Τετάρτη 26 Μαΐου 2021

Ποιά επιδόματα καταβάλει ο ΟΠΕΚΑ στο τέλος του μήνα 25 Μάιος 2021

Ποιά επιδόματα καταβάλει ο ΟΠΕΚΑ στο τέλος του μήνα

25 Μάιος 2021

Ανακοινώσεις ΑΑΔΕ - e-ΕΦΚΑ - Υπ.Οικ. - ΟΑΕΔ - Ε.Ένωσης κ.ά.

Ποιά επιδόματα καταβάλει ο ΟΠΕΚΑ στο τέλος του μήνα


https://opeka.gr


Ο ΟΠΕΚΑ ανακοινώνει ότι στις 31 Μαΐου, τελευταία ημέρα του μήνα, όπως είθισται άλλωστε, θα καταβάλλει τα εξής επιδόματα :


- Επίδομα Παιδιού: Δικαιούχοι 726.536 – 164. 038.133 ευρώ


- Επίδομα Στέγασης: Δικαιούχοι 281.494 – 34.238.459 ευρώ


- Επίδομα Γέννησης: Δικαιούχοι 11.420 – 11.465.000 ευρώ


- Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα: Δικαιούχοι 275.754 – 59.778.815 ευρώ


- Αναπηρικά: Δικαιούχοι 171.248 – 72.134.748 ευρώ


- Στεγαστική Συνδρομή: Δικαιούχοι 807 – 198.994 ευρώ


- Επίδομα Ομογενών: Δικαιούχοι 6.682 – 234.990 ευρώ


- Ανασφάλιστοι Υπερήλικες σύνταξη του ν. 1296/1982: Δικαιούχοι 19.993 – 6.786.086 ευρώ


- Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Υπερηλίκων: Δικαιούχοι 15.115 – 4.015.637 ευρώ


- Κόκκινα Δάνεια: Δικαιούχοι 3.081- 209.614 ευρώ


- Πρόγραμμα Γέφυρα: Δικαιούχοι 75.368 (πιστώσεις:117.545) – 22.379.399


- Προστατευόμενα τέκνα θανόντων σε φυσικές καταστροφές: Δικαιούχοι 6 – 6000 ευρώ.


- Έξοδα Κηδείας: Δικαιούχοι 97 -76981ευρώ 

Κοινή υπουργική απόφαση με θέμα Χορήγηση επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων.

Κοινή υπουργική απόφαση με θέμα Χορήγηση επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων. 


ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 

25 Μαΐου 2021 

ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ 

Αρ. Φύλλου 2156 

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 

Αριθμ. 30105 

Χορήγηση επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων. 

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ - ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ - ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Έχοντας υπόψη: 

1.

Τις διατάξεις: α) Των άρθρων 24 έως 30 του ν. 4756/2020 (Α’ 235), και ιδίως το άρθρο 29 αυτού, 

β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ. 

γ) του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024 - Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184), 

δ) του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680» (Α’ 137). 

ε) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133), 

στ) του άρθρου 47 του ν. 4623/2019 «Ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, διατάξεις για την ψηφιακή διακυβέρνηση, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και άλλα επείγοντα ζητήματα» (Α’ 134), 

ζ ) του άρθρου 4 του ν. 4520/2018 «Μετεξέλιξη του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων σε Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α’ 30), 

η) του άρθρου 46 του ν. 4554/2018 «Ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις - Αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας - Ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων - Επιτροπεία ασυνόδευτων ανηλίκων και άλλες διατάξεις» (Α’ 130), 

θ) του ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ ΕΕ) - δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α’ 143), 

ι) του ν. 3607/2007 «Σύσταση και Καταστατικό της “Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε.” (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.) και λοιπές ασφαλιστικές και οργανωτικές διατάξεις» (Α’ 245). 

