Προβλήματα με την Κάρτα Αναπηρίας ζητούν άμεσες ενέργειες και λύσεις!

Προβλήματα με την Κάρτα Αναπηρίας ζητούν άμεσες ενέργειες και λύσεις!

Ακόμη μία επιστολή για τα προβλήματα με την κάρτα αναπηρίας, που αποτέλεσε αντικείμενο διεκδίκησης του αναπηρικού κινήματος, της ΕΣΑμεΑ και των οργανώσεών της και χαιρετίστηκε ως «Κάρτα Αξιοπρέπειας», κοινοποίησε η ΕΣΑμεΑ στην υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δ. Μιχαηλίδου, ζητώντας συνάντηση.

Στην επιστολή αναφέρονται τα προβλήματα που έχουν προκύψει αναφορικά με το help desk, που έχει τεράστιες δυσκολίες ανταπόκρισης και δεν έχει πρόβλεψη για άμεση εξυπηρέτηση για τους κωφούς και βαρήκοους, για τα μεγάλα προβλήματα με τα ΕΛΤΑ και την παράδοση της κάρτας αναπηρίας στους δικαιούχους, καθώς και για τη χρήση της κάρτας αναπηρίας σε διαφορετικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), που «σκοντάφτει» ανά Μέσο και ανά περιοχή.

Αναλυτικά οι επισημάνσεις και τα προβλήματα στην επιστολή: https://www.esamea.gr/el/article/zhteitai-orismos-synanthshs-sxetika-me-ta-sobara-zhthmata-poy-exoyn-prokypsei-me-thn-karta-anaphrias

Η ΕΣΑμεΑ τονίζει ότι η κάρτα αναπηρίας αποτέλεσε αντικείμενο διεκδίκησης του αναπηρικού κινήματος, της Ε.Σ.Α.μεΑ. και των οργανώσεών της σχεδόν 3 δεκαετίες.

Παρ΄ ότι ο σχεδιασμός της κάρτας αναπηρίας ανατέθηκε στο ΙΝ-ΕΣΑμεΑ που αποτελεί τον επίσημο μελετητικό, εκπαιδευτικό και ερευνητικό φορέα του αναπηρικού κινήματος της χώρας, η ΕΣΑμεΑ -που εκπροσωπεί όλα τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και τα μέλη των οικογενειών τους στην Ελλάδα ως η αντιπροσωπευτική οργάνωσή τους- ΔΕΝ πήρε μέρος στην υλοποίηση της εφαρμογής της, κάτι που θα απέτρεπε πολλά από τα σημερινά προβλήματα που παρατηρούνται.

Πηγή: www.esamea.gr 

Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι μπορούν να παραμείνουν & μετά τη συνταξιοδότηση (εγκύκλιοι)

Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι μπορούν να παραμείνουν & μετά τη συνταξιοδότηση

Νίκος Κοκκινόπουλος

Τις κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων που (δεν) μπορούν να παραμείνουν στην υπηρεσία τους και μετά την συνταξιοδότηση καταγράφουν εγκύκλιοι του υπουργείου Εργασίας.

Συγκεκριμένα:

α. Μόνιμοι υπάλληλοι ασφαλισμένοι στο πρ. Δημόσιο

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία.

β. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ και μόνιμοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ καθώς και των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 20 του ν.3801/2009, ήτοι η υπαλληλική σχέση λύεται την 1η του επόμενου μήνα μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης.

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ από το υφιστάμενο συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχεται δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση σε άλλη κατηγορία μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου. Άλλωστε, η εν λόγω κατηγορία υπαλλήλων συνταξιοδοτείται βάσει του πδ169/2007, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο πρ. Δημόσιο, οι διατάξεις του οποίου ορίζουν ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία.

δ. Υπάλληλοι ΝΠΙΔ

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων που υπηρετούν σε ΝΠΙΔ, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, αλλά διέπονται από τα προβλεπόμενα στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του εκάστοτε νομικού προσώπου και την εργατική νομοθεσία. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου στην Υπηρεσία (ΝΠΙΔ) μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης.

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ στο ισχύον συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν υφίσταται πρόβλεψη για δυνατότητα παραμονής ή μη στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκ φεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας

Συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας

α. Μόνιμοι υπάλληλοι – ασφαλισμένοι του πρ. Δημοσίου

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΚΠΣΣ ή του ν.2084/1992.

β. Μόνιμοι υπάλληλοι του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, ασφαλισμένοι του π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, των μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου ΟΤΑ και ΝΠΔΔ – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι οποίοι είτε έχουν επιλέξει ως ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό φορέα το πρ.ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (εφόσον προβλεπόταν) είτε υπάγονται υποχρεωτικά σε αυτό (πχ πρόσληψη για πρώτη φορά μετά την 1.1.2011), συνάγεται ότι για την προσωρινή συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας ή διαθεσιμότητας για όσο χρόνο λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη αναπηρίας (σχετ. εγκύκλιος Διοίκησης ΙΚΑ – ΕΤΑΜ 62/1988). Επισημαίνουμε βέβαια στο σημείο αυτό και τα άρθρα 152 και 153 του Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων περί απόλυσης λόγω σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον Υπαλληλικό Κώδικα.

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι οποίοι επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν με βάση τις συνταξιοδοτικές διατάξεις του Δημοσίου, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο Δημόσιο, ορίζεται ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας με τη διαδικασία του ΚΠΣΣ.

δ. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ ασφαλισμένοι του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας ορισμένου χρόνου, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του ν.3801/2009 για όσο χρόνο λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας βρίσκονται σε αναρρωτική άδεια χωρίς αποδοχές από την Υπηρεσία τους. Σημειώνεται ότι η διακοπή της μισθοδοσίας τους κατά το διάστημα της καταβολής της προσωρινής σύνταξης αναπηρίας είναι θέμα που δεν αφορά τον e-ΕΦΚΑ αλλά προσδιορίζεται από το νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί για τους ΙΔΑΧ του δημοσίου (ενότητα 5β) και επομένως εάν υφίσταται πρόθεση για διαφορετική αντιμετώπιση θα πρέπει το θέμα αυτό να εξεταστεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπ. Εσωτερικών .

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις των άρθρων 8 και 20 του ν. 3801/2009. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκφεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας

Οι εγκύκλιοι:

εγγραφο

ΓΕΝΙΚΟ-ΕΓΓΡΑΦΟ-116338-2026_0

Πηγή: www.aftodioikisi.gr

Facebook0

Twitter0

LinkedIn0

Εκτύπωση

#

Επιστροφή

αποστολή σε email αποστολή σε email

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Η νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρίες

Προσβασιμότητα στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον και την πληροφορία

Συνταγματικά Κοινωνικά και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Παιδεία

Νομοθεσία Αθλητισμού

Εργασία

Ασφαλιστικά – Συνταξιοδοτικά

Κοινωνικές Παροχές

Φορολογικά

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Διεθνή και Ευρωπαϊκά Κείμενα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Η νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρίες

Προσβασιμότητα στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον και την πληροφορία

Συνταγματικά Κοινωνικά και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Παιδεία

Νομοθεσία Αθλητισμού

Εργασία

Ασφαλιστικά – Συνταξιοδοτικά

Κοινωνικές Παροχές

Φορολογικά

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Διεθνή και Ευρωπαϊκά Κείμενα

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Βερανζέρου 31, 4ος όροφος,

Τ.Κ. 104 32, Αθήνα

Τηλέφωνο: 210 52 29 968

Φαξ: 210 52 29 541

Email: eoty@otenet.gr

Ακολουθήστε μας στο Facebook

 

copyright@ 2026| All rights Reserved , Σχεδιασμένος από τη RockMedia 

Δωρεάν νομική βοήθεια για άτομα με αναπηρία: Τι ισχύει και πώς μπορείτε να την λάβετε

 

Δωρεάν νομική βοήθεια σε πολίτες ΑμεΑ - Δικαιολογητικά

2026-01-21

Δωρεάν νομική βοήθεια για άτομα με αναπηρία: Τι ισχύει και πώς μπορείτε να την λάβετε

Έχει θεσπιστεί νόμος που προστατεύει τους πολίτες χαμηλού εισοδήματος με την παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας. 

Από το 2023, στους δικαιούχους περιλαμβάνονται και οι πολίτες με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ανεξαρτήτως εισοδήματος, σύμφωνα με την προσθήκη της παρ. 3Α στο ν. 3226/2004.

Η νομική βοήθεια παρέχεται ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου, στην οποία αναφέρονται συνοπτικά το αντικείμενο της υπόθεσης και τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Ποιοι είναι δικαιούχοι

Πολίτες με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Πολίτες κρατών-μελών της Ε.Ε. ή τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου.

Απαραίτητα δικαιολογητικά

1.

Αντίγραφο φορολογικής δήλωσης ή βεβαίωση μη υποχρέωσης υποβολής.

2.

Αντίγραφο δήλωσης περιουσιακής κατάστασης.

3.

Εκκαθαριστικό σημείωμα.

4.

Α.Φ.Μ.

5.

Βεβαιώσεις κοινωνικών υπηρεσιών, ένορκες βεβαιώσεις και αποδεικτικά κατοικίας ή διαμονής (όπου απαιτείται).

6.

Πιστοποιητικό ποσοστού αναπηρίας από ΚΕ.Π.Α. ή Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές.

Η αίτηση και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται τουλάχιστον 15 ημέρες πριν από τη δίκη.

Πώς διορίζεται ο δικηγόρος

Ο δικηγόρος ορίζεται από τον αρμόδιο Δικηγορικό Σύλλογο βάσει ειδικών πινάκων υπηρεσίας.

Η επιλογή γίνεται με αλφαβητική σειρά και ο δικηγόρος έχει υποχρέωση να αναλάβει την υπόθεση χωρίς προκαταβολή αμοιβής. Κάθε δικηγόρος μπορεί να αναλάβει μόνο μία υπόθεση.

Τι περιλαμβάνει η νομική βοήθεια

Η νομική βοήθεια καλύπτει:

Δικαστικά τέλη, ένσημα και προσαυξήσεις.

Αμοιβές μαρτύρων, πραγματογνωμόνων και του διορισμένου δικηγόρου.

Έξοδα αναγκαστικής εκτέλεσης.

Κάθε βαθμό δικαιοδοσίας και κάθε είδος υπόθεσης (αστική, εμπορική, ποινική).

Σημαντικό: Η νομική βοήθεια χορηγείται ξεχωριστά για κάθε υπόθεση και ισχύει σε όλα τα στάδια της δικαστικής διαδικασίας.

 

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: «Σχετικά με τη δυνατότητα του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να παραμένει στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση» Σχετ:1)Το με α.π.ΔΙΔΑΔ/Φ.26.33/1358/6693/30.6.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Υπηρεσία μας. 2)Το με α.π.1102095/29.7.2025 έγγραφο του eΕΦΚΑ.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: 

«Σχετικά με τη δυνατότητα του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να παραμένει στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση» 

Σχετ:1)Το με α.π.ΔΙΔΑΔ/Φ.26.33/1358/6693/30.6.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Υπηρεσία μας. 2)Το με α.π.1102095/29.7.2025 έγγραφο του eΕΦΚΑ. 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ 

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΉΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΥΡΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ 

Διεύθυνση 

: Σταδίου 29, 105 59, Αθήνα 

 

Πληροφορίες 

: Ε. Βρέκου, Α. Λυτροκάπη 

ΠΡΟΣ: 

Τηλέφωνο 

: 2131516791, 6797 

 

Ηλ. Ταχ. 

: synparoxes@ypakp.gr 

 

  

ΚΟΙΝ.: 

1. 

Υπουργείο Εσωτερικών 

Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα Διεύθυνση διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού 

Βασ. Σοφίας 15, 10674, Αθήνα 

e.valaka@ydmed.gov.gr, a.lera@ypes.gov.gr 

2. 

e-ΕΦΚΑ 

Γενική Διεύθυνση Συντάξεων Διεύθυνση Νομοθεσίας και Συντονισμού συντάξεων Αχαρνών 27, 10439, Αθήνα 

d.sintaxeon@efka.gov.gr 

Γραφείο κ. Γενικού Γραμματέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κ. Κ. Τσαγκαρόπουλου 

Ενταύθα 

ΘΕΜΑ: «Σχετικά με τη δυνατότητα του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να παραμένει στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση» 

Σχετ:1)Το με α.π.ΔΙΔΑΔ/Φ.26.33/1358/6693/30.6.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Υπηρεσία μας. 2)Το με α.π.1102095/29.7.2025 έγγραφο του eΕΦΚΑ. 

