Μισθοί: Τι αλλάζει από σήμερα 1η Νοεμβρίου – Τα νέα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις

Μισθοί: Τι αλλάζει από σήμερα 1η Νοεμβρίου – Τα νέα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Δικαίωμα ενημέρωσης για τις αμοιβές, πρόσβαση στα μέσα μισθολογικά επίπεδα ανδρών και γυναικών και απαγόρευση των ρητρών μισθολογικής μυστικότητας προβλέπει ο νέος νόμος. Πώς μπορούν οι εργαζόμενοι να ελέγξουν εάν αμείβονται ισότιμα και τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση που διαπιστώσουν αποκλίσεις.

Ένα νέο πλαίσιο απέναντι στις μισθολογικές διακρίσεις τίθεται σε εφαρμογή από σήμερα 1η Νοεμβρίου 2026, δίνοντας στους εργαζομένους τη δυνατότητα να γνωρίζουν καλύτερα πώς καθορίζεται ο μισθός τους και εάν υπάρχουν αδικαιολόγητες διαφορές στις αποδοχές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Ο νόμος 5316/2026 για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή υποχρεώνει όλους τους εργοδότες, ανεξαρτήτως αριθμού απασχολουμένων, να διαθέτουν αντικειμενικά κριτήρια καθορισμού των αμοιβών.

Η σημαντικότερη αλλαγή για το προσωπικό είναι η καθιέρωση του δικαιώματος πρόσβασης σε μισθολογικά στοιχεία. Μέχρι σήμερα, οι εργαζόμενοι συχνά δεν είχαν τη δυνατότητα να γνωρίζουν εάν συνάδελφοί τους που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας αμείβονται περισσότερο. Με το νέο καθεστώς αποκτούν τη δυνατότητα να ζητούν επίσημη ενημέρωση από τον εργοδότη, χωρίς να απαιτείται να γνωρίζουν εκ των προτέρων εάν υφίσταται διάκριση.

Τι πληροφορίες δικαιούνται να ζητούν

Κάθε εργαζόμενος που καλύπτεται από τις σχετικές διατάξεις μπορεί να υποβάλλει γραπτό αίτημα και να ζητά πληροφορίες τόσο για το δικό του επίπεδο αμοιβής όσο και για τις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών στις κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η σύγκριση δεν περιορίζεται απαραίτητα σε εργαζομένους με τον ίδιο επαγγελματικό τίτλο. Λαμβάνονται υπόψη η φύση της εργασίας, οι απαιτούμενες δεξιότητες, η προσπάθεια, οι ευθύνες και οι συνθήκες απασχόλησης. Έτσι, ακόμη και διαφορετικές ειδικότητες μπορούν να θεωρηθούν συγκρίσιμες, εφόσον η εργασία τους έχει αντίστοιχη αξία.

Ο εργοδότης υποχρεούται να απαντήσει στο γραπτό αίτημα εντός δύο μηνών. Επιπλέον, πρέπει να ενημερώνει κάθε χρόνο το προσωπικό για την ύπαρξη του δικαιώματος πληροφόρησης και τη διαδικασία άσκησής του.

Τέλος στους περιορισμούς για τη γνωστοποίηση μισθών

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη δυνατότητα των εργαζομένων να συζητούν και να γνωστοποιούν τις αποδοχές τους. Ο νόμος απαγορεύει συμβατικούς όρους που εμποδίζουν τους εργαζομένους να αποκαλύπτουν τον μισθό τους, όταν αυτό γίνεται με σκοπό την προστασία της αρχής της ίσης αμοιβής.

Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι πρακτικές μισθολογικής μυστικότητας που δυσκολεύουν τον εντοπισμό πιθανών διακρίσεων. Η ρύθμιση, ωστόσο, δεν επιτρέπει τη δημοσιοποίηση προσωπικών μισθολογικών δεδομένων τρίτων χωρίς νόμιμη βάση.

Τι αλλάζει για όσους αναζητούν εργασία

Οι νέες υποχρεώσεις επεκτείνονται και στη διαδικασία πρόσληψης. Οι υποψήφιοι εργαζόμενοι δικαιούνται να ενημερώνονται για την αρχική αμοιβή ή το εύρος αποδοχών της θέσης πριν από την πρώτη συνέντευξη, ώστε να γνωρίζουν εξαρχής τους οικονομικούς όρους της πιθανής συνεργασίας.

Παράλληλα, οι εργοδότες δεν επιτρέπεται να ζητούν πληροφορίες για τον μισθό που λάμβανε ο υποψήφιος στην προηγούμενη ή στην τρέχουσα εργασία του. Στόχος είναι να αποφεύγεται η αναπαραγωγή υφιστάμενων μισθολογικών ανισοτήτων από τη μία εργασιακή σχέση στην επόμενη.

Οι αγγελίες εργασίας και οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού πρέπει επίσης να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο, χωρίς διατυπώσεις ή κριτήρια που δημιουργούν άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις.

Πότε ενεργοποιείται ο έλεγχος για μισθολογικές αποκλίσεις

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τις επιχειρήσεις με τουλάχιστον 100 εργαζομένους, οι οποίες θα υποχρεούνται να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Οι εκθέσεις θα περιλαμβάνουν το συνολικό μισθολογικό χάσμα, τις διαφορές στις πρόσθετες και μεταβλητές αποδοχές, όπως τα μπόνους, καθώς και την κατανομή των εργαζομένων ανά φύλο στα μισθολογικά κλιμάκια.

Εάν από τα στοιχεία προκύψει διαφορά τουλάχιστον 5% στις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων, μπορεί να ενεργοποιηθεί διαδικασία κοινής αξιολόγησης των αμοιβών. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η διαφορά να μην αιτιολογείται από αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και να μην έχει διορθωθεί μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των στοιχείων.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από κοινού με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, ενώ τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα πρέπει να εφαρμοστούν εντός ενός έτους από την κοινοποίησή της.

Πού μπορούν να απευθυνθούν οι εργαζόμενοι

Σε περίπτωση που ένας εργαζόμενος διαπιστώσει ενδείξεις μισθολογικής διάκρισης ή δεν λάβει απάντηση στο αίτημά του, μπορεί να απευθυνθεί στους αρμόδιους ελεγκτικούς και θεσμικούς φορείς.

Στους φορείς αυτούς περιλαμβάνονται η Επιθεώρηση Εργασίας και ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος έχει αρμοδιότητα σε θέματα ίσης μεταχείρισης. Παράλληλα, προβλέπεται δικαστική προστασία και δυνατότητα διεκδίκησης αποκατάστασης της ζημίας που έχει υποστεί ο εργαζόμενος εξαιτίας μισθολογικής διάκρισης.

Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για το βάρος απόδειξης. Όταν ο εργαζόμενος παρουσιάζει στοιχεία που δημιουργούν την υπόνοια μισθολογικής διάκρισης, ο εργοδότης καλείται να αποδείξει ότι δεν υπήρξε παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής.

Προσθήκη στις Προτιμώμενες πηγές

ΜΙΣΘΟΙΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙΕΡΓΟΔΟΤΕΣ

 

Μετακίνηση εργαζομένων: Πότε ο χρόνος από και προς τη δουλειά θεωρείται εργασία και πότε πρέπει να πληρώνεται

Μετακίνηση εργαζομένων: Πότε ο χρόνος από και προς τη δουλειά θεωρείται εργασία και πότε πρέπει να πληρώνεται

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, τι ισχύει στην Ελλάδα και ποια είναι η σημασία της νέας δικαστικής απόφασης για τις μετακινήσεις εκτός ωραρίου. Πού τελειώνει η προσωπική μετακίνηση και πού αρχίζει ο χρόνος εργασίας.

Το ερώτημα αν ο χρόνος που διαθέτει ένας εργαζόμενος για να μεταβεί από το σπίτι του στην εργασία του και να επιστρέψει σε αυτό θεωρείται χρόνος εργασίας επανέρχεται στο προσκήνιο, μετά από νέα απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απόφαση αναδεικνύει μια σημαντική διάσταση των εργασιακών σχέσεων: δεν είναι όλες οι μετακινήσεις ίδιες και ο χρόνος που αφιερώνεται σε αυτές δεν αντιμετωπίζεται πάντοτε ως προσωπικός χρόνος του εργαζομένου.

Στην πράξη, χρειάζεται να γίνει σαφής διάκριση ανάμεσα στην καθημερινή διαδρομή από την κατοικία προς τη σταθερή έδρα εργασίας και στις μετακινήσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των επαγγελματικών υποχρεώσεων, κατόπιν εντολής του εργοδότη. Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική τόσο για τον υπολογισμό του χρόνου εργασίας όσο και για τα δικαιώματα ανάπαυσης και, υπό προϋποθέσεις, αμοιβής.

Τι ισχύει για την καθημερινή διαδρομή από το σπίτι στη δουλειά

Για τη μεγάλη πλειονότητα των μισθωτών στην Ελλάδα, ο χρόνος που απαιτείται για τη μετάβαση από την κατοικία στον σταθερό τόπο εργασίας και η επιστροφή στο σπίτι δεν θεωρείται χρόνος εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι, κατά κανόνα, δεν προσμετράται στο ημερήσιο ωράριο και δεν αμείβεται ως υπερωριακή απασχόληση.

Η συγκεκριμένη αντιμετώπιση αποτυπώνεται και στην ενημέρωση της Επιθεώρησης Εργασίας, σύμφωνα με την οποία η καθημερινή μετακίνηση δεν περιλαμβάνεται στις ώρες εργασίας, ακόμη και όταν ο εργοδότης διαθέτει μεταφορικό μέσο για τη μεταφορά του προσωπικού. Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιαστική εξαίρεση: όταν ο εργοδότης επιβάλλει δεσμεύσεις που παρατείνουν τον χρόνο της μετακίνησης προς όφελός του, η αξιολόγηση μπορεί να είναι διαφορετική.

Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι ένας εργαζόμενος χρειάζεται μία ή δύο ώρες καθημερινά για να φτάσει στη δουλειά του, ακόμη και λόγω μεγάλης απόστασης ή κυκλοφοριακής συμφόρησης, δεν δημιουργεί από μόνο του δικαίωμα πρόσθετης αμοιβής. Η διαδρομή αυτή αντιμετωπίζεται ως χρόνος που διαθέτει ο ίδιος για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του να βρίσκεται στον συμφωνημένο τόπο εργασίας.

Πότε η μετακίνηση γίνεται χρόνος εργασίας

Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία ο εργαζόμενος καλείται να μεταβεί σε χώρο διαφορετικό από τη συνηθισμένη έδρα του, προκειμένου να εκτελέσει συγκεκριμένη υπηρεσιακή αποστολή.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει διαμορφώσει σημαντική νομολογία για το ζήτημα. Στην υπόθεση C-266/14, γνωστή ως υπόθεση Tyco, έκρινε ότι οι μετακινήσεις εργαζομένων χωρίς σταθερό τόπο εργασίας, από την κατοικία τους προς τους πρώτους πελάτες και από τους τελευταίους πελάτες προς την κατοικία τους, μπορούν να αποτελούν χρόνο εργασίας.

Η κρίση αυτή βασίστηκε στο γεγονός ότι οι εργαζόμενοι δεν είχαν σταθερή επαγγελματική έδρα, οι διαδρομές αποτελούσαν αναγκαίο μέρος των καθηκόντων τους και ο εργοδότης καθόριζε τους πελάτες που έπρεπε να επισκεφθούν. Επομένως, η μετακίνηση δεν αποτελούσε απλώς προσωπική επιλογή, αλλά αναπόσπαστο τμήμα της εργασίας τους.

Η νέα απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Ιδιαίτερη σημασία έχει η απόφαση C-110/24 του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εκδόθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025 και αφορά εργαζομένους ισπανικής εταιρείας που πραγματοποιούσαν εργασίες σε προστατευόμενες φυσικές περιοχές.

Οι εργαζόμενοι έπρεπε να συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένο σημείο, το οποίο είχε ορίσει η εταιρεία, και από εκεί να μεταφέρονται με εταιρικό όχημα στον τόπο εκτέλεσης των καθηκόντων τους. Η μεταφορά γινόταν σε συγκεκριμένη ώρα, με όχημα της επιχείρησης και βάσει προγραμματισμού του εργοδότη.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι τόσο η μετάβαση από το σημείο συγκέντρωσης προς τον χώρο εργασίας όσο και η επιστροφή πρέπει να υπολογίζονται ως χρόνος εργασίας. Το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι δεν εκτελούσαν ενεργά τα κύρια καθήκοντά τους κατά τη διάρκεια της διαδρομής δεν άλλαζε τον χαρακτηρισμό της μετακίνησης.

Καθοριστικό στοιχείο ήταν ότι δεν είχαν τη δυνατότητα να διαχειριστούν ελεύθερα τον χρόνο τους, καθώς έπρεπε να ακολουθούν τις οδηγίες του εργοδότη, να χρησιμοποιούν το όχημά του και να μετακινούνται σύμφωνα με το καθορισμένο πρόγραμμα.

