Το βλέμμα που εξευτελίζει: περί αναπηρίας, εξουσίας και ηθικής ευθύνης. Ioanna-Maria Gertsou

Το βλέμμα που εξευτελίζει: περί αναπηρίας, εξουσίας και ηθικής ευθύνης. 

Ioanna-Maria Gertsou

???????

 Η περίπτωση χλευασμού διαπόμπευσης στα social τυφλού εκπαιδευτικού σε γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης. 

Διάβασα την είδηση για τον τυφλό καθηγητή μουσικής στη Θεσσαλονίκη, τον οποίο μαθητές φέρονται να χλεύασαν, να βιντεοσκόπησαν και να διαπόμπευσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι δεν μπορούσε να δει όσα συνέβαιναν μέσα στην αίθουσα. Διασταύρωσα την είδηση και γνωρίζω τον καθηγητή (link στα σχόλια). 

Ο Emmanuel Levinas θεμελίωσε την ηθική στη συνάντηση με το πρόσωπο του Άλλου. Όχι στο πρόσωπο ως οπτικό ερέθισμα, αλλά ως παρουσία που μας καλεί σε ευθύνη. Ο Άλλος δεν υπάρχει για να τον χρησιμοποιούμε, να τον αξιολογούμε ή να τον μετατρέπουμε σε αντικείμενο της δικής μας διασκέδασης.

Αναρωτιέμαι, λοιπόν, τι συμβαίνει όταν ο Άλλος παύει να αναγνωρίζεται ως υποκείμενο και μετατρέπεται σε θέαμα.

Όταν η αδυναμία του να αντιληφθεί μια χειρονομία γίνεται αφορμή για χλευασμό. Όταν η αναπηρία του γίνεται ευκαιρία επίδειξης ισχύος. Όταν η ταπείνωσή του καταγράφεται σε βίντεο και προσφέρεται προς δημόσια κατανάλωση.

Στην κοινωνική ψυχολογία, ο Albert Bandura περιέγραψε τον μηχανισμό της ηθικής αποδέσμευσης (moral disengagement): τη διαδικασία μέσα από την οποία ο άνθρωπος μπορεί να προβαίνει σε επιβλαβείς πράξεις αναστέλλοντας τους εσωτερικούς μηχανισμούς ηθικής αυτορρύθμισης. Η ευθύνη διαχέεται στην ομάδα, η βλάβη υποτιμάται, η πράξη βαφτίζεται αστείο και ο άνθρωπος που υφίσταται την ταπείνωση υποβιβάζεται σε αντικείμενο.

«Πλάκα κάναμε». Πόση βία μπορεί να χωρέσει μέσα σε αυτές τις δύο λέξεις; Και πόσο εύκολα η συλλογική συμμετοχή μετατρέπεται σε συλλογική απενοχοποίηση;

Δεν γνωρίζω τα συγκεκριμένα παιδιά ούτε προτίθεμαι να τα ψυχολογήσω από ένα δημοσίευμα. Γνωρίζω, όμως, ότι η εφηβεία δεν αποτελεί ηθικό άλλοθι. Η αναπτυξιακή ανωριμότητα μπορεί να εξηγήσει πλευρές μιας συμπεριφοράς. Δεν μπορεί να καταργήσει την ανάγκη ανάληψης ευθύνης.

Και ας μη μιλήσουμε επιφανειακά για «έλλειψη ενσυναίσθησης». Το ζήτημα είναι βαθύτερο. Δεν αρκεί να μπορεί κανείς να αντιληφθεί ότι ο άλλος υποφέρει. Χρειάζεται να αναγνωρίζει ότι η οδύνη του άλλου θέτει όρια στη δική του συμπεριφορά. Η ενσυναίσθηση χωρίς ηθική ευθύνη μπορεί να παραμείνει μια απλή ικανότητα κατανόησης. Δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση σεβασμού.

Υπάρχει, όμως, και μια δεύτερη διάσταση που θεωρώ εξίσου ανησυχητική. Στο δημοσίευμα διαβάζουμε ότι αναδεικνύεται η ανάγκη για βοηθητικό προσωπικό, ώστε οι εκπαιδευτικοί με αναπηρία να μπορούν να ασκούν τα καθήκοντά τους. Ασφαλώς και απαιτούνται προσβασιμότητα, προσαρμογές και θεσμική υποστήριξη.

Αλλά προσέξτε τη μετατόπιση! Ένας εκπαιδευτικός υφίσταται εξευτελιστική συμπεριφορά λόγω της αναπηρίας του και η συζήτηση κινδυνεύει να μεταφερθεί στην ανάγκη επιτήρησης ή υποστήριξης του ίδιου. Αντί να αναρωτηθούμε γιατί κάποιοι μαθητές θεωρούν αποδεκτό να εξευτελίζουν έναν άνθρωπο, αναρωτιόμαστε ποιος θα βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο αυτόν για να μην τον εξευτελίζουν.