Με αφορμή τα ανωτέρω σχετικά έγγραφα, με τα οποία ζητούνται οι απόψεις της Υπηρεσίας μας σχετικά με τη δυνατότητα υπαλλήλων του Δημοσίου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, οι οποίοι υπηρετούν είτε ως μόνιμοι είτε με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ, να συνεχίζουν απασχολούμενοι στην Υπηρεσία τους μετά τη συνταξιοδότησή τους εξ ιδίου δικαιώματος λόγω γήρατος ή λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο/ανικανότητα, θέτουμε υπόψη σας τα ακόλουθα: 

I. 

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 

1. 

ΕΝΑΡΞΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ (Άρθρο 1 του ν.4554/2018) 

Με τις διατάξεις της παρ. 2α του άρθρου 1 του ν. 4554/2018 προβλέπεται ότι, η χορήγηση της σύνταξης γήρατος αρχίζει από την πρώτη του επόμενου της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την ημερομηνία αυτή πληρούνται όλες οι 

νόμιμες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, σε αντίθετη δε περίπτωση, από την πρώτη μέρα του μήνα που έπεται εκείνου κατά τον οποίο πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις. 

Σύμφωνα με την παρ. 2β του ίδιου ως άνω άρθρου προβλέπεται ότι, για τα πρόσωπα για τα οποία απαιτείται από την κείμενη νομοθεσία η λύση της υπαλληλικής σχέσης, προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν λόγω γήρατος, η προϋπόθεση αυτή εξακολουθεί να ισχύει, ενώ η παρ. 5 του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργείται κάθε άλλη αντίθετη ειδική ή γενική διάταξη. 

2. 

ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ -ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ -ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΣΤΟ πρ.ΔΗΜΟΣΙΟ 

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του πδ 169/2007 και το άρθρο 3 παρ.1 του ν.2084/1992, ο τακτικός δημόσιος υπάλληλος που λαμβάνει κάθε μήνα μισθό από το Δημόσιο Ταμείο ή από άλλους ειδικούς πόρους, δικαιούται σε ισόβια σύνταξη από το Δημόσιο Ταμείο: α) Αν απομακρυνθεί με οποιονδήποτε τρόπο από την υπηρεσία και έχει την ανά περίπτωση πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. β) Αν απολυθεί και έχει εικοσαετή τουλάχιστον πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. γ) Αν απολυθεί για σωματική ή διανοητική ανικανότητα, η οποία δεν οφείλεται στην υπηρεσία και έχει πενταετή τουλάχιστον πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. Η ανικανότητα βεβαιώνεται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά. δ) Αν απολυθεί, γιατί καταργήθηκε η θέση και έχει εικοσαετή τουλάχιστον πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, εφόσον αμέσως πριν από την απομάκρυνση του έχει πλήρη πενταετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. ε) Αν, έχοντας συμπληρώσει το όριο ηλικίας, απομακρυνθεί οπωσδήποτε από την υπηρεσία και έχει δεκαπενταετή τουλάχιστον πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. στ) Αν απομακρυνθεί οπωσδήποτε από την υπηρεσία γιατί έγινε σωματικά ή διανοητικά ανίκανος από τραύμα ή νόσημα που προήλθε πρόδηλα και αναμφισβήτητα εξαιτίας της υπηρεσίας. Σημειώνεται ότι για όσους έχουν προσληφθεί στο δημόσιο έως την 31.12.2010 η συνταξιοδότηση για ανικανότητα που προήλθε πρόδηλα από την Υπηρεσία και ένεκα αυτής δεν γίνεται από τον eΕΦΚΑ (πρώην Δημόσιο), αλλά κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ.3 του άρθρου 4 του ν.4387/2016 από τις Υπηρεσίες του ΓΛΚ του Υπ.Οικονομικών . 

3. 

ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΙΔΑΧ ΠΟΥ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΛΟΓΩ ΓΗΡΑΤΟΣ 

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009 όπως ισχύει, το προσωπικό με σύμβαση εργασίας ΙΔΑΧ του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και οι μόνιμοι υπάλληλοι των ίδιων φορέων, που κατά τη μονιμοποίηση του διατήρησε το ασφαλιστικό καθεστώς του Ι.Κ.Α., απολύεται αυτοδικαίως από την υπηρεσία την 1η του επόμενου από την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης μήνα, εκτός εάν στο μεταξύ συμπληρώνει το όριο ηλικίας για την αυτοδίκαιη απόλυση όπως κάθε φορά προβλέπεται, οπότε και αποχωρεί την ημερομηνία αυτή. 

Οι ασφαλιστικοί οργανισμοί κύριας ασφάλισης κοινοποιούν υποχρεωτικά την πράξη συνταξιοδότησης στον τελευταίο εργοδότη του συνταξιοδοτούμενου, όταν αυτός είναι το Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ. ή Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού. 

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.3 του ως άνω άρθρου, κατά το διάστημα που μεσολαβεί από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ως την 1η του επόμενου από την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης μήνα στο ανωτέρω προσωπικό καταβάλλονται διαζευκτικά και ύστερα από επιλογή του οι αντίστοιχες αποδοχές ή η σύνταξή του. 

Με τις αριθμ.6/2012 και 10/2014 εγκυκλίους του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και το αρ.πρωτ.Φ.11221/9347/638/29.07.2013 έγγραφο της Υπηρεσίας μας δόθηκαν συμπληρωματικές οδηγίες και διευκρινήσεις για το θέμα αυτό. 

Ειδικότερα, διευκρινίστηκε ότι στις περιπτώσεις που ο υπάλληλος, κατ’ εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, επιλέγει την καταβολή των αποδοχών αντί της σύνταξης για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ως την πρώτη ημέρα του επόμενου από την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης μήνα, είναι δυνατή η καταβολή και της σύνταξης από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης με παράλληλη εφαρμογή των διατάξεων περί απασχόλησης συνταξιούχων, όπως ισχύουν από 1.1.2024 με το άρθρο 114 του ν.5078/2023. 

4. 

AΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, ΚΛΠ, ΚΑΙ ΕΝΣΤΟΛΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΛΗΦΘΗΣΑΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΠΟ 1.1.2011 ΚΑΙ ΕΦΕΞΗΣ 

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν.3865/2010, οι μόνιμοι, τακτικοί υπάλληλοι και λειτουργοί του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., κλπ, που προσλαμβάνονται για πρώτη φορά από 1.1.2011 και μετά, καθώς και οι στρατιωτικοί που κατατάσσονται από 1.1.2011 και μετά, ασφαλίζονται για τον Κλάδο Κύριας Σύνταξης στο κοινό καθεστώς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ενώ εάν πρόκειται για υπαγόμενους στην ασφάλιση των Τομέων του ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, ΤΑΝ) εφαρμόζονται οι καταστατικές διατάξεις των εν λόγω φορέων . 

Για υγειονομική περίθαλψη, επικουρική σύνταξη και εφάπαξ παροχή τα ως άνω πρόσωπα, σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του εν λόγω νόμου, ασφαλίζονται στους οικείους φορείς, στους οποίους υπάγονται όσοι έχουν ασφαλισθεί για πρώτη φορά από 1.1.1993 και μετά στο Δημόσιο ή σε πρώην φορείς κύριας ασφάλισης. 

Για την κατηγορία αυτή των ασφαλισμένων δεν εφαρμόζεται για τη συνταξιοδότηση τους ο Κώδικας Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων (ΚΠΣΣ). 

Όμως καταλαμβάνονται από τον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων (ν. 3528/2007) και συγκεκριμένα τις διατάξεις του άρθρου 152 (Απόλυση λόγω σωματικής ή πνευματικής ανικανότητας) και του άρθρου 155 (Απόλυση λόγω κατάληψης από το όριο ηλικίας). Σύμφωνα με το άρθρο 155, «Μόνιμοι υπάλληλοι, που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος, αλλά δεν υπάγονται στο ασφαλιστικό -συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου ή δεν συνταξιοδοτούνται με βάση τις δημοσιοϋπαλληλικές διατάξεις, απολύονται αυτοδικαίως από την υπηρεσία, μόλις συμπληρώσουν το 62ο έτος της ηλικίας τους. Αν το προσωπικό αυτό κατά τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας του δεν έχει συμπληρώσει σαράντα 

(40) 

έτη συνολικής υπηρεσίας στο Δημόσιο, παρατείνεται η παραμονή του στην Υπηρεσία, έως τη συμπλήρωση της υπηρεσίας αυτής και όχι πέραν του 67ου έτους της ηλικίας. 

Το προηγούμενο εδάφιο έχει εφαρμογή και για τους μόνιμους πολιτικούς διοικητικούς υπαλλήλους, οι οποίοι πέραν του ασφαλιστικού -συνταξιοδοτικού καθεστώτος του δημοσίου, υπάγονται και σε καθεστώς κύριας ασφάλισης άλλου ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού φορέα για τη λήψη δεύτερης κύριας σύνταξης, εφόσον κατά την αυτοδίκαιη απόλυσή τους κατά τις διατάξεις των παραγράφων 1-3 δεν θεμελιώνουν αποδεδειγμένα βάσει βεβαίωσης του οικείου ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού φορέα, δικαίωμα λήψης πλήρους της δεύτερης κύριας σύνταξης από τον φορέα αυτό. Τα ανωτέρω ισχύουν και για όσους υπαλλήλους υπάγονται στις διατάξεις του Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (Ν. 3584/2007, Α` 143)». 

Από το προαναφερόμενο νομοθετικό πλαίσιο προκύπτει ότι, και σε αυτήν την κατηγορία υπαλλήλων συντρέχουν οι λόγοι απόλυσης που υφίστανται στον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων και επομένως ανεξάρτητα από το γεγονός ότι συνταξιοδοτούνται με κοινές διατάξεις ΙΚΑ ή πρώην φορέων ΕΤΑΑ, απαιτείται για τη συνταξιοδότηση τους η λύση της υπαλληλικής σχέσης είτε πρόκειται για σύνταξη γήρατος είτε για σύνταξη αναπηρίας επ’ αόριστον. 

5. 

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ (ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ) 

Α) ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΙΔΑΧ -ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΑΝΕΥ ΑΠΟΔΟΧΩΝ 

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 3801/2009 όπως ισχύει, το προσωπικό με σύμβαση εργασίας ΙΔΑΧ του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού, στο οποίο χορηγείται προσωρινή αναπηρική σύνταξη θεωρείται ότι βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια, χωρίς αποδοχές από την υπηρεσία εφόσον η νόσος είναι ιάσιμη κατά την εκτίμηση της οικείας υγειονομικής επιτροπής. Όπως διατυπώνεται και στην αντίστοιχη αιτιολογική έκθεση τυχόν απόλυση του προσωπικού αυτού θα δημιουργούσε πρόβλημα στην εν συνεχεία επαναφορά του, εφόσον δεν υπάρχει σχετική διάταξη που να καθορίζει τη διαδικασία της επαναπρόσληψης. Το πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με την εγκύκλιο αρ.10/22-1-2014 (ΑΔΑ: ΒΙΨΡ4691ΩΓ-9ΓΕ) είχε διευκρινίσει ότι στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται βεβαίωση της υπηρεσίας που υπηρετεί ο ασφαλισμένος ότι αυτός βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια χωρίς αποδοχές. 

Μετά τη θέση σε ισχύ της διάταξης του άρθρου 43 του ν.5157/2024 και δεδομένου ότι, προκειμένου να χορηγηθεί από 1/1/2024 σύνταξη λόγω αναπηρίας δεν απαιτείται πλέον διακοπή της εργασίας, ο e-ΕΦΚΑ εξέδωσε νεότερες οδηγίες με το α.π.1812659/23-12-2024 Γενικό Έγγραφο.. 

Σύμφωνα με αυτές κατέστησε ανενεργή την οδηγία της εγκυκλίου 10/2014 για αναζήτηση βεβαίωσης αναρρωτικής άδειας άνευ αποδοχών και διευκρίνισε ότι στις περιπτώσεις αυτές εκδίδεται απόφαση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, η οποία κοινοποιείται με κάθε πρόσφορο μέσο στους εργοδότες φορείς, προκειμένου με τη σειρά τους να ενεργήσουν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθ. 8 του ν. 3801/2009, οι οποίες δεν αφορούν σε συνταξιοδοτικά ζητήματα αλλά σε ζητήματα διαχείρισης του προσωπικού με σχέση εργασίας Ι.Δ.Α.Χ. από τις υπηρεσίες τους, κατά το χρονικό διάστημα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω αναπηρίας. Επίσης, δόθηκε η ευχέρεια στις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, προκειμένου να μην υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ενδεχομένως θα ζητηθεί από τους συνταξιούχους να επιστρέψουν ποσά τακτικών αποδοχών, δεδομένου ότι, σε αρκετές των περιπτώσεων η έναρξη της συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας θα 

αφορά προγενέστερο χρονικό διάστημα, κατόπιν επικοινωνίας με τις υπηρεσίες μισθοδοσίας να ενημερώνονται για την τελευταία ημέρα καταβολής των τακτικών αποδοχών, ώστε η έναρξη της συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας να μεταφερθεί στην επόμενη ημέρα, με ταυτόχρονη παύση μισθοδοσίας 

Η διακοπή της μισθοδοσίας σε περίπτωση λήψης προσωρινής αναπηρικής σύνταξης δεν επιβάλλεται από τη συνταξιοδοτική νομοθεσία, αλλά από το νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί για τους ΙΔΑΧ του δημοσίου και επομένως ,εάν υφίσταται πρόθεση για διαφορετική αντιμετώπιση, θα πρέπει το θέμα αυτό να εξεταστεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπ. Εσωτερικών. 

Β) ΜΟΝΙΜΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ -ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ Σύμφωνα με τον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων (ν. 3528/2007) και συγκεκριμένα τις διατάξεις των άρθρων 54 έως 56 (Κεφ.Ζ΄: Αναρρωτικές Άδειες) του Υ.Κ. προβλέπεται το δικαίωμα του υπαλλήλου και η διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας στην περίπτωση που ασθενήσει, σύμφωνα με τις οποίες δικαιούται αναρρωτική άδεια με αποδοχές τόσων μηνών όσα και τα έτη υπηρεσίας του, από την οποία αφαιρείται το σύνολο των αναρρωτικών αδειών που έχει λάβει μέσα στην προηγούμενη πενταετία. Αναρρωτική άδεια, δε, χωρίς διακοπή δεν μπορεί να υπερβεί τους δώδεκα μήνες. Επιπλέον, στα αρ. 99 και 100 (Διαθεσιμότητα λόγω ασθένειας) του Υ.Κ. ορίζεται ότι στις περιπτώσεις που η ασθένεια παρατείνεται πέρα από το μέγιστο χρόνο αναρρωτικής άδειας του αρ. 54, είναι όμως κατά την εκτίμηση της υγειονομικής επιτροπής ιάσιμη, ο υπάλληλος τίθεται σε διαθεσιμότητα. Στις ίδιες διατάξεις προβλέπεται και η πράξη επαναφοράς του υπαλλήλου στην υπηρεσία, μετά το πέρας του χρόνου διαθεσιμότητας, η οποία εκδίδεται από τον Υπουργό ή τη διοίκηση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Εν συνεχεία, στις διατάξεις του αρ. 147-156 (Μέρος ΣΤ΄: Λύση Υπαλληλικής Σχέσης) του ως άνω Κώδικα ρυθμίζονται ρητώς οι προϋποθέσεις λύσης της υπαλληλικής σχέσης, είτε με τη μορφή παραίτησης, έκπτωσης, ή απόλυσης, από τις οποίες προκύπτει ότι η ασθένεια του υπαλλήλου εφόσον είναι ιάσιμη δεν συνιστά κατ’ αρχήν λόγο απόλυσης, δεδομένων και των προβλέψεων για χορήγηση αναρρωτικής άδειας ή θέσης σε διαθεσιμότητα, κατά τα ως άνω αναφερόμενα. 

Επισημαίνουμε δε, ότι από καμία διάταξη νόμου, διέπουσα την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού (μονίμου ή ΙΔΑΧ), του Δημοσίου, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ α΄και Β΄βαθμού, δεν προβλέπεται έκδοση απόφασης απόλυσης ή λύσης της σύμβασης εργασίας, για λόγους προσωρινής συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, πόσω μάλλον απόφασης επαναπρόσληψης σε περίπτωση που διακοπεί η προσωρινή σύνταξη, με συνέπεια την εκ νέου ανάληψη της υπηρεσίας. 

Ειδικά από τα ανωτέρω συνάγεται ότι για την προσωρινή συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας των μονίμων υπαλλήλων ΝΠΔΔ, οι οποίοι έχουν ως ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό φορέα το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη –στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικαδιαδικασία και σε καμία περίπτωση η χορήγηση από το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ προσωρινής σύνταξης αναπηρίας, δεν προϋποθέτει και οριστική λύση της υπαλληλικής σχέσης (σχετ. εγκύκλιος Διοίκησης ΙΚΑ – ΕΤΑΜ 62/1988). Κατόπιν των ανωτέρω και δεδομένης της ρητής πρόβλεψης στις σχετικές ως άνω διατάξεις ως προς τη διαδικασία χορήγησης της αναρρωτικής άδειας και μετέπειτα της θέσης σε 

διαθεσιμότητα του υπαλλήλου, σε περίπτωση ασθενείας του, δεν τίθεται θέμα αναλογικής εφαρμογής των διατάξεων του αρ. 8 του ν. 3801/2009, στο μόνιμο προσωπικό ΝΠΔΔ, το οποίο έχει επιλέξει ως ασφαλιστικό φορέα το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ. Σε περίπτωση που κρίνεται ότι δεν είναι ορθή η διαφορετική αντιμετώπιση υπαλλήλων ασφαλισμένων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ λόγω της διαφορετικής υπαλληλικής σχέσης τους τότε θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με σχετική ρύθμιση από το Υπουργείο Εσωτερικών. 

6. 

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ 

Με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 αντικαθίσταται το άρθρο 20 του ν.4387/2016, όπως ίσχυε, και εισάγεται ένα νέο ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων από ίδιο δικαίωμα από 01/01/2024. Έτσι, οι συνταξιούχοι που αναλαμβάνουν υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-Ε.Φ.Κ.Α. απασχόληση, συνεχίζουν κατά την διάρκεια αυτής να λαμβάνουν το σύνολο της κύριας και επικουρικής σύνταξης που δικαιούνται από τον φορέα στο ακέραιο, ενώ για την ασφάλιση του απασχολούμενου συνταξιούχου καταβάλλονται οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με την ασφαλιστέα απασχόληση και επιπλέον πόρος μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-Ε.Φ.Κ.Α.. Σημειώνεται ότι, η εξ ιδίου δικαιώματος σύνταξη γήρατος, κύρια και επικουρική, προσώπων που αναλαμβάνουν υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ απασχόληση σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης αναστέλλεται για όσο διάστημα συνεχίζει αυτή, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους. Για το διάστημα της αναστολής, δεν καταβάλλεται ο ανωτέρω πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ. Μετά τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας, σταματά η αναστολή και οι συνταξιούχοι της κατηγορίας αυτής υποχρεούνται να καταβάλλουν τον επιπλέον πόρο μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-ΕΦΚΑ, όπως προβλέπεται στην παρ.3 του άρθρου 114 του ανωτέρω νόμου. Επισημαίνεται ότι οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας εξαιρούνται από την καταβολή επιπλέον πόρου μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e-ΕΦΚΑ και από την αναστολή της αναπηρικής σύνταξης για όσο διάστημα απασχολούνται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας τους. 

II. 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 

Ι. Από το ανωτέρω νομοθετικό πλαίσιο προκύπτουν τα παρακάτω για τις κατηγορίες των συνταξιούχων λόγω γήρατος: α. Μόνιμοι υπάλληλοι ασφαλισμένοι στο πρ. Δημόσιο 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία. 

β. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ και μόνιμοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ καθώς και των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ

ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 20 του ν.3801/2009, ήτοι η υπαλληλική σχέση λύεται την 1η του επόμενου μήνα μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης. 

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ από το υφιστάμενο συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχεται δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση σε άλλη κατηγορία μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου. Άλλωστε, η εν λόγω κατηγορία υπαλλήλων συνταξιοδοτείται βάσει του πδ169/2007, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο πρ. Δημόσιο, οι διατάξεις του οποίου ορίζουν ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απομάκρυνση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία. 

δ. Υπάλληλοι ΝΠΙΔ 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων που υπηρετούν σε ΝΠΙΔ, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, αλλά διέπονται από τα προβλεπόμενα στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του εκάστοτε νομικού προσώπου και την εργατική νομοθεσία. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου στην Υπηρεσία (ΝΠΙΔ) μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. 

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3801/2009, ενώ στο ισχύον συνταξιοδοτικό νομοθετικό πλαίσιο δεν υφίσταται πρόβλεψη για δυνατότητα παραμονής ή μη στην Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκ φεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας. 

ΙΙ. Από το ανωτέρω νομοθετικό πλαίσιο προκύπτουν τα παρακάτω για τις κατηγορίες των συνταξιούχων λόγω αναπηρίας α. Μόνιμοι υπάλληλοι – ασφαλισμένοι του πρ. Δημοσίου Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. Δημοσίου, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν δύνανται να παραμένουν στην Υπηρεσία τους μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, καθώς με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και την έναρξη καταβολής της σύνταξης, απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΚΠΣΣ ή του ν.2084/1992. 

β. Μόνιμοι υπάλληλοι του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, ασφαλισμένοι του π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, των μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου ΟΤΑ και ΝΠΔΔ – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι οποίοι είτε έχουν επιλέξει ως ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό φορέα το πρ.ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (εφόσον προβλεπόταν) είτε υπάγονται υποχρεωτικά σε αυτό (πχ πρόσληψη για πρώτη φορά μετά την 1.1.2011), συνάγεται ότι για την προσωρινή συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας ή διαθεσιμότητας για όσο χρόνο λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη αναπηρίας (σχετ. εγκύκλιος Διοίκησης ΙΚΑ – ΕΤΑΜ 62/1988). Επισημαίνουμε βέβαια στο σημείο αυτό και τα άρθρα 152 και 153 του Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων περί απόλυσης λόγω σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον Υπαλληλικό Κώδικα. 

γ. Μόνιμοι υπάλληλοι, ασφαλισμένοι στο π. ΙΚΑ ΕΤΑΜ, ειδικό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω ανικανότητας, των μονίμων υπαλλήλων – ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ειδικό καθεστώς), οι οποίοι επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν με βάση τις συνταξιοδοτικές διατάξεις του Δημοσίου, όπως και οι λοιποί μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που ασφαλίζονται στο Δημόσιο, ορίζεται ρητά ότι, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται και η απόλυση του υπαλλήλου από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας με τη διαδικασία του ΚΠΣΣ. 

δ. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ ασφαλισμένοι του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, κοινό καθεστώς 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας ορισμένου χρόνου, των υπαλλήλων ΙΔΑΧ ασφαλισμένων του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς), οι εν λόγω υπάλληλοι σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του ν.3801/2009 για όσο χρόνο λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας βρίσκονται σε αναρρωτική άδεια χωρίς αποδοχές από την Υπηρεσία τους. Σημειώνεται ότι η διακοπή της μισθοδοσίας τους κατά το διάστημα της καταβολής της προσωρινής σύνταξης αναπηρίας είναι θέμα που δεν αφορά τον e-ΕΦΚΑ αλλά προσδιορίζεται από το νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί για τους ΙΔΑΧ του δημοσίου (ενότητα 5β) και επομένως εάν υφίσταται πρόθεση για διαφορετική αντιμετώπιση θα πρέπει το θέμα αυτό να εξεταστεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπ. Εσωτερικών . 

ε. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ 

Αναφορικά με τη δυνατότητα παραμονής στην Υπηρεσία μετά την συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που υπηρετούν στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι εν λόγω υπάλληλοι δεν καταλαμβάνονται από τις διατάξεις των άρθρων 8 και 20 του ν. 3801/2009. Επισημαίνεται ότι, η παραμονή υπαλλήλου ΙΔΟΧ στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης δεν αποτελεί κώλυμα ως προς την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Το θέμα της παραμονής της εν λόγω κατηγορίας υπαλλήλων στην Υπηρεσία εκφεύγει της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας 

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση. 

Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗΣ Κ.Α. ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΚΑΛΑΝΤΖΗ  

Ερώτηση του Γεώργιου Σταμάτη, Βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών με θέμα: Ανάγκη ασφάλειας των ατόμων με οπτική αναπηρία από τη χρήση ηλεκτρικών λεωφορείων και ηλεκτρικών/υβριδικών οχημάτων χαμηλού ή μηδενικού θορύβου

Ερώτηση του Γεώργιου Σταμάτη, Βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών με θέμα: Ανάγκη ασφάλειας των ατόμων με οπτική αναπηρία από τη χρήση ηλεκτρικών λεωφορείων και ηλεκτρικών/υβριδικών οχημάτων χαμηλού ή μηδενικού θορύβου

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΣΤΑΜΑΤΗΣ

Βουλευτής Επικρατείας — ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Tον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: Ανάγκη ασφάλειας των ατόμων με οπτική αναπηρία από τη χρήση ηλεκτρικών λεωφορείων και ηλεκτρικών/υβριδικών οχημάτων χαμηλού ή μηδενικού θορύβου

Κύριε Υπουργέ,

Η σταδιακή μετάβαση της χώρας μας προς την ηλεκτροκίνηση αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη για τη μείωση των εκπομπών ρύπων και την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας.