Τι σημαίνει αυτό για τους εργαζομένους στην Ελλάδα

Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία για εργαζομένους που απασχολούνται σε τεχνικές εταιρείες, κατασκευές, συντηρήσεις εγκαταστάσεων, συνεργεία, έργα υποδομών και άλλες δραστηριότητες που απαιτούν καθημερινή μετακίνηση σε διαφορετικά σημεία.

Για παράδειγμα, ένας τεχνικός που υποχρεώνεται να προσέλθει στις 7 το πρωί στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης και από εκεί να μεταφερθεί με εταιρικό όχημα σε εργοτάξιο, ενδέχεται να δικαιούται να υπολογιστεί ο χρόνος αυτής της μετακίνησης ως χρόνος εργασίας. Το ίδιο ισχύει και για την επιστροφή του στο προκαθορισμένο σημείο συγκέντρωσης, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει το Δικαστήριο.

Αντίθετα, ένας εργαζόμενος που ξεκινά καθημερινά από το σπίτι του και οδηγεί το προσωπικό του αυτοκίνητο μέχρι το σταθερό γραφείο ή κατάστημα όπου εργάζεται δεν μπορεί, μόνο εξαιτίας της διάρκειας της διαδρομής, να απαιτήσει να προσμετρηθεί αυτή στο ωράριό του.

Χρόνος εργασίας δεν σημαίνει αυτομάτως υπερωρία

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά την οικονομική διάσταση των μετακινήσεων. Η αναγνώριση ενός χρονικού διαστήματος ως χρόνου εργασίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι κάθε λεπτό του πρέπει να αμείβεται με προσαύξηση υπερωρίας.

Η ευρωπαϊκή οδηγία 2003/88/ΕΚ αφορά πρωτίστως την οργάνωση του χρόνου εργασίας, την ημερήσια και εβδομαδιαία ανάπαυση και την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Δεν καθορίζει ενιαίο τρόπο αμοιβής για τις μετακινήσεις σε όλα τα κράτη-μέλη. Το ζήτημα της αμοιβής εξετάζεται με βάση την εθνική εργατική νομοθεσία, τις συλλογικές ρυθμίσεις και τους όρους της εργασιακής σχέσης.

Συνεπώς, εάν ο χρόνος μιας υπηρεσιακής μετακίνησης προσμετράται στο ημερήσιο ωράριο και η συνολική απασχόληση υπερβαίνει τα νόμιμα χρονικά όρια, μπορεί να προκύπτουν ζητήματα υπερεργασίας ή υπερωριακής απασχόλησης, ανάλογα με την περίπτωση και τις εφαρμοστέες διατάξεις.

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙΕΡΓΑΣΙΑ

 

Η Εφημερίδα των ΑμεΑ - Disability News Αν μη τι άλλο, η κυβέρνηση έχει δείξει υποστήριξη στα άτομα με κώφωση.

Η Εφημερίδα των ΑμεΑ - Disability News

Αν μη τι άλλο, η κυβέρνηση έχει δείξει  υποστήριξη στα άτομα με κώφωση.

Έδωσε επίδομα κωφωσης σε όλους  τους κωφούς - βαρήκοους με ποσοστό αναπηρίας 67%και άνω και

δυνατότητα να αλλάξουν δωρεάν τον εξωτερικό επεξεργαστή στα 5 έτη, αντί στα 8.

Είθε να ενταχθεί η βαρηκοΐα - κώφωση και στις παθήσεις για πλήρη σύνταξη με 15ετία. Η κώφωση είναι βαρύτατη Αναπηρία που δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην κοινωική και επαγγελματική ζωή των κωφών. Το κοχλιακό εμφύτευμα είναι σπουδαία επιστημονική ανακάλυψη που έχει βελτιώσει θεαματικά τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων στον κόσμο. 

Ειχαμε γράφει ότι σύντομα ξεκινάνε και στη χώρα μας οι εμφυτεύσεις κοχλιακών χωρίς εξωτερικό μέρος. Θα σας κρατάμε ενήμερους. 

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ε.Σ.Α.μεΑ.: Προτάσεις σε νομοσχέδιο για την αυτονομία, την αξιοπρέπεια και την προσωπική βούληση των ατόμων με ψυχοκοινωνική αναπηρία

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ε.Σ.Α.μεΑ.: Προτάσεις σε νομοσχέδιο για την αυτονομία, την αξιοπρέπεια και την προσωπική βούληση των ατόμων με ψυχοκοινωνική αναπηρία

Αθήνα: 30.10.2026

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Ε.Σ.Α.μεΑ.: Προτάσεις σε νομοσχέδιο για την αυτονομία, την αξιοπρέπεια και την προσωπική βούληση των ατόμων με ψυχοκοινωνική αναπηρία

Προτάσεις και παρατηρήσεις κατέθεσε με επιστολή της η Ε.Σ.Α.μεΑ. στο σχέδιο νόμου με θέμα: «Σύσταση και οργάνωση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία “ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΩΝ” – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής – Άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος – Γιατροί και νοσηλευτές του Εθνικού Συστήματος Υγείας – Τεχνολογίες υγείας – Φάρμακο και άλλες διατάξεις». Δείτε τις προτάσεις αναλυτικά στην επιστολή – συνοπτικά:

• Άρθρο 35 «Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας»: Να συμπληρωθεί ώστε στη σύνθεση του Παρατηρητηρίου να προβλέπεται η εκπροσώπηση των ίδιων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και, ειδικότερα, των ατόμων με ψυχοκοινωνική αναπηρία.

• Άρθρο 37 «Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχιατροδικαστικής»: 3.1  η περ. β΄ της παρ. 2, να συμπληρωθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά): «[…] 2. Σκοποί του παρατηρητηρίου είναι: […] β) η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της πορείας των ψυχιατροδικαστικών ασθενών στην κοινότητα μετά την έκτιση της ποινής που τους έχει επιβληθεί για αδικήματα που έχουν τελέσει και την άρση των μέτρων θεραπείας των άρθρων 69Α και 71 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α΄ 95), η κοινωνική επανένταξη και η μείωση του κινδύνου υποτροπής τους, με σεβασμό στην αυτονομία, την αξιοπρέπεια, την προσωπική βούληση και τις προτιμήσεις του ατόμου […]».