ια) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181), 

ιβ) του π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α’ 168), 

ιγ) του π.δ. 141/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εσωτερικών (Α’ 180), 

ιδ) του π.δ. 40/2020 «Οργανισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α’ 85), 

ιε) της παρ. 2 του άρθρου 4 του π.δ. 81/2019 «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους - Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α’ 119), 

ιστ) του π.δ. 2/2021 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 2), 

ιζ ) του π.δ. 83/2019 «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 121), 

ιη) του π.δ. 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων» (Α’ 123), 

ιθ) του π.δ. 80/2016 «Ανάληψη υποχρεώσεων από τους διατάκτες» (Α’ 145), 

κ) της υπό στοιχεία Υ70/30.10.2020 απόφασης του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Θεόδωρο Σκυλακάκη» (Β’ 4805), 

κα) της υπό στοιχεία 33168/Δ1.11369/25.07.2019 απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Δόμνα - Μαρία Μιχαηλίδου» (Β’ 3053), 

24964 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 

κβ) της υπό στοιχεία Υ6/2019 απόφασης του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υπουργό Επικρατείας» (Β’ 2902), 

κγ) της υπ’ αρ. 1033/07.01.2021 απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Επικρατείας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Γεώργιο Γεωργαντά» (Β’ 22), 

κδ) της υπό στοιχεία Υ1/2021 απόφασης του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Εσωτερικών, Στυλιανό Πέτσα» (Β’ 48), 

κε) της υπό στοιχεία Γ3/οικ. 2615/22.05.1985 κοινής απόφασης των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας και Οικονομικών «Έγκριση εφαρμογής Προγράμματος παροχής στεγαστικής συνδρομής σε ανασφάλιστα και οικονομικά αδύνατα μοναχικά άτομα από 65 χρονών και πάνω που αποδεδειγμένα στερούνται Στέγης» (Β’ 329), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με την υπό στοιχεία Γ3/ οικ./2435/08.07.1987 όμοια «Επέκταση του προγράμματος, παροχής της στεγαστικής συνδρομής και στα ανασφάλιστα ζεύγη» (Β’ 435), 

κστ) της υπό στοιχεία Δ12α/Γ.Π. οικ. 68856/2202/ 21.12.2018 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιότητας χορήγησης προνοιακών παροχών σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία, επιδόματος στεγαστικής συνδρομής και επιδόματος ομογενών προσφύγων στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) - Καθορισμός διοικητικής διαδικασίας, όρων και προϋποθέσεων» (Β’ 5855, διόρθωση σφάλματος Β’ 407/2019). 

κζ ) της υπό στοιχεία 118944 ΕΞ 2019 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β’ 3990), 

κη) της υπό στοιχεία 29810 ΕΞ 2020 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Διαδικασία αυθεντικοποίησης υπαλλήλων του δημοσίου τομέα σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες» (Β’ 4798), 

κθ) της υπό στοιχεία 5620 ΕΞ 2021 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων για την υποβολή αιτήσεων και την έκδοση εγγράφων μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr- ΕΨΠ) καθώς και για τη χρήση των θυρίδων φορέων και χρηστών που τηρούνται σε αυτήν» (Β’ 849), 

κι) της υπό στοιχεία 6810 ΕΞ 2021 απόφασης των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης - Επικρατείας «Λειτουργία Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.).» (Β’ 988). 

2. 

Την υπ’ αρ. 17384/09-04-2021 εισηγητική έκθεση οικονομικών επιπτώσεων του Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. 

3. 

Την υπ’ αρ. 1376/192/15.01.2021 απόφαση ανάληψης δέσμευσης πίστωσης ύψους επτά εκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων ευρώ (7.500.000 €) (ΑΔΑ: ΨΜΘΠ46ΜΤΛΚ-Ι0Η). 

4. 

Το γεγονός ότι από την απόφαση αυτή προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, 

η οποία καλύπτεται από τις εγγεγραμμένες πιστώσεις ύψους επτά εκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων ευρώ (7.500.000 €) στον Ε.Φ.1033-202-0000000, ΑΛΕ 2310506899 του προϋπολογισμού εξόδων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων οικονομικού έτους 2021, και έχουν δεσμευθεί με την υπ’ αρ. (3) σχετική απόφαση, αποφασίζουμε: 

Άρθρο 1 Δικαιούχοι 

1.

Δικαιούχοι του επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων είναι όσοι κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 (Α’ 235) ελάμβαναν το επίδομα αυτό κατ’ εφαρμογή των υπ’ αρ. 2615/22.05.1985 (Β’ 329) και 2435/08.07.1987 (Β’ 435) κοινών υπουργικών αποφάσεων ή δικαιούνται να το λάβουν μετά από έγκριση της σχετικής αίτησής τους, εφόσον η αίτηση αυτή έχει υποβληθεί έως τη δημοσίευση του ανωτέρω νόμου, καθώς και όσοι υποβάλλουν για πρώτη φορά αίτηση για τη χορήγησή του μετά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020. 