Ωστόσο, η αθόρυβη λειτουργία των ηλεκτρικών/υβριδικών οχημάτων και των σύγχρονων ηλεκτρικών λεωφορείων που εντάσσονται σταδιακά στο στόλο των αστικών συγκοινωνιών, επηρεάζει την ασφάλεια των συμπολιτών μας με οπτική αναπηρία, οι οποίοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην ακουστική αντίληψη για την αυτόνομη και ασφαλή μετακίνηση τους στο αστικό περιβάλλον. Τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα, ιδίως όταν κινούνται σε χαμηλές ταχύτητες, παράγουν ελάχιστο έως μηδενικό ήχο, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η αντίληψη τους από τους πεζούς με οπτική αναπηρία, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόκλησης ατυχημάτων, ιδίως σε διαβάσεις πεζών και στάσεις μέσων μαζικής μεταφοράς.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία και ιδίως ο Κανονισμός (ΕΕ) 540/2014,

Προβλέπει την υποχρεωτική εγκατάσταση και λειτουργία συστήματος ακουστικής προειδοποίησης (Acoustic Vehicle Alerting System – AVAS) σε ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα, ώστε αυτά να παράγουν τεχνητό ήχο σε χαμηλές ταχύτητες, για λόγους προστασίας των ευάλωτων πεζών και ιδίως των ατόμων με οπτική αναπηρία.

Κατόπιν των ανωτέρω και με δεδομένη την αυξανόμενη χρήση των ηλεκτρικών λεωφορείων και τη διάδοση των ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων στον αστικό ιστό, ερωτάται ο κύριος Υπουργός:

1.Πώς διασφαλίζεται στην πράξη η εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί υποχρεωτικής εγκατάστασης και λειτουργίας των συστημάτων παραγωγής ήχου στα ηλεκτρικά οχήματα που κυκλοφορούν στη Χώρα;

2.Ποια μέτρα σχεδιάζετε να λάβετε για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των οδηγών σχετικά με την ασφάλεια των ατόμων με οπτική αναπηρία στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης;

3.Υπάρχει πρόβλεψη συνεργασίας με την Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών, τα Σωματεία μέλη της και χρήστες με οπτική αναπηρία εν γένει, προκειμένου να συμβάλλουν στην αξιολόγηση της επάρκειας των υφιστάμενων ρυθμίσεων και να ενισχυθεί περαιτέρω η ασφάλεια και η προσβασιμότητα των πεζών με οπτική αναπηρία;

Ο Eρωτών Βουλευτής

Γεώργιος Σταμάτης

Βουλευτής Επικρατείας

Πηγή: www.hellenicparliament.gr 

ΝΟΜΟΣ - 4957 - 2022 Αρθρο:76 Τίτλος Αρθρου Ανώτατη διάρκεια φοίτησης και μερική φοίτηση Σχόλια Το ΠΑΡΟΝ άρθρο τίθεται όπως ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΘΗΚΕ με το άρθρο 130 του ν. 5224/2025 (Α' 142/5.8.2025).

ΝΟΜΟΣ - 4957 - 2022

Αρθρο:76

Ημ/νία:05/08/2025

Τίτλος Αρθρου

Ανώτατη διάρκεια φοίτησης και μερική φοίτηση

Σχόλια

Το ΠΑΡΟΝ άρθρο τίθεται όπως ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΘΗΚΕ με το άρθρο 130 του ν. 5224/2025 (Α' 142/5.8.2025).

 

Κείμενο Αρθρου

«1. Με την επιφύλαξη της παρ. 2, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης σε ένα πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου με ελάχιστη διάρκεια οκτώ (8) ακαδημαϊκών εξαμήνων για την απονομή του τίτλου σπουδών, είναι ο χρόνος αυτός, προσαυξημένος κατά τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Σε πρόγραμμα σπουδών του οποίου ο ελάχιστος χρόνος υπερβαίνει τα οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης είναι ο ελάχιστος χρόνος σπουδών, προσαυξημένος κατά έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Για τους φοιτητές που συμπληρώνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και δεν έχουν καταστεί πτυχιούχοι, επέρχεται αυτοδικαίως η διαγραφή από το Τμήμα ή τη Μονοτμηματική Σχολή του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) δύο (2) μήνες μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου.

Φοιτητές, που διαγράφονται σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο, δύνανται, με αίτησή τους, να λάβουν από τη Γραμματεία του Τμήματος ή Μονοτμηματικής Σχολής, πιστοποιητικό, στο οποίο αναγράφονται υποχρεωτικά:

α) Το έτος εγγραφής,

β) η ημερομηνία συμπλήρωσης της ανώτατης χρονικής διάρκειας,

γ) τα μαθήματα και οι λοιπές εκπαιδευτικές δραστηριότητες στις οποίες έχει αξιολογηθεί επιτυχώς ο φοιτητής σύμφωνα με το ισχύον πρόγραμμα σπουδών,

δ) η βαθμολογία που έχει λάβει ο φοιτητής ανά μάθημα ή άλλη εκπαιδευτική δραστηριότητα στην οποία έχει αξιολογηθεί επιτυχώς και

ε) ο συνολικός αριθμός πιστωτικών μονάδων (ECTS) που έχει συγκεντρώσει.

Το πιστοποιητικό εκδίδεται για κάθε νόμιμη χρήση και δεν συνιστά τίτλο σπουδών ή πιστοποιητικό περάτωσης σπουδών. Το πιστοποιητικό δύναται να χρησιμοποιηθεί όπου προβλέπεται η εφαρμογή ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς και συσσώρευσης πιστωτικών μονάδων (ECTS). Οι ρυθμίσεις της παρούσας δεν εφαρμόζονται σε φοιτητές με πιστοποιημένη αναπηρία με ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%).

2. Ο χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών και πέραν της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 παρατείνεται για δύο (2) επιπλέον ακαδημαϊκά εξάμηνα, κατόπιν υποβολής αίτησης, σε φοιτητές οι οποίοι πληρούν τις εξής προϋποθέσεις: α) κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς σε ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) των πιστωτικών μονάδων (ECTS) του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και β) έχουν συμμετάσχει σε τουλάχιστον δύο (2) ακαδημαϊκές δοκιμασίες σύμφωνα με το πρόγραμμα σπουδών, εκ των οποίων στη μία επιτυχώς, όπως εξέταση μαθήματος, υποστήριξη διπλωματικής, πρακτική άσκηση, σε ένα από τα τέσσερα (4) προηγούμενα ακαδημαϊκά εξάμηνα πριν από την υποβολή της αίτησης. Εάν το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει την υποχρεωτική εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας, η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί, και συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου, η διάρκεια της φοίτησης παρατείνεται για τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Για φοιτητές που έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς στο σύνολο των μαθημάτων του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και εκκρεμεί μόνο η εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας για τη λήψη πτυχίου δεν απαιτείται η πλήρωση των προϋποθέσεων της περ. β).

Η αίτηση υποβάλλεται στη Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την έκδοση των βαθμολογίων της εξεταστικής περιόδου του Σεπτεμβρίου κατά την οποία συμπληρώνεται η ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης της παρ. 1. Κατά τη διάρκεια της παράτασης, δεν είναι δυνατή η υποβολή αίτησης για μερική φοίτηση της παρ. 5 και η διακοπή της φοίτησης της παρ. 6.

3. Φοιτητές για τους οποίους εκκρεμεί η επιτυχής εξέταση σε έως δύο (2) μαθήματα για τη λήψη πτυχίου, μετά από την πάροδο του χρονικού διαστήματος της παράτασης σύμφωνα με την παρ. 2, δύνανται, εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την έκδοση των αποτελεσμάτων της τελευταίας εξεταστικής περιόδου, να υποβάλουν αίτημα διενέργειας έκτακτης εμβόλιμης εξεταστικής αποκλειστικά για τα οφειλόμενα μαθήματα και αναστολής της αυτοδίκαιης διαγραφής τους έως την έκδοση των αποτελεσμάτων της εμβόλιμης εξεταστικής. Το Τμήμα ή η Μονοτμηματική Σχολή διοργανώνει έκτακτη εμβόλιμη εξεταστική, τα αποτελέσματα της οποίας εκδίδονται το αργότερο έως τη 15η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Αν οι φοιτητές δεν αξιολογηθούν επιτυχώς και δεν καταστούν πτυχιούχοι έως τη 15η Δεκεμβρίου του οικείου έτους, διαγράφονται αυτοδικαίως.

4. Kατ’ εξαίρεση, χορηγείται υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας της παρ. 1, κατόπιν αίτησης προς τη Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής, για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Η υπέρβαση χορηγείται για διάστημα αντίστοιχο προς τη σοβαρότητα των λόγων υγείας. Κατά τη διάρκεια της υπέρβασης του χρόνου φοίτησης για σοβαρούς λόγους υγείας, η φοιτητική ιδιότητα, με εξαίρεση τη φοιτητική μέριμνα, καθίσταται ανενεργής και διακόπτεται κάθε διαδικασία, που σχετίζεται με την φοιτητική ιδιότητα.

Με τον εσωτερικό κανονισμό του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) καθορίζονται οι διαδικαστικές λεπτομέρειες, η διαδικασία υποβολής της αίτησης και τα δικαιολογητικά για την κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης.

5. Δικαίωμα υποβολής αίτησης για μερική φοίτηση έχουν:

α) Οι φοιτητές που αποδεδειγμένα εργάζονται τουλάχιστον είκοσι (20) ώρες την εβδομάδα.

β) Οι φοιτητές με πιστοποιημένη αναπηρία.

γ) Οι φοιτητές που είναι παράλληλα αθλητές και κατά τη διάρκεια των σπουδών τους ανήκουν σε αθλητικά σωματεία εγγεγραμμένα στο ηλεκτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων του άρθρου 142 του ν. 4714/2020 (Α’ 148), που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.) υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

γα) Για όσα έτη καταλαμβάνουν διάκριση 1ης έως και 8ης θέσης σε πανελλήνια πρωταθλήματα ατομικών αθλημάτων με συμμετοχή τουλάχιστον δώδεκα (12) αθλητών και οκτώ (8) σωματείων ή αγωνίζονται σε ομάδες των δύο (2) ανώτερων κατηγοριών σε ομαδικά αθλήματα ή συμμετέχουν ως μέλη εθνικών ομάδων σε πανευρωπαϊκά πρωταθλήματα, παγκόσμια πρωταθλήματα ή άλλες διεθνείς διοργανώσεις υπό την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, ή γβ) συμμετέχουν έστω άπαξ, κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο πρόγραμμα σπουδών για το οποίο αιτούνται την υπαγωγή τους σε καθεστώς μερικής φοίτησης, σε ολυμπιακούς, παραολυμπιακούς αγώνες και ολυμπιακούς αγώνες κωφών. Οι φοιτητές της παρούσας υποπερίπτωσης δύνανται να εγγράφονται ως φοιτητές μερικής φοίτησης, μετά από αίτησή τους που εγκρίνεται από την Κοσμητεία της Σχολής.

δ) Οι φοιτήτριες που τελούν σε καθεστώς επιβεβαιωμένης κύησης για το χρονικό διάστημα της κύησης και για έως ένα (1) έτος μετά την ημερομηνία τοκετού.

ε) Οι φοιτητές που έχουν ανήλικα τέκνα έως την ηλικία των οκτώ (8) ετών.

στ) Οι φοιτητές που αποδεδειγμένα αντιμετωπίζουν χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας, καθώς και οι φοιτητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Για τους φοιτητές που φοιτούν υπό καθεστώς μερικής φοίτησης, κάθε εξάμηνο προσμετράται ως μισό ακαδημαϊκό εξάμηνο. Οι φοιτητές αυτοί δεν δύνανται να δηλώνουν προς παρακολούθηση και να εξετάζονται σε αριθμό μεγαλύτερο από το ήμισυ των μαθημάτων του εξαμήνου που προβλέπει το πρόγραμμα σπουδών. Εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή η ανώτατη διάρκεια φοίτησης της παρ. 1. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου ακαδημαϊκού έτους πριν από τη συμπλήρωση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1, αίτηση για μερική φοίτηση επιτρέπεται μόνο σε φοιτητές που έχουν συγκεντρώσει τουλάχιστον το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των απαιτούμενων διδακτικών και πιστωτικών μονάδων για την περάτωση των σπουδών τους. Ο χρόνος μερικής φοίτησης προσμετράται για τη συμπλήρωση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης κατά το ήμισυ. Με τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του Α.Ε.Ι. δύναται να ορίζονται περαιτέρω προϋποθέσεις και λεπτομέρειες για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων.