• Άρθρο 63 «Σύνθεση, ορισμός και παύση των μελών της Επιτροπής Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης – Τροποποίηση άρθρου 248 ν. 4512/2018»: συμμετοχή εκπροσώπου της Ε.Σ.Α.μεΑ. ως τακτικού μέλους.

• Άρθρο 73 «Συμμετοχή στο Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 2 ν. 1278/1982»: Σαφής και ρητή εκπροσώπηση των ληπτών υπηρεσιών υγείας από την Ε.Σ.Α.μεΑ. και την Ένωση Ασθενών Ελλάδας, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του άρθρου 60 του ν. 4931/2022 και χωρίς να δημιουργείται παράλληλη ή εναλλακτική διαδικασία επιλογής μέσω δημόσιας κλήρωσης.

Η εκπροσώπηση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους, δεν αποτελεί ζήτημα τυχαίας επιλογής προσώπων, αλλά ζήτημα θεσμικής και ουσιαστικής εκπροσώπησης μιας συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας. Όταν υφίστανται φορείς με θεσμικά αναγνωρισμένο ρόλο, η συμμετοχή τους στα θεσμικά όργανα της Πολιτείας διασφαλίζει τη συνέχεια και τη συνέπεια της εκπροσώπησης, τη θεσμική της νομιμοποίηση, καθώς και τη δυνατότητα ουσιαστικής και τεκμηριωμένης μεταφοράς των αναγκών, των προτάσεων και των θέσεων των πολιτών που εκπροσωπούν.

Ως εκ τούτου, η διαδικασία της δημόσιας κλήρωσης δεν συνάδει με τη φύση και τον σκοπό της θεσμικής εκπροσώπησης, καθώς η τυχαία επιλογή ενός φορέα δεν διασφαλίζει την αντιπροσωπευτικότητα, τη θεσμική συνέχεια και τη λογοδοσία έναντι της κοινωνικής ομάδας που καλείται να εκπροσωπήσει.

Τώρα μπορείτε να ενημερωθείτε για όλες τις εξελίξεις στο χώρο της Αναπηρίας στην ιστοσελίδα της Ε.Σ.Α.μεΑ.: www.esaea.gr ή www.esamea.gr.

Πηγή: www.esamea.gr

 

Παράλληλη στήριξη: Δεν είναι «μπάλωμα» για τα κενά των σχολείων – Τι λέει η εγκύκλιος του Υπουργείου

Παράλληλη στήριξη: Δεν είναι «μπάλωμα» για τα κενά των σχολείων – Τι λέει η εγκύκλιος του Υπουργείου

Η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας ξεκαθαρίζει ότι ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής συνεχίζει την προβλεπόμενη υποστήριξη, χωρίς να αναλαμβάνει τα διδακτικά καθήκοντα του απόντος εκπαιδευτικού. Τι ισχύει για την επιτήρηση και τις έκτακτες απουσίες στα σχολεία.

Η απουσία του εκπαιδευτικού της τάξης δεν μετατρέπει τον εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης σε αντικαταστάτη του. Η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας ξεκαθαρίζει τα όρια των καθηκόντων του, ενώ διαφορετική είναι η διαχείριση έκτακτων περιστατικών επιτήρησης και ασφάλειας των μαθητών.

Ένα σημαντικό ζήτημα για την καθημερινότητα των σχολείων και τα εργασιακά καθήκοντα των  εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής επανέρχεται στο προσκήνιο: Μπορεί ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης να αναλαμβάνει τη διδασκαλία ολόκληρης της τάξης όταν απουσιάζει ο εκπαιδευτικός γενικής  εκπαίδευσης;

Η απάντηση βρίσκεται στις σχετικές οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας, οι οποίες διαχωρίζουν την παροχή υποστήριξης στους μαθητές από την αναπλήρωση των διδακτικών καθηκόντων ενός απόντος εκπαιδευτικού.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό. Αφορά τον παιδαγωγικό ρόλο της παράλληλης στήριξης, την οργάνωση της σχολικής λειτουργίας και την ευθύνη της διοίκησης να αντιμετωπίζει τις απουσίες με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Ωράριο ΕΒΠ στα σχολεία: Τι ισχύει για ολοήμερο, Παράλληλη Στήριξη και αποχώρηση μαθητών

Άδειες Αναπληρωτών Εκπαιδευτικών: Όλες οι άδειες σε ένα αρχείο Excel

Μισθολόγιο Εκπαιδευτικών 2026: Τα καθαρά ποσά ανά ΜΚ για μόνιμους, αναπληρωτές και νεοδιοριστους από 1η Απριλίου – Πότε πληρώνονται

Τι αναφέρει η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας

Η εγκύκλιος 122194/ΓΔ4/1-10-2025, με θέμα τις διευκρινιστικές οδηγίες για τον ν. 3699/2008, αποσαφηνίζει στη σελίδα 5 τι ισχύει όταν απουσιάζει εκπαιδευτικός γενικής ή επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τις οδηγίες, ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής, είτε υπηρετεί σε Τμήμα Ένταξης είτε παρέχει παράλληλη στήριξη, εξακολουθεί να προσφέρει την προβλεπόμενη υποστήριξη στο τμήμα κατά τις ώρες που έχουν ήδη καθοριστεί στο πρόγραμμά του.

Η εγκύκλιος, μάλιστα, επισημαίνει ρητά:

«Σε καμία περίπτωση δεν “αναπληρώνει” τον/την εκπαιδευτικό γενικής/επαγγελματικής εκπαίδευσης στα διδακτικά του/της καθήκοντα».

Η συγκεκριμένη διατύπωση θέτει ένα σαφές όριο. Η απουσία συναδέλφου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης αναλαμβάνει το σύνολο της διδακτικής ευθύνης της τάξης.

Κατά συνέπεια, κάθε σχετική ανάθεση πρέπει να εξετάζεται με βάση τις ισχύουσες διατάξεις και το πραγματικό περιεχόμενο των καθηκόντων που ζητείται να αναληφθούν. Μια προφορική εντολή δεν αρκεί από μόνη της για να παρακαμφθεί η συγκεκριμένη υπουργική οδηγία.

Η υποστήριξη της τάξης δεν σημαίνει αντικατάσταση του εκπαιδευτικού

Συχνά γίνεται επίκληση της δυνατότητας του εκπαιδευτικού παράλληλης στήριξης να παρεμβαίνει όχι μόνο για τον μαθητή που υποστηρίζει, αλλά και σε μικρές ομάδες ή στο σύνολο της τάξης.

