ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Θέμα: Διευκρινιστική Εγκύκλιος για τη δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση των Ατόμων με Αναπηρία και τη χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2026 από τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ 

ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

Θέμα: Διευκρινιστική Εγκύκλιος για τη δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση των Ατόμων με Αναπηρία και τη χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2026 από τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας. 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ 

ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (ΑμεΑ) 

ΤΜΗΜΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ 

 

Ταχ. Δ/νση: Σολωμού 60 

Ταχ. Κώδικας: 104 32 

Πληροφορίες: Μαρία Σταϊκοπούλου 

Τηλέφωνα : 211-0019324 

e-mail :    m.staikopoulou@minscfa.gov.gr 

Αθήνα, 25/6/2026 

Αρ. Πρωτ.: 14566 

 

 

ΠΡΟΣ: 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ 

 

 

 

Θέμα: Διευκρινιστική Εγκύκλιος για τη δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση των Ατόμων με Αναπηρία και τη χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2026 από τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας. 

 

Σχετ.: α) Η υπ’ αριθ. 12981/10-6-2026 Κ.Υ.Α. «Καθορισμός των όρων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας για τη δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση α) των Ατόμων με Αναπηρία και β) των πολυτέκνων και των μελών των οικογενειών τους, για το έτος 2026, με τα μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α., του Ο.Σ.Ε.Θ. και των αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ που είναι μέλη των ομοσπονδιών Π.Ο.Α.Σ και Π.Ο.Α.Υ.Σ.». 

β) Η υπ’ αριθ. ΔΙΑΔΠ/Ε/6123/29.3.2005 (ΦΕΚ 410/τ. Β΄) Κ.Υ.Α. «Τροποποίηση της Κ.Υ.Α. περί καθορισμού διοικητικών διαδικασιών και των αντίστοιχων εντύπων τους που διεκπεραιώνονται και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών». 

 

 

Α. Δικαιούχοι - Συγκοινωνιακά Μέσα Μετακίνησης 

 

Σύμφωνα με το άρθρο 1 της ανωτέρω α) σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το έτος 2026 : 

Τα φυσικά πρόσωπα που κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και είναι: 

(α) Έλληνες υπήκοοι ή 

(β) υπήκοοι των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. καθώς και υπηκόους Κρατών-Μελών του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.) ή 

(γ) υπήκοοι των Κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση που κυρώθηκε με το ν.δ. 4017/1959 (Α’ 246) ή 

(δ) πολίτες τρίτων χωρών που είτε (δα) έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος είτε (δβ) είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη της Ε.Ε., κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 20 του π.δ. 106/2007 (Α’ 135), στην παρ. 4 του άρθρου 85 του ν. 4251/2014 (Α’ 80) και στο άρθρο 31 παρ. 1 του ν. 4540/2018 (Α’ 91) ή 

(ε) αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (ν.δ. 3989/1959, Α’ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων (α.ν. 389/1968, Α’ 125), 

και εφόσον έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ή είναι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων ΑμεΑ που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ, έχουν : 

 

α) το δικαίωμα της μετακίνησης με μειωμένο εισιτήριο κατά 50% σε όλες τις διαδρομές εσωτερικού των υπεραστικών λεωφορείων των ΚΤΕΛ και 

 

β) το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης ΑμεΑ με τα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών -Ο.Α.Σ.Α. (Ο.Σ.Υ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.), με τα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.) καθώς και τα αστικά μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ των Περιφερειακών Ενοτήτων και των Δήμων Κω και Ρόδου , υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα παρακάτω εισοδηματικά κριτήρια. 

B. Εισοδηματικά κριτήρια 

 

1. Το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης ΑμεΑ απονέμεται στα άτομα των οποίων το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των είκοσι τριών χιλιάδων (23.000) ευρώ ή το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα δεν είναι μεγαλύτερο των είκοσι εννέα χιλιάδων (29.000) ευρώ. Το ετήσιο συνολικό δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα των είκοσι εννέα χιλιάδων (29.000) ευρώ του προηγούμενου εδαφίου προσαυξάνεται με πέντε χιλιάδες εξακόσια ευρώ (5.600) ευρώ για κάθε επιπλέον άτομο πέραν του δικαιούχου, που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο, εφόσον αυτό παρουσιάζει αναπηρία 67% και άνω. 

2. Εξαιρούνται των εισοδηματικών κριτηρίων οι ολικά τυφλοί. 

3. Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ως προνοιακά επιδόματα αναπηρίας δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια του συνολικού ατομικού εισοδήματος (23.000€) ή του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος (29.000€) για την χορήγηση του Δελτίου Μετακίνησης ΑμεΑ (άρθρο 81 του ν.4611/2019). 

Σημείωση : Για να αφαιρεθούν τα χρηματικά ποσά που εισπράχθηκαν ως προνοιακά επιδόματα αναπηρίας από τον ΟΠΕΚΑ από το συνολικό εισόδημα, απαιτείται σχετική βεβαίωση του ποσού από τον ΟΠΕΚΑ που θα χορηγείται από τα Κέντρα Κοινότητας μετά από σχετική αίτηση του ενδιαφερόμενου που το εισόδημα του υπερβαίνει τα παραπάνω οριζόμενα εισοδηματικά κριτήρια. 

 

Το ύψος του εισοδήματος αποδεικνύεται με βάση το εκκαθαριστικό σημείωμα δήλωσης φόρου εισοδήματος του προηγούμενου έτους, έως την 1η Ιουλίου, άλλως το εκκαθαριστικό σημείωμα του τρέχοντος έτους. 

 

Γ. Δωρεάν Μετακίνηση ΑμεΑ με την Κάρτα Αναπηρίας στα συγκοινωνιακά μέσα του Ο.Α.Σ.Α. και στα λεωφορεία του Ο.Σ.Ε.Θ. 

 

1. Παρέχεται δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης με τα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθήνας (Ο.Α.Σ.Α.) και τα λεωφορεία του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.) στα πρόσωπα που πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: 

(α) Είναι κάτοχοι πλαστικής ηλεκτρονικής Κάρτας Αναπηρίας σε ισχύ και 

(β) πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια της ενότητας Β΄ και 

(γα) η Κάρτα Αναπηρίας φέρει σήμανση κλιμακίου αναπηρίας ΙΙ ή ΙΙΙ ή 

(γβ) είναι δικαιούχοι αναπηρικής οικονομικής ενίσχυσης που χορηγείται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.). 

2. Για την άσκηση του δικαιώματος της παρ. 1 είναι υποχρεωτική η επικύρωση της πλαστικής ηλεκτρονικής Κάρτας Αναπηρίας στα ειδικά μηχανήματα επικύρωσης. 

3. Στην περίπτωση που η Κάρτα φέρει σήμανση «Σ» περί συνοδού, το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης ισχύει και για έναν συνοδό του δικαιούχου. Στην περίπτωση αυτή αρκεί μία επικύρωση της πλαστικής ηλεκτρονικής Κάρτας Αναπηρίας από τον κάτοχό της και δεν απαιτείται ξεχωριστή επικύρωσή της για τον συνοδό του. 

4. Σε περίπτωση ελέγχου, ο δικαιούχος επιδεικνύει την Κάρτα που έχει επικυρώσει και η εγκυρότητά της ελέγχεται με τη χρήση συσκευής ελέγχου καρτών. Απαγορεύεται να ζητηθεί επίδειξη οποιουδήποτε άλλου εγγράφου που επιβεβαιώνει την ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία ή την ταυτοπροσωπία του. 

5. Κάτοχοι ηλεκτρονικής Κάρτας Αναπηρίας σε ισχύ, δεν επιτρέπεται να φορτίσουν με μηδενικό τύπο κομίστρου τις προσωποποιημένες κάρτες AthenaCard και ThessCard. Προς τούτο, το υποσύστημα της Κάρτας Αναπηρίας ενημερώνει διαλειτουργικώς τα αντίστοιχα υποσυστήματα του Ο.Α.Σ.Α. και του Ο.Σ.Ε.Θ. 

6. Το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης ισχύει: (α) Για τους δικαιούχους της παρ. 1, έως την 1η Ιουλίου κάθε έτους, με βάση το εισόδημα της εκκαθάρισης φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου έτους, εφόσον η Κάρτα Αναπηρίας λήγει μεταγενέστερα, άλλως έως την ημερομηνία λήξης της Κάρτας Αναπηρίας. 

(β) Για τους δικαιούχους της παραγράφου 2 της ενότητας Β΄ σε όλη τη διάρκεια ισχύος της Κάρτας Αναπηρίας. 

 

 

 

Δ. Δωρεάν Μετακίνηση ΑμεΑ με τα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας Ο.Α.Σ.Α. και με το μετρό Θεσσαλονίκης 

 

1. Για όσους δεν διαθέτουν Κάρτα Αναπηρίας και πληρούν τις επιπλέον προϋποθέσεις της ενότητας Β΄ παρέχεται το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης με τα συγκοινωνιακά μέσα του Ο.Α.Σ.Α. καθώς και το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης με συνοδό (για τους δικαιούχους των κατηγοριών της ενότητας Η΄ της παρούσας) με την έκδοση προσωποποιημένων ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης (ΑΤΗ.ΕΝΑCard). Οι προσωποποιημένες ηλεκτρονικές κάρτες μετακίνησης εκδίδονται σύμφωνα με τους κανόνες του αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου και με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τίθεται στην υπ’ αρ. 04/2017 Γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Σε περίπτωση λήξης ισχύος του δικαιώματος μετακίνησης αυτό δύναται να ανανεωθεί. 

2. Παρέχεται δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης με το μετρό Θεσσαλονίκης στα πρόσωπα που πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: 

(α) Είναι κάτοχοι Κάρτας Αναπηρίας σε ισχύ και πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια της ενότητας Β΄ ή 

(β) είναι κάτοχοι Δελτίου Μετακίνησης σε ισχύ. 

Για την άσκηση του δικαιώματος της παρ. 2, είναι υποχρεωτική η έκδοση, φόρτιση με μηδενικό τύπο κομίστρου και επικύρωση προσωποποιημένης κάρτας ThessCard για το μετρό Θεσσαλονίκης. 

3. Η φόρτιση με μηδενικό τύπο κομίστρου πραγματοποιείται με την επίδειξη του Δελτίου Μετακίνησης ατόμου με αναπηρία και ισχύει μέχρι την ημερομηνία λήξης του. 

4. Στην περίπτωση δικαιούχων που δικαιούνται δελτίο και για συνοδό, το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης επεκτείνεται και σε έναν συνοδό. 

5. Σε περίπτωση ελέγχου, ο δικαιούχος επιδεικνύει την Κάρτα Αναπηρίας ή το Δελτίο Μετακίνησης με το προσαρτώμενο κουπόνι και την ThessCard την οποία έχει επικυρώσει και η εγκυρότητά της ελέγχεται με τη χρήση συσκευής ελέγχου καρτών. Απαγορεύεται να ζητηθεί επίδειξη οποιουδήποτε άλλου εγγράφου επιβεβαιώνει την ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία. 

6. Οι Συνοδοί των δικαιούχων ελεύθερης μετακίνησης κατόχων προσωποποιημένων ηλεκτρονικών καρτών μετακίνησης (ΑTH.ENACARD, ThessCard) μετακινούνται υποχρεωτικά με τον δικαιούχο. Στην περίπτωση αυτή αρκεί μία επικύρωση της προσωποποιημένης ηλεκτρονικής κάρτας μετακίνησης από τον κάτοχό της και δεν απαιτείται ξεχωριστή επικύρωσή της για τον συνοδό του. 

 

Ε. Δωρεάν Μετακίνηση ΑμεΑ με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ των Περιφερειακών Ενοτήτων και των Δήμων Κω και Ρόδου 

 

1. Δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ των Περιφερειακών Ενοτήτων και των Δήμων Κω και Ρόδου παρέχεται στους κατόχους Δελτίου Μετακίνησης σε ισχύ, ανεξαρτήτως του τόπου έκδοσης του. 