Αυτό είναι μια χαρακτηριστική έκφραση του αρτιμελισμού (ableism): η τάση να εντοπίζεται το πρόβλημα πρωτίστως στο ανάπηρο σώμα και όχι στις κοινωνικές σχέσεις, στις προκαταλήψεις και στις πρακτικές αποκλεισμού. Ο τυφλός εκπαιδευτικός δεν είναι ένας ελλειμματικός βλέπων εκπαιδευτικός. Είναι ένας επαρκής εκπαιδευτικός που δεν βλέπει. Η επιστημονική του επάρκεια δεν μετριέται σε βαθμούς οπτικής οξύτητας. Η παιδαγωγική του ταυτότητα δεν εξαρτάται από την ικανότητά του να επιτηρεί οπτικά κάθε κίνηση μέσα στην τάξη. Και η αξιοπρέπειά του δεν μπορεί να τελεί υπό την προϋπόθεση της παρουσίας κάποιου βλέποντος.

Διάβασα, επίσης, ότι ο συγκεκριμένος καθηγητής ζήτησε μετά το περιστατικό να μετατεθεί. Δεν γνωρίζω τους προσωπικούς λόγους της απόφασής του. Ωστόσο, η είδηση γεννά ένα εξαιρετικά δυσάρεστο ερώτημα: μήπως, τελικά, εκείνος που υφίσταται την ταπείνωση είναι και εκείνος που καλείται να απομακρυνθεί από το περιβάλλον όπου αυτή εκδηλώθηκε; Το μουσικό σχολείο όπου ζήτησε να μετατεθεί btw, είναι ένα σχολείο όπου ήθισται να φοιτούν τυφλά παιδιά και να διδάσκουν τυφλοί εκπαιδευτικοί. Οπότε, για πια ένταξη και πια συμπερίληψη μιλάμε; Ο τυφλός θα επιστρέψει στο προστατευμένο περιβάλλον, όπου η τυφλότητα είναι μια οικεία συνθήκη αντί να εκτεθεί στον κόσμο και να διεκδικήσει μια «θέση στον ήλιο», όπως έχει δικαίωμα να κάνει. 

Και ας αναρωτηθούμε κάτι ακόμη.

Τι ακριβώς διδάσκονται τα παιδιά σας όταν η αναπηρία εξακολουθεί να παρουσιάζεται ως ατομική τραγωδία, ως αδυναμία, ως απόκλιση από έναν υποτιθέμενο «φυσιολογικό» άνθρωπο;

Πώς απαιτούμε σεβασμό στην ανθρώπινη ποικιλομορφία όταν η ίδια η κοινωνία, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον ανάπηρο επαγγελματία ως εξαίρεση που πρέπει διαρκώς να αποδεικνύει την αξία της;

Ο σεβασμός δεν είναι φιλανθρωπία. Η ισότητα δεν είναι χάρη. Και η αξιοπρέπεια δεν είναι ανταμοιβή για όσους καταφέρνουν να υπερβούν την αναπηρία τους. Η αναπηρία πρέπει να πάψει να υφίσταται ως δικαιολογία για τη βία που υπέστη ένας άνθρωπος.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πώς ένας τυφλός καθηγητής θα μπορούσε να δει όσα συνέβαιναν πίσω από την πλάτη του. Αλλά πώς τόσοι άνθρωποι με ακέραιη όραση μπορούσαν να παρακολουθούν αυτό που συνέβαινε, χωρίς η ίδια η πράξη να αποτελεί επαρκή λόγο για να σταματήσουν. Ο καθηγητής δεν μπορούσε να δει τις χειρονομίες τους. Εκείνοι, όμως, μπορούσαν να δουν τον άνθρωπο που εξευτέλιζαν.

Όταν ξεκίνησα να διδάσκω στο κολλέγιο, η υπεύθυνη του εκπαιδευτικού προγράμματος μου είπε κάτι που θυμάμαι μέχρι σήμερα: «Αν αντιμετωπίσεις οποιοδήποτε πρόβλημα που αφορά εσένα ή τον σκύλο-οδηγό σου, θέλω να έρθεις κατευθείαν σε μένα». 

???????

??

??

Δεν χρειάστηκε να συμβεί τίποτα για να μου το πει. Δεν περίμενε να υπάρξει κάποιο περιστατικό διάκρισης, αμφισβήτησης ή προσβλητικής συμπεριφοράς. Είχε ήδη αναγνωρίσει ότι η προστασία της αξιοπρέπειας ενός εκπαιδευτικού αποτελεί ευθύνη του ίδιου του εκπαιδευτικού θεσμού. Και αυτή η φαινομενικά απλή φράση είχε ιδιαίτερη σημασία. Δεν μου είπε ότι θα χρειαστώ κάποιον να με επιτηρεί επειδή δεν βλέπω. Δεν αμφισβήτησε την ικανότητά μου να διδάξω. Δεν αντιμετώπισε την παρουσία του σκύλου-οδηγού μου ως πρόβλημα προς διαχείριση.