Η εγκύκλιος 93506/Δ3/25-8-2023 προβλέπει πράγματι ένα ευρύτερο πλαίσιο παιδαγωγικής παρέμβασης, με έμφαση στη συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών και στην ουσιαστική ένταξη των μαθητών στη σχολική διαδικασία.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης μπορεί να καλείται να αναλάβει εξ ολοκλήρου το μάθημα όταν απουσιάζει ο εκπαιδευτικός του τμήματος.

Η συνεργασία και η υποστήριξη της τάξης αποτελούν μέρος της παιδαγωγικής αποστολής του. Η συστηματική κάλυψη διδακτικών κενών είναι διαφορετικό ζήτημα και δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη προέκταση των αρμοδιοτήτων του.

Άλλωστε, η ευθύνη για την  εκπαίδευση και την υποστήριξη των μαθητών αφορά συνολικά τη σχολική μονάδα και δεν μεταφέρεται αποκλειστικά στον εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης.

Το ειδικό καθηκοντολόγιο, όπως καθορίζεται από την Υπουργική Απόφαση 27922/Γ6/2007 και τροποποιήθηκε με την 48275/Δ3/2019, περιγράφει τις αρμοδιότητες που συνδέονται με την αξιολόγηση, τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης, καθώς και τη συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς της τάξης.

Η παράλληλη στήριξη δεν αποτελεί μηχανισμό έκτακτης κάλυψης των ελλείψεων προσωπικού.

Τι ισχύει όταν υπάρχει ανάγκη επιτήρησης των μαθητών

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διάκριση ανάμεσα στην προσωρινή επιτήρηση για λόγους ασφάλειας και στην ανάθεση της διδασκαλίας ολόκληρου του τμήματος.

Οι σχετικές οδηγίες δεν θεμελιώνουν γενική απαλλαγή του εκπαιδευτικού παράλληλης στήριξης από κάθε υποχρέωση που σχετίζεται με την προστασία των μαθητών. Αντίστοιχα, δεν προκύπτει ότι κάθε φορά που απουσιάζει ένας εκπαιδευτικός η ευθύνη ολόκληρης της τάξης μεταφέρεται αυτομάτως στον εκπαιδευτικό Ειδικής Αγωγής.

Σε μια έκτακτη κατάσταση, η ασφάλεια των παιδιών πρέπει να διασφαλίζεται άμεσα, με ενημέρωση της διεύθυνσης και οργάνωση της αναγκαίας λύσης.

Ωστόσο, η αντιμετώπιση ενός έκτακτου περιστατικού δεν πρέπει να συγχέεται με τη δημιουργία μιας πάγιας πρακτικής, κατά την οποία ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης αναλαμβάνει επανειλημμένα τη διδασκαλία του τμήματος.

Για κάθε συγκεκριμένη περίπτωση έχει σημασία να εξετάζονται η διάρκεια της ανάθεσης, το είδος του καθήκοντος, το πρόγραμμα υποστήριξης που ήδη εφαρμόζεται και το αν πρόκειται για επιτήρηση ή για ουσιαστική αναπλήρωση της διδακτικής εργασίας.

Η πραγματική φύση της εργασίας είναι αυτή που έχει σημασία και όχι η ονομασία που της αποδίδεται.

Η διαδικασία αντιμετώπισης απουσιών στα Δημοτικά Σχολεία

Για το σχολικό έτος 2026-2027, η εγκύκλιος Φ7/117148/Δ1/8-9-2026, στην ενότητα Α.12, παραπέμπει στις προβλέψεις του άρθρου 11 του ΠΔ 79/2017 για την αντιμετώπιση έκτακτων απουσιών  εκπαιδευτικών στα Δημοτικά Σχολεία.

Στο πλαίσιο αυτό, το ωράριο αποχώρησης των μαθητών δεν μεταβάλλεται εξαιτίας της απουσίας εκπαιδευτικού. Η αντιμετώπιση των λειτουργικών αναγκών οργανώνεται με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, η οποία καταγράφεται στο Βιβλίο Πράξεων και μπορεί να τροποποιείται όταν προκύπτει ανάγκη.

Την ευθύνη για την εφαρμογή της διαδικασίας έχει ο διευθυντής ή η διευθύντρια της σχολικής μονάδας.

Ο εκπαιδευτικός είναι μέλος του σχολείου – Τι προβλέπουν οι οδηγίες του υπουργείου Παιδείας

Σαφείς οδηγίες για τον ρόλο των εκπαιδευτικών παράλληλης στήριξης και τη συνεργασία τους με τους  εκπαιδευτικούς της τάξης έχει διατυπώσει η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, δίνοντας έμφαση στη συμπερίληψη, την ισότιμη συμμετοχή και την αυτονομία των μαθητών.

Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης-συνεκπαίδευσης αποτελεί εκπαιδευτικό της σχολικής μονάδας και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αποκλειστικά προσωπικός δάσκαλος ενός συγκεκριμένου μαθητή. Η παρουσίασή του στην τάξη οφείλει να αναδεικνύει τη συνεργασία του με τον εκπαιδευτικό του τμήματος και τη συμβολή του στην καλύτερη λειτουργία της τάξης.

Βασική αρχή είναι η συνεργασία των δύο εκπαιδευτικών τόσο στον σχεδιασμό της διδασκαλίας όσο και στην εφαρμογή διαφοροποιημένων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων. Στόχος είναι να καλύπτονται οι εξατομικευμένες ανάγκες των μαθητών στο πλαίσιο της σχολικής ομάδας, χωρίς να ενισχύονται φαινόμενα διαχωρισμού ή στιγματισμού.

Κεντρικό εργαλείο αποτελεί το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (ΕΠΕ), το οποίο σχεδιάζεται και υλοποιείται συνεργατικά, προσαρμόζεται στις ανάγκες του μαθητή και μπορεί να τροποποιείται ανάλογα με την εκπαιδευτική του πορεία. Η εξατομικευμένη υποστήριξη δεν σημαίνει υποχρεωτικά αποκλειστική διδασκαλία ένας προς έναν, καθώς αυτή αποτελεί μία από τις διαθέσιμες πρακτικές και εφαρμόζεται όταν κρίνεται αναγκαία.

Οι οδηγίες δίνουν, επίσης, προτεραιότητα στην υποστήριξη των μαθητών μέσα στη γενική τάξη. Η απομάκρυνση σε ξεχωριστό χώρο προβλέπεται όταν το απαιτούν συγκεκριμένες εκπαιδευτικές ανάγκες, ενώ δεν επιτρέπεται η μόνιμη αποκοπή μαθητών από το τμήμα φοίτησής τους για την παρακολούθηση μαθημάτων αποκλειστικά στην αίθουσα του Τμήματος Ένταξης.