2. Για την άσκηση του δικαιώματος της παρ. 1 είναι υποχρεωτική η έκδοση μηδενικού εισιτηρίου. 

Σημείωση: Για την δωρεάν μετακίνηση με τα μέσα συγκοινωνίας των Αστικών ΚΤΕΛ σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Χώρας απαιτείται Δελτίο Μετακίνησης ακόμα και στην περίπτωση που ο δικαιούχος διαθέτει Κάρτα Αναπηρίας. 

 

ΣΤ. Μετακίνηση ΑμεΑ με τα υπεραστικά ΚΤΕΛ με μειωμένο εισιτήριο 

 

1. Παρέχεται δικαίωμα μετακίνησης σε όλες τις διαδρομές εσωτερικού των υπεραστικών λεωφορείων των ΚΤΕΛ με μειωμένο εισιτήριο κατά 50%: 

(α) Στους κατόχους Κάρτας Αναπηρίας με σήμανση κλιμακίου αναπηρίας «ΙΙ» και «ΙΙΙ» σε ισχύ, 

(β) στους κατόχους Δελτίου Μετακίνησης σε ισχύ, ανεξαρτήτως του τόπου έκδοσής του 

(γ) σε έναν συνοδό των προσώπων της περ. α. (κατόχους Κάρτας Αναπηρίας με σήμανση «Σ») και της περ. β. εφόσον διαθέτουν και Δελτίο Μετακίνησης συνοδού. 

 

2. Για την άσκηση του δικαιώματος της παρ. 1 είναι υποχρεωτική η έκδοση του αντίστοιχου εκπτωτικού εισιτηρίου. 

 

Ζ. Δελτίο Μετακίνησης - Απαιτούμενα Δικαιολογητικά 

 

Τα Άτομα με Αναπηρίες που δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης θα προσκομίζουν στις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων ή στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) της χώρας τα παρακάτω δικαιολογητικά: 

1.

Αίτηση του ενδιαφερομένου ή του κηδεμόνα του ή άλλου εξουσιοδοτημένου ατόμου. 

2. Γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, όπου θα αναγράφεται το ποσοστό αναπηρίας ( 67% και άνω). 

α) Όσοι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν Κάρτα Αναπηρίας σε οποιαδήποτε μορφή (εκτυπωμένη, πλαστική ή ψηφιακή), σε ισχύ, (άρθρο 106 του ν. 4961/2022) με την σήμανση «ΙΙ» ή «ΙΙΙ» δεν απαιτείται να προσκομίσουν γνωμάτευση Υγειονομικών Επιτροπών. 

β) Όσοι λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση (επίδομα αναπηρίας) από τον ΟΠΕΚΑ μπορούν να προσκομίσουν βεβαίωση του ΟΠΕΚΑ για την καταβολή του προνοιακού επιδόματος. Στη βεβαίωση αναγράφεται η ημερομηνία λήξης του δικαιώματος λήψης του επιδόματος από τον δικαιούχο. Για τους δικαιούχους προνοιακού επιδόματος από τον ΟΠΕΚΑ δεν απαιτείται ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας 67%. 

γ) Όσοι λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας επ’ αόριστον μπορούν να προσκομίσουν απόφαση Διοικητικού Διευθυντή Ασφαλιστικού Φορέα ή ΕΦΚΑ (η οποία έχει εκδοθεί βάσει γνωμάτευσης Υγειονομικής Επιτροπής και στην οποία να αναφέρεται ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω). 

δ) Για τους συνταξιούχους του ΟΓΑ γίνεται δεκτή βεβαίωση από το μηχανογραφημένο μητρώο του Οργανισμού, που έχει περιέλθει στον ΕΦΚΑ, όπου βεβαιώνεται ότι: «όπως προκύπτει από το Γενικό Μητρώο Συνταξιούχων, ο ενδιαφερόμενος είναι συνταξιούχος λόγω αναπηρίας, σύμφωνα με απόφαση υγειονομικής επιτροπής, με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67% και διάρκεια συνταξιοδότησης διαρκώς και εφ’ όρου ζωής». 

Σημείωση: Αναφορικά με τη γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής ή την απόφαση Διοικητικού Διευθυντή Ασφαλιστικού Φορέα, θα πρέπει να αναφέρονται τα εξής : 

Παθολογοανατομικό ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω ή 

Ανατομιοφυσιολογικό ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω ή 

Βλάβη από κοινή νόσο 67% και άνω ή 

Αναπηρία 67% και άνω ή 

Παθολογοανατομική βλάβη 67% και άνω ή 

Ανατομιοφυσιολογική βλάβη 67% και άνω ή 

Εφ’ όρου ζωής αναπηρία 67% και άνω 

Στις γνωματεύσεις των ΚΕΠΑ δεν απαιτείται η αναγραφή του όρου παθολογοανατομικό ποσοστό. Δεν γίνονται δεκτές Αποφάσεις που έχουν εκδοθεί βάσει των διατάξεων του Ν.2643/98. 

3. Για τους υπηκόους Κρατών εκτός Ε.Ε. που έχουν καταστεί ανίκανοι για εργασία μετά από εργατικό ατύχημα σε ελληνικό έδαφος, απαιτείται Ιατρική Βεβαίωση Νοσηλείας από Δημόσιο Νοσοκομείο, στο οποίο θα βεβαιώνεται η νοσηλεία μετά από το ατύχημα. 

4. Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας και φωτοαντίγραφο αυτής. 

5. Υπεύθυνη Δήλωση του Ν. 1599/86 περί της ακριβούς διεύθυνσης του τόπου διαμονής και για την μη παραλαβή Δελτίου Μετακίνησης από άλλη Περιφερειακή Ενότητα ή ΚΕΠ. 

6. Για την έκδοση νέας κάρτας, δύο πρόσφατες φωτογραφίες από τις οποίες η μία να επικολλάται στο Δελτίο και η άλλη να επισυνάπτεται στην αίτηση του δικαιούχου. Ειδικά οι δικαιούχοι δελτίου συνοδού, πρέπει να συνυποβάλλουν τρεις ίδιες φωτογραφίες από τις οποίες η μία να επικολλάται στο δελτίο του συνοδού. 

7. Οι δικαιούχοι των δελτίων δωρεάν μετακίνησης, πρέπει να συνυποβάλλουν εκτός των άλλων και φωτοαντίγραφο του εκκαθαριστικού σημειώματος δήλωσης του φόρου εισοδήματος . 

Οι δικαιούχοι οι οποίοι, με υπεύθυνη δήλωσή τους, δεν επιθυμούν την προμήθεια του σχετικού δελτίου για μετακίνηση με αστικά μέσα συγκοινωνίας αλλά μόνο για τα Υπεραστικά λεωφορεία των ΚΤΕΛ, δεν υποχρεούνται να προσκομίζουν φορολογική δήλωση. 

Οι δικαιούχοι τέλος που υπερβαίνουν το όριο εισοδήματος των 23.000 € ατομικό και 29.000€ οικογενειακό, το οποίο προσαυξάνεται με 5.600€ για κάθε επί πλέον άτομο πέραν του δικαιούχου, που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο, αφού αφαιρεθούν τα χρηματικά ποσά που εισπραχτήκαν από τον ΟΠΕΚΑ ως προνοιακά αναπηρικά επιδόματα, δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης με έκπτωση 50% στις 

 

Σε περίπτωση απώλειας, η οποία βεβαιώνεται από αστυνομική Αρχή, δύναται να χορηγείται εκ νέου δελτίο μετακίνησης από την αρμόδια Περιφερειακή Ενότητα, αν υπάρχει διαθέσιμο. 

 

Η. Οι ακόλουθες κατηγορίες δικαιούχων Δελτίου Μετακίνησης δικαιούνται Δελτίο Μετακίνησης και για έναν συνοδό τους: 

 

(α) Οι ανήλικοι για το χρονικό διάστημα μέχρι την ενηλικίωσή τους, 

(β) τα άτομα που χρήζουν συμπαράστασης ετέρου προσώπου/τελούν σε απόλυτη αναπηρία, σύμφωνα με Απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, 

(γ) οι δικαιούχοι Προσωπικού Βοηθού του ν. 4837/2021 (Α’ 178), σύμφωνα με σχετική απόφαση του Ο.Π.Ε.Κ.Α., 

(δ) τα άτομα που εμπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 1798/1988 (Α’ 166) σύμφωνα με απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, 

(ε) τα άτομα με κινητική αναπηρία με ποσοστό αυτής τουλάχιστον 67% σύμφωνα με απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, 

(στ) τα άτομα με ψυχική αναπηρία με ποσοστό αυτής τουλάχιστον 80% σύμφωνα με απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, 

(ζ) τα άτομα με οπτική αναπηρία με ποσοστό αυτής τουλάχιστον 80% σύμφωνα με απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, 

(η) τα άτομα με απόλυτη αναπηρία όρασης (ολικά τυφλοί), 

(θ) τα άτομα με νοητική υστέρηση (ICD-10: F70-F79), ή με χρωμοσωμικές ανωμαλίες (ICD-10: Q90-Q99), ή ειδικές μικτές αναπτυξιακές διαταραχές (ICD-10: F83), ή διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (ICD-10:F84) ή άλλες διαταραχές της ψυχολογικής ανάπτυξης (ICD-10: F88) ή διάφορες διαταραχές της ψυχολογικής ανάπτυξης (ICD- 10: F89), 

(ι) τα άτομα με επιληψία (ICD-10: G40) με ποσοστό αυτής της αναπηρίας τουλάχιστον 80% σύμφωνα με απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, 

 

(ια) οι κάτοχοι Κάρτας Αναπηρίας σε ισχύ, με σήμανση «Σ». 

 

Οι συνοδοί μετακινούνται υποχρεωτικά με τον δικαιούχο. 

 

Θ. Χορήγηση Δελτίων Μετακίνησης στις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας 

 

Τα Δελτία Μετακίνησης θα χορηγούνται στους δικαιούχους τόσο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων (της μόνιμης κατοικίας του δικαιούχου) όσο και από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ). 

 

Κάθε Δελτίο Μετακίνησης περιέχει τα εξής στοιχεία: 

1.

Διάρκεια ισχύος: από την ημερομηνία εκδόσεώς του μέχρι 31-12-2026. 

2.

Ονοματεπώνυμο και πατρώνυμο του δικαιούχου ή όνομα συζύγου. 

3.

Αριθμό και ημερομηνία γνωμάτευσης Υγειονομικής Επιτροπής. 

4.

Ποσοστό αναπηρίας ολογράφως και αριθμητικώς. 

5.

Δ/νση κατοικίας και πρόσφατη φωτογραφία του δικαιούχου. 

 

Στην περίπτωση δικαιούχων αναπηρικών επιδομάτων από τον ΟΠΕΚΑ δεν αναγράφεται ποσοστό αναπηρίας, αλλά η φράση «Δικαιούχος Προνοιακού Επιδόματος Αναπηρίας». 

Στην περίπτωση που υποβάλλεται Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας (αντί γνωμάτευσης) αναγράφεται το κλιμάκιο αναπηρίας (ΙΙ ή ΙΙΙ). 

 

Η Γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής καθώς και η Κάρτα Αναπηρίας απαιτείται να είναι σε ισχύ κατά την ημερομηνία έκδοσης του Δελτίου Μετακίνησης, το οποίο (δελτίο μετακίνησης) εξακολουθεί να ισχύει και μετά την λήξη της γνωμάτευσης, δίχως να απαιτείται η προσκόμιση νέας γνωμάτευσης υγειονομικής επιτροπής για το έτος 2026. 

Ως εκ τούτου, σε όλα τα Δελτία μετακίνησης θα αναγράφεται ως διάρκεια ισχύος η 31-12-2026, ανεξαρτήτως της ημερομηνίας λήξης της Απόφασης της Υγειονομικής Επιτροπής ή της Κάρτας Αναπηρίας. 