2.

Μετά τη λήξη του υφιστάμενου κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 δικαιώματος, με βάση το οποίο το επίδομα ήδη χορηγείται ή πρόκειται να χορηγηθεί, μετά από την έγκριση των κατά τη δημοσίευση του ανωτέρω νόμου εκκρεμών αιτήσεων, καθώς και μετά τη λήξη του συμβατικού χρόνου των συμβάσεων μίσθωσης, με βάση τις οποίες το επίδομα αναμένεται να χορηγηθεί κατ’ αποδοχή των αιτήσεων που υποβάλλονται για πρώτη φορά μετά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020, οι δικαιούχοι λαμβάνουν το επίδομα στεγαστικής συνδρομής βάσει της εκάστοτε νέας σύμβασης μίσθωσης κατοικίας που συνάπτουν. 

3.

Σε όλες τις περιπτώσεις των παρ. 1 και 2, το ύψος του επιδόματος ισούται με το ποσό του συμφωνηθέντος μισθώματος, με ανώτατο όριο το ποσό των τριακοσίων εξήντα δύο ευρώ (362,00 €). 

Άρθρο 2 Προϋποθέσεις χορήγησης 

1. 

Το επίδομα στεγαστικής συνδρομής χορηγείται στους δικαιούχους της παρ. 2 του άρθρου 1, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: 

α) Είναι ανασφάλιστα μοναχικά άτομα ή ζεύγος ανασφαλίστων. Ως ανασφάλιστα μοναχικά άτομα θεωρούνται όσοι έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό έβδομο (67ο) έτος της ηλικίας τους. Ως ζεύγος ανασφαλίστων νοούνται οι συνδεόμενοι με γάμο ή με σύμφωνο συμβίωσης, εκ των οποίων τουλάχιστον ένας έχει συμπληρώσει το εξηκοστό έβδομο (67ο) έτος της ηλικίας του. Ειδικά, ως προς τους δικαιούχους που κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 ελάμβαναν το επίδομα και τους αιτούντες που, κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού, οι αιτήσεις τους ήταν εκκρεμείς, το ηλικιακό όριο του προηγούμενου εδαφίου ορίζεται στο εξηκοστό πέμπτο (65ο) έτος της ηλικίας τους. 

β) το ανασφάλιστο μοναχικό άτομο ή τουλάχιστον ένας εκ του ζεύγους των ανασφαλίστων, ο οποίος πρέπει να πληροί το ηλικιακό όριο της περ. α’, έχει την ιδιότητα: αα) Έλληνα πολίτη, ββ) πολίτη κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γγ) πολίτη κράτους που ανήκει 

Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 24965 

στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Ε.Ο.Χ.) ή πολίτη της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, δδ) πολίτη τρίτης χώρας ή απάτριδος, στον οποίο έχει χορηγηθεί το καθεστώς πρόσφυγα ή το καθεστώς επικουρικής προστασίας, κατά την έννοια των περ. στ’ και η’ του άρθρου 2 του ν. 4636/2019 (Α’ 169). Από την προϋπόθεση του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται όσοι ήδη ελάμβαναν το επίδομα κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 ή έχουν υποβάλει αίτηση για τη χορήγησή του μέχρι τη δημοσίευση του ίδιου νόμου. 

γ) το ετήσιο φορολογητέο πραγματικό ή τεκμαρτό, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο, εισόδημα του ανασφάλιστου υπερήλικα δεν υπερβαίνει το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων είκοσι ευρώ (4.320,00 €) για τα δε ανασφάλιστα ζεύγη το ποσό των οκτώ χιλιάδων εξακοσίων σαράντα ευρώ (8.640,00 €). 