Παράλληλα, για κάθε μαθητή που υποστηρίζεται μέσω παράλληλης στήριξης τηρείται ατομικός φάκελος και εφαρμόζεται ΕΠΕ. Η πρόσβαση στις πληροφορίες του φακέλου γίνεται με γνώμονα την εκπαιδευτική υποστήριξη του μαθητή και την τήρηση του επαγγελματικού και επιστημονικού απορρήτου. Οι γονείς ή κηδεμόνες ενημερώνονται τακτικά για τους στόχους και την πορεία υλοποίησης του προγράμματος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη ότι, όταν σε ένα τμήμα υπάρχουν εγκρίσεις παράλληλης στήριξης για περισσότερους από έναν μαθητές, κατά κανόνα ένας εκπαιδευτικός αναλαμβάνει συνολικά την υποστήριξή τους. Η ταυτόχρονη παρουσία δύο εκπαιδευτικών παράλληλης στήριξης στο ίδιο τμήμα προβλέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με ειδική τεκμηρίωση από το ΚΕΔΑΣΥ.

Το βασικό μήνυμα των οδηγιών είναι ότι η ευθύνη για την  εκπαίδευση και την υποστήριξη των μαθητών ανήκει συνολικά στη σχολική μονάδα και δεν μεταφέρεται αποκλειστικά στον εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης. Η συνεχής συνεργασία του με τον εκπαιδευτικό της τάξης και το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό είναι απαραίτητη για την ολόπλευρη υποστήριξη των μαθητών.

Η παράλληλη στήριξη αντιμετωπίζεται ως θεσμός ενταξιακής εκπαίδευσης, με απώτερο στόχο την πρόοδο, την κοινωνική συμμετοχή και τη σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας των μαθητών με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Πηγή: https://e-wall.net

 

Αν. Παναγιωτόπουλος: «Να αρθούν οι αποκλεισμοί και να δοθεί παράταση για το πρόγραμμα ‘‘Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία’’ Κατάθεση κοινοβουλευτικής ερώτησης

Αν. Παναγιωτόπουλος: «Να αρθούν οι αποκλεισμοί και να δοθεί παράταση για το πρόγραμμα ‘‘Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία’’

Κατάθεση κοινοβουλευτικής ερώτησης

Κοινοβουλευτική ερώτηση προς την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας για τους αποκλεισμούς από το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» κατέθεσε ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Αχαΐας Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, ζητώντας την παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων και την επανεξέταση των κριτηρίων συμμετοχής.

Όπως αναφέρει η ανακοίνωσή του, στην ερώτηση γίνεται αναφορά στην  Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ), η οποία ζητά την άμεση επανεξέταση του ισχύοντος πλαισίου, επειδή όπως επισημαίνει η πρόσβαση στον Προσωπικό Βοηθό πρέπει να καθορίζεται πρωτίστως από τις εξατομικευμένες ανάγκες υποστήριξης και όχι από οριζόντια κριτήρια που οδηγούν σε άδικους αποκλεισμούς, με αποτέλεσμα οι διοικητικές και τεχνικές απαιτήσεις να υπερισχύουν της πραγματικής ανάγκης υποστήριξης.

Η Ε.Σ.Α.μεΑ. θέτει επίσης το ζήτημα της επέκτασης του ηλικιακού ορίου στα 75 έτη για όλα τα άτομα με αναπηρία που είχαν καταστεί δικαιούχοι αναπηρικού επιδόματος πριν από τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους, επισημαίνοντας επίσης ότι τα εισοδηματικά κριτήρια αποκλείουν σημαντικό αριθμό ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις.

Η ερώτηση αναδεικνύει επίσης το πρόβλημα που προκύπτει για τα άτομα με αναπηρία εξαιτίας της δυσλειτουργίας του help desk, ενώ παράλληλα με την παράταση προθεσμίας υποβολής αιτήσεων ζητείται η ενίσχυσή του help desk και η υποστήριξη των ατόμων που δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν την αίτησή τους.

Για τα άτομα με αναπηρία που είχαν περάσει επιτυχώς τον αρχικό έλεγχο επιλεξιμότητας στο πιλοτικό πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός», αλλά δεν προχώρησαν στο στάδιο της εξατομικευμένης αξιολόγησης, επειδή δεν επιλέχθηκαν μέσω της ηλεκτρονικής κλήρωσης, ζητείται να εξεταστεί η θέσπιση ειδικής μεταβατικής πρόβλεψης για την ένταξή τους στο μόνιμο πρόγραμμα, χωρίς να ταλαιπωρηθούν εκ νέου με γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Επιπλέον, γίνεται αναφορά και στις μεγάλες δυσκολίες που ανακύπτουν για τα άτομα που δικαιούνται του προγράμματος στις ορεινές, νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, αφού υπάρχουν περιορισμοί που απαγορεύουν στους συζύγους και στα συγγενικά πρόσωπα να παρέχουν υπηρεσίες Προσωπικού Βοηθού, επιτείνοντας το πρόβλημα, ιδίως στις περιοχές όπου δεν υπάρχει διαθέσιμο επαγγελματικό προσωπικό.

Τέλος, σοβαρά ερωτήματα προκαλεί η διαφορά μεταξύ των θετικών αποφάσεων απονομής ωρών και των προσώπων που τελικά έλαβαν την υπηρεσία. Ενώ έχουν εκδοθεί 2.576 θετικές αποφάσεις απονομής ωρών, μόλις 1.824 πρόσωπα είχαν λάβει πραγματικά έστω και μία ώρα υπηρεσίας. Υπάρχει, δηλαδή, μια διαφορά που φτάνει τις 752 περιπτώσεις, για τις οποίες δεν υπάρχει μέχρι σήμερα σαφής και τεκμηριωμένη εξήγηση.

Πηγή: www.thebest.gr

 

Ειδική αγωγή: Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας – Αντιδράσεις από εκπαιδευτικούς

Ειδική αγωγή: Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας – Αντιδράσεις από εκπαιδευτικούς

Στο επίκεντρο η δυνατότητα αναγνώρισης της φοίτησης παιδιών 4 έως 7 ετών σε προγράμματα μη κερδοσκοπικών φορέων ως ισότιμης με εκείνη σε ειδικό νηπιαγωγείο

Αντιδράσεις στον χώρο της εκπαίδευσης προκαλεί ο σχεδιασμός του υπουργείου Παιδείας για την ειδική αγωγή, με τις Παρεμβάσεις Κινήσεις Συσπειρώσεις Π.Ε. να εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους σε προβλέψεις του υπό διαμόρφωση νομοσχεδίου.