6. Οι φοιτητές που δεν έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοίτησης της παρ. 1, δύνανται, μετά από αίτησή τους προς τη Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής, να διακόψουν τη φοίτησή τους για χρονική περίοδο που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη. Το δικαίωμα διακοπής της φοίτησης δύναται να ασκηθεί άπαξ ή τμηματικά για χρονικό διάστημα κατ’ ελάχιστον ενός (1) ακαδημαϊκού εξαμήνου, αλλά η διάρκεια της διακοπής δεν δύναται να υπερβαίνει αθροιστικά τα δύο (2) έτη αν χορηγείται τμηματικά. Η φοιτητική ιδιότητα αναστέλλεται κατά τον χρόνο διακοπής της φοίτησης και δεν επιτρέπεται η συμμετοχή σε καμία εκπαιδευτική διαδικασία. Ο χρόνος διακοπής της φοίτησης δεν προσμετράται για τη συμπλήρωση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου ακαδημαϊκού έτους πριν από τη συμπλήρωση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1, αίτηση διακοπής επιτρέπεται μόνο σε φοιτητές που έχουν συγκεντρώσει τουλάχιστον το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των απαιτούμενων διδακτικών και πιστωτικών μονάδων για την περάτωση των σπουδών τους. Με τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του Α.Ε.Ι. καθορίζονται η διαδικασία διαπίστωσης της διακοπής της φοίτησης και τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν την αίτηση.

7. Ο Πρόεδρος του Τμήματος ή ο Κοσμήτορας Μονοτμηματικής Σχολής είναι αρμόδιος για την εφαρμογή των παρ. 2, 4, 5 και 8 και ο Κοσμήτορας της Σχολής, στην οποία υπάγεται το Τμήμα ή ο Πρύτανης του Α.Ε.Ι. σε περίπτωση Μονοτμηματικής Σχολής είναι αρμόδιος για την εποπτεία της ορθής εφαρμογής τους.

8. Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής καταρτίζει ετησίως, κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των φοιτητών, που έχουν διαγραφεί αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης. Ο κατάλογος επέχει θέση διαπιστωτικής πράξης διαγραφής, αναρτάται ανωνυμοποιημένα στην ιστοσελίδα του Τμήματος και αποστέλλεται στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού έως την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Η μη σύνταξη, ανάρτηση και αποστολή του καταλόγου συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

9. Πράξεις ή παραλείψεις των ακαδημαϊκών και διοικητικών οργάνων του Ιδρύματος, οι οποίες κατατείνουν στη μη εφαρμογή ή την πλημμελή εφαρμογή του παρόντος, συνιστούν πειθαρχικό παράπτωμα και λαμβάνονται υπόψη για την έκδοση της απόφασης κατανομής της τακτικής δημόσιας επιχορήγησης της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 4653/2020 (Α’ 12) στο Α.Ε.Ι. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού διενεργεί έλεγχο νομιμότητας για την τήρηση των διατάξεων του παρόντος, προκειμένου να ανακληθούν, εντός εύλογου χρόνου, τυχόν παράνομες πράξεις, συμπεριλαμβανομένων των τίτλων, πιστοποιητικών ή βεβαιώσεων σπουδών που έχουν εκδοθεί κατά παράβαση των κανόνων για την ανώτατη διάρκεια φοίτησης ή να προβούν τα αρμόδια όργανα του Ιδρύματος στις τυχόν οφειλόμενες ενέργειες. Τα σχετικά ευρήματα διαβιβάζονται στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή για τη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών.

10. Οι ρυθμίσεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο».

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Α/Α

Νομοθέτημα

Αριθμός

Έτος

Ημ/νία Αρθρου

Αρθρο

1

ΝΟΜΟΣ

5224

2025

05/08/2025

130

© 2026 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ 

Από συνήγορο των ΑΜΕΑ: Μισαναπηρικός Εμπαιγμός στους Φοιτητές ΑμεΑ: Ο νόμος (ΚΥΑ) δέχεται την Κάρτα Αναπηρίας, η Εγκύκλιος την «ξεχνάει» και ο Συνήγορος του Πολίτη σιωπά!

 

Συνήγορος των ΑμεΑ

Ανδρέας Μπαρδάκης

Διαχειριστής

Ειδικός ομάδας

Εξέχων συντελεστής

 Μισαναπηρικός Εμπαιγμός στους Φοιτητές ΑμεΑ: Ο νόμος (ΚΥΑ) δέχεται την Κάρτα Αναπηρίας, η Εγκύκλιος την «ξεχνάει» και ο Συνήγορος του Πολίτη σιωπά!

 

Φίλες και φίλοι, 

🤝

Η κοροϊδία με την Κάρτα Αναπηρίας για την απαλλαγή από τις ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ συνεχίζεται και ο Συνήγορος του Πολίτη (ΣτΠ) επιλέγει, δυστυχώς, τον ρόλο του παρατηρητή σε ένα κράτος δύο ταχυτήτων. 

🎭

 

Έλαβα σήμερα την απάντηση του ΣτΠ (Αρ. Φακ. 380776). 

Παρόλο που η Αρχή παραδέχεται ότι:

 

✅

 Η Κάρτα είναι νόμιμο αποδεκτό έγγραφο που υπερισχύει των εγκυκλίων. 

📜

 

✅

 Η παράλειψή της από τις οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας προκαλεί «εύλογες αμφιβολίες» στους πολίτες. 

🤔

 

❌

 ΩΣΤΟΣΟ, διακόπτει την έρευνα επειδή το Υπουργείο ισχυρίζεται προκλητικά ότι «δεν έχει προκύψει πρόβλημα». 

🙈

 

Η Λογική του «Περιμένουμε το Θύμα» 

🛑

 

⏳

Η στάση του Συνηγόρου, ότι «δεν έχει προκύψει ακόμα πρόβλημα», είναι βαθύτατα προσβλητική.

Υποχρεώνει τον ανάπηρο φοιτητή να μπει στη διαδικασία της σύγκρουσης με τη γραμματεία για να αποδείξει τα αυτονόητα.

Θεωρεί το άγχος και την ταλαιπωρία της αβεβαιότητας ως «μη πρόβλημα».

 

💢

Ποια είναι η πραγματικότητα; 

🧐

 

Έχουμε φοιτητές δύο ταχυτήτων: 

🔹

 Κάποιες σχολές, ευτυχώς, είναι ενημερωμένες για την ΚΥΑ και δέχονται κανονικά την Κάρτα Αναπηρίας. 

👍

 

⚠️

 Άλλες σχολές όμως, πατώντας πάνω στην ελλιπή εγκύκλιο, αγνοούν την Κάρτα και απαιτούν τις ΓΑΠΑ του ΚΕΠΑ! 

📑

 

🚫

 Είναι ανεπίτρεπτο τα δικαιώματά μας να εξαρτώνται από το αν η γραμματεία της κάθε σχολής «έτυχε» να γνωρίζει τον νόμο. 

 

Αυτή η ανομοιομορφία είναι η απόλυτη απόδειξη του «Χάσματος Εφαρμογής» (Implementation Gap) 

🕳️

 που κατήγγειλα σήμερα με επίσημο Σχολιασμό 

📝

 προς τη Βοηθό Συνήγορο

⚖️

.

 

Απαιτούμε: 

📢

 

1️⃣

 Το Υπουργείο Παιδείας να σταματήσει να εθελοτυφλεί και να εκδώσει ΤΩΡΑ διευκρινιστική εγκύκλιο για όλες τις σχολές. 

🏛️

 

2️⃣

 Η Κάρτα Αναπηρίας να γίνει ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ απαιτούμενο έγγραφο παντού. 

💳

 

Ο Συνήγορος του Πολίτη, ως «Πλαίσιο Προαγωγής» της Σύμβασης CRPD, οφείλει να επιβάλει τη νομιμότητα και όχι να κλείνει τα μάτια. 

⚖️

 

Συνεχίζουμε τον αγώνα για την αξιοπρέπεια και την αυτονομία! 

✊

♿

 

📎

 Διαβάστε όλη την ανάλυση στο άρθρο μου: 

👇

https://www.andreasbardakis.gr/2025/09/blog-post_25.html

 

Ανδρέας Μπαρδάκης 

Κοινότητα «Συνήγορος των ΑμεΑ»

 

#ΣυνήγοροςΤωνΑμεΑ #ΚάρταΑναπηρίας #ΚΕΠΑ #ΓΑΠΑ #CRPD #ΔικαιώματαΑμεΑ #Προσβασιμότητα #DisabledRights #Greece #ΣυνήγοροςΠολίτη #ΥπουργείοΠαιδείας #ΑμεΑ #ImplementationGap #Μισαναπηρισμός #ΑνδρέαςΜπαρδάκης

Ανδρέας Μπαρδάκης (Facebook)

Ανδρέας Μπαρδάκης - Βιογραφικό και Δράση

Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου 2025

Η ψηφιακή κάρτα ΑμεΑ αγνοείται στην ανώτατη εκπαίδευση - Υποβάλλεται ένσταση 

Η νέα εγκύκλιος για την ανώτατη διάρκεια φοίτησης (με εξαίρεση των ΑμεΑ από τις διαγραφές "αιώνιων" φοιτητών εφόσον έχουν ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%) συνιστά κατάφωρη υποβάθμιση της ψηφιακής κάρτας αναπηρίας. Αντί να αναγνωρίζεται ως το πλήρες αποδεικτικό στοιχείο που προβλέπει ρητά η νομοθεσία, οι φοιτητές ΑμεΑ εξαναγκάζονται να προσκομίζουν γνωματεύσεις ΚΕΠΑ ή άλλων υγειονομικών επιτροπών, αποκαλύπτοντας ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα χωρίς λόγο. Η πρακτική αυτή παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης, προσβάλλει το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια και δημιουργεί εύλογη ανησυχία ότι τα ίδια προβλήματα θα επαναληφθούν και στην επικείμενη υπουργική απόφαση.

Απέναντι σε αυτή την αδικία, υπέβαλα ένσταση στο Υπουργείο Παιδείας και στον αρμόδιο Υφυπουργό, ενώ παράλληλα ενημέρωσα την ΕΣΑμεΑ, τις ανεξάρτητες αρχές και το σύνολο των βουλευτών. Στόχος μου είναι να προληφθούν νέες παραβιάσεις και να διασφαλιστεί ότι τα δικαιώματα των φοιτητών με αναπηρία θα γίνουν σεβαστά στην πράξη.

Ακολουθεί το κείμενο της ένστασης:

 Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου 2025

Προς:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, 

ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ & ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΜΗΜΑ Δ΄ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ & ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ

Πρωτόκολλο Γ.Γ.Α.Ε

Email: ampelesioti@minedu.gov.gr, pmpirmpili@minedu.gov.gr

Έλαβε  αρ. πρωτ. ΓΓΑΕ 325 /26-9-2025 από τη Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης <gg3@minedu.gov.gr> και προωθήθηκε στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης <dghe@minedu.gov.gr>, με την ένδειξη: Importance: High.

Α. Τσελίκα

E-mail: atsel@minedu.gov.gr

Υφυπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού

Νικόλαος Παπαϊωάννου

E-mail: depmin3@minedu.gov.gr

Πρωτόκολλο Υφυπουργού

E-mail: mklidara@minedu.gov.gr

Θέμα: Αίτημα αναθεώρησης: Αποδοχή ψηφιακής κάρτας ΑμεΑ ως αποδεικτικό στοιχείο φοιτητών - Ένσταση σε Εγκύκλιο & Υπουργική Απόφαση - Επείγον / Άμεση παραλαβή πρωτοκόλλου

Αξιότιμοι/ες,

Με την παρούσα υποβάλλω ένσταση και παρατήρηση σχετικά με την εγκύκλιο, αρ. πρωτ.: 118904 /Ζ1 - 24.09.2025 (ΑΔΑ: ΛΕ8046ΝΚΠΔ-ΤΙΥ), με θέμα «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141) περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης», η οποία αφορά στην αποδεικτική διαδικασία αναπηρίας φοιτητών.

Ι. Πρόβλημα που διαπιστώνεται

Η εγκύκλιος απαιτεί την προσκόμιση γνωμάτευσης ΚΕΠΑ ή άλλης υγειονομικής επιτροπής για την απόδειξη αναπηρίας και ποσοστού ≥50%, αγνοώντας πλήρως την ψηφιακή κάρτα αναπηρίας ως αποδεικτικό στοιχείο.

Επισημαίνεται επίσης ότι εκκρεμεί η έκδοση υπουργικής απόφασης με παρόμοιο περιεχόμενο, η οποία αναμένεται να δημοσιευτεί σύντομα. Εφόσον η απόφαση αυτή επαναλάβει την απαίτηση υποβολής γνωματεύσεων ΚΕΠΑ αντί της αποδοχής της ψηφιακής κάρτας αναπηρίας, θα ενισχύει περαιτέρω την παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της προστασίας προσωπικών δεδομένων των φοιτητών ΑμεΑ. Η ένσταση αυτή ισχύει και για την επικείμενη υπουργική απόφαση, με αίτημα την πρόληψη ανάλογων παραβιάσεων.