δ) οι αιτούντες και ο σύζυγός τους ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν λαμβάνουν σύνταξη από οποιοδήποτε ασφαλιστικό φορέα της ημεδαπής ή αλλοδαπής, με εξαίρεση τη σύνταξη του ν. 1296/1982 (Α’ 128), και το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφαλίστων Υπερηλίκων του άρθρου 93 του ν. 4387/2016 (Α’ 85), 

ε) δεν έχουν οι ίδιοι ή ο σύζυγός τους ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή αμφότεροι από κοινού πλήρες δικαίωμα (100%) κυριότητας, επικαρπίας ή οίκησης σε ακίνητο με χρήση κατοικίας, δεν τους έχει παραχωρηθεί δωρεάν ακίνητο για τη στέγασή τους, ούτε έχουν μεταβιβάσει μετά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 με συμβολαιογραφική πράξη γονικής παροχής ή δωρεάς το ανωτέρω δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας σε τέτοιο ακίνητο, 

στ) η σύμβαση μίσθωσης κατοικίας δεν αφορά σε τμήμα κατοικίας ή μίσθωση ακινήτου, επί του οποίου έχουν δικαίωμα κυριότητας ή επικαρπίας συγγενείς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας των αιτούντων, καθώς και σύζυγοι, πρώην σύζυγοι ή πρόσωπα που έχουν συνάψει με τους αιτούντες σύμφωνο συμβίωσης είτε αυτό είναι σε ισχύ είτε έχει λυθεί, 

ζ ) η μισθούμενη κατοικία δεν είχε παραχωρηθεί άνευ ανταλλάγματος στον αιτούντα οποτεδήποτε πριν την υποβολή της αίτησης, 

η) οι αιτούντες δεν φιλοξενούν τρίτα άτομα ή δε διαβιούν σε προνοιακό ίδρυμα κλειστής φροντίδας, με εξαίρεση τις περιπτώσεις φιλοξενίας αα) ανηλίκου, με το οποίο ο αιτών ή ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης συνδέεται με συγγένεια α’ ή β’ βαθμού ή ασκεί την προσωρινή ή μόνιμη επιμέλειά του ή έχει αναλάβει την ανατροφή του στο πλαίσιο συγγενικής αναδοχής, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, ββ) ατόμου με αναπηρία, διαπιστωμένη από τα αρμόδια κατά νόμο όργανα, συνδεόμενο με τον αιτούντα ή τον σύζυγό του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης με συγγένεια α’ ή β’ βαθμού, 

θ) οι αιτούντες, ο σύζυγός τους ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν λαμβάνουν επίδομα στέγασης κατά το άρθρο 3 του ν. 4472/2017 (Α’ 74) ή άλλο επίδομα για τον ίδιο σκοπό, 

ι) Το συνολικό ύψος των καταθέσεων του ανασφάλιστου υπερήλικα σε πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής 

και της αλλοδαπής ή/και η τρέχουσα αξία μετοχών, ομολόγων κ.τ.λ., όπως προκύπτουν από την τελευταία εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματός του, δεν υπερβαίνει το ποσό των επτά χιλιάδων ευρώ (7.000,00 €), σε περίπτωση δε ζεύγους ανασφάλιστων υπερηλίκων το ποσό των δέκα χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (10.500,00 €), 

ια) Το συνολικό ποσό από τόκους καταθέσεων των δικαιούχων σε πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, όπως έχουν δηλωθεί στην τελευταία εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1), δεν υπερβαίνει ετησίως το ποσό που προκύπτει από τον κατωτέρω μαθηματικό τύπο: 

αα. Ως προς τα ανασφάλιστα μοναχικά άτομα: 

Ετήσιος τόκος = 7.000,00 * μέσο ετήσιο καταθετικό επιτόκιο/100 

ββ. Ως προς τα ζεύγη ανασφαλίστων: 

Ετήσιος τόκος = 10.500,00 * μέσο ετήσιο καταθετικό επιτόκιο/100 

ιβ) Οι αιτούντες δε διαμένουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των εξήντα (60) ημερών ανά μισθωτικό έτος. 