Το βασικό σημείο της αντιπαράθεσης αφορά τη δυνατότητα αναγνώρισης της φοίτησης παιδιών ηλικίας 4 έως 7 ετών σε προγράμματα πρώιμης παρέμβασης συγκεκριμένων μη κερδοσκοπικών φορέων ως ισότιμης με τη φοίτηση σε ειδικό νηπιαγωγείο, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη κατεύθυνση ενδέχεται να μεταφέρει εκπαιδευτικές λειτουργίες εκτός του δημόσιου σχολικού δικτύου, αντί να δοθεί προτεραιότητα στην ενίσχυση των υφιστάμενων δημόσιων δομών και στη δημιουργία νέων ειδικών νηπιαγωγείων.

Τι προβλέπεται για τα παιδιά ηλικίας 4 έως 7 ετών

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για το σχέδιο νόμου, προγράμματα πρώιμης παρέμβασης μη κερδοσκοπικών φορέων θα μπορούν να αποκτούν εκπαιδευτικό σκέλος. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κατόπιν εισήγησης του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), η φοίτηση παιδιών ηλικίας 4 έως 7 ετών στα συγκεκριμένα προγράμματα θα μπορεί να αναγνωρίζεται ως ισότιμη με εκείνη σε ειδικό νηπιαγωγείο.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής των εκπαιδευτικών, οι οποίοι ζητούν να αποσαφηνιστεί το πλαίσιο λειτουργίας των φορέων, οι προϋποθέσεις αναγνώρισης της φοίτησης και ο ρόλος του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος.

Πρόκειται για σχεδιαζόμενη ρύθμιση και όχι για διάταξη που έχει ήδη ψηφιστεί και τεθεί σε εφαρμογή.

Οι αντιδράσεις των εκπαιδευτικών και οι ελλείψεις στις δημόσιες δομές

Οι Παρεμβάσεις Κινήσεις Συσπειρώσεις Π.Ε. εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη κατεύθυνση ενισχύει την παρουσία ιδιωτικών και μη κερδοσκοπικών φορέων στην ειδική αγωγή. Όπως υποστηρίζουν, οι ανάγκες των παιδιών με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες θα πρέπει να καλύπτονται μέσα από ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα, με επαρκείς υποδομές και εξειδικευμένο προσωπικό.

Στην ανακοίνωσή τους αναφέρονται στις ελλείψεις ειδικών νηπιαγωγείων και εκπαιδευτικών, τονίζοντας ότι η αύξηση των αναγκών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών ειδικής αγωγής.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Το νέο σχέδιο νόμου που ετοιμάζεται να φέρει σε διαβούλευση το αμέσως επόμενο διάστημα το υπ. παιδείας και αφορά στην ειδική εκπαίδευση ακολουθεί τους επί δεκαετίες στόχους όλων των κυβερνήσεων που εναρμονίζονται με τις οδηγίες ΕΕ/ΟΟΣΑ και διεθνών οργανισμών. Αποσκοπεί όχι απλά στην υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης, αρχής γενομένης από τα δημόσια ειδικά νηπιαγωγεία, αλλά στην επέκταση με κάθε τρόπο της ιδιωτικοποίησης της λειτουργίας τους.

Αρωγός και συμπαραστάτης σε αυτόν τον κυβερνητικό σχεδιασμό, αλλά και μεγάλος κερδισμένος οι ΜΚΟ που λειτουργούν στο πεδίο της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης.

Οι διαρροές με αποσπάσματα του εν λόγω νομοσχεδίου (οι οποίες ούτε σχολιάστηκαν ούτε διαψεύστηκαν από τους αρμόδιους) επιβεβαιώνουν τους στόχους της κυβέρνησης της ΝΔ αναφορικά με το «πέρασμα» εκπαιδευτικών, και όχι μόνο, λειτουργιών του δημόσιου ειδικού νηπιαγωγείου σε ιδιωτικά κέντρα/ΜΚΟ.

Η προετοιμασία για την εξέλιξη αυτή ξεκινά από παλαιότερα, από την ανακοίνωση του πιλοτικού προγράμματος «πρώιμης παρέμβασης» το 2021  και καταλήγει στη «γενίκευση» του προγράμματος τη φετινή χρονιά.

Ήδη εδώ και δύο χρόνια έχει εφαρμοστεί η χρήση Voucher για μαθητές με αναπηρία 0-6 ετών. Με ανακοίνωσή μας τότε είχαμε επισημάνει ότι το πρόγραμμα αυτό αποτελούσε την κερκόπορτα για την είσοδο ιδιωτικών κέντρων στη δημόσια εκπαίδευση. Εκτός από την ιδιωτικοποίηση, το πρόγραμμα στόχευε στην καλλιέργεια κλίματος αποδοχής των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ακόμη και στο περιεχόμενο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, προς όφελος φυσικά των ιδιωτικών κέντρων και των ΜΚΟ που ανθίζουν στο χώρο της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης.

Σήμερα η κυβέρνηση κάνει ένα βήμα παραπέρα: Το σχέδιο νόμου δίνει τη δυνατότητα σε μη κερδοσκοπικούς φορείς που παρέχουν  προσαρμοσμένα προγράμματα σπουδών και προγράμματα πρώιμης παρέμβασης σε μαθητές με αναπηρία τεσσάρων (4) έως επτά (7) ετών να εμπλουτίσουν τα εν λόγω προγράμματα με εκπαιδευτικό σκέλος, ώστε ύστερα από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής η φοίτηση των μαθητών στους ανωτέρω φορείς  να θεωρείται ισότιμη με τη φοίτηση σε ειδικό νηπιαγωγείο.

Επεκτείνεται δηλαδή και καθολικοποιείται η εφαρμογή του άρθρου 32, παρα.1 του Ν. 3699/2008, που όριζε ότι: «ΣΜΕΑΕ και Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας και Αποκαταστάσεως Αναπήρων Παίδων: 1.Η φοίτηση παιδιών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ηλικίας τεσσάρων (4) έως επτά (7) ετών στο πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας και Αποκαταστάσεως Αναπήρων Παίδων (ΕΛΕΠΑΠ) είναι ισότιμη με τη φοίτηση σε οποιαδήποτε μονάδα ειδικής προσχολικής αγωγής.