Μου κατέστησε σαφές ότι, εάν κάποιος αμφισβητούσε το δικαίωμά μου να βρίσκομαι εκεί με τους ίδιους όρους αξιοπρέπειας και επαγγελματικού σεβασμού όπως οι υπόλοιποι συνάδελφοί μου, δεν θα ήμουν μόνη απέναντί του.

Αυτό δεν είναι απλώς μια πράξη προσωπικής ευαισθησίας. Είναι μια στάση θεσμικής ευθύνης.

Και εδώ επιστρέφω στο περιστατικό της Θεσσαλονίκης. Ένα σχολείο δεν έχει μόνο την ευθύνη να διαχειρίζεται περιστατικά εκφοβισμού αφού αυτά συμβούν. Έχει πρωτίστως την ευθύνη να διαμορφώνει ένα περιβάλλον στο οποίο η αξιοπρέπεια κανενός εκπαιδευτικού ή μαθητή δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση.

Η συμπερίληψη δεν εξαντλείται στις ράμπες, στις τεχνολογικές προσαρμογές ή στην παρουσία βοηθητικού προσωπικού. Αποτυπώνεται και στην κουλτούρα ενός οργανισμού, στον τρόπο με τον οποίο η διοίκησή του αναλαμβάνει την ευθύνη, θέτει όρια και παρεμβαίνει απέναντι στις διακρίσεις.

Ένα σχολείο που δεν προστατεύει την αξιοπρέπεια του εκπαιδευτικού του πώς θα διδάξει στους μαθητές του την αξία της αξιοπρέπειας; 

 

Σύλλογος ΑμεΑ «Εθελοντούμε» Το σχολείο οφείλει να εξασφαλίζει σεβασμό σε κάθε άνθρωπο. Ο Σύλλογος ΑμεΑ «Εθελοντούμε» καταδικάζει το καταγγελλόμενο περιστατικό χλευασμού εκπαιδευτικού μουσικής με αναπηρία όρασης σε γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης, καθώς και τη βιντεοσκόπηση και διαπόμπευσή του στα κοινωνικά δίκτυα.

Σύλλογος ΑμεΑ «Εθελοντούμε»

Το σχολείο οφείλει να εξασφαλίζει σεβασμό σε κάθε άνθρωπο.

Ο Σύλλογος ΑμεΑ «Εθελοντούμε» καταδικάζει το καταγγελλόμενο περιστατικό χλευασμού εκπαιδευτικού μουσικής με αναπηρία όρασης σε γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης, καθώς και τη βιντεοσκόπηση και διαπόμπευσή του στα κοινωνικά δίκτυα.

Η στοχοποίηση λόγω αναπηρίας προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Μέσα στη σχολική κοινότητα απαιτεί άμεση αντιμετώπιση και ουσιαστική παιδαγωγική παρέμβαση.

 

Η Εφημερίδα των ΑμεΑ - Disability News ΜΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΧΗ Υπήρξαν θετικές εξελίξεις στα ΚΕΠΑ. Και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. ✅

Η Εφημερίδα των ΑμεΑ - Disability News

ΜΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΧΗ

Υπήρξαν θετικές εξελίξεις στα ΚΕΠΑ. Και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

✅

 Η ψηφιοποίηση των ΚΕΠΑ το 2022, σε συνδυασμό με το δικαίωμα των συνταξιούχων αναπηρίας να εργάζονται χωρίς διακοπή της σύνταξής τους, σύμφωνα με τον Ν. 5078/2023  άρθρο 114,και , τοάρθρο 43 του Ν. 5157/2024 (ΦΕΚ 187 τ. Α'/15-11-2024

σηματοδότησαν θετικές αλλαγές στη ζωή όλων μας.

✅

 Για πρώτη φορά, με την ηλεκτρονική διαδικασία, καταργήθηκε το παράβολο και στην ένσταση. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι κατοχυρώθηκε η δυνατότητα αναδρομικής καταβολής των ποσών από την ημερομηνία του αρχικού αιτήματος προς τα ΚΕΠΑ.

✅

 Για όσους θυμούνται την παλιά διαδικασία, η αλλαγή είναι θεαματική.

✅

 Επιπλέον, οι δύο νέες δομές στο ΣΕΦ και στο Γαλάτσι είναι, κατά γενική ομολογία, αξιοπρεπέστατες.

✅

 Η φημολογία ότι απορρίπτονται περισσότεροι εξεταζόμενοι δεν επιβεβαιώνεται από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Ωστόσο, παραμένουν αρκετά  αδύναμα σημείο. Αρκετά  αγκάθια.

♦️

 1.Πολλοί, πάρα πολλοί, διαμαρτύρονται για τη συμπεριφορά των γιατρών.