ΙΙ. Νομική τεκμηρίωση

1.      Απαξίωση της ψηφιακής κάρτας αναπηρίας

Σύμφωνα με το άρθρο 106 ν. 4961/2022[1], η ψηφιακή κάρτα αποτελεί πλήρες αποδεικτικό στοιχείο αναπηρίας και επιτρέπει την ταυτόχρονη χρήση της σε δημόσιες αρχές χωρίς υποβολή επιπλέον ευαίσθητων ιατρικών δεδομένων. Η εγκύκλιος παρακάμπτει αυτή τη νομική πρόβλεψη, δημιουργώντας περιττή υποχρέωση κοινοποίησης ευαίσθητων ιατρικών δεδομένων για τους φοιτητές ΑμεΑ.

2.      Ασυμβατότητα με το πνεύμα των διατάξεων του άρθρου 76 ν. 4957/2022 (όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 130 ν. 5224/2025) και με το άρθρο 106 ν. 4961/2022 για την ψηφιακή κάρτα.

Η εγκύκλιος (ενδεχομένως και η επικείμενη υπουργική απόφαση), στην τρέχουσα μορφή της, δεν αναγνωρίζει την ψηφιακή κάρτα αναπηρίας ως πλήρες αποδεικτικό στοιχείο. Αυτό οδηγεί σε ασυμβατότητα με το πνεύμα των ανωτέρω διατάξεων, οι οποίες εξασφαλίζουν ίση μεταχείριση των ατόμων με αναπηρία και αναγνωρίζουν την αυτοτέλεια της ψηφιακής ταυτότητας αναπηρίας. Εάν η ψηφιακή κάρτα δεν γίνεται αποδεκτή, δημιουργείται περιττή υποχρέωση υποβολής πρόσθετων ιατρικών γνωματεύσεων και παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης των φοιτητών ΑμεΑ. 

3.      Προστασία προσωπικών δεδομένων

Η υποχρέωση υποβολής επιπλέον γνωματεύσεων οδηγεί σε περιττή επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων υγείας, παραβιάζοντας τα οριζόμενα στον ΓΚΠΔ (GDPR) και στην εθνική νομοθεσία για την προστασία δεδομένων.

ΙΙΙ. Αίτημα

Με βάση τα παραπάνω, αιτούμαι:

1.      Αναθεώρηση της εγκυκλίου ώστε να γίνεται αποδεκτή η ψηφιακή κάρτα αναπηρίας ως πλήρες αποδεικτικό στοιχείο.

2.      Αποφυγή περιττής επεξεργασίας ευαίσθητων ιατρικών δεδομένων των φοιτητών ΑμεΑ.

3.      Διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των φοιτητών ΑμεΑ και της συμμόρφωσης με την ισχύουσα νομοθεσία (άρθρο 106 ν. 4961/2022 και άρθρο 76 ν. 4957/2022 όπως τροποποιήθηκε από άρθρο 130 ν. 5224/2025).

4.      Προσεκτικό έλεγχο της επικείμενης υπουργικής απόφασης πριν τη δημοσίευσή της, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα παραβιάζονται τα δικαιώματα των φοιτητών ΑμεΑ και ότι η ψηφιακή κάρτα αναπηρίας θα γίνεται πλήρως αποδεκτή.

5.      Πρόσβαση σε άμεσο πρωτόκολλο παραλαβής της παρούσας ένστασης από το Υπουργείο και τον αρμόδιο υφυπουργό.

IV. Συμπέρασμα

Η εγκύκλιος, όπως έχει εκδοθεί, παραβιάζει το γράμμα και το πνεύμα της νομοθεσίας για τα ΑμεΑ, υποχρεώνοντας σε επιπλέον, περιττή αποκάλυψη ευαίσθητων δεδομένων υγείας. Η αποδοχή της ένστασης είναι νομικά βάσιμη και επιβεβλημένη για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών ΑμεΑ.

Με εκτίμηση,

Ανδρέας Μπαρδάκης

Φοιτητής με αναπηρία (άμεσα θιγόμενος)

Ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΑμεΑ

Δημιουργός της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ»

Μέλος της κοινωνίας των πολιτών βάσει του άρθρου 33 παρ. 3 της Σύμβασης CRPD

E-mail επικοινωνίας: 

 

Κοινοποίηση:

Eθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)

e-mail: esaea@otenet.gr

Εθνική Αρχή Διαφάνειας (Ε.Α.Δ.)

e-mail: kataggelies@aead.gr

Έλαβε Αρ. Πρωτοκόλλου: 51037 ΕΙ 2025 - 26.09.2025

Συνήγορος του Πολίτη

e-mail: press@synigoros.gr

 

Κοινοποίηση σε βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου (παράκληση για διανομή σε όλους τους βουλευτές, συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων):

Γραφεία Κοινοβουλευτικών Ομάδων:

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ – ndko@parliament.gr

ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ – pasok@parliament.gr

ΣΥΡΙΖΑ-ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ – syriza@parliament.gr

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ – kke@parliament.gr

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – el_lisi@parliament.gr

ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ – nea.aristera@parliament.gr

ΝΙΚΗ – nikh@parliament.gr

ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – plefsieleftherias.ko@parliament.gr

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ – press.office@spartiates.gr

Ανεξάρτητοι/Βουλευτές:

eapostolakis.mp@gmail.com, e.apostolakis@parliament.gr, p.sarakis@parliament.gr, info@linou.gr, a.linou@parliament.gr, g.manousos@parliament.gr, r.christidou@parliament.gr, raliachristidou@gmail.com, i.dimitrokallis@parliament.gr, dimitrokallis71@gmail.com, msalmas@otenet.gr, yotapoulou@gmail.com, iotap@otenet.gr, p.poulou@parliament.gr, dimitris@kyriazidis.com, m.gavgiotakis@parliament.gr, michail.gavgiotakis@gmail.com, info@mchourdakis.gr, nikosp3@yahoo.com, a.avlonitis@parliament.gr, alavlonitis19@gmail.com, k.floros@parliament.gr, asamaras@parliament.gr, m.mparan@parliament.gr, theotzakri@gmail.com, ioannissarakiotis@gmail.com

Παράκληση: Παρακαλείται η παρούσα να διανεμηθεί σε όλους τους βουλευτές, συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων, για ενημέρωση σχετικά με την ένσταση και την επικείμενη υπουργική απόφαση.

 

 

[1] Σύμφωνα με τον άρθρο 106 ν. 4961/2022:

·        Η κάρτα χορηγείται σε άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 50% που είναι εγγεγραμμένα στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία.

·        Αποτελεί αποδεικτικό της ταυτότητας και της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία έναντι δημόσιων αρχών και τρίτων.

·        Διασυνδέεται με το Ψηφιακό Μητρώο ώστε να επιβεβαιώνονται τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας και τα ωφελήματα που δικαιούται ο κάτοχος

 

%CE%9A%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1…

Επικαιροποίηση 19.10.2025

Διαβιβάσαμε την επιστολή και στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας

Email: naa@government.gr

Θέμα: Διαβίβαση ένστασης προς το Υπουργείο Παιδείας για την αποδοχή της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας - Αίτημα παρέμβασης της ΕΑΠ

19 Οκτωβρίου 2025

Αξιότιμα μέλη της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας,

Σας διαβιβάζω την επισυναπτόμενη ένστασή μου¹ προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, σχετικά με την εγκύκλιο υπ’ αριθμ. 118904/Ζ1/24.09.2025 (ΑΔΑ: ΛΕ8046ΝΚΠΔ-ΤΙΥ), η οποία δεν αποδέχεται την ψηφιακή κάρτα αναπηρίας ως αποδεικτικό στοιχείο για φοιτητές με αναπηρία.

Η πρακτική αυτή παραβιάζει:

• 

το άρθρο 106 του ν. 4961/2022,

• 

το άρθρο 76 του ν. 4957/2022, όπως τροποποιήθηκε,

• 

καθώς και τις θεμελιώδεις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της προστασίας προσωπικών δεδομένων (ΓΚΠΔ).

Καθότι η ΕΑΠ είναι αρμόδια για την προώθηση της συμμόρφωσης της Δημόσιας Διοίκησης προς τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των ΑμεΑ (CRPD), παρακαλώ:

• 

να εξετάσετε την επιστολή ως καταγγελία και αναφορά για φαινόμενο θεσμικού αποκλεισμού,

• 

να παρέμβετε θεσμικά για την άρση της παράλειψης αποδοχής της ψηφιακής κάρτας αναπηρίας,

• 

και να με ενημερώσετε για τον αριθμό πρωτοκόλλου της παρούσας διαβίβασης.

 Με εκτίμηση,

Ανδρέας Μπαρδάκης

Ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΑμεΑ

Δημιουργός της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ»

Μέλος της κοινωνίας των πολιτών βάσει άρθρου 33 παρ. 3 της CRPD

Email Επικοινωνίας: 

¹ Έλαβε  αρ. πρωτ. ΓΓΑΕ 325 /26-9-2025 από τη Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης <gg3@minedu.gov.gr> που την προώθησε στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης <dghe@minedu.gov.gr>, με την ένδειξη: Importance: High.

Επικαιροποίηση 25.10.2025 

 Λόγω της επείγουσας φύσης της υπόθεσης, υπέβαλα σήμερα αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη, επισυνάπτοντας βεβαιωμένο ψηφιακά έγγραφο από gov.gr, ζητώντας άμεση παρέμβαση βάσει της ειδικής αρμοδιότητάς του ως Πλαίσιο Προαγωγής των δικαιωμάτων των ΑμεΑ.

Το κείμενο της Αναφοράς στον ΣτΠ (Αρ. πρωτ. 67523/20.10.2025):

%CE%9A%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1…

 Αρ. Φακέλου Υπόθεσης: 380776

Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2025

Προς: Συνήγορο του Πολίτη (Αναφορά)

Θέμα: Επείγουσα παρέμβαση για την εφαρμογή της Κάρτας Αναπηρίας ως πλήρους αποδεικτικού για τη διάρκεια φοίτησης

Αξιότιμε, Συνήγορε του Πολίτη,

Σας υποβάλλω το παρόν υπόμνημα για επείγουσα παρέμβαση, αναφορικά με την εφαρμογή της Κάρτας Αναπηρίας ως πλήρους αποδεικτικού για εξαίρεση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης λόγω πιστοποιημένης αναπηρίας με ποσοστό αναπηρίας ≥ 50%. Παρά την επείγουσα επιστολή μου[1] προς το Υπουργείο Παιδείας (23/09/2025) και την παρέμβαση της ΕΣΑμεΑ (βλ. άρθρο)[2], το Υπουργείο δεν έχει απαντήσει.

Η πρόσφατη εγκύκλιος[3] αναφορικά με την υποβολή αιτήσεων ορίζει ότι:

"Η αίτηση υποβάλλεται στη Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την έκδοση των βαθμολογίων της εξεταστικής περιόδου του Σεπτεμβρίου κατά την οποία συμπληρώνεται η ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης της παρ. 1."

Παρά την ακριβή μέτρηση της προθεσμίας από τα βαθμολογικά αποτελέσματα, η ουσιαστική απαξίωση της Κάρτας Αναπηρίας μέσω της μη συμπερίληψής της δημιουργεί επείγουσα ανάγκη παρέμβασης, καθώς οι φοιτητές ΑμεΑ κινδυνεύουν να χάσουν τη δυνατότητα παράτασης. Σε αρκετές σχολές οι αιτήσεις έχουν ήδη ανοίξει και οι προθεσμίες «τρέχουν».

Η παρέμβαση της ΕΣΑμεΑ, που τελεί σε συνεργασία με το Πλαίσιο Προαγωγής, όπως ορίζει το άρθρο 72, Ν. 4488/2017, ενισχύει τη θεσμική υποστήριξη του αιτήματός μου.

Η στάση του Υπουργείου παραβιάζει ευθέως:

• το άρθρο 106 του ν. 4961/2022 και το άρθρο 20 της ΚΥΑ 16996/16-02-2023, που καθιστούν την ψηφιακή Κάρτα πλήρες αποδεικτικό αναπηρίας,

• το άρθρο 76 του ν. 4957/2022, που προστατεύει την ίση μεταχείριση των φοιτητών με αναπηρία,

• τις διατάξεις του ΓΚΠΔ, καθώς η εγκύκλιος οδηγεί σε αδικαιολόγητη κοινοποίηση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων υγείας.

Η υπόθεση εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Συνήγορου του Πολίτη ως Πλαίσιο Προαγωγής των δικαιωμάτων των ΑμεΑ κατά το άρθρο 33 παρ. 3 της Σύμβασης CRPD και το άρθρο 72, Ν. 4488/2017, καθώς αφορά παραβίαση της ισότητας πρόσβασης στην εκπαίδευση και απαξίωση της Κάρτας Αναπηρίας. Η τρέχουσα προθεσμία καθιστά αδύνατη την αναμονή απάντησης, γι’ αυτό αιτείται άμεση και επείγουσα παρέμβαση.