 

Στην πίσω πλευρά να γράφεται ιδιοχείρως ή εντύπως και να σφραγίζεται από την Υπηρεσία η ένδειξη: «ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΕΚΠΤΩΣΗ 50% ΣΤΑ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ ΚΤΕΛ» 

 

Σε ό,τι αφορά τα δελτία των δικαιούχων δωρεάν μετακίνησης με τις αστικές συγκοινωνίες των Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς και των συνοδών τους κατά τη θεώρηση ή την έκδοση αυτών θα επικολλάται ένα κουπόνι ετήσιας ισχύος. Η παράδοση των δελτίων και των κουπονιών θα γίνεται από τα ΚΤΕΛ στις αρμόδιες Δ/νσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων. 

 

Η παράδοση και παραλαβή κουπονιών θα γίνεται με πρωτόκολλο παράδοσης – παραλαβής, το οποίο θα αποστέλλεται στη Δ/νση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρίας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Όσα κουπόνια δεν χρησιμοποιηθούν θα επιστραφούν στα ΚΤΕΛ. 

 

Αν κατά την ανανέωση το Δελτίο είναι κατεστραμμένο ή δεν υπάρχει χώρος στην πίσω πλευρά του, παρέχεται καινούργιο, αν όμως υπάρχει τότε θα αναγράφεται είτε ιδιοχείρως είτε εντύπως σε αυτό και θα σφραγίζεται από την Υπηρεσία η ένδειξη ‘’ισχύει μέχρι 31-12-2026 ". 

Τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) οφείλουν να συντάσσουν και να διατηρούν καταστάσεις που θα περιλαμβάνουν: 

Το ονοματεπώνυμο του Ατόμου με Αναπηρία που λαμβάνει δελτίο (ή δελτία εάν δικαιούται συνοδό) τις οποίες θα υποβάλουν στις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων. 

Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων όλης της χώρας, μετά την 30/11/2026, αφού λάβουν αντίγραφα καταστάσεων με συνημμένα όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά από τα αντίστοιχα ΚΕΠ, υποβάλουν άμεσα στη Δ/νση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το συνολικό αριθμό των Δελτίων των ΑμεΑ που χορηγήθηκαν. 

Παρακαλούνται οι ανωτέρω Υπηρεσίες να μην αποστέλλουν στο Υπουργείο τα ατομικά στοιχεία των δικαιούχων (ονοματεπώνυμο, πάθηση κ.α.) καθόσον αυτό αντιβαίνει στο Νόμο περί προστασίας προσωπικών δεδομένων. 

Σημείωση: Παρακαλούνται οι υπάλληλοι των ΚΕΠ σε περιπτώσεις που έχουν ερωτήματα σχετικά με τις προϋποθέσεις ή τη διαδικασία χορήγησης των δελτίων μετακίνησης να επικοινωνούν με τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων (για ιδιάζουσες ή περίπλοκες περιπτώσεις να παραπέμπουν τους ενδιαφερόμενους στις αρμόδιες Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων όπου αυτό είναι εφικτό προκειμένου να αποφευχθούν στο μέγιστο βαθμό οι περιπτώσεις λαθών). 

 

Για την ανανέωση και την έκδοση νέων Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ ορίζεται ως ημερομηνία έναρξης η 1η - 07- 2026 και λήξης η 30η -11- 2026. 

 

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

 

 

ΔΟΜΝΑ -ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ 

 

 

 

 

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: 

1. Περιφέρειες όλης της Χώρας, Δ/νσεις Κοινωνικής Μέριμνας 

2. Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης Γεν. Δ/νση Διοικητικών Διαδικασιών του Δημοσίου 

Δ/νση Υπηρεσιών μιας Στάσης Τμήμα Υποστήριξης Λειτουργίας ΚΕΠ Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου, Καλλιθέα Αττικής, 101 63, email:  dolkep@mindigital.gr 

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ : 

1. ΟΠΕΚΑ: Δ/νση Αναπηρικών Επιδομάτων και Οικονομικών Ενισχύσεων, 28ης Οκτωβρίου 30, Αθήνα, Τ.Κ. 106 77 

2. Αστικά ΚΤΕΛ, Μητροπόλεως 3 Τ.Κ.10557 

3. Υπεραστικά ΚΤΕΛ, Πειραιώς 4 Τ.Κ. 104 31 

4.Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες (ΕΣΑμεΑ),Ελ. Βενιζέλου 236 Ηλιούπολη 163 41, Αθήνα 

5. Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.), Ρεθύμνου 1 Α, Τ.Κ. 106 82 - Αθήνα, 

 email:  oasa@oasa.gr 

6.Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), Αγροτεμάχιο 51, Κτίριο Β1 

Ganas& Ganas, Τ.Κ. 57001, Θέρμη, Θεσσαλονίκη, email:  info@oseth.com.gr 

 

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ: 

1. Γραφείο Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας 

2. Γραφείο Γενικού Γραμματέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας 

3. Γραφείο Προϊσταμένης Γεν. Δ/νσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης 

4. Δ\νση Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία ( ΑμεΑ) 

  

Το άρθρο 223 του νέου κώδικα χωροταξίας Άρθρο 223 Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα και η αιτιολογική αυτού έκθεση

Το άρθρο 223 του νέου κώδικα χωροταξίας Άρθρο 223 Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα και η αιτιολογική αυτού έκθεση

 

Άρθρο 223 Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα

 

NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 5306   ΦΕΚ Α 88/08.06.2026

 Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς»

Άρθρο 223 Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα

1. Στους χώρους των νέων κτιρίων εκτός των κτιρίων με χρήση κατοικίας, επιβάλλεται να εξασφαλίζεται: α) Η οριζόντια και κατακόρυφη, αυτόνομη και ασφαλής προσπέλαση από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα και η εξυπηρέτηση αυτών σε όλους τους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους των κτιρίων, σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/99709/796/22.10.2021 απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Τεχνικές Προδιαγραφές Μελέτης Προσβασιμότητας» (Β’ 5045) («Σχεδιάζοντας για Όλους»).

β) Η πρόβλεψη προσβάσιμων σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα χώρων υγιεινής σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) των συνολικών χώρων υγιεινής για χρήση κοινού και οπωσδήποτε τουλάχιστον ένας (1) ανά συγκρότημα χώρων υγιεινής, ο οποίος μπορεί να έχει μικτή χρήση (ανδρών και γυναικών).

Οι παραπάνω προσβάσιμοι χώροι υγιεινής συνυπολογίζονται στον αριθμό χώρων υγιεινής που επιβάλλεται ανά χρήση από άλλες διατάξεις. Εφόσον τα παραπάνω κτίρια διαθέτουν χώρους στάθμευσης, τότε το ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) αυτών ή τουλάχιστον ένας (1) διαμορφώνεται κατάλληλα για χρήση αναπηρικών αυτοκινήτων. Ειδικά για τα κτίρια με χρήση κατοικίας, επιβάλλεται να εξασφαλίζεται η αυτόνομη και ασφαλής οριζόντια και κατακόρυφη προσπέλαση από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα σε όλους τους εξωτερικούς και εσωτερικούς κοινόχρηστους χώρους των κτιρίων κατοικίας, καθώς και η διασφάλιση συνθηκών εύκολης μετατρεψιμότητας των κατοικιών σε κατοικίες μελλοντικών χρηστών με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων, χωρίς να θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου. Σε κάθε κτίριο ή δομική εγκατάσταση πρέπει να εξασφαλίζεται η προσβασιμότητα αυτού σε όλους, χωρίς φραγμούς.

2. Η δυνατότητα αυτόνομης και ασφαλούς προσπέλασης όλων των κτιρίων από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα και η εξυπηρέτηση αυτών εξασφαλίζονται με προσβάσιμες οριζόντιες και κατακόρυφες οδεύσεις, που αρχίζουν από τη στάθμη του πεζοδρομίου και φτάνουν μέχρι την πόρτα του ανελκυστήρα και τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους των κτιρίων αυτών και αποτελούνται από στοιχεία κατάλληλων προδιαγραφών, όπως ράμπες, αναβατόρια, ανελκυστήρες, με την πρόβλεψη προστατευμένων προσβάσιμων χώρων αναμονής σε περίπτωση έκτακτων αναγκών σε κάθε όροφο σε αναλογία ένας (1) χώρος με μία (1) θέση αμαξιδίου, όταν ο πληθυσμός του ορόφου είναι μικρότερος από διακόσια (200) άτομα ή ένας (1) χώρος με δύο (2) θέσεις αμαξιδίου, όταν ο πληθυσμός του ορόφου είναι μεγαλύτερος από διακόσια (200) άτομα.

3. Οι κοινής χρήσης υπαίθριοι χώροι των οικοπέδων, στα οποία κατασκευάζονται τα κτίρια που αναφέρονται στην παρ. 1, επιβάλλεται να διαμορφώνονται κατάλληλα, εφόσον το επιτρέπει η μορφολογία του εδάφους, ώστε να χρησιμοποιούνται και από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα.

4. Στα υφιστάμενα κτίρια, που στεγάζονται φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), ή έχουν χρήσεις συνάθροισης κοινού, όπως χώροι συνεδρίων, εκθέσεων, μουσείων, συναυλιών, αθλητικών ή πολιτιστικών συγκεντρώσεων, ναοί, θέατρα, κινηματογράφοι, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, καφενεία, κέντρα διασκέδασης, αίθουσες πολλαπλών χρήσεων, αίθουσες αναμονής επιβατών, τράπεζες, ανταλλακτήρια, χώροι προσωρινής διαμονής, εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, δικαιοσύνης και σωφρονισμού, γραφείων και εμπορίου, βιομηχανίας και βιοτεχνίας, καθώς και στους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων και πρατηρίων καυσίμων, επιβάλλεται να γίνουν οι απαραίτητες διαμορφώσεις, ώστε οι λειτουργικοί χώροι τους να είναι προσπελάσιμοι από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα.

Οι διαμορφώσεις που αναφέρονται στην παρούσα γίνονται σύμφωνα με τις τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών της απόφασης της παρ. 9 και ολοκληρώνονται μέχρι την 31η.5.2024, με την επιφύλαξη της παρ. 10 για τα κτίρια όπου στεγάζονται φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, με την προϋπόθεση ότι δεν θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου. Κυρώσεις που έχουν επιβληθεί αναστέλλονται αναδρομικά από την 1η.1.2021. Για τα κτίρια όπου στεγάζονται φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 η αναστολή των κυρώσεων ισχύει σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 10.

Στις περιπτώσεις που δεν υφίσταται απαιτούμενη συναίνεση των συνιδιοκτητών, οι ανωτέρω διαμορφώσεις δύναται να πραγματοποιηθούν από τον ενδιαφερόμενο και με δαπάνες του, χωρίς τη συναίνεση των λοιπών συνιδιοκτητών, κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων στον Κανονισμό του κτιρίου, κατόπιν απόφασης της Κεντρικής Επιτροπής Προσβασιμότητας του άρθρου 468, που εκδίδεται μετά από σχετική αίτηση του ενδιαφερόμενου, η οποία συνοδεύεται από:

α) πρόσκληση των λοιπών συνιδιοκτητών για τη διατύπωση απόψεων προς την επιτροπή, τα αποδεικτικά κοινοποίησής της,

β) τεχνική έκθεση μηχανικού, με την οποία τεκμηριώνεται ότι η προτεινόμενη διαμόρφωση δεν παρεμποδίζει τη λειτουργία των κοινόχρηστων μερών της πολυκατοικίας και των ιδιοκτησιών και

γ) μελέτη στατικής επάρκειας, που αποδεικνύει τη στατική επάρκεια του κτιρίου μετά από τις προβλεπόμενες διαμορφώσεις. Αν από τη μελέτη στατικής επάρκειας προκύψει ότι απαιτούνται στατικές ενισχύσεις, αυτές πραγματοποιούνται μονομερώς με δαπάνη του ενδιαφερομένου, με την προϋπόθεση ότι οι επεμβάσεις αυτές περιορίζονται εντός του χώρου που έχει την υποχρέωση διαμορφώσεων.