Βεβαίως, δεν έχουν όλοι δίκιο. Άλλο η συμπεριφορά του γιατρού και άλλο η απόδοση ποσοστού αναπηρίας, η οποία οφείλει να γίνεται σύμφωνα με τον ΕΠΠΠΑ και τον πίνακα μη αναστρέψιμων παθήσεων.

Υπάρχει, όμως, όπως φάνηκε και στα σχόλιά σας, ένας μεγάλος αριθμός εξεταζομένων που φεύγουν από τις επιτροπές νιώθοντας πλήρη απαξίωση.

Άνθρωποι που, όπως υποστηρίζουν, υφίστανται προσβολές. Που έρχονται αντιμέτωποι με αδιαφορία, ψυχρότητα και αγένεια. Που βιώνουν τόσο έντονο άγχος και ψυχολογική πίεση, ώστε η διαδικασία της εξέτασης τούς καταρρακώνει.

Και άνθρωποι που, σε ορισμένες περιπτώσεις, επιλέγουν να χάσουν δικαιώματα, παρά να υποστούν ξανά τη διαδικασία εξέτασης από τα ΚΕΠΑ.

2

♦️

 Για πολλούς η διαδικασία είναι κουραστική και σημαίνει  σωματική εξάντληση. Άτομα με σοβαρά κινητικά προβλήματα, χρόνιο πόνο, αναπνευστική ανεπάρκεια ή μεγάλη κόπωση  χρειάζεται να επιβαρύνονται με δύσκολες μετακινήσεις Και  αναμονές 

3

♦️

 Σε αυτά προστίθεται το  οικονομικό κόστος. Εξοδα για ταξί, καύσιμα, συνοδούς, στάθμευση και πιθανή διαμονή, ιδιαίτερα για όσους κατοικούν  σε  νησιά ή απομακρυσμένες περιοχές.

🔶

 ΛΕΜΕ, ΛΟΙΠΟΝ, ΕΜΕΙΣ:

Μήπως ήρθε η ώρα να οργανωθεί το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα για την απόδοση ποσοστού αναπηρίας χωρίς φυσική παρουσία;

Μια πρόταση που αξίζει να συζητηθεί σοβαρά.

✅

 Δεν μπορεί να εφαρμοστεί από τη μία μέρα στην άλλη. Χρειάζεται εξαιρετικός σχεδιασμός, οργάνωση και σαφείς κανόνες. Ίσως, αρχικά, να μην είναι εφικτή η εφαρμογή της σε όλες τις περιπτώσεις.

✅

 Απαιτείται, επίσης, επικαιροποίηση του ΦΕΚ για τις μη αναστρέψιμες παθήσεις και του ΕΠΠΠΑ.

Πιστεύουμε, όμως, ότι ήρθε η ώρα να τεθεί το ζήτημα με σοβαρότητα, υπευθυνότητα και σεβασμό προς τους ανθρώπους με αναπηρία.

. Σκεφτείτε 

♦️

♦️

Την  προστασία της ψυχικής υγείας και της αξιοπρέπειας για τους  ανθρώπους με ψυχικές διαταραχές, αυτισμό, μετατραυματικό στρες ή έντονο άγχος

♦️

 Την λιγότερη ταλαιπωρία για τις οικογένειες και τους φροντιστές. Οι συνοδοί δεν θα χρειάζεται να απουσιάζουν τόσο συχνά από την εργασία τους ή να οργανώνουν ολόκληρη την ημέρα τους γύρω από μία εξέταση.

♦️

 Την καλύτερη αξιοποίηση του χρόνου των υγειονομικών επιτροπών. Όταν ο ιατρικός φάκελος είναι πλήρης και τεκμηριωμένος, η αξιολόγησή του χωρίς φυσική παρουσία θα μπορούσε να αποδεσμεύσει χρόνο για πιο σύνθετα περιστατικά που απαιτούν κλινική εξέταση.

♦️

 . Ενδεχομένως ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτήσεων. Ένα σωστά οργανωμένο σύστημα θα μπορούσε να περιορίσει τις καθυστερήσεις, τις επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις και τις περιπτώσεις όπου απαιτείται νέα συνεδρίαση για διοικητικούς λόγους. Πρόκειται, βέβαια, για πιθανό όφελος που θα πρέπει να αξιολογηθεί στην πράξη.

♦️

♦️

♦️

 Η πρόταση δεν είναι να καταργηθεί κάθε φυσική εξέταση. Είναι να θεσπιστεί η δυνατότητα αξιολόγησης χωρίς φυσική παρουσία, όπου αυτό είναι ιατρικά ασφαλές και επαρκώς τεκμηριωμένο, με σαφή κριτήρια, διασφάλιση του δικαιώματος ένστασης και δυνατότητα αυτοπρόσωπης εξέτασης όταν είναι αναγκαία.