Η αδράνεια και η εγκύκλιος του Υπουργείου συνιστούν ουσιαστική απαξίωση του θεσμού της Κάρτας Αναπηρίας, επηρεάζοντας όλους τους φοιτητές ΑμεΑ και όχι μόνο εμένα προσωπικά.

Με βάση τα παραπάνω, αιτούμαι την άμεση παρέμβασή σας για:

1. Την άμεση διασφάλιση ότι η Κάρτα Αναπηρίας θα γίνει αποδεκτή από όλες τις σχολές ως πλήρες αποδεικτικό,

2. Την έκδοση οδηγιών ή συστάσεων προς το Υπουργείο Παιδείας ώστε να τηρηθούν οι νόμοι και να προστατευθούν τα προσωπικά δεδομένα, καθώς επίκειται και η έκδοση υπουργικής απόφασης,

3. Την επείγουσα εξέταση της υπόθεσης στο πλαίσιο των ειδικών αρμοδιοτήτων σας ως Πλαίσιο Προαγωγής της CRPD,

4. Τη διασφάλιση ισότητας και προστασίας όλων των φοιτητών ΑμεΑ.

Σας ευχαριστώ για τη διαρκή στήριξή σας στην προάσπιση των δικαιωμάτων των φοιτητών ΑμεΑ και παραμένω στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε συμπληρωματική πληροφορία ή τεκμηρίωση.

Με εκτίμηση,

Ανδρέας Μπαρδάκης

Φοιτητής με αναπηρία (άμεσα θιγόμενος)

Ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΑμεΑ

Δημιουργός της διαδικτυακής κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ»

Μέλος της κοινωνίας των πολιτών βάσει του άρθρου 33 παρ. 3 της Σύμβασης CRPD

Email Επικοινωνίας: 

 

 

[1] Η επιστολή μου έλαβε  αρ. πρωτ. ΓΓΑΕ 325 /26-9-2025 από τη Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης <gg3@minedu.gov.gr> και προωθήθηκε (από τη Γ.Γ.) στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης <dghe@minedu.gov.gr>, με την ένδειξη: Importance: High.

[2] ΕΣΑμεΑ: Παρέμβαση για τη συμπερίληψη της Κάρτας Αναπηρίας ως δικαιολογητικό για τη διάρκεια φοίτησης https://www.esamea.gr/el/article/parembash-gia-th-symperilhpsh-ths-kartas-anaphrias-ws-dikaiologhtiko-gia-th-diarkeia-foithshs

[3] (ΑΔΑ: ΛΕ8046ΝΚΠΔ-ΤΙΥ), Εγκύκλιος υπ’ αρ. 118904/Ζ1, 24/09/2025: «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141) περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης»

https://diavgeia.gov.gr/decision/view/%CE%9B%CE%958046%CE%9D%CE%9A%CE%A0%CE%94-%CE%A4%CE%99%CE%A5

%CE%9A%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1…

23.10.2025: Νεότερη Ενημέρωση - Μία Νίκη Αγωνιστικής Υπομονής

Εδώ, μαζί, ανοίξαμε μία πόρτα - και το κράτος μπήκε μέσα. Η Υπουργική Απόφαση Αρ. 118901/Z1/2025 (ΦΕΚ Β' 5629/20.10.2025), στο άρθρο 8, κατοχυρώνει ότι οι φοιτητές με πιστοποιημένη αναπηρία 50% και άνω εξαιρούνται από τη διαγραφή λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης.

Και κυρίως: η Κάρτα Αναπηρίας - αυτό το εργαλείο της αξιοπρέπειας - αναγνωρίζεται τώρα ρητά ως εναλλακτικό αποδεικτικό στοιχείο προς τη γνωμάτευση της ΚΕΠΑ.

Αυτό δεν ήταν απλώς μια νομική αλλαγή· ήταν μια φωνή που έγινε νόμος. Με τη συμμετοχή, τη διεκδίκηση - και τη θέληση - δείξαμε ότι όταν τα άτομα με αναπηρία μιλούν, μπορούν να αλλάξουν κανόνες. 

Όμως ο αγώνας δεν τελειώνει εδώ. Ο επόμενος στόχος είναι: Κανένα ΑμεΑ χωρίς Κάρτα Αναπηρίας.

Γιατί η Κάρτα δεν είναι “προνόμιο”· είναι δικαίωμα. Γιατί το κράτος δεν πρέπει να δίνει χάρη - πρέπει να αναγνωρίζει. Γιατί κάθε δημόσιος θεσμός - όπως και η εκπαίδευση - δεν αντέχει αποκλεισμούς.

Καλώ όλους όσους δεν έχουν Κάρτα να τη ζητήσουν. Αυτός είναι ο δρόμος μας. Να απαιτήσουμε έκδοση και να πετύχουμε. Να μην μείνει κανείς πίσω.

Η δικαιοσύνη σε αυτήν τη χώρα δεν είναι δώρο. Είναι στόχος.

«Συνήγορος των ΑμεΑ»

Ανδρέας Μπαρδάκης

Επικαιροποίηση 24.10.2025

Σήμερα έλαβα επίσημη απάντηση από το Υπουργείο Παιδείας σχετικά με την Κάρτα Αναπηρίας και την εξαίρεση φοιτητών ΑμεΑ από την ανώτατη διάρκεια φοίτησης. Η απάντηση αναφέρεται στη νεότερη Υπουργική Απόφαση 118901/Ζ1/20-10-2025, την οποία είχαμε ήδη κοινοποιήσει χθες ως νίκη για τους φοιτητές ΑμεΑ.

Παρατήρησα όμως ότι το Υπουργείο στην επιστολή του αναφέρεται στην προηγούμενη εγκύκλιο, 118904/Ζ1/24-9-2025, σαν να ισχύει κανονικά, χωρίς να διευκρινίζει αν θα εκδοθεί νέα εγκύκλιος επικαιροποίησης, που να περιλαμβάνει ρητά την Κάρτα Αναπηρίας.

Λόγω της επικείμενης εφαρμογής των αυτοδίκαιων διαγραφών, κινήθηκα άμεσα, υποβάλλοντας τώρα επείγον αίτημα προς το Υπουργείο για την άμεση έκδοση διορθωτικής εγκυκλίου και ζητώντας πρωτόκολλο παραλαβής.

Στόχος μας είναι να διασφαλιστεί ότι κανένας φοιτητής ΑμεΑ δεν θα κινδυνεύσει από παράνομη διαγραφή λόγω μη αναγνώρισης της Κάρτας Αναπηρίας από τις γραμματείες των ΑΕΙ.

Η επιστολή μου (24.10.2025)

Σύνδεσμος: https://docs.google.com/document/d/1Ec-PF7EdvnR1StmObX5e1wpiTw8szEV5uGdi3i_tzvI/edit?usp=sharing

Από Συνήγορο του Πολίτη έλαβε ως συμπληρωματικό έγγραφο στην αναφορά [380776] τον αριθμό πρωτοκόλλου 68797/380776/24/10/2025 

 %CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%AE%CE%B3…

Επικαιροποίηση 03.11.2025

 

Με νέα επιστολή προς τον Συνήγορο του Πολίτη, καταγγέλλω αυθαίρετες αλλαγές του Υπουργείου Παιδείας που απειλούν με διαγραφή φοιτητές με αναπηρία. Ενώ παλαιότερα γίνονταν δεκτές ισόβιες γνωματεύσεις αναπηρίας προ ΚΕΠΑ, από το ακαδημαϊκό έτος 2022-23 οι υπηρεσίες άλλαξαν πρακτική, ενδεχομένως χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση, αποκλείοντας όσους δεν διαθέτουν γνωμάτευση ΚΕΠΑ. 

Η πρόσφατη Υπουργική Απόφαση 118901/Ζ1/2025 (ΦΕΚ Β’ 5629/20.10.2025), αν και αναγνωρίζει την Κάρτα Αναπηρίας, δεν προβλέπει μεταβατική ρύθμιση, αφήνοντας εκτός φοίτησης πλήθος φοιτητών που εισήχθησαν νομίμως. Επιπλέον, κάνω αναφορά και για όσους έχουν οριστικοποιημένες συντάξεις αναπηρίας μέσω διοικητικών αποφάσεων. 

Ζητείται η άμεση παρέμβαση του Θεσμού για να αποτραπούν άδικες διαγραφές και να αποκατασταθεί η νομιμότητα.

Η επιστολή κοινοποιήθηκε σε:

·        Εθνική Αρχή Διαφάνειας

·        Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)

·        Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας

·        Υπουργό Επικρατείας (Συντονιστικός Μηχανισμός για θέματα ΑμεΑ)

·        Όλες οι Κοινοβουλευτικές Ομάδες και Ανεξάρτητοι Βουλευτές της Βουλής των Ελλήνων

 

 Ακολουθεί το κείμενο της επιστολής.

 

%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CF%80…

Δευτέρα, 3 Νοεμβρίου 2025

Προς:

Τον Ανεξάρτητο Θεσμό του Συνηγόρου του Πολίτη

(Αναφορά υπ’ αρ. Φακέλου Υπόθεσης: 380776)

Από Γραμματεία Κύκλου Ίσης Μεταχείρισης έλαβε τον αρ. πρωτ. 67523/380776/20/10/2025.

Θέμα: Συμπληρωματικά στοιχεία για την αυθαίρετη μεταβολή των όρων εισαγωγής και φοίτησης φοιτητών με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις - παράβαση της Σύμβασης CRPD και των άρθρων 20 και 21 του Συντάγματος

Κύριε Συνήγορε του Πολίτη,

Σε συνέχεια της ανωτέρω αναφοράς μου, υποβάλλω συμπληρωματικά στοιχεία που τεκμηριώνουν την ανάγκη άμεσης παρέμβασης του Θεσμού, δεδομένου ότι διαπιστώνονται πρακτικές υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και πολιτικές/νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες ενδεχομένως υπερβαίνουν την αρμοδιότητα των οργάνων και έχουν σοβαρές συνέπειες για τα δικαιώματα των φοιτητών με αναπηρία.

1. Αυθαίρετη μεταβολή μέσω εγκυκλίων χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση

Μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2020–2021, για την Πιστοποίηση Αναπηρίας υποψηφίων για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση από τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.), λαμβανόταν ακόμα υπόψη η εγκύκλιος Φ.251/171726/Α5/4.11.2019 (ΑΔΑ: ΨΑ9Χ4653ΠΣ-4ΚΞ), η οποία, προέβλεπε ρητά ότι οι παλαιές γνωματεύσεις Υγειονομικών Επιτροπών (νομαρχιών, πρώην ΙΚΑ, Ασφαλιστικών Ταμείων), εφόσον ήταν ακόμα σε ισχύ ή ήταν ισόβιας ισχύος, γίνονταν αποδεκτές για την εισαγωγή υποψηφίων στο ποσοστό 5% των ατόμων με σοβαρές παθήσεις.

Από το έτος 2021, δηλαδή, από το ακαδημαϊκό έτος 2022-23 και εξής, χωρίς να έχει επέλθει καμία αλλαγή στη σχετική νομοθεσία, απ’ όσο γνωρίζουμε, η ίδια υπηρεσία (Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Συστημάτων, Υποδομών και Εξετάσεων) του Υπουργείου Παιδείας κατήργησε με μεταγενέστερες εγκυκλίους τη δυνατότητα χρήσης των παλαιών, προ ΚΕΠΑ, γνωματεύσεων. Δεν είμαστε σε θέση να επιβεβαιώσουμε αν η υπηρεσία διέθετε νομική εξουσιοδότηση για την ενέργεια αυτή, η οποία ενδεχομένως συνιστά υπέρβαση αρμοδιότητας. [1]

Δεν έχουμε υπόψη μας διάταξη νόμου ή υπουργικής απόφασης που να θεμελιώνει την ενέργεια αυτή και δεν είναι σαφές αν η υπηρεσία διέθετε την απαιτούμενη αρμοδιότητα. Η πρακτική αυτή ενδέχεται να συνιστά υπέρβαση αρμοδιότητας και ενδεχομένως αντίκειται στην αρχή της νομιμότητας και στο άρθρο 43 του Συντάγματος. Εν προκειμένω, η διοίκηση ενδέχεται να «νομοθέτησε» μέσω εγκυκλίων, χωρίς να τηρείται η προβλεπόμενη ιεραρχία των κανόνων δικαίου.