Τα τελευταία στατιστικά δεδομένα (ΕΛΣΤΑΤ) για τη σχολική χρονιά 2023-2024 δίνουν 20% αύξηση του μαθητικού πληθυσμού στα ειδικά νηπιαγωγεία με μόλις 2% αύξηση του διδακτικού προσωπικού για την ίδια χρονιά. Την τετραετία 2020/21-2024/5 ο συνολικός μαθητικός πληθυσμός μειώνεται 6%, τη στιγμή που ο πληθυσμός των μαθητών με αναπηρία ή/και ΕΕΑ αυξάνεται κατά 39%. Το ίδιο διάστημα οι μαθητές με αναπηρία ή/και ΕΕΑ που φοιτούν σε γενικά σχολεία αυξάνονται κατά 40% ενώ ο μαθητικός πληθυσμός σε ΣΜΕΑΕ (Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης) αυξάνεται 20%.

Από τα 159 δημόσια ειδικά νηπιαγωγεία  τα 135 είναι σε λειτουργία και τα 24 είναι σε αναστολή. Αριθμός εξαιρετικά μικρός με βάση τις ανάγκες. Η ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΣΤΙΖΕΙ και πρέπει να υποταχτεί στην δημοσιονομική σταθερότητα και την πολεμική οικονομία. Το υπ. παιδείας «χτίζει» νέα δεδομένα πάνω στα προβλήματα που με πολιτική επιλογή δημιούργησε. Χωρίς κόστος, με χρήση κουπονιών, επιδιώκει να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες που υπάρχουν στην ειδική εκπαίδευση στην προσχολική αγωγή. Δίνει δώρο στους ιδιώτες τμήμα της δημόσιας εκπαίδευσης. Παραβιάζει ακόμη και την ίδια τη νομοθεσία που καθορίζει την ίδρυση και λειτουργία των ειδικών σχολείων και νηπιαγωγείων.

Η ίδρυση ειδικών νηπιαγωγείων που θα κάλυπτε τις ανάγκες ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ/ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, θυσιάστηκαν και αυτές στο βωμό της πολεμικής οικονομίας, διευκολύνοντας ταυτόχρονα την είσοδο ιδιωτών ακόμα και στα προγράμματα των ήδη υπαρχόντων.

Αντί να σχεδιαστεί κεντρικά με ευθύνη του κράτους η δημόσια και δωρεάν πρώιμη παρέμβαση σε δημόσιες δομές για όλα τα παιδιά χωρίς όρους και προϋποθέσεις, αντί να ιδρυθούν τώρα νέα ειδικά νηπιαγωγεία ώστε να καλυφθούν οι συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες και να μην μένει κανένα νήπιο εκτός του δημόσιου νηπιαγωγείου,  αντί το ΥΠΑΙΘ να κάνει μαζικούς μόνιμους διορισμούς για την στελέχωση των ΚΕΔΑΣΥ, των ΕΔΥ και των δημόσιων Ν/Γ, αντί να μειώσει τον αριθμό των μαθητών ανά τμήμα, «επιλέγει» την ιδιωτικοποίηση πλευρών της λειτουργίας του δημόσιου σχολείου και επεκτείνει τα ΣΔΙΤ από την κατασκευή των σχολικών κτιρίων έως την ίδια τη ζωή του σχολείου.

Ταυτόχρονα στο υπό έκδοση σχέδιο νόμου:

Προβλέπεται η δημιουργία Εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος για την ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων αξιολόγησης προς τα ΚΕΔΑΣΥ, με στόχο όπως αναφέρεται την επιτάχυνση των διαδικασιών και της υποστήριξης των μαθητών. Την ίδια στιγμή είναι γνωστό ότι τα ΚΕΔΑΣΥ είναι υποστελεχωμένα, στεγάζονται σε χώρους ακατάλληλους, που δεν μπορούν να καλύψουν τη λειτουργία τους. Το μέτρο αυτό δεν θα λύσει ούτε την υποστελέχωση των ΚΕΔΑΣΥ, αλλά ούτε την ακαταλληλότητα χώρων που αποτελούν τις πρώτες και βασικότερες αιτίες για τον μεγάλο χρόνο αναμονής σε αξιολογήσεις του μαθητικού πληθυσμού. Οι πλατφόρμες δεν είναι το αντίδοτο στους μαζικούς μόνιμους διορισμούς και στα ασφαλή κτίρια που θα εγγυώνται την εύρυθμη λειτουργία των διεπιστημονικών ομάδων εργασίας σε σύντομο χρόνο.

Δεν υπάρχει καμία αναφορά για την ίδρυση και λειτουργία προστατευμένων εργαστηρίων, στα οποία μπορούν να φοιτούν οι απόφοιτοι των ΕΕΕΕΚ.

ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ:

ΤΟ 15% για την παιδεία από τον κρατικό προϋπολογισμό ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΙΚΑΝΗ ΣΥΝΘΗΚΗ για να αποκτήσουν υπόσταση οι ανάγκες ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ/ ή και ΕΕΑ, για να δρομολογηθεί ένας οδηγός χάρτης ζωής με αξιοπρέπεια και δικαιώματα.

Κατάργηση των νόμων που εμπορευματοποιούν την ειδική αγωγή και εκπαίδευση.

Ίδρυση και λειτουργία τμημάτων ένταξης σε όλα τα δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία.

Ίδρυση και λειτουργία ειδικών νηπιαγωγείων και δημοτικών σε ασφαλή κτίρια.

Ίδρυση όλων των αναγκαίων οργανικών θέσεων και μόνιμους διορισμούς.

Δημόσια δωρεάν παράλληλη στήριξη για όσους μαθητές/τριες το έχουν ανάγκη, με αναλογία 1 προς 1.

Λέμε όχι στην είσοδο κουπονιών (είσοδο ΣΔΙΤ στο περιεχόμενο της εκπαίδευσης)  στα δημόσια σχολεία.

Μόνιμοι μαζικοί διορισμοί εκπαιδευτικών με το πτυχίο και όλη την προϋπηρεσία χωρίς προσοντολόγιο και διαγωνισμούς στην ειδική αγωγή.

Δημιουργία οργανικών θέσεων κάθε ειδικότητας ειδικής αγωγής για τα ειδικά σχολεία, οργανικών θέσεων για ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, για ΤΕ, για παράλληλη στήριξη.

Επαναλειτουργία των διδασκαλείων.

Καμία αλλαγή στα καθηκοντολόγια των εκπαιδευτικών Παράλληλης Στήριξης και Τμημάτων Ένταξης. Απόσυρση των καθηκοντολογιών των Σχολικών Νοσηλευτών, ΕΒΠ και ΕΕΠ που ταυτίζει το εργασιακό με το διδακτικό ωράριο.

Πηγή: www.infokids.gr