Για μια διαδικασία πιο ανθρώπινη. Για λιγότερη ταλαιπωρία. Για περισσότερη αξιοπρέπεια.

Για λίγο καλύτερη ζωή για όλους εμάς.

Η Εφημερίδα των ΑμεΑ Λιγότερα

Μπορεί να είναι doodle κείμεν 

Πρόσληση σε Δράση Ευαισθητοποίησης για την Αναπηρία Όρασης ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ

Πρόσληση σε Δράση Ευαισθητοποίησης για την Αναπηρία Όρασης

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ’ΑΡΙΘΜ. 9977/12-12-1932 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ & ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΕΠΙΤΙΜΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ &

        ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΜΕΛΟΣ  ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ & ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ

ΒΕΡΑNΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛ: 210-5245001,210-5228333,210-5228365,210-5245578

e-mail: pab@otenet.gr                        web site:  www.pst.gr

 

Αρ.Πρωτ.: 734                                                           Αθήνα, 08-10-2026

Τομέας:Γραμματείας

Πληρ.: Βίκυ Θωμοπούλου                                                                           

 

Πρόσληση σε Δράση Ευαισθητοποίησης για την Αναπηρία Όρασης

Σύνταγμα, 15 Οκτωβρίου 2026

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού, σας προσκαλεί στη δράση ευαισθητοποίησης που διοργανώνει με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την αναπηρία όρασης, την προσβασιμότητα και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με οπτική αναπηρία στην κοινωνία.

📅 Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026
🕙 Ώρα: 10:00 – 13:00
📍 Σταθμός Μετρό «Σύνταγμα»
📌 Σημείο συνάντησης: στο πρώτο υπόγειο επίπεδο του σταθμού, δίπλα στον απτικό χάρτη.

Μέσα από τη δράση, επιδιώκουμε να αναδείξουμε τις καθημερινές προκλήσεις και δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με οπτική αναπηρία, αλλά και τη χρησιμότητα του λευκού μπαστουνιού καθώς και τη σημασία της προσβασιμότητας, της συμπερίληψης και του σεβασμού των δικαιωμάτων τους.

Η παρουσία και η συμμετοχή σας θα συμβάλουν ουσιαστικά στην προσπάθεια για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, όπου όλοι και όλες έχουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης και συμμετοχής.

                                    Με εκτίμηση

                            Για το Δ.Σ. του Π.Σ.Τ.

 

Ο Πρόεδρος                                                                Η Γενική Γραμματέας

 

 

Δημήτριος Σηφάκης                                                    Θεοδώρα Φαρδέλα 

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026: Οι δεσμοί της Αν Κάρσον με την Ελλάδα

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026: Οι δεσμοί της Αν Κάρσον με την Ελλάδα

Newsroom

Ηαρχαία Ελλάδα, στο έργο της, δεν είναι παρελθόν. Είναι ένας άλλος τρόπος να διαβάσουμε το παρόν.

Η Αν Κάρσον ανήκει στους συγγραφείς οι οποίοι κάνουν δυσδιάκριτα τα όρια ανάμεσα στην ποίηση, το δοκίμιο, τη φιλολογία, τη μετάφραση και την αφήγηση. Γεννημένη στο Τορόντο το 1950, κλασική φιλόλογος και ποιήτρια, έχει οικοδομήσει ένα έργο στο οποίο η αρχαία Ελλάδα δεν λειτουργεί ως μουσειακό κατάλοιπο ούτε ως διακοσμητική αναφορά, αλλά ως ενεργός συνομιλητής του παρόντος κόσμου.

Η Κάρσον επιστρέφει στους αρχαίους Έλληνες όχι για να τους εξιδανικεύσει, αλλά για να ανακαλύψει μέσα στα θραύσματα της ποίησης και του μύθου ερωτήματα που παραμένουν απολύτως σύγχρονα: τον έρωτα, την απουσία, την επιθυμία, το πένθος, τη βία, την απώλεια και τη σχέση ανάμεσα στη μνήμη και τη γλώσσα.

Ήδη στο πρώτο σημαντικό βιβλίο της, Eros the Bittersweet: An Essay (1986), η Κάρσον παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει την ελληνική αρχαιότητα. Με αφετηρία την αρχαία ελληνική ποίηση, και ιδίως τη Σαπφώ, εξετάζει τον έρωτα ως παράδοξο: η επιθυμία γεννιέται από την απόσταση, από αυτό που λείπει και δεν μπορεί να κατακτηθεί ολοκληρωτικά. Οι αρχαιοελληνικές πηγές γίνονται έτσι η αφετηρία μιας ευρύτερης ποιητικής και φιλοσοφικής διερεύνησης. Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2019, ως Έρως ο γλυκόπικρος, σε μετάφραση της Ανδρονίκης Μελετλίδου.