Ειδικά για τα υφιστάμενα κτίρια που μνημονεύονται στην παρούσα, επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η πρόβλεψη ανελκυστήρα με τις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου που προβλέπει το πρότυπο ΕΛΟΤ-ΕΝ 81-70 «Κανόνες ασφάλειας για την κατασκευή και την εγκατάσταση ανελκυστήρων Ειδικές εφαρμογές για ανελκυστήρες επιβατών και αγαθών Μέρος 70: Προσιτότητα σε ανελκυστήρες ατόμων περιλαμβανομένων και ατόμων με ειδικές ανάγκες» για έναν (1) χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου και ενός (1) τουλάχιστον προσβάσιμου σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα χώρου υγιεινής με κοινή χρήση ανδρών και γυναικών. Υφιστάμενα κτίρια με χρήσεις εμπορίου και γραφείων, εκτός των κτιρίων που στεγάζουν γραφεία υπηρεσιών του Δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, δήμων και περιφερειών, καθώς και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος με ανάπτυγμα τραπεζοκαθισμάτων στον εσωτερικό ή εξωτερικό χώρο, με μικτό εμβαδόν μικρότερο από εκατό (100) τ.μ. μπορούν να εξαιρεθούν μόνο από την υποχρέωση δημιουργίας προσβάσιμων χώρων υγιεινής για το κοινό, εφόσον αυτό προκαλεί δυσανάλογη επιβάρυνση στους ιδιοκτήτες τους.

Ειδικότερα θέματα που αφορούν στην προσαρμογή των παραπάνω κτιρίων ρυθμίζονται με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού.

5. Εξαιρούνται από την υποχρέωση διαμορφώσεων για τη διασφάλιση φυσικής πρόσβασης χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου:

α) τα κτίρια που έχουν μοναδική πρόσβαση σε δρόμο με βαθμίδες ή βρίσκονται σε οικόπεδα στα οποία η ελάχιστη διαφορά στάθμης του φυσικού εδάφους στην οικοδομική γραμμή από την επιφάνεια του πεζοδρομίου είναι μεγαλύτερη από δύο κόμμα πενήντα (2,50) μ., ή το πεζοδρόμιο έμπροσθεν αυτών έχει πλάτος μικρότερο των εβδομήντα (70) εκατοστών μη συμπεριλαμβανομένου του κρασπέδου, μέχρι να διαμορφωθεί ο εξωτερικός κοινόχρηστος χώρος κίνησης πεζών,

β) τα κτίρια, των οποίων η προσαρμογή δεν είναι δυνατή χωρίς να θίγονται οι δοκοί και οι στύλοι τους ή απαιτείται να πραγματοποιηθούν άλλες σοβαρές παρεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό τους, οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν τη στατική επάρκειά του, όπως τεκμηριώνεται με Τεχνική Έκθεση Μηχανικού, κατόπιν απόφασης της Περιφερειακής Επιτροπής Προσβασιμότητας του άρθρου 467,

γ) τα κτίρια των οποίων η προσαρμογή θα προκαλούσε δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση για τον υπόχρεο ή τους υπόχρεους, εξαιρουμένων αυτών που στεγάζονται υπηρεσίες του Δημοσίου, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, κοινωφελείς οργανισμοί, δήμοι και περιφέρειες κατόπιν απόφασης της Περιφερειακής Επιτροπής Προσβασιμότητας του άρθρου 467. Με την ίδια απόφαση η Περιφερειακή Επιτροπή Προσβασιμότητας δύναται να επιβάλλει εφαρμογή μέτρων εναλλακτικής εξυπηρέτησης των ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων. Η προσωρινή εξαίρεση έχει διάρκεια τρία (3) έτη. Μετά τη λήξη της διάρκειας ισχύος της εξαίρεσης δύναται να επανυποβάλλεται σχετικό αίτημα.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται τα κριτήρια δυσανάλογης επιβάρυνσης.

Εξαιρούνται από την υποχρέωση αντίστοιχης διαμόρφωσης πρόσβασης στους πάνω από το ισόγειο ορόφους ή τους εσωτερικούς εξώστες ή αναβαθμούς τα κτίρια που αναφέρονται στην παρ. 1, εφόσον:

γα) το εμβαδόν των εσωτερικών εξωστών ή αναβαθμών αποτελεί ποσοστό μέχρι πενήντα τοις εκατό (50%) του εμβαδού της κυρίως αίθουσας και όχι περισσότερο των εκατό (100) τ.μ. και η χρήση του είναι ίδια με αυτή της κυρίως αίθουσας ή οι εσωτερικοί εξώστες ή αναβαθμοί έχουν βοηθητική χρήση,

γβ) το συνολικό μικτό εμβαδόν των πάνω από το ισόγειο ορόφων είναι μικρότερο των διακοσίων (200) τ.μ. και

γγ) το μικτό εμβαδόν κάθε ορόφου είναι μικρότερο των εβδομήντα (70) τ.μ.. Οι εξαιρέσεις που αναφέρονται στις περ. β) και γ) δεν ισχύουν, αν η χρήση του κτιρίου είναι η μοναδική

στον οικισμό και ταυτόχρονα στους πάνω από το ισόγειο ορόφους υπάρχουν χρήσεις για εξυπηρέτηση κοινού διαφορετικές από αυτές που υπάρχουν στον ισόγειο όροφο.

δ) ήδη εγκατεστημένες δραστηριότητες σε υφιστάμενα κτίρια, εφόσον παρέχουν στο κοινό τις υπηρεσίες τους μέσω εναλλακτικών τρόπων, όπως αυτοί εξειδικεύονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

6. Κατά τη διαμόρφωση ή ανακατασκευή των κοινόχρηστων χώρων των οικισμών, ιδίως χώρων που προορίζονται για την κυκλοφορία των πεζών, όπως των πλατειών, πεζοδρόμων, πεζοδρομίων, νησίδων, χώρων

πρασίνου, άλσεων, στάσεων, αποβαθρών, εφόσον το επιτρέπει η μορφολογία του εδάφους, επιβάλλεται να εξασφαλίζεται η δυνατότητα πρόσβασης ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων με οδεύσεις πεζών, οδεύσεις τυφλών, κεκλιμένα επίπεδα (ράμπες) χωρίς αναβαθμούς με κλίση μέχρι πέντε τοις εκατό (5%)/προσβάσιμα μηχανικά μέσα κάλυψης υψομετρικών διαφορών, κατάλληλη τοποθέτηση αστικού εξοπλισμού, όπως στεγάστρων, καθιστικών, στύλων φωτισμού, κάδων απορριμμάτων, σήμανσης, καθώς και να διαμορφώνεται ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) των χώρων στάθμευσης ή τουλάχιστον ένας (1) για χρήση αναπηρικών αυτοκινήτων, σύμφωνα με τις οδηγίες, πρότυπα και κανονισμούς που αναφέρονται στην παρ. 1. Σε πεζοδρόμια και σε πεζόδρομους και λοιπούς κοινόχρηστους χώρους του μη βασικού δικτύου πεζοδρόμων, εφόσον η μορφολογία του εδάφους δεν επιτρέπει τη δυνατότητα δημιουργίας πλήρως προσβάσιμων χώρων κίνησης για άτομα σε αναπηρικό αμαξίδιο, εξασφαλίζεται πάντοτε η προσβασιμότητα για τις λοιπές κατηγορίες χρηστών.

7. Οι ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων που προβλέπονται στο παρόν, εφαρμόζονται στη σύνταξη και παρουσίαση της μελέτης προσβασιμότητας. Η μελέτη προσβασιμότητας περιλαμβάνει την επίλυση των λειτουργικών, τεχνικών και μορφολογικών αντικειμένων ενός έργου, ώστε να διασφαλίζεται η οριζόντια και κατακόρυφη, ανεμπόδιστη, αυτόνομη και ασφαλής κίνηση ατόμων σε αναπηρικό αμαξίδιο ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων. Η μελέτη προσβασιμότητας αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής μελέτης για κάθε νέο έργο και νέα μελέτη για κάθε υφιστάμενο κτίριο ή υπαίθριο δημόσιο χώρο, το οποίο προσαρμόζεται ώστε να καταστεί προσβάσιμο. Η μελέτη προσβασιμότητας κτιριακού έργου αφορά στο κτίριο και τον περιβάλλοντα χώρο του και περιλαμβάνει τεχνική έκθεση, σχέδιο περιβάλλοντος χώρου, σχέδια κατόψεων και τομών και κατασκευαστικές λεπτομέρειες. Η μελέτη προσβασιμότητας υπαίθριων δημόσιων κοινόχρηστων χώρων αφορά στη μελέτη και ανάπλαση των εξωτερικών υπαίθριων δημόσιων κοινόχρηστων χώρων και περιλαμβάνει τεχνική έκθεση, σχέδιο γενικής διάταξης, διάγραμμα κινήσεων οχημάτων, ποδηλάτων, οχημάτων μικροκινητικότητας, καθώς και πεζών και ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενων ατόμων και κατασκευαστικές λεπτομέρειες. Το περιεχόμενο της μελέτης προσβασιμότητας εξειδικεύεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

8. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών για την προσβασιμότητα αυτών σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Εφόσον πρόκειται για κτίρια προστατευόμενα από τον Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’ 220), εκδίδεται κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού.

9.α) Για την υλοποίηση των απαραίτητων διαμορφώσεων προσβασιμότητας σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα των κτιρίων όπου στεγάζονται φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, δημιουργείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής στοιχείων προσβασιμότητας. H ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση της ανωτέρω ηλεκτρονικής πλατφόρμας ανατίθενται στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Τα επιμέρους «Σημεία Αναφοράς», όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 71 του ν. 4488/2017 (Α’ 137), για την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που κυρώθηκαν με το άρθρο πρώτο του ν. 4074/2012 (Α’ 88), καταχωρίζουν, εντός της νόμιμης προθεσμίας, στην ανωτέρω ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής προσβασιμότητας, τα στοιχεία των κτιρίων, αρμοδιότητάς τους, στα οποία στεγάζονται οι φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014. Με την εμπρόθεσμη, κατά τα ανωτέρω, ολοκλήρωση της καταχώρισης των κτιρίων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής προσβασιμότητας αναστέλλονται αναδρομικά από την 1η.1.2021 έως την οριζόμενη με τις υπουργικές αποφάσεις των επόμενων εδαφίων καταληκτική προθεσμία, οι κυρώσεις της παρ. 4. Εντός της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και οι απαραίτητες διαμορφώσεις των κτιρίων, ώστε οι λειτουργικοί χώροι τους να είναι προσπελάσιμοι από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα. Οι ανωτέρω προθεσμίες δύναται να παραταθούν με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με όμοια απόφαση καθορίζονται οι τεχνικές λεπτομέρειες λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας καταγραφής στοιχείων προσβασιμότητας, οι κατηγορίες και τα είδη των καταχωριζόμενων δεδομένων των κτιρίων και ο τρόπος άντλησης και καταχώρισής τους, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα σχετικά με τα ανωτέρω.

β) Καταρτίζεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και εγκρίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Ηλεκτρονικό Μητρώο Ελεγκτών Προσβασιμότητας («Μητρώο»), υπό τη μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, για την υλοποίηση του ελέγχου προσβασιμότητας σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα των κτιρίων στα οποία στεγάζονται οι φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014. Ο έλεγχος προσβασιμότητας πραγματοποιείται, κατόπιν αυτοψίας, από Ελεγκτές Προσβασιμότητας, εγγεγραμμένους στο Μητρώο του προηγούμενου εδαφίου, οι οποίοι συντάσσουν πόρισμα ελέγχου για το επίπεδο προσβασιμότητας των ανωτέρω κτιρίων σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα. Το Μητρώο υποστηρίζεται από πληροφοριακό σύστημα, το οποίο ακολουθεί κανόνες και πρότυπα για τη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα με τρίτα πληροφοριακά συστήματα, σύμφωνα με το Παράρτημα II της υπό στοιχεία ΥΑΠ/Φ.40.4/1/989/10.4.2012 απόφασης του Υφυπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Κύρωση Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης» (Β’ 1301), και ιδίως με την ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής προσβασιμότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η υλοποίηση, η τεχνική διαχείριση και η συντήρηση του ως άνω πληροφοριακού συστήματος ανατίθενται στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Στο Μητρώο εγγράφονται αυτοδίκαια οι ήδη εγγεγραμμένοι στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ελεγκτών Δόμησης, το οποίο έχει καταρτιστεί και λειτουργεί σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 4030/2011 (Α’ 249) και την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/54336/486/23.8.2018 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ηλεκτρονικό Μητρώο Ελεγκτών Δόμησης» (Β’ 3584), καθώς και κάθε ενδιαφερόμενος μηχανικός εγγεγραμμένος στα Μητρώα του Τ.Ε.Ε. με δικαίωμα εκπόνησης μελέτης ή επίβλεψης κτιριακών έργων («Ελεγκτές Προσβασιμότητας»), σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και την περ. ε) της παρ. 3 του άρθρου 4 της προαναφερθείσας υπουργικής απόφασης. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται το περιεχόμενο του Μητρώου, η διαδικασία εγγραφής, τήρησης και πρόσβασης σε αυτό, η διαδικασία ορισμού και επιλογής και ο αριθμός των ελεγκτών προσβασιμότητας ανάλογα με την επιφάνεια και τη χρήση του κτιρίου, το ύψος και η διαδικασία αποζημίωσης των ελεγκτών προσβασιμότητας για τους διενεργούμενους ελέγχους, η κατηγοριοποίηση των αποτελεσμάτων του ελέγχου, το πρότυπο του πορίσματος ελέγχου και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του.

γ) Οι απαιτούμενες εργασίες, προκειμένου τα κτίρια της παρ. 4 να καταστούν προσβάσιμα από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα, εφόσον δεν εμπίπτουν στην παρ. 1 του άρθρου 316, εκτελούνται μετά από έκδοση έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας της περ. β) του άρθρου 314, ανεξαρτήτως προϋπολογισμού του έργου. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.

δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να ανατεθεί στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας η δημοπράτηση των έργων διαμόρφωσης συνθηκών προσβασιμότητας των υφιστάμενων, πριν από τις 9.4.2012, ημερομηνία δημοσίευσης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 4067/2012, Α’ 79, διορθ. σφαλμ. Α’ 99), κτιρίων όπου στεγάζονται φορείς της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, είτε μεμονωμένων είτε κατά ομάδες.

10. Θεσπίζεται «Εθνικό Σήμα Προσβασιμότητας» για την προαγωγή της προσβασιμότητας σε χώρους και εγκαταστάσεις όπου διασφαλίζεται η δυνατότητα πρόσβασης και προσβασιμότητας σε όλους, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα βάσει του παρόντος άρθρου και του άρθρου 224.

11. Το «Εθνικό Σήμα Προσβασιμότητας» είναι σήμα με ειδικό λογότυπο που χορηγείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το οποίο πιστοποιείται ότι ένας χώρος πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 10.

Άρθρο 224 Ειδικές διατάξεις

1. Σε κτίρια, κτιριακές υποδομές και εγκαταστάσεις που χαρακτηρίζονται ως ειδικά κτίρια δημοσίου ενδιαφέροντος επιτρέπεται να εγκρίνονται παρεκκλίσεις από το παρόν Τμήμα με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από αιτιολογημένη τεχνική έκθεση και έγκριση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΚΕ.Σ.Α.).

2. Σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια που δεν διαθέτουν ανελκυστήρα και κατά τον χρόνο ανέγερσής τους δεν ήταν υποχρεωτική η κατασκευή του επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του παρόντος Τμήματος και των ειδικών όρων δόμησης της περιοχής, κατασκευή ανελκυστήρα ή άλλων μηχανικών μέσων κάλυψης υψομετρικών διαφορών και του χώρου πρόσβασης σε αυτά, με προϋπόθεση τη σύνταξη ή ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Για διατηρητέα κτίρια και παραδοσιακούς οικισμούς απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (Σ.Α.).

α) Όπου στην παρ. 2 του άρθρου 223 η προσαρμογή του κτιρίου είναι υποχρεωτική, αν απαιτείται η κατασκευή ανελκυστήρα ή άλλων μηχανικών μέσων κάλυψης υψομετρικών διαφορών και του χώρου πρόσβασης σε αυτά, η κατασκευή αυτών είναι υποχρεωτική, χωρίς τη συναίνεση της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών με δαπάνες του υπόχρεου ή των υπόχρεων, κατά παρέκκλιση κάθε διάταξης και κανονισμού, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού του κτιρίου.

β) Αν δεν είναι υποχρεωτική η προσαρμογή του κτιρίου, η κατασκευή ανελκυστήρα είναι δυνατή χωρίς τη συναίνεση της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών, με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής Προσβασιμότητας του

άρθρου 468, που εκδίδεται μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου, η οποία συνοδεύεται από αποδεδειγμένη πρόσκληση διατύπωσης απόψεων των λοιπών συνιδιοκτητών προς την Κεντρική Επιτροπή Προσβασιμότητας.

γ) Αντίστοιχα σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια κατοικίας που δεν διασφαλίζουν προσβασιμότητα σε άτομα με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα, επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση κάθε διάταξης και κανονισμού, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού πολυκατοικίας, η τοποθέτηση διάταξης (ράμπας ή αναβατορίου), που διασφαλίζει την πρόσβαση στα άτομα αυτά από το πεζοδρόμιο στους εξωτερικούς κοινόχρηστους χώρους, καθώς και στους λοιπούς εσωτερικούς κοινόχρηστους χώρους του ισογείου και των λοιπών ορόφων υπέρ και υπό αυτό, εφόσον διαμένουν ως ιδιοκτήτες ή ένοικοι στα παραπάνω κτίρια, με προϋπόθεση την εξασφάλιση της ασφάλειας των χρηστών, τη σύνταξη ή ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και την κάλυψη των εξόδων κατασκευής από τα ενδιαφερόμενα άτομα. Η τοποθέτηση αναβατορίου για την κάλυψη υψομετρικών διαφορών υπέρ του ενός (1) ορόφου γίνεται βάσει τεχνικής μελέτης και ως προς μεν τη διαστασιολόγηση ακολουθεί τις τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών της απόφασης των παρ. 8 και 9 του άρθρου 223, ως προς δε τη διαδικασία τοποθέτησης, αδειοδότησης και συντήρησης, ισχύουν τα αντίστοιχα που αφορούν σε ανελκυστήρες και απαιτείται πρακτικό της γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας με πλειοψηφία του πενήντα ένα τοις εκατό (51%) του συνόλου των ψήφων κατά το άρθρο 11 του ν. 3209/2003 (Α’ 304).

3. α) Σε περίπτωση που συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των άρθρων 204 και 222, η προσαύξηση του συντελεστή δόμησης υπολογίζεται ιδιαιτέρως για κάθε περίπτωση, επί του αρχικού συντελεστή.

β) Από την 1η Μαΐου 2024 και μέχρι την έγκριση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ.) και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2025:

βα) Τα κίνητρα των περ. α) έως δ) της παρ. 1 του άρθρου 204 εφαρμόζονται μόνο στις περιοχές του πεδίου εφαρμογής του με ισχύοντα συντελεστή δόμησης (Σ.Δ.) μεγαλύτερο του μηδέν κόμμα οκτώ (0,8).

ββ) Το συνολικό ύψος της προσαύξησης κατά την εφαρμογή των κινήτρων της παρ. 1 του άρθρου 204, καθώς και της παρ. 8 του άρθρου 210 δεν δύναται: i) να υπερβαίνει συνολικά τα δύο κόμμα πενήντα (2,50) μ. για Σ.Δ. μεγαλύτερο του μηδέν κόμμα οκτώ (0,8) έως και ένα κόμμα έξι (1,6) και ii) τα τρία (3) μ. για Σ.Δ. μεγαλύτερο του ένα κόμμα έξι (1,6).

Εκδοθείσες οικοδομικές άδειες προ της 1ης Μαΐου 2024 με χρήση των κινήτρων της παρούσας περίπτωσης εκτελούνται όπως εκδόθηκαν και αναθεωρούνται δυνάμει των ισχυουσών κατά την έκδοσή τους διατάξεων.

4.α) Για κτίρια του δημοσίου τομέα και δήμων και περιφερειών επιτρέπονται οι παρεκκλίσεις από τον παρόντα, καθώς και από τους όρους και περιορισμούς δόμησης της περιοχής, προστατευόμενης ή μη κατά τις ισχύουσες διατάξεις, εφόσον τούτο επιβάλλεται για λειτουργικούς και αρχιτεκτονικούς λόγους ή η αρχιτεκτονική μελέτη είναι προϊόν δημόσιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, εφόσον δεν υποβαθμίζει το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.

β) Οι παραπάνω παρεκκλίσεις εγκρίνονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βάσει τεκμηριωμένου κτιριολογικού προγράμματος, τεχνικής έκθεσης ένταξης του κτιρίου στο δομημένο περιβάλλον του και γνώμη του ΚΕ.Σ.Α. και αν το κτίριο υπάγεται στις προστατευτικές προβλέψεις του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’ 220), οι παρεκκλίσεις εγκρίνονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού.

Αιτιολογική έκθεση

2. Γιατί αποτελεί πρόβλημα;

Το ισχύον νομικό πλαίσιο που αφορά στη χωροταξία και την πολεοδομία, και έχει αποτελέσει αντικείμενο αρκετών νομοθετικών τροποποιήσεων, αποτελείται από πλήθος διάσπαρτων διατάξεων σε περισσότερα νομοθετήματα, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται η συστηματοποίηση και κωδικοποίησή του, με μέριμνα για τη μεταφορά τους στη δημοτική γλώσσα, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε αυτό από τον εκάστοτε εφαρμοστή του δικαίου, και η εφαρμογή να είναι ενιαία και ασφαλής.

3. Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά;

Η κωδικοποίηση του δικαίου συνιστά πρακτική καλής νομοθέτησης που συντείνει στην πραγμάτωση της αρχής της ασφάλειας δικαίου, ως ειδικότερης έκφρασης της αρχής του κράτους δικαίου και στην απλούστευση της καθημερινότητας των πολιτών. Ως εκ τούτου, ο Κώδικας αφορά άμεσα τον εκάστοτε εφαρμοστή του δικαίου, τις υπηρεσίες που εφαρμόζουν χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία και έμμεσα όλους τους πολίτες. Ιδιαίτερα η χωροταξία και οι κανόνες που διέπουν τη χρήση του χώρου και τη διάταξη των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων σε αυτόν αφορούν κάθε φυσικό πρόσωπο (κάτοικο, επαγγελματία, επενδυτή, χρήστη υπηρεσιών και έργων κ.λπ.) και νομική οντότητα (οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικά σωματεία, επαγγελματικούς και επενδυτικούς φορείς, επαγγελματικούς συλλόγους κ.λπ.).

