη μεγάλη ευθύνη και τη συγκίνηση του να εκπροσωπώ την Ελλάδα, το πού και ανάμεσα σε ποιους βρισκόμουν. Ήταν κάτι που ονειρευόμουν σε όλη μου τη ζωή. Έρχεται κάποια στιγμή στην πορεία ενός αθλητή που κοιμάται και ξυπνάει με το όνειρο να κρατήσει τη σημαία στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Κρατούσα τη σημαία από το κοντάρι και δάκρυζα.

Πόσο δύσκολη είναι η μετακίνηση σε μια χώρα που δεν είναι ιδιαίτερα φιλική προς τα άτομα με προβλήματα όρασης;

Η μετακίνηση είναι ένα δύσκολο θέμα. Για μένα, όμως, όχι τόσο, αφού πλέον έχω τον σκύλο-οδηγό μου, τον Τζόι, χάρη στον οποίο έχει αλλάξει εντελώς η καθημερινότητά μου. Δεν έχει καμία σχέση με πριν. Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί την κατάσταση που επικρατεί στην πόλη. Απλώς με τον σκύλο, επειδή βλέπει και έχει εκπαιδευτεί να με καθοδηγεί, δεν είμαι υποχρεωμένη να αντιμετωπίζω τις μετακινήσεις όπως παλαιότερα χρησιμοποιώντας το λευκό μπαστούνι. Έχω βελτιώσει τρία πολύ σημαντικά πράγματα: την ταχύτητα, την άνεση και την ασφάλεια. Από εκεί και πέρα, η μεγαλύτερη δυσκολία μου είναι η αντιμετώπιση από ορισμένους ανθρώπους. Αυτό δεν έχει να κάνει απαραιτήτως με τον χαρακτήρα τους, αλλά με την άγνοια και την κουλτούρα που έχουμε σχετικά με την αναπηρία. Επειδή δεν βλέπω, κάποιοι σχολιάζουν σαν να μην ακούω. Λένε: «Αχ, τι κρίμα». Από εκεί και πέρα, δεν νομίζω ότι είναι αποτελεσματικό να θίξουμε ζητήματα όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς κ.λπ., γιατί δυστυχώς δεν μπορώ να τα διορθώσω εγώ. Ούτε θεωρώ ότι θα αλλάξει κάτι απλώς και μόνο επειδή θα ακουστούν ξανά.

«Έρχεται κάποια στιγμή στην πορεία ενός αθλητή που κοιμάται και ξυπνάει με το όνειρο να κρατήσει τη σημαία στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Κρατούσα τη σημαία από το κοντάρι και δάκρυζα».

Πήγες σε σχολείο βλεπόντων;

Ναι, και πέρασα πολύ ωραία σχολικά χρόνια, από την άποψη του γνωστικού κομματιού. Στο γυμνάσιο και στο λύκειο υπήρχαν καθηγητές που αναλάμβαναν τμήματα ένταξης. Δεν τα προτιμώ ιδιαίτερα στη ζωή μου, ωστόσο στα μαθήματα όπου έπρεπε να γράφουμε πολύ, να παρακολουθούμε τον πίνακα και να κρατάμε σημειώσεις, δεν μπορούσα να παραμείνω στην τάξη χωρίς να έχω τη δυνατότητα να γράφω όσα χρειαζόμουν. Υπήρχε ένας εκπαιδευμένος καθηγητής, ο οποίος γνώριζε επιπλέον τη γραφή Μπράιγ. Η ύλη ήταν αντίστοιχη και στο τέλος εξεταζόμασταν μαζί με όλους τους μαθητές. Το γραπτό και ο πίνακας αποτελούσαν ουσιαστικά τις πρακτικές δυσκολίες. Έχει μεγάλη σημασία να βρεθείς σε ένα σχολικό περιβάλλον με ευέλικτους καθηγητές. Εκτιμώ πολύ το ότι οι καθηγητές μου δεν μου χάρισαν ποτέ ούτε έναν βαθμό. Παράλληλα, δεν με δυσκόλεψαν ποτέ σε τίποτα, ήταν πάντα εκεί για να με βοηθήσουν. Οι καθηγητές δεν πρέπει να χαρίζουν βαθμούς ή να διευκολύνουν τον μαθητή μειώνοντας την ύλη ή να τον αφήσουν να πιστέψει ότι, επειδή δεν βλέπει, δικαιούται τα πάντα χωρίς προσπάθεια. Αυτό που χρειάζεται είναι να υπάρχουν πρακτικές διευκολύνσεις, να σου δοθεί η δυνατότητα να εξεταστείς προφορικά, αν το χρειάζεσαι, ή να γράψεις στον υπολογιστή, ώστε να μπορεί ο καθηγητής να αξιολογήσει τις γνώσεις σου, εφόσον δεν μπορείς να γράψεις με στιλό.