Το ουσιαστικό κεφάλαιο των δεσμών της Κάρσον με την Ελλάδα παραμένει το μεταφραστικό της έργο. Το 2001 δημοσιεύει τη Sophocles, Electra, το 2002 το If Not, Winter: Fragments of Sappho, το 2006 το Grief Lessons: Four Plays by Euripides, το 2009 το An Oresteia, το 2014 το Euripides, Iphigenia Among the Taurians και το 2015 τις μεταφράσεις Sophokles, Antigone και Euripides, Bakkhai.

Αυτές οι μεταφράσεις διεκδικούν ιδιαίτερο βάρος επειδή η Κάρσον δεν αντιμετωπίζει τη μετάφραση ως ουδέτερη μεταφορά ενός παλαιού κειμένου σε σύγχρονη γλώσσα. Η μετάφραση αποτελεί εν προκειμένω δημιουργική πράξη, έναν τρόπο να ξανακουστεί η αρχαία φωνή σε νεωτερικά συμφραζόμενα. Η Σαπφώ, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης δεν είναι κλασικοί επειδή έχουν παγιωθεί στην ιστορία της λογοτεχνίας· είναι ολοζώντανοι επειδή τα ερωτήματα των κειμένων τους εξακολουθούν να μας αφορούν.

Η ελληνική παρουσία της Κάρσον δεν περιορίζεται στην υποδοχή των μεταφράσεών της. Το 2013 κυκλοφόρησαν τα Λίγα λόγια (Short Talks, 1992), σε δίγλωσση έκδοση και μετάφραση του Χάρη Βλαβιανού. Πρόκειται για ένα βιβλίο που συμπυκνώνει την τεχνική της: μικρά κείμενα, συχνά ειρωνικά και φιλοσοφικά, όπου η σκέψη αποκτά ποιητική πυκνότητα. Το γεγονός ότι η ελληνική έκδοση είναι δίγλωσση έχει συμβολική αξία: η Κάρσον είναι συγγραφέας που γράφει διατηρώντας τη διαρκή ένταση ανάμεσα στις γλώσσες, ανάμεσα στο αρχαίο και στο σημερινό, ανάμεσα στη μετάφραση και στην πρωτότυπη δημιουργία. Ίσως γι’ αυτό η Κάρσον είναι τόσο σημαντική για μας. Η Ελλάδα που συναντά κανείς στο έργο της δεν είναι η Ελλάδα των στερεοτύπων, της αρμονίας και της αιώνιας ομορφιάς.

Είναι μια Ελλάδα των θραυσμάτων, των σωμάτων, της επιθυμίας, της απώλειας και της αμφισημίας. Είναι η Ελλάδα της Σαπφώς, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, αλλά και η Ελλάδα που μπορεί να μεταμορφωθεί σε έναν σύγχρονο έφηβο, σε μια διαλυμένη ερωτική σχέση ή σε μια φωνή που αναζητά μέσα στα ερείπια μια λέξη.

Έτσι, η μεγάλη ιδιαιτερότητα της Κάρσον βρίσκεται ίσως ακριβώς εδώ: δεν επιστρέφει στην αρχαιότητα για να ξεφύγει από το παρόν, αλλά για να το κάνει βαθύτερο. Η αρχαία Ελλάδα, στο έργο της, δεν είναι παρελθόν. Είναι ένας άλλος τρόπος να διαβάσουμε το παρόν.

ΑΝ ΚΑΡΣΟΝΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

 

Επίδομα κίνησης ΟΠΕΚΑ: 178 ευρώ κάθε μήνα - Πώς θα κάνετε αίτηση

Επίδομα κίνησης ΟΠΕΚΑ: 178 ευρώ κάθε μήνα - Πώς θα κάνετε αίτηση

Newsroom

Μηνιαία οικονομική ενίσχυση ύψους 178 ευρώ χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ μέσω του επιδόματος κίνησης σε συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία, με στόχο την οικονομική στήριξη των δικαιούχων για τις αυξημένες ανάγκες μετακίνησής τους.

Το επίδομα κίνησης αποτελεί προνοιακή αναπηρική παροχή και δεν αφορά το σύνολο των ατόμων με αναπηρία, αλλά συγκεκριμένες περιπτώσεις που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Ποιοι είναι δικαιούχοι

Σύμφωνα με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το επίδομα των 178 ευρώ τον μήνα αφορά:

■ άτομα με ακρωτηριασμό και των δύο κάτω άκρων, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω,

■ άτομα με ακρωτηριασμό και των δύο άνω άκρων, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω,

■ άτομα με παράλυση των δύο κάτω άκρων, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω.

Οι δικαιούχοι πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τη συγκεκριμένη παροχή.

Πού γίνεται η αίτηση

Η αίτηση για το επίδομα κίνησης υποβάλλεται από τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του μέσω των Κέντρων Κοινότητας των Δήμων ή των αρμόδιων Περιφερειακών Διευθύνσεων του ΟΠΕΚΑ.

Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω του πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης των προνοιακών αναπηρικών παροχών σε χρήμα, με τη συνδρομή εξουσιοδοτημένων υπαλλήλων.

Για περισσότερες πληροφορίες και εξυπηρέτηση σχετικά με τα αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν επίσης να απευθύνονται στο Κέντρο Κοινότητας της περιοχής τους ή στη γραμμή 1555, η οποία λειτουργεί όλο το 24ωρο.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι

Για τη χορήγηση του επιδόματος είναι απαραίτητη η πιστοποίηση της αναπηρίας σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Η αίτηση για πιστοποίηση αναπηρίας στο ΚΕΠΑ πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, ενώ σε περίπτωση αδυναμίας ηλεκτρονικής πρόσβασης παρέχεται υποστήριξη από Κέντρα Κοινότητας, ΚΕΠ και Γραμματείες ΚΕΠΑ.

Επομένως, όσοι πληρούν τα κριτήρια και διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση μπορούν να απευθυνθούν στο Κέντρο Κοινότητας του Δήμου τους ή στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΠΕΚΑ για την υποβολή της αίτησης και την ενημέρωση για τη διαδικασία χορήγησης της παροχής.

ΟΠΕΚΑΕΠΙΔΟΜΑΜΜΜΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ

 

Τι αλλάζει από 1η Νοεμβρίου για μισθούς εργαζομένων, επιχειρήσεις και νέες προσλήψεις

Τι αλλάζει από 1η Νοεμβρίου για μισθούς εργαζομένων, επιχειρήσεις και νέες προσλήψεις

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Μισθοί, προσλήψεις, δικαίωμα πληροφόρησης και νέες υποχρεώσεις για επιχειρήσεις με 100 και άνω εργαζομένους – Τι προβλέπεται για τις επιχειρήσεις κάτω των 50 ατόμων και ποιο είναι το πλαίσιο των κυρώσεων

Νέα δεδομένα δημιουργούνται στην αγορά εργασίας από την 1η Νοεμβρίου 2026, καθώς αλλάζει ο τρόπος καθορισμού των αποδοχών, οι διαδικασίες πρόσληψης και οι έλεγχοι για ενδεχόμενες μισθολογικές διακρίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών. Όλα αυτά βέβαια εφόσον ισχύσουν στην πράξη και εφόσον ελέγχονται οι επιχειρήσεις.

Ειδικότερα τίθενται σε εφαρμογή οι βασικές διατάξεις του ν. 5316/2026 για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών. Το νέο πλαίσιο, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970, δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις. Βασικές υποχρεώσεις ισχύουν για όλους τους εργοδότες, ενώ πρόσθετες απαιτήσεις ενεργοποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.

Τι αλλάζει για τον εργαζόμενο

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι ο εργαζόμενος αποκτά ρητό δικαίωμα πληροφόρησης για την αμοιβή του. Μπορεί να ζητήσει εγγράφως στοιχεία για το ατομικό επίπεδο αμοιβής του, αλλά και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής, ανά φύλο, των εργαζομένων που κάνουν την ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η «αμοιβή» δεν περιορίζεται στον βασικό μισθό. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, επιδόματα, bonus, υπερωρίες, οικειοθελείς παροχές, παροχές σε είδος και άλλες μεταβλητές αποδοχές.

Η πληροφόρηση πρέπει να είναι ουσιαστική και αναλυτική: οι σταθερές αποδοχές αποτυπώνονται με βάση την τρέχουσα κατάσταση, ενώ για μεταβλητές αποδοχές, όπως bonus ή προμήθειες, χρησιμοποιούνται πραγματικά στοιχεία προηγούμενης περιόδου και όχι υποθετικές μελλοντικές αποδοχές.

Παράλληλα, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να γνωρίζει ποια αντικειμενικά κριτήρια καθορίζουν τον μισθό και τη μισθολογική εξέλιξή του. Τα κριτήρια μπορεί να αφορούν δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, συνθήκες εργασίας, αρχαιότητα και άλλα χαρακτηριστικά της θέσης.

Τι αλλάζει για όσους ψάχνουν δουλειά

Η μισθολογική διαφάνεια ξεκινά πλέον πριν από την πρόσληψη. Ο υποψήφιος πρέπει να ενημερώνεται για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της σε εύλογο χρόνο πριν από τη συνέντευξη ή, εφόσον δεν υπάρχει συνέντευξη, πριν από την υπογραφή της σύμβασης.

Η ενημέρωση μπορεί να γίνει με την αγγελία, με ηλεκτρονικό μήνυμα ή με άλλο πρόσφορο τρόπο. Στόχος είναι η διαπραγμάτευση να γίνεται με γνωστό μισθολογικό σημείο αναφοράς και όχι με αδιαφανείς όρους.

Παράλληλα, οι διαδικασίες πρόσληψης πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και να μην περιέχουν κριτήρια που οδηγούν σε άμεση ή έμμεση διάκριση.