Κατ' άρθρο ανάλυση αξιολογούμενης ρύθμισης

Άρθρο 223

Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα Με το άρθρο 223 κωδικοποιείται το άρθρο 26 του Ν.Ο.Κ., περί προσβασιμότητας χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα, και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 27Α του Ν.Ο.Κ., περί στάθμευσης ποδηλάτων. Ειδικότερα:

α) στην παρ. 1 κωδικοποιείται η παρ. 1 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ. όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020,

β) στις παρ. 2 και 3 κωδικοποιούνται, αντίστοιχα, οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ.,

γ) στην παρ. 4 κωδικοποιείται η παρ. 4 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020, το άρθρο 210 του ν. 4782/2021 και την παρ. 1 του άρθρου 47 του ν. 5106/2024,

δ) στην παρ. 5 κωδικοποιείται η παρ. 5 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020 και προστέθηκε περ. δ) με την παρ. 2 του άρθρου 47 του ν. 5106/2024,

ε) στην παρ. 6 κωδικοποιείται η παρ. 6 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ.,

στ) στην παρ. 7 κωδικοποιείται η παρ. 8 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020,

ζ) στην παρ. 8 κωδικοποιείται η παρ. 9 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ., όπως προστέθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 99 του ν. 4685/2020 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020 και

η) στην παρ. 9 κωδικοποιείται η παρ. 10 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ., όπως τροποποιήθηκε το έβδομο εδάφιο της περ. α) με την παρ. 13 του άρθρου 108 του ν. 5007/2022 για το πεδίο εφαρμογής της εξουσιοδότησης ως προς την παράταση των προθεσμιών.

Στις παρ. 10 και 11 του άρθρου 223 κωδικοποιούνται, αντίστοιχα, η παρ. 1 και η παρ. 2 του άρθρου 27Α του Ν.Ο.Κ., όπως προστέθηκαν με το άρθρο 49 του ν. 5106/2024. Η παρ. 7 του άρθρου 26 του Ν.Ο.Κ. δεν κωδικοποιείται, διότι έχει καταργηθεί.

Άρθρο 224

Ειδικές διατάξεις Με το άρθρο 224 κωδικοποιούνται τα άρθρα 26Α και 27 του Ν.Ο.Κ., το άρθρο 21 του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 1577/1985) και το άρθρο 68 του ν. 5197/2025. Ειδικότερα:

α) στην παρ. 1 κωδικοποιείται η παρ. 1 του άρθρου 27 του Ν.Ο.Κ., όπως αντικαταστάθηκε με την περ. β) της παρ. 25 του άρθρου 7 του ν. 4315/2014,

β) στην παρ. 2 κωδικοποιείται η παρ. 2 του άρθρου 27 του Ν.Ο.Κ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 120 του ν. 4759/2020 και το άρθρο 48 του ν. 5106/2024 , γ) στην παρ. 3 κωδικοποιείται η παρ. 3 του άρθρου 27 του Ν.Ο.Κ., και η παρ. 8 όπως προστέθηκε με το άρθρο 132 του ν. 5106/2024,

δ) στην παρ. 4 κωδικοποιείται η παρ. 5 του άρθρου 27 όπως προστέθηκε με την περ. α) της παρ. 25 του άρθρου 7 του ν. 4315/2014,

 

Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών - ΠΣΤ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ – ΑΙΤΗΜΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι.

Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών - ΠΣΤ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ – ΑΙΤΗΜΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι.

Αγαπητά μέλη,

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών, στο πλαίσιο της συνεχούς προσπάθειάς του για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των ατόμων με οπτική αναπηρία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, απευθύνει πρόσκληση προς όλα τα μέλη του που φοιτούν σε Πανεπιστήμια της χώρας να μοιραστούν τις εμπειρίες τους από τη συνεργασία και την υποστήριξη που λαμβάνουν από τις Μονάδες Προσβασιμότητας των Ιδρυμάτων τους.

Ειδικότερα, θα θέλαμε να μας ενημερώσετε σχετικά με:

Την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Τον βαθμό ανταπόκρισης των Μονάδων Προσβασιμότητας στις ανάγκες σας.

Τυχόν δυσκολίες, ελλείψεις ή προβλήματα που έχετε αντιμετωπίσει.

Προτάσεις για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και της προσβασιμότητας γενικότερα.

Καλές πρακτικές και θετικές εμπειρίες που αξίζει να αναδειχθούν.

Οι απόψεις και οι εμπειρίες σας είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς θα αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για τον Σύνδεσμο, προκειμένου να καταγράψει με ακρίβεια την υφιστάμενη κατάσταση και να προχωρήσει σε στοχευμένες παρεμβάσεις προς τα αρμόδια όργανα και τις διοικήσεις των Α.Ε.Ι. για την αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων και κακώς κειμένων.

Παρακαλούμε να αποστείλετε τις παρατηρήσεις και τις εμπειρίες σας έως την Τρίτη 30/6/2026 στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο pab@otenet.gr ή στα γραφεία του Συνδέσμου.

Η ενεργή συμμετοχή σας είναι καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της προσβασιμότητας και τη βελτίωση των συνθηκών φοίτησης όλων των φοιτητών και φοιτητριών με οπτική αναπηρία. 

Τι ώρα πληρώνονται σήμερα οι συντάξεις Ιουλίου από τον ΕΦΚΑ

Τι ώρα πληρώνονται σήμερα οι συντάξεις Ιουλίου από τον ΕΦΚΑ

Newsroom

Ηδεύτερη φάση των πληρωμών θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα 29 Ιουνίου, με τη διαθεσιμότητα των ποσών στα ΑΤΜ να ξεκινά από το απόγευμα της Παρασκευής 26 Ιουνίου.

Σήμερα Τετάρτη 24 Ιουνίου μετά τις 5 μ.μ. αναμένεται να ολοκληρωθεί η πρώτη πληρωμή από τον ΕΦΚΑ για τις συντάξεις Ιουλίου. Όπως συμβαίνει πάντα με τις συντάξεις, παρόλο που η επίσημη ημερομηνία πληρωμής είναι αύριο Πέμπτη 25/6, η πληρωμή θα ξεκινήσει από σήμερα το απόγευμα και θα ολοκληρωθεί την προσεχή Παρασκευή.

Η πρώτη φάση των πληρωμών αφορά τους μη μισθωτούς συνταξιούχους των ταμείων ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, καθώς και όλους τους νέους συνταξιούχους (μισθωτούς και μη μισθωτούς) που συνταξιοδοτήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά.

Η δεύτερη φάση θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα 29 Ιουνίου, με τη διαθεσιμότητα των ποσών στα ΑΤΜ να ξεκινά από το απόγευμα της Παρασκευής 26 Ιουνίου.

Κατά τη φάση αυτή θα εξοφληθούν οι κύριες συντάξεις των πρώην ταμείων ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ΝΑΤ, ΕΤΑΤ, ΕΤΑΠ-ΜΜΕ, καθώς και των τραπεζών, του ΟΤΕ και της ΔΕΗ.

Την ίδια ημέρα θα πιστωθούν οι κύριες και επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου, καθώς και οι προσωρινές συντάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Πυροσβεστικού Σώματος.

 

Επίδομα Παιδιού Α21: Τέλος στο αλαλούμ των επανυπολογισμών - Τι αλλάζει για χιλιάδες δικαιούχους

Επίδομα Παιδιού Α21: Τέλος στο αλαλούμ των επανυπολογισμών - Τι αλλάζει για χιλιάδες δικαιούχους

Αλεξάνδρα Κλειδαρά

Οι αλλαγές που εξετάζονται σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews αφορούν κυρίως το επίδομα παιδιού Α21 και τα εισοδηματικά κριτήρια.

Στο μικροσκόπιο της κυβέρνησης βρίσκεται το σύστημα υπολογισμού και καταβολής των κοινωνικών επιδομάτων, και κυρίως το επίδομα παιδιού Α21 του ΟΠΕΚΑ, με στόχο να δοθεί οριστικό τέλος στις ετήσιες ανατροπές, τους επανυπολογισμούς και τις επιστροφές χρημάτων που ταλαιπωρούν εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους. Οι αλλαγές που εξετάζονται σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews αφορούν κυρίως το επίδομα παιδιού Α21, αλλά και το σύνολο σχεδόν των προνοιακών παροχών που χορηγούνται με εισοδηματικά κριτήρια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, σε εξέλιξη βρίσκονται διαβουλεύσεις μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να αναμορφωθεί το ισχύον πλαίσιο. Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί ένα χρόνιο πρόβλημα που προκαλεί κάθε χρόνο σύγχυση τόσο στους δικαιούχους όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Πού εντοπίζεται το πρόβλημα

Το βασικό ζήτημα αφορά τον χρόνο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων σε σχέση με τον χρόνο καταβολής των επιδομάτων. Η πρώτη δόση του επιδόματος παιδιού καταβάλλεται συνήθως στα τέλη Μαρτίου, όταν όμως οι φορολογικές δηλώσεις για το προηγούμενο έτος δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Για τον λόγο αυτό, ο υπολογισμός γίνεται με βάση τα εισοδήματα του προπροηγούμενου έτους.

Όταν αργότερα οι δικαιούχοι υποβάλουν τις φορολογικές τους δηλώσεις, ο ΟΠΕΚΑ προχωρά σε νέο έλεγχο των στοιχείων και επανυπολογίζει το δικαιούμενο ποσό. Εάν προκύψει ότι το πραγματικό εισόδημα είναι υψηλότερο και υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια, τότε το επίδομα μειώνεται ή διακόπτεται, ενώ μέρος των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί θεωρείται αχρεωστήτως καταβληθέν.

Στην περίπτωση αυτή, τα ποσά είτε συμψηφίζονται με επόμενες πληρωμές είτε αναζητούνται από τους δικαιούχους. Αντίθετα, όταν προκύπτει χαμηλότερο εισόδημα, οι δικαιούχοι λαμβάνουν αναδρομικά τη διαφορά που τους αναλογεί.

Το σενάριο που εξετάζεται

Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, εξετάζεται η δυνατότητα η πρώτη δόση κάθε έτους να συνεχίσει να υπολογίζεται αποκλειστικά με βάση το φορολογητέο εισόδημα του προπροηγούμενου έτους, χωρίς να ακολουθεί μεταγενέστερος επανυπολογισμός.

Με τον τρόπο αυτό θα σταματήσουν οι χρονοβόρες διαδικασίες συμψηφισμών, επιστροφών και διορθώσεων που επιβαρύνουν τόσο τις υπηρεσίες όσο και τους πολίτες. Παράλληλα, οι δικαιούχοι θα γνωρίζουν εκ των προτέρων το ύψος της παροχής που θα λάβουν, χωρίς τον φόβο ότι μήνες αργότερα θα κληθούν να επιστρέψουν χρήματα.

Η προτεινόμενη λύση θεωρείται ότι μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα στο σύστημα, περιορίζοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις.

Το θέμα δεν περιορίζεται μόνο στο επίδομα παιδιού. Οι ίδιες δυσκολίες εμφανίζονται σε μια σειρά κοινωνικών παροχών που συνδέονται με εισοδηματικά κριτήρια. Συνολικά, τα επιδόματα που επηρεάζονται αντιστοιχούν σε ετήσια κρατική δαπάνη άνω των 3,2 δισ. ευρώ.

340 χιλιάδες δικαιούχοι για το Επίδομα Παιδιού

Ενδεικτικά, μόνο το επίδομα παιδιού χορηγείται σε περισσότερους από 340.000 δικαιούχους, με το συνολικό κόστος να ξεπερνά τα 576 εκατ. ευρώ ετησίως. Σε συνδυασμό με άλλες κοινωνικές παροχές, ο αριθμός των ωφελουμένων υπερβαίνει τις 800.000 οικογένειες και νοικοκυριά.

Στο μεταξύ για το Επίδομα Παιδιού η πλατφόρμα θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι την 10η Ιουλίου 2026 και ώρα 18:00.

Οι δικαιούχοι του Επιδόματος Παιδιού μπορούν να υποβάλουν την αίτησή τους στην πλατφόρμα https://www.idika.gr/epidomapaidiou/ ή https://opeka.gr/oikogeneia/epidoma-paidiou-a21/ilektronikes-ypiresies/ με την χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης στο Taxisnet.

Το δικαιούμενο ποσό θα υπολογιστεί βάσει των εξαρτώμενων τέκνων που θα δηλωθούν στην αίτηση Α21 έτους 2026 και του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος που οι δικαιούχοι είχαν το φορολογικό έτος 2024.