Ακολούθησες σπουδές μετά το λύκειο;

Πέρασα στη Νομική του Αριστοτελείου. Εκεί βρήκα ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον, ήταν πολύ υψηλό το μορφωτικό επίπεδο, αλλά αρκετά πίσω το κομμάτι της προσαρμοστικότητας. Υπήρχαν εξαιρετικοί καθηγητές, αλλά υπήρχαν και εκείνοι που δεν έμπαιναν στη διαδικασία να ασχοληθούν με το πώς θα μπορούσα να εξελιχθώ. Δεν γνώριζαν τι έπρεπε να κάνουν. Τα συστήματα του ΑΠΘ όσον αφορά την προσβασιμότητα ήταν αρκετά απαρχαιωμένα. Σκέψου ότι το πρώτο εξάμηνο δεν είχα υλικό για να διαβάσω και γι’ αυτό δεν μπόρεσα να δώσω την πρώτη εξεταστική μου. Τα βιβλία προστατεύονταν από πνευματικά δικαιώματα και δεν μπορούσα να τα έχω σε ηλεκτρονική μορφή. Η μετατροπή τους σε Μπράιγ δεν ήταν εύκολη, γιατί ο όγκος ήταν τεράστιος. Μια άλλη δυσκολία ήταν ότι οι κώδικες αλλάζουν συνεχώς, επειδή οι νόμοι τροποποιούνται, προστίθενται ή καταργούνται. Δεν μπορείς να τυπώσεις κάτι σε Μπράιγ και όταν αλλάξει ένας ή δύο νόμοι, να τους αλλάζεις. Ο κώδικας είναι πολύ βασικό στοιχείο για να μπορέσεις να κινηθείς στη Νομική. Υπήρχαν όμως και καθηγητές που είχαν πολύ καλό τρόπο διδασκαλίας. Ένας επαναλάμβανε τρεις φορές ό,τι έγραφε στον πίνακα. Σίγουρα θεωρώ ότι υπάρχουν επιστήμες που είναι πιο εύκολες από άλλες ως προς την προσβασιμότητα. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζει κάποιος που έχει πρόβλημα όρασης ότι δεν μπορεί να κάνει τα πάντα, όπως συμβαίνει για άλλους λόγους και με τους βλέποντες. Ζούμε σε μια εποχή που προσπαθούμε να πετύχουμε τη συμπερίληψη, αλλά κάποιες φορές λέμε και μερικές χαζομάρες. Ακούμε ότι μπορείς να κάνεις τα πάντα, αρκεί να το θέλεις. Αν θέλεις, έλα να σε χειρουργήσω. Νομίζω ότι γελάει ο κόσμος. Υπάρχουν πρακτικά πράγματα που δεν μπορούν να γίνουν. Είναι καλό να τα αναγνωρίζουμε και να προσανατολιζόμαστε σε αυτά που πραγματικά μπορούμε να κάνουμε, δίνοντας τον καλύτερό μας εαυτό.

Ένας γονιός μπορεί να διστάζει να δώσει ελευθερίες σε ένα παιδί που μεγαλώνει με αναπηρία όρασης. Τι μήνυμα θα ήθελες να του δώσεις;

Πρώτον, να αναγνωρίσει ότι το παιδί του έχει αναπηρία όρασης. Δεύτερον, να μην αλλάξει τη συμπεριφορά του απέναντι στο παιδί για κανέναν λόγο εξαιτίας αυτού. Τρίτον, να μεγαλώσει το παιδί του όπως θα μεγάλωνε ένα άλλο παιδί που δεν έχει πρόβλημα όρασης. Φυσικά, πρέπει να κατανοεί τις δυσκολίες που υπάρχουν. Δεν μιλάω γι’ αυτές, αλλά για τη γενικότερη συμπεριφορά. Βλέπω γονείς που έχουν παιδιά με προβλήματα όρασης και είναι πιο ανεκτικοί σε ορισμένα πράγματα. Αυτό δεν θα έπρεπε να συμβαίνει. Επίσης, δεν πρέπει να φοβάται. Ό,τι θα μπορούσε να πάθει ένα παιδί που βλέπει, μπορεί να το πάθει και ένα παιδί που δεν βλέπει. Και ό,τι μπορεί να προληφθεί, μπορεί να προληφθεί και για το παιδί με αναπηρία όρασης, μέσα από την κουβέντα και τη συζήτηση. Σε καμία περίπτωση, πάντως, δεν πρέπει να φοβάται να αφήσει το παιδί να δοκιμάσει πράγματα.

Πηγή:  www.kathimerini.gr