Τι πρέπει να κάνουν όλες οι επιχειρήσεις

Από την 1η Νοεμβρίου, όλοι οι εργοδότες, ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων, πρέπει να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογική δομή.

Αυτό σημαίνει ότι η επιχείρηση πρέπει να έχει καταγεγραμμένους κανόνες για το πώς καθορίζονται οι αμοιβές, πώς κατατάσσονται οι θέσεις και με ποιον τρόπο εξελίσσονται οι εργαζόμενοι μισθολογικά.

Η δομή πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και να επιτρέπει τη σύγκριση θέσεων και κατηγοριών εργαζομένων.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική εξαίρεση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις: εργοδότες με λιγότερους από 50 εργαζομένους μπορούν να μην εφαρμόζουν την υποχρέωση ενημέρωσης ως προς τα κριτήρια που αφορούν ειδικά τη μισθολογική εξέλιξη. Η εξαίρεση αυτή δεν σημαίνει ότι απαλλάσσονται από την υποχρέωση να διαθέτουν μισθολογική δομή ή από τις υπόλοιπες απαιτήσεις διαφάνειας.

Το κρίσιμο όριο των 100 εργαζομένων

Το μεγάλο πρόσθετο βάρος πέφτει στις επιχειρήσεις με 100 και άνω εργαζομένους. Για την υπαγωγή σε αυτή την κατηγορία υπολογίζεται ο μέσος όρος των εργαζομένων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

Οι επιχειρήσεις αυτές υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, μεταξύ άλλων για τη μέση και διάμεση διαφορά αμοιβών, τη διαφορά στις μεταβλητές αποδοχές και την κατανομή ανδρών και γυναικών στα μισθολογικά κλιμάκια.

Τα στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων πρέπει επίσης να παρέχονται στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους τους.

Οι προθεσμίες διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος: οι επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζομένους υποβάλλουν στοιχεία κάθε χρόνο, εκείνες με 150-249 ανά τριετία, ενώ για τις επιχειρήσεις με 100-149 εργαζομένους η πρώτη υποβολή προβλέπεται το 2031 και στη συνέχεια ανά τριετία.

Σημαντικό είναι επίσης ότι η 1η Νοεμβρίου 2026 δεν είναι η προθεσμία της πρώτης έκθεσης. Για την πρώτη εφαρμογή, η περίοδος αναφοράς για τις σχετικές κατηγορίες αρχίζει από 1η Νοεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Τι γίνεται αν υπάρχει μισθολογική διαφορά 5%

Για τις επιχειρήσεις που υπάγονται στο σύστημα reporting προβλέπεται κοινή αξιολόγηση αμοιβών όταν συντρέχουν σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις: υπάρχει τουλάχιστον 5% διαφορά στο μέσο επίπεδο αμοιβής ανδρών και γυναικών σε κάποια κατηγορία, η διαφορά δεν δικαιολογείται από αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και δεν έχει διορθωθεί μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των στοιχείων.

Άρα, το 5% δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει παράνομη διάκριση. Το κρίσιμο είναι αν η διαφορά μπορεί να δικαιολογηθεί αντικειμενικά.

Πρόστιμα και προστασία εργαζομένων

Το νέο πλαίσιο ενισχύει σημαντικά και την προστασία του εργαζομένου. Η παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής και των υποχρεώσεων μισθολογικής διαφάνειας αποτελεί παράβαση της εργατικής νομοθεσίας και μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικές κυρώσεις.

Το γενικό πλαίσιο του Κώδικα Εργατικού Δικαίου προβλέπει πρόστιμα από 300 έως 50.000 ευρώ για κάθε παράβαση, με το ύψος να συνδέεται με τη σοβαρότητα της παράβασης, το μέγεθος της επιχείρησης, τον αριθμό των εργαζομένων που θίγονται, τον βαθμό υπαιτιότητας και άλλα κριτήρια. Για τις ειδικές παραβάσεις της μισθολογικής διαφάνειας προβλέπεται περαιτέρω εξειδίκευση του τρόπου υπολογισμού και του ύψους των προστίμων με υπουργική απόφαση.

Πέρα από το διοικητικό πρόστιμο, ο εργαζόμενος μπορεί να αξιώσει πλήρη αποκατάσταση, χωρίς ανώτατο όριο, για θετική και αποθετική ζημία και ηθική βλάβη. Στην αποκατάσταση μπορούν να περιλαμβάνονται αναδρομικές αποδοχές, επιμίσθια, παροχές σε είδος, τόκοι υπερημερίας, απώλεια εισοδήματος ή επαγγελματικών ευκαιριών.

Παράλληλα, απαγορεύονται τα αντίποινα σε βάρος εργαζομένου που καταγγέλλει παραβίαση ή προσφεύγει στις αρμόδιες αρχές.

ΜΙΣΘΟΙΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