Επισημαίνεται ότι μεταξύ των προϋποθέσεων που θα ελέγχονται για τη χορήγηση του επιδόματος παιδιού είναι: η φοίτηση των εξαρτώμενων τέκνων στην υποχρεωτική εκπαίδευση – από το προνήπιο έως και το Γυμνάσιο – καθώς και η επάρκεια φοίτησης.

Στην αίτηση Α21 πρέπει να καταχωρηθούν απαραιτήτως στα σχετικά πεδία:

-τα στοιχεία της Σχολικής Μονάδας,

-η τάξη και ο Αριθμός Μητρώου του τέκνου που φοιτά στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

Εάν διασταυρωθούν όλα τα στοιχεία του/της μαθητή/τριας, η αίτηση μπορεί να προχωρήσει κανονικά. Εάν δεν διασταυρωθούν εμφανίζεται σχετική επισήμανση και ο αιτών καλείται να επισυνάψει στην ηλεκτρονική αίτηση Α21 το απαραίτητο δικαιολογητικό.

Για να ολοκληρωθεί η αίτηση πρέπει να υποβληθεί οριστικά. Αίτηση που έχει αποθηκευτεί προσωρινά θεωρείται μη υποβληθείσα και δεν λαμβάνεται υπόψη.

 

Ε.Σ.Α.μεΑ. (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία) - NCDP Έρευνα Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ.: Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη - η εμπειρία των ωφελούμενων με αναπηρία ☑️

Ε.Σ.Α.μεΑ. (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία) - NCDP

Έρευνα Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ.: Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη - η εμπειρία των ωφελούμενων με αναπηρία

☑️

Ο αντίκτυπος του Προσωπικού Βοηθού στους ωφελούμενους με αναπηρία και στις οικογένειές τους είναι καταλυτικός και συνδέεται με έντονα συναισθήματα ανακούφισης και χαράς.

☑️

Οι ωφελούμενοι στην πλειονότητα τους περιγράφουν σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής τους, ουσιαστική ενίσχυση της ανεξαρτησίας και αυτονομίας τους, της κοινωνικοποίησης τους και της συμμετοχής σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.

☑️

Η επίδραση της υπηρεσίας όχι μόνο στα άτομα με αναπηρία αλλά και στα μέλη των οικογενειών και φροντιστών τους βρέθηκε να είναι καταλυτική.

☑️

Ως σημαντική πρόκληση για την επιτυχή υλοποίηση του προγράμματος και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του θεσμού, αναδείχθηκε η δυσκολία εύρεσης Προσωπικού Βοηθού. Η μειωμένη προσφορά Προσωπικών Βοηθών συνδέεται με το δυσμενές εργασιακά πλαίσιο, τις χαμηλές ωριαίες αμοιβές και το καθεστώς του «εργόσημου».

☑️

Η ασάφεια στο πλαίσιο των καθηκόντων του Προσωπικού Βοηθού αναδείχθηκε ως μια κρίσιμη παράμετρος για την ομαλή λειτουργία της υπηρεσίας.

☑️

Η ανάγκη για λειτουργία ενός εποπτικού και υποστηρικτικού πλαισίου αναδείχθηκε από την πλειονότητα των ωφελούμενων και από τους Προσωπικούς Βοηθούς που συμμετείχαν στην έρευνα

Τα παραπάνω αποτελούν ορισμένα μόνο από τα βασικά ευρήματα της πανελλαδικής ποσοτικής και ποιοτικής έρευνας που υλοποίησε το Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ.: «Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη: Η εμπειρία των ωφελούμενων με αναπηρία».

Η έρευνα που παρουσιάστηκε στην ημερίδα, αναδεικνύει την εμπειρία και τις αντιλήψεις των ωφελούμενων για τον Προσωπικό Βοηθό, τα αποτελέσματα της υπηρεσίας στην καθημερινή τους διαβίωση, και αποτυπώνει τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι ωφελούμενοι με αναπηρία που συμμετέχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 23 Ιουνίου και χαιρετισμούς απηύθυναν ο γενικός γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας Κωνσταντίνος Μεγαρίτης, ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας Στέλιος Κυμπουρόπουλος, ο πρόεδρος του Ο.Π.Ε.Κ.Α. Επαμεινώνδας Ατσαβές και ο α΄ αντιπρόεδρος της Ε.Σ.Α.μεΑ. Ιωάννης Μοσχολιός.

Ο Προσωπικός Βοηθός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις υποστήριξης για την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα, με ουσιαστικό και πολυδιάστατο θετικό αντίκτυπο στους ωφελούμενους και στις οικογένειές τους. Μπορεί και πρέπει να εξελιχθεί από μία σημαντική πιλοτική παρέμβαση σε ένα μόνιμο θεσμικό εργαλείο προώθησης της ανεξάρτητης διαβίωσής τους και της ισότιμης συμμετοχής τους στην κοινωνία.

Τον συντονισμό της ημερίδας είχε ο γενικός γραμματέας της Ε.Σ.Α.μεΑ. Βασίλης Κούτσιανος , ο οποίος ευχαρίστησε τα επιστημονικά στελέχη του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας και τόνισε τη σημασία του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός», το οποίο η Ε.Σ.Α.μεΑ. διεκδικούσε εδώ και δεκαετίες, καθώς και τη χρησιμότητα των συμπερασμάτων της έρευνας στην προοπτική βελτίωσης του Προγράμματος στη διευρυμένη του μορφή.

Η Κύρια Ερευνήτρια του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ. Αντωνία Παυλή ανέλυσε το πώς φτάσαμε στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού στην Ελλάδα, ενώ η κ. Φανή Προβή, Επιστημονική Υπεύθυνη του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας, παρουσίασε τα ευρήματα της έρευνας.

Πραγματοποιήθηκε ένας εξαιρετικά πλούσιος διάλογος, με παρεμβάσεις τόσο από πολίτες που παρευρέθηκαν στην ημερίδα για να παρακολουθήσουν και να τοποθετηθούν, όσο και από ωφελούμενους του Προγράμματος από όλη τη χώρα, οι οποίοι συμμετείχαν διαδικτυακά και τόνισαν τόσο τη σημασία του Προσωπικού Βοηθού και το πόσο άλλαξε τη ζωή τους, όσο και τα προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί.

Συνέχεια του δελτίου Τύπου https://www.esamea.gr/.../ereyna-parathrhthrioy-thematwn...

 

25.06.2026

Έρευνα Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ.: Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη - η εμπειρία των ωφελούμενων με αναπηρία

(Αρ.πρωτ.: 808)

• Ο αντίκτυπος του Προσωπικού Βοηθού στους ωφελούμενους με αναπηρία και στις οικογένειές τους είναι καταλυτικός και συνδέεται με έντονα συναισθήματα ανακούφισης και χαράς.

• Οι ωφελούμενοι στην πλειονότητα τους περιγράφουν σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής τους, ουσιαστική ενίσχυση της ανεξαρτησίας και αυτονομίας τους, της κοινωνικοποίησης τους και της συμμετοχής σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.

• Η επίδραση της υπηρεσίας όχι μόνο στα άτομα με αναπηρία αλλά και στα μέλη των οικογενειών και φροντιστών τους βρέθηκε να είναι καταλυτική.

• Ως σημαντική πρόκληση για την επιτυχή υλοποίηση του προγράμματος και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του θεσμού, αναδείχθηκε η δυσκολία εύρεσης Προσωπικού Βοηθού. Η μειωμένη προσφορά Προσωπικών Βοηθών συνδέεται με το δυσμενές εργασιακά πλαίσιο, τις χαμηλές ωριαίες αμοιβές και το καθεστώς του «εργόσημου».

• Η ασάφεια στο πλαίσιο των καθηκόντων του Προσωπικού Βοηθού αναδείχθηκε ως μια κρίσιμη παράμετρος για την ομαλή λειτουργία της υπηρεσίας.

• Η ανάγκη για λειτουργία ενός εποπτικού και υποστηρικτικού πλαισίου αναδείχθηκε από την πλειονότητα των ωφελούμενων και από τους Προσωπικούς Βοηθούς που συμμετείχαν στην έρευνα

Τα παραπάνω αποτελούν ορισμένα μόνο από τα βασικά ευρήματα (επισυνάπτονται) της πανελλαδικής ποσοτικής και ποιοτικής έρευνας που υλοποίησε το Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ.: «Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη: Η εμπειρία των ωφελούμενων με αναπηρία».

Η έρευνα που παρουσιάστηκε στην ημερίδα, αναδεικνύει την εμπειρία και τις αντιλήψεις των ωφελούμενων για τον Προσωπικό Βοηθό, τα αποτελέσματα της υπηρεσίας στην καθημερινή τους διαβίωση, και αποτυπώνει τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι ωφελούμενοι με αναπηρία που συμμετέχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 23 Ιουνίου και χαιρετισμούς απηύθυναν ο γενικός γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας Κωνσταντίνος Μεγαρίτης, ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας Στέλιος Κυμπουρόπουλος, ο πρόεδρος του Ο.Π.Ε.Κ.Α. Επαμεινώνδας Ατσαβές και ο α΄ αντιπρόεδρος της Ε.Σ.Α.μεΑ. Ιωάννης Μοσχολιός.

Ο Προσωπικός Βοηθός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις υποστήριξης για την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα, με ουσιαστικό και πολυδιάστατο θετικό αντίκτυπο στους ωφελούμενους και στις οικογένειές τους. Μπορεί και πρέπει να εξελιχθεί από μία σημαντική πιλοτική παρέμβαση σε ένα μόνιμο θεσμικό εργαλείο προώθησης της ανεξάρτητης διαβίωσής τους και της ισότιμης συμμετοχής τους στην κοινωνία.

Τον συντονισμό της ημερίδας είχε ο γενικός γραμματέας της Ε.Σ.Α.μεΑ. Βασίλης Κούτσιανος, ο οποίος ευχαρίστησε τα επιστημονικά στελέχη του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας και τόνισε τη σημασία του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός», το οποίο η Ε.Σ.Α.μεΑ. διεκδικούσε εδώ και δεκαετίες, καθώς και τη χρησιμότητα των συμπερασμάτων της έρευνας στην προοπτική βελτίωσης του Προγράμματος στη διευρυμένη του μορφή.

Η Κύρια Ερευνήτρια του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ. Αντωνία Παυλή ανέλυσε το πώς φτάσαμε στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού στην Ελλάδα, ενώ η κ. Φανή Προβή, Επιστημονική Υπεύθυνη του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας, παρουσίασε τα ευρήματα της έρευνας.

Πραγματοποιήθηκε ένας εξαιρετικά πλούσιος διάλογος, με παρεμβάσεις τόσο από πολίτες που παρευρέθηκαν στην ημερίδα για να παρακολουθήσουν και να τοποθετηθούν, όσο και από ωφελούμενους του Προγράμματος από όλη τη χώρα, οι οποίοι συμμετείχαν διαδικτυακά και τόνισαν τόσο τη σημασία του Προσωπικού Βοηθού και το πόσο άλλαξε τη ζωή τους, όσο και τα προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί.