ιγ) το ανασφάλιστο μοναχικό άτομο ή τουλάχιστον ένας εκ του ζεύγους των ανασφαλίστων, ο οποίος πρέπει να πληροί το ηλικιακό όριο της περ. α’, διαμένει νόμιμα και μόνιμα στην Ελληνική Επικράτεια κατά τα τελευταία δώδεκα (12) έτη πριν από την υποβολή της αίτησης, όπως τούτο αποδεικνύεται από την υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για τα έτη αυτά ή από κάθε άλλο πρόσφορο δικαιολογητικό. Κατ’ εξαίρεση, για τις αιτήσεις που υποβάλλονται κατά τα έτη 2021, 2022 και 2023 το επίδομα χορηγείται, εφόσον αποδεικνύεται η μόνιμη διαμονή στην Ελληνική Επικράτεια από το έτος 2012 και εντεύθεν. Από την προϋπόθεση της μόνιμης διαμονής των προηγούμενων εδαφίων εξαιρούνται οι υφιστάμενοι κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 δικαιούχοι και αυτοί που πρόκειται να κριθούν δικαιούχοι κατ’ αποδοχή των εκκρεμών κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού αιτήσεων. Ως υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος νοείται αυτή που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του έτους, εντός του οποίου τασσόταν η προθεσμία για την υποβολή της και όχι η τυχόν, μετά τη λήξη του έτους, εντός του οποίου έχει ταχθεί η ανωτέρω προθεσμία, υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος παρελθόντος φορολογικού έτους. Η νομιμότητα της διαμονής στην Ελληνική Επικράτεια συνιστά προϋπόθεση για όλες τις περιπτώσεις δικαιούχων και για αμφότερα τα μέρη του ζεύγους ανασφαλίστων. 

ιδ) ο αιτών και ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν εργάζονται. 

2.

Ο έλεγχος περί ασφάλισης ή συνταξιοδότησης του δικαιούχου καθώς και του συζύγου ή του έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης, διενεργείται σε ετήσια βάση, μέσω διασταυρώσεων με τις βάσεις δεδομένων του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ). 

Άρθρο 3 

Έλεγχος εισοδηματικού κριτηρίου 

1. 

Το προβλεπόμενο στην περ. γ’ του άρθρου 2 εισοδηματικό κριτήριο ελέγχεται με βάση την εκδοθείσα πράξη 

24966 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 

Διοικητικού/Διορθωτικού Προσδιορισμού Φόρου επί της υποβληθείσας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του αιτούντος και, σε περίπτωση ζεύγους ανασφαλίστων και του συζύγου του ή του έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης, για το φορολογικό έτος που προηγείται του έτους υποβολής της αίτησης, σε συνδυασμό με τα ισχύοντα κατά τον χρόνο της υποβολής της αίτησης στοιχεία του Μητρώου Φορολογουμένων. Τα ανασφάλιστα μοναχικά άτομα και αμφότερα τα μέλη του ζεύγους ανασφαλίστων οφείλουν να υποβάλουν δήλωση φορολογίας του εισοδήματός τους καθ’ έκαστο φορολογικό έτος, ακόμα κι αν δεν υποχρεούνται προς τούτο με βάση την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία. Η δήλωση του προηγούμενου εδαφίου οφείλει να υποβάλλεται εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία έναρξης της υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος καθ’ έκαστο έτος. Το ποσό του καταβαλλόμενου επιδόματος δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον έλεγχο του εισοδηματικού κριτηρίου για τη συνέχιση καταβολής του επιδόματος. 

2.

Σε περίπτωση έγγαμων ή όσων έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον υποβάλλεται ξεχωριστή δήλωση φορολογίας εισοδήματος, η πλήρωση του εισοδηματικού κριτηρίου προκύπτει από τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και τις αντίστοιχες πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου αμφοτέρων των συζύγων ή μερών του συμφώνου συμβίωσης. 

3.

Ο έλεγχος του εισοδηματικού κριτηρίου και των περιουσιακών κριτηρίων διενεργείται σε ετήσια βάση, μετά την παρέλευση της προθεσμίας του τρίτου εδαφίου της παρ. 1. 

4.

Στις περιπτώσεις του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 4 και του δεύτερου εδαφίου της παρ. 12 του ίδιου άρθρου, αν ο χρόνος έναρξης του δικαιώματος ανατρέχει στο φορολογικό έτος που προηγείται του έτους υποβολής της αίτησης, προκειμένου για τη χορήγηση του επιδόματος για τους μήνες του τελευταίου αυτού έτους ελέγχεται το εισόδημα του προηγούμενου του έτους αυτού φορολογικού έτους. 

Άρθρο 4 Αιτήσεις υφιστάμενων και νέων δικαιούχων 

1. 