2. Νέα Υπουργική Απόφαση 118901/Ζ1/2025 (ΦΕΚ Β’ 5629/20.10.2025)

Η απόφαση στο άρθρο 8 εισάγει εξαιρέσεις από το ανώτατο όριο φοίτησης για φοιτητές με αναπηρία ≥50%. Σημειώνεται ότι, χάρη στην έγκαιρη παρέμβασή μου, η Κάρτα Αναπηρίας συμπεριλήφθηκε ρητά ως πλήρες αποδεικτικό αναπηρίας, αποτρέποντας τον αρχικό αποκλεισμό της από τη σχετική εγκύκλιο (ΑΔΑ: ΛΕ8046ΝΚΠΔ-ΤΙΥ), η οποία δεν έχει επικαιροποιηθεί, μέχρι στιγμής, με τη συμπερίληψη της Κάρτας Αναπηρίας. Ωστόσο, εξακολουθεί να μην προβλέπεται μεταβατική ρύθμιση για φοιτητές που ήδη φοιτούν με παλαιές γνωματεύσεις, δημιουργώντας επείγουσα ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων τους. [2]

Έτσι, δημιουργείται ευθεία απειλή διαγραφής φοιτητών με αναπηρία, οι οποίοι είχαν εισαχθεί νομίμως με προϋφιστάμενες γνωματεύσεις ισοβίου ισχύος, αλλά δεν διαθέτουν γνωμάτευση ΚΕ.Π.Α. ούτε δύνανται να εκδώσουν Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας βάσει του Ν. 4961/2022, αφού οι γνωματεύσεις τους δεν αναγνωρίζονται από το Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ. 

Σημειώνεται επίσης ότι αρκετοί φοιτητές με αναπηρία μπορεί ταυτόχρονα να έχουν οριστικοποιημένες συντάξεις αναπηρίας μέσω διοικητικών αποφάσεων (αποφάσεων διευθυντών), χωρίς να διαθέτουν γνωμάτευση ΚΕΠΑ σε ισχύ. Η πρακτική της Υπουργικής Απόφασης Αρ. 118901/Ζ1/2025, να απαιτεί αποκλειστικά γνωμάτευση ΚΕΠΑ, αποκλείει έτσι και αυτούς τους φοιτητές που ήδη έχουν νομική αναγνώριση αναπηρίας μέσω σύνταξης, δημιουργώντας τις ίδιες δυσμενείς συνέπειες για τα δικαιώματα αυτών των πολιτών. [3]

3. Παραβίαση συνταγματικών και διεθνών υποχρεώσεων

Η πρακτική αυτή αντίκειται:

·        στο άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης και αποτελεσματικής διοικητικής προστασίας, [4]

·        στο άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος, που επιβάλλει στο κράτος τη λήψη ειδικών μέτρων υπέρ των ατόμων με αναπηρία,

·        και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (CRPD), ιδίως στα άρθρα 5 (ισότητα και μη διάκριση), 24 (εκπαίδευση) και 33 παρ. 3 (συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών). [5]

Η επιβολή πρόσθετων όρων χωρίς νομοθετική βάση συνιστά έμμεση διάκριση λόγω αναπηρίας και παραβίαση της αρχής της εμπιστοσύνης του διοικουμένου προς τη διοίκηση.

4. Αίτημα

Κατόπιν των ανωτέρω, ζητώ από τον Θεσμό σας:

1.      Να διερευνήσει την αιτία και τη νομιμότητα της μεταβολής των προϋποθέσεων εισαγωγής με το 5% από το ακαδημαϊκό έτος 2022-23 και εξής.

2.      Να εξετάσει κατά πόσο η Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Συστημάτων, Υποδομών και Εξετάσεων προέβη σε ενδεχομένως αυθαίρετη μεταβολή των εγκυκλίων χωρίς σχετική εξουσιοδότηση.

3.      Να ελεγχθεί η ΥΑ 118901/Ζ1/2025 (ΦΕΚ Β’ 5629/20.10.2025) υπό το πρίσμα των υποχρεώσεων της Ελλάδας από τη CRPD.

4.      Να διατυπώσει σύσταση προς το Υπουργείο Παιδείας για την αποκατάσταση των δικαιωμάτων των φοιτητών με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν εισαχθεί με ισόβιες γνωματεύσεις προ ΚΕΠΑ ή έχουν οριστικοποιημένες συντάξεις αναπηρίας μέσω διοικητικών αποφάσεων, και να αναγνωριστούν όλες οι σχετικές πιστοποιήσεις αναπηρίας για σκοπούς φοίτησης. 

Λόγω της στενής προθεσμίας για επικείμενες διαγραφές, καθώς και της υφιστάμενης ασυμβατότητας μεταξύ της εγκυκλίου που δεν έχει επικαιροποιηθεί και της ΥΑ 118901/Ζ1/2025, να προβλεφθεί μεταβατική ρύθμιση που να καλύπτει τους φοιτητές που δεν διαθέτουν ΚΕΠΑ ή Κάρτα Αναπηρίας.

5. Κοινοποίηση

Η παρούσα κοινοποιείται για ενημέρωση και ενέργειες:

·        Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Έλαβε Αρ. Πρωτοκόλλου: 57895 ΕΙ 2025 - 03/11/2025

·        Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)

·        Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας

·        Υπουργό Επικρατείας (Συντονιστικός Μηχανισμός για θέματα ΑμεΑ)

·        Όλες οι Κοινοβουλευτικές Ομάδες και Ανεξάρτητοι Βουλευτές της Βουλής των Ελλήνων

Με εκτίμηση,

Ανδρέας Μπαρδάκης

Ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΑμεΑ

Δημιουργός της κοινότητας «Συνήγορος των ΑμεΑ»

Μέλος της Κοινωνίας των Πολιτών βάσει του άρθρου 33 παρ. 3 της CRPD

Email Επικοινωνίας:

 

[1] Σχετικές οι εγκύκλιοι: ΑΔΑ: ΨΑ9Χ4653ΠΣ-4ΚΞ, ΑΔΑ: 78ΝΞ46ΜΤΛΗ-ΦΟΜ, ΑΔΑ: Ψ8ΧΤ46ΜΤΛΗ-4ΞΛ, ΑΔΑ: 9ΔΓ446ΜΤΛΗ-Η7Ε

[2] Η έλλειψη μεταβατικής διάταξης σημαίνει ότι οι φοιτητές που ήδη φοιτούν με παλαιές γνωματεύσεις ΑμεΑ τίθενται άμεσα σε κίνδυνο διαγραφής, χωρίς να τους παρέχεται καμία προστασία ή δυνατότητα προσαρμογής στο νέο καθεστώς, παρά το γεγονός ότι εισήχθησαν νόμιμα με βάση το προηγούμενο πλαίσιο.

[3] Θα επανέλθω με νέα αναφορά, δεδομένου ότι ο Ν. 4961/2022, παρά την αναφορά του στην ισχύ πιστοποιήσεων αναπηρίας, φαίνεται να αποκλείει σημαντικό μέρος των ΑμεΑ από το Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ και, κατά συνέπεια, από την έκδοση Κάρτας Αναπηρίας. Οι αποκλεισμένοι δεν διαθέτουν γνωμάτευση ΚΕ.Π.Α. ή δεν μπορούν να καταχωριστούν λόγω παλαιών πιστοποιήσεων ή άλλων λόγων (π.χ. οριστικοποιήσεις συντάξεων αναπηρίας), με αποτέλεσμα να τίθενται σε κίνδυνο τα δικαιώματά τους και οι παροχές που τους αναλογούν. Το πρόσφατο ζήτημα της φοιτητικής φοίτησης είναι απλώς η πλέον ορατή συνέπεια αυτής της γενικότερης διάκρισης.

[4] Η Υπουργική Απόφαση 118901/Ζ1/2025 και οι σχετικές εγκύκλιοι πλήττουν ουσιωδώς τα δικαιώματα των φοιτητών με αναπηρία, χωρίς προηγούμενη ακρόαση των θιγόμενων, παραβιάζοντας έτσι το άρθρο 20 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα στην έννομη προστασία και στην προηγούμενη ακρόαση πριν ληφθεί οποιοδήποτε μέτρο σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων τους.

[5] Η παρούσα υπόθεση, πέραν της ουσιαστικής παραβίασης των δικαιωμάτων φοιτητών με αναπηρία, συνιστά και ευθεία προσβολή του άρθρου 33 παρ. 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (CRPD), καθότι το Υπουργείο Παιδείας, ως όφειλε, δεν διασφάλισε τη συμμετοχή και τη διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών και τους εκπροσώπους των ΑμεΑ κατά τη διαμόρφωση των εγκυκλίων και της Υπουργικής Απόφασης 118901/Ζ1/2025. Η παράλειψη αυτή αντιβαίνει στο θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας του Πλαισίου Προαγωγής (άρθρο 72, Ν. 4488/2017) και στην υποχρέωση του κράτους να υλοποιεί τις πολιτικές για τα ΑμεΑ με ενεργό συμμετοχή των ίδιων των ενδιαφερομένων, όπως ρητά προβλέπει η CRPD.

🔴ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ (19/01/2026): 

Η απάντηση του Συνηγόρου του Πολίτη και η θεσμική μου παρέμβαση

Σε συνέχεια της παρέμβασής μου για το ζήτημα της Κάρτας Αναπηρίας και της απόδειξης της αναπηρίας των φοιτητών, έλαβα την υπ' αρ. πρωτ. 380776/3171/2026 απάντηση από τον Συνήγορο του Πολίτη.

Τα κύρια σημεία της απάντησης του Συνηγόρου:

• 

Νομική Δικαίωση: Η Αρχή επιβεβαιώνει ότι η ΚΥΑ 118901/Ζ1/2025 κατισχύει (υπερισχύει) της παλαιότερης εγκυκλίου και η Κάρτα Αναπηρίας είναι πλέον θεσμοθετημένο αποδεκτό δικαιολογητικό.

• 

Παραδοχή Σύγχυσης: Ο Συνήγορος παραδέχεται ρητά ότι η παράλειψη της Κάρτας από την εγκύκλιο εγείρει «εύλογες αμφιβολίες» στους ενδιαφερόμενους.

• 

Προσωρινή Διακοπή: Παρά την παραδοχή της σύγχυσης, ο Συνήγορος αποφάσισε να διακόψει τη διερεύνηση, δεχόμενος τον ισχυρισμό του Υπουργείου Παιδείας ότι «δεν έχει προκύψει μέχρι στιγμής πρόβλημα».

Η δική μου θεσμική αντίδραση (19/01/2026): 

Δεν αποδέχομαι τη διακοπή της έρευνας βασισμένη σε μια «πυροσβεστική» λογική. Σήμερα απέστειλα επίσημο Σχολιασμό και Αίτημα Επανεξέτασης προς τη Βοηθό Συνήγορο, κ. Καλλιόπη Λυκοβαρδή, επισημαίνοντας:

1. 

Το Χάσμα Εφαρμογής (Implementation Gap): Το κράτος δεν μπορεί να επαναπαύεται στη νομική θεωρία όταν η διοικητική καθημερινότητα των γραμματειών βασίζεται σε ελλιπείς εγκυκλίους. Αυτό το χάσμα ακυρώνει την ουσία της Κάρτας Αναπηρίας.

2. 

Άρνηση της «Αντιδραστικής» Διοίκησης: Είναι ανεπίτρεπτο για μια Ανεξάρτητη Αρχή να περιμένει να υπάρξει «θύμα» (αποκλεισμός φοιτητή) για να παρέμβει, αντί να επιβάλει την προληπτική διόρθωση του σφάλματος.

3. 

Υποχρέωση βάσει CRPD: Ο Συνήγορος, ως «Πλαίσιο Προαγωγής» της Σύμβασης του ΟΗΕ, οφείλει να διασφαλίζει τη γεφύρωση του χάσματος εφαρμογής και όχι να το νομιμοποιεί με τη σιωπή του.

Συμπέρασμα: Ο αγώνας για την αυτονόητη αποδοχή της Κάρτας Αναπηρίας συνεχίζεται. Έχω ζητήσει από τον Συνήγορο του Πολίτη να απαιτήσει από το Υπουργείο Παιδείας την άμεση έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου.

Σκίτσο όπου ένας άνδρας σε αμαξίδιο δείχνει την ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας στον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος κλείνει τα μάτια του με τα χέρια λέγοντας "Δεν βλέπω πρόβλημα... ακόμα". Στο βάθος, μια θυμωμένη υπάλληλος γραμματείας σχολής δείχνει μια στοίβα έγγραφα ΓΑΠΑ/ΚΕΠΑ δίπλα σε πινακίδα που γράφει "ΟΧΙ ΚΑΡΤΑ - ΜΟΝΟ ΓΑΠΑ ΚΕΠΑ". Κάτω δεξιά υπάρχει βουλοκέρι με το σήμα "Συνήγορος των ΑμεΑ".

Ενώ η ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας είναι νόμος, κάποιες γραμματείες των σχολών αγνοούν την Κάρτα και απαιτούν ακόμα τις παρωχημένες ΓΑΠΑ του ΚΕΠΑ, με τον Συνήγορο του Πολίτη να επιλέγει τον ρόλο του παρατηρητή.

 © 2025-2026 Ανδρέας Μπαρδάκης

Αναρτήθηκε από Ανδρέας Μπαρδάκης στις 9:23:00 μ.μ.