Στον χαιρετισμό του, ο γ. γραμματέας Κ. Μεγαρίτης τόνισε ότι το Πρόγραμμα αποτελεί μία ουσιαστική συμβολή στην κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, καθώς πρόκειται για ένα περίπλοκο έργο που θα συνεχιστεί με τη διεύρυνσή του, όχι πλέον με τη διαδικασία της κλήρωσης αλλά με τη διαδικασία της μοριοδότησης και των εισοδηματικών και κοινωνικών κριτηρίων. Όπως ανέφερε, η χώρα δεν μπορεί να καλύψει το σύνολο της ανάγκης που υπάρχει. Πρόκειται για ένα Πρόγραμμα με πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα, καθώς ωφελεί ταυτόχρονα τον ωφελούμενο με αναπηρία, την οικογένειά του και έναν προσωπικό βοηθό. Παράλληλα, επεσήμανε τη συνεργασία με την Ε.Σ.Α.μεΑ. από την έναρξη του σχεδιασμού του Προγράμματος.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας Στ. Κυμπουρόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι «η όποια αγάπη της οικογένειας δεν μπορεί να είναι βασική κοινωνική πολιτική μιας χώρας. Η οικογένεια δεν μπορεί να υποκαθιστά το δικαίωμα, η μητέρα δεν μπορεί να γίνεται ισόβια υπηρεσία, ο πατέρας δεν μπορεί να γίνεται μόνιμος μηχανισμός υποστήριξης. Ο αδελφός, η αδελφή, ο σύντροφος, η σύντροφος δεν μπορούν να γίνονται αόρατοι φροντιστές επειδή το κράτος άργησε να οργανώσει την ελευθερία. Ο προσωπικός βοηθός μεταφέρει το κέντρο βάρους από τη φιλανθρωπία στο δικαίωμα, από την εξάρτηση στην επιλογή, από το ποιος μπορεί να βοηθήσει στο πώς οργανώνω εγώ τη ζωή μου. Η θεσμοθέτηση του προσωπικού βοηθού άνοιξε έναν ιστορικό δρόμο για την Ελλάδα και ακριβώς επειδή είναι ιστορική ευκαιρία πρέπει να είμαστε απαιτητικοί».

Ο πρόεδρος του Ο.Π.Ε.Κ.Α. Επ. Ατσαβές τόνισε την αξία της πιλοτικής εφαρμογής, καθώς μέσα από αυτήν μπορεί να αξιολογηθεί το Πρόγραμμα και να εντοπιστούν τα τρωτά σημεία του. Επεσήμανε ότι στη διευρυμένη φάση του Προγράμματος θα το αναλάβει εξολοκλήρου ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., καθώς και ότι το σημαντικότερο στοιχείο είναι οι πραγματικές αλλαγές στις ζωές των ωφελούμενων με αναπηρία.

«Η Ε.Σ.Α.μεΑ. στήριξε με συνέπεια και προσήλωση το πιλοτικό πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού από το αρχικό στάδιο του σχεδιασμού του. Παρά τις επιφυλάξεις που διατυπώσαμε κατά τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της πιλοτικής φάσης, παραμείναμε σταθεροί υποστηρικτές της, καθώς ανταποκρινόταν στο θεμελιώδες και πάγιο αίτημα του εθνικού αναπηρικού κινήματος για αξιοπρεπή και ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία εντός της κοινότητας», τόνισε στην ομιλία του ο αντιπρόεδρος της Ε.Σ.Α.μεΑ. Ι. Μοσχολιός. «Το επόμενο διακύβευμα είναι η μετεξέλιξη της πιλοτικής παρέμβασης σε έναν καθολικό, μόνιμο και θεσμικά κατοχυρωμένο μηχανισμό ανεξάρτητης διαβίωσης, πλήρως εναρμονισμένο με το άρθρο 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, ο οποίος θα καλύπτει το σύνολο των ατόμων με αναπηρία που χρήζουν εξατομικευμένης υποστήριξης, χωρίς γεωγραφικούς αποκλεισμούς και χωρίς οικονομικά, διοικητικά ή άλλου είδους εμπόδια.

Και αυτό διότι ο Προσωπικός Βοηθός αποτελεί το βασικό εργαλείο μέσω του οποίου το άτομο με αναπηρία μπορεί να αποκτήσει τον έλεγχο της ζωής του, επιλέγοντας πού, πότε και με ποιον τρόπο θα υποστηριχθεί, ώστε να μπορεί να σπουδάζει, να εργάζεται, να συμμετέχει στην κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική ζωή, επί ίσοις όροις, όπως κάθε άλλος πολίτης. Ο Προσωπικός Βοηθός συνιστά εργαλείο ουσιαστικής εφαρμογής του δικαιώματος στην ανεξάρτητη διαβίωση και χειραφέτηση. Συμβάλλει στη μετάβαση από πρακτικές φροντίδας που βασίζονται στην εξάρτηση σε ένα μοντέλο που αναγνωρίζει το άτομο με αναπηρία ως ισότιμο πολίτη με δικαίωμα αυτοδιάθεσης και λήψης αποφάσεων για τη ζωή του.

Ωστόσο, οφείλω να επισημάνω ότι η προσωπική βοήθεια δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς την ενδυνάμωση των ίδιων των ατόμων με αναπηρία ως προς τον ρόλο που καλούνται να αναλάβουν, δηλαδή να προσδιορίζουν τις ανάγκες τους, να κατευθύνουν την παρεχόμενη υποστήριξη και να διαχειρίζονται τη σχέση τους με τον Προσωπικό Βοηθό τους».

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης επισυνάπτονται. Σε λίγες ημέρες θα δημοσιευθεί η έρευνα στο σύνολό της στην ιστοσελίδα της Ε.Σ.Α.μεΑ. www.esamea.gr, καθώς και στην ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας https://paratiritirioanapirias.gr/el.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο της ημερίδας εδώ .

 Συνημμένα αρχεία

Το δελτίο Τύπου σε μορφή DOCX (MS Word) (473.51 KB)

Η σύνοψης της έρευνας σε μορφή pdf (513.63 KB)

Η σύνοψης της έρευνας σε μορφή DOCX (MS Word) (2.38 MB) 

Στέλιος Κυμπουρόπουλος - Stelios Kympouropoulos ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Ελλάδα στην 19η Διάσκεψη των Κρατών-Μερών της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία»

Στέλιος Κυμπουρόπουλος - Stelios Kympouropoulos

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

«Η Ελλάδα στην 19η Διάσκεψη των Κρατών-Μερών της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία»

Ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος εκπροσώπησε τη χώρα μας στη Νέα Υόρκη, με κεντρικό μήνυμα την πολιτική συμμετοχή, την προσβασιμότητα και την ισότιμη παρουσία των ανάπηρων ανθρώπων στη δημόσια ζωή.

Στη Νέα Υόρκη πραγματοποιήθηκε, από τις 9 - 11 Ιουνίου 2026, η 19η Διάσκεψη των Κρατών-Μερών της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, με τη συμμετοχή κρατών, διεθνών οργανισμών, θεσμικών φορέων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών από όλο τον κόσμο.

Η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τον Πρόεδρο της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, Στέλιο Κυμπουρόπουλο, ενώ στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχε επίσης ο Αντιπρόεδρος της Αρχής, Καθηγητής Κωνσταντίνος Στεφανίδης.

Η φετινή Διάσκεψη είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι ετών από την υιοθέτηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία. Στο επίκεντρο των εργασιών βρέθηκαν ζητήματα όπως η καταπολέμηση της βίας και της εκμετάλλευσης, η ενίσχυση των συστημάτων υποστήριξης, η ανεξάρτητη διαβίωση, αλλά και η πρόσβαση στην εκπαίδευση και την εργασία.

Κατά την παρέμβασή του στη Γενική Συζήτηση, ο Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, Στέλιος Κυμπουρόπουλος ανέδειξε την ανάγκη οι ανάπηροι άνθρωποι να μην αντιμετωπίζονται μόνο ως αποδέκτες πολιτικών, αλλά ως πολίτες που σχεδιάζουν, αξιολογούν και ασκούν πολιτική. Αναφερόμενος και στην προσωπική του εμπειρία ως πρώην Ευρωβουλευτής, τόνισε ότι η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο τις υποδομές, αλλά πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση για κάθε δημόσια πολιτική, κάθε υπηρεσία και κάθε κρατικό προϋπολογισμό.

Στα αξιοσημείωτα της ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας τοποθέτησης του Έλληνα προέδρου ήταν το εξής: «Το ερώτημα δεν είναι αν οι κοινωνίες μας μιλούν για συμπερίληψη. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν είναι έτοιμες να δουν τους ανάπηρους ανθρώπους εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Όχι μόνο ως ανθρώπους που χρειάζονται πολιτικές, αλλά ως ανθρώπους που μπορούν να ηγούνται, να διαμορφώνουν και να εγγυώνται δικαιώματα».

Στο πλαίσιο της Διάσκεψης, ο κ. Κυμπουρόπουλος παρουσίασε επίσης τον ρόλο της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, η οποία λειτουργεί ως συμβουλευτικό όργανο προς τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνηση για ζητήματα προσβασιμότητας. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη η προσβασιμότητα να αντιμετωπίζεται οριζόντια, όχι ως επιμέρους τεχνικό ζήτημα, αλλά ως θεμέλιο ισότητας, ανεξάρτητης διαβίωσης και συμμετοχής.

Ο Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας συμμετείχε ακόμη στο καθιερωμένο πρόγευμα εργασίας των Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου ανταλλάχθηκαν εμπειρίες και καλές πρακτικές για την εφαρμογή πολιτικών αναπηρίας. Στην παρέμβασή του υπογράμμισε ότι έννοιες όπως η συμπερίληψη, η αυτονομία και η προσβασιμότητα δεν πρέπει να ερμηνεύονται αποσπασματικά ή διαφορετικά από χώρα σε χώρα, αλλά να μεταφράζονται σε πραγματικά δικαιώματα στην καθημερινή ζωή.

Παράλληλα, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΗΕ διοργάνωσε παράλληλη εκδήλωση με θέμα την ενδυνάμωση, την αυτονομία και την ανεξαρτησία των ανάπηρων ανθρώπων, με στόχο πραγματικά συμπεριληπτικές κοινωνίες. Στην εκδήλωση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Λετονίας, το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το European Disability Forum και το Ίδρυμα Νανόπουλου.

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε επίσης από τον Καθηγητή Κωνσταντίνο Στεφανίδη το πρόγραμμα ACCESS4ALL, μια καινοτόμος ψηφιακή πλατφόρμα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, που ενσωματώνει την προσβασιμότητα από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού, ανάπτυξης και αξιολόγησης των ψηφιακών υπηρεσιών.

Στην τοποθέτησή του, ο κ. Κυμπουρόπουλος ανέδειξε ότι η αναπηρία δεν μπορεί να περιορίζεται στην ιατρική κατάσταση του ατόμου, αλλά πρέπει να γίνεται κατανοητή μέσα από τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία οργανώνεται, αποκλείει ή συμπεριλαμβάνει. Επισήμανε την ανάγκη οι πολιτικές για την αναπηρία να μην είναι κατακερματισμένες, αλλά να συνδέονται με την εκπαίδευση, την εργασία, την υγεία, τη στέγαση, την ψηφιακή πρόσβαση και την πολιτική συμμετοχή. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης, στην οποία τόνισε ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να αποτελέσουν ισχυρό εργαλείο ενδυνάμωσης, μόνο όμως εφόσον σχεδιάζονται εξαρχής με τη συμμετοχή των ανάπηρων ανθρώπων. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί μια νέα, πιο εκλεπτυσμένη μορφή αποκλεισμού.

Στο περιθώριο της Διάσκεψης, η ελληνική αντιπροσωπεία πραγματοποίησε σειρά διμερών επαφών με εκπροσώπους κρατών και εθνικών αρχών, μεταξύ των οποίων το Περού, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Ιρλανδία, η Κόστα Ρίκα και η Κύπρος. Στις συναντήσεις αυτές συζητήθηκαν ζητήματα όπως η εκπαίδευση, η αποϊδρυματοποίηση, ο προσωπικός βοηθός, η πρόσβαση στην εργασία, η στέγαση, η ανεξάρτητη διαβίωση και η ανάγκη επαρκούς χρηματοδότησης για την εφαρμογή των δικαιωμάτων στην πράξη.

Η ελληνική παρουσία στην #COSP19 ανέδειξε ότι η προσβασιμότητα δεν είναι ένα ειδικό ζήτημα που αφορά λίγους. Είναι προϋπόθεση δημοκρατίας, ποιότητας ζωής και ισότιμης συμμετοχής. Η εκπροσώπηση της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη επιβεβαίωσε την ανάγκη η χώρα μας να συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια για πολιτικές που δεν σχεδιάζονται απλώς για τους ανάπηρους ανθρώπους, αλλά μαζί με τους ίδιους.