Όσοι εκ των δικαιούχων ελάμβαναν ήδη κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 το επίδομα στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων, δύνανται να υποβάλουν, μετά τη λήξη του δικαιώματός τους, αίτηση για τη συνέχιση της καταβολής του επιδόματος, εφόσον έχουν συνάψει σύμβαση μίσθωσης κατοικίας. Αν το υφιστάμενο κατά τη δημοσίευση του ανωτέρω νόμου δικαίωμα λήγει πριν την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 2, η έναρξη δε της ισχύος της νέας σύμβασης μίσθωσης ανατρέχει σε χρονικό σημείο προγενέστερο της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της ανωτέρω εφαρμογής, ως χρόνος έναρξης του δικαιώματος ορίζεται η έναρξη του συμβατικού χρόνου ισχύος της νέας σύμβασης μίσθωσης, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση υποβάλλεται εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 2. 

2.

Η αίτηση της παρ. 1 υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην εφαρμογή του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), προσβάσιμης μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), για τον σκοπό χορήγησης του επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως υπεύθυνο επεξεργασίας υπό την έννοια του στοιχείου 

(7)

του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119/1/04.05.2016). Την ηλεκτρονική αυτή εφαρμογή διαχειρίζεται, συντηρεί και αναβαθμίζει από την έναρξη της λειτουργίας της, η εταιρεία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε.» (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.), ως εκτελούσα την επεξεργασία για λογαριασμό του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Μέσω της εφαρμογής αυτής, διενεργούνται οι κατά την παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 4520/2018 (Α’ 30) απαιτούμενες διασταυρώσεις με βάσεις δεδομένων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), της εταιρείας «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε.» (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.), του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ), του πληροφοριακού συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», του Μητρώου Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών και του Μητρώου Αλλοδαπών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ή άλλων δημόσιων αρχών, προκειμένου για τον έλεγχο της πλήρωσης των προϋποθέσεων για τη χορήγηση του επιδόματος, διεκπεραιώνονται οι αιτήσεις για τη χορήγηση του επιδόματος, δημιουργείται μητρώο δικαιούχων, διαμορφώνονται οι καταστάσεις πληρωμής του επιδόματος, προσδιορίζονται τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και διενεργούνται οι απαιτούμενοι συμψηφισμοί ποσών. Για τις διασταυρώσεις του προηγούμενου εδαφίου αντλούνται τα απαιτούμενα δεδομένα με τη χρήση των διαδικτυακών υπηρεσιών του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α’ 184). Η επεξεργασία των απαιτούμενων δεδομένων διενεργείται με τον έλεγχο πλήρωσης των προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος, σύμφωνα κατά περίπτωση με το στοιχείο γ’ της παρ. 1 του άρθρου 6 (έννομη υποχρέωση) και στοιχείο ε’ (δημόσιο συμφέρον) και το στοιχείο η’ της παρ. 2 του άρθρου 9 (διαχείριση κοινωνικών συστημάτων και υπηρεσιών) του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, σε συνδυασμό με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του ν. 4624/2019 (Α’ 137). Τα δεδομένα αυτά διατηρούνται από τον ΟΠΕΚΑ για δέκα (10) έτη από την έκδοση της απόφασης περί έγκρισης ή απόρριψης της αίτησης για τη χορήγηση του επιδόματος. 

3.

Με την αίτηση της παρ. 1 ζητείται η χορήγηση του επιδόματος για τη σύμβαση μίσθωσης κατοικίας που ισχύει κατά την υποβολή της. Αντίστοιχη αίτηση υπο

Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 24967 

βάλλεται και για κάθε εντεύθεν συναπτόμενη αντίστοιχη σύμβαση από τους δικαιούχους. 

4.

Η ηλεκτρονική αίτηση υποβάλλεται με τη χρήση των κωδικών - διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (κωδικοί TAXISnet). Η ηλεκτρονική αίτηση δύναται να υποβάλεται και μέσω εξουσιοδοτημένου χρήστη του Κέντρου Κοινότητας του τόπου κατοικίας του αιτούντος ή των αρμοδίων υπηρεσιών του οικείου δήμου, αν στον τόπο κατοικίας του αιτούντος δεν λειτουργεί Κέντρο Κοινότητας και σύμφωνα με όσα ορίζονται στην υπό στοιχεία 29810 ΕΞ 2020 απόφαση του Υπουργού Επικρατείας (Β’ 4798). Κατά την υποβολή της, ο αιτών δηλώνει υποχρεωτικά: α) στοιχεία ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4537/2018 (Α’ 84), δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο ίδιος και στον οποίο πιστώνεται το επίδομα, β) τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισής (Α.Μ.Κ.Α.) του και τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) του, γ) έγκυρη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail), δ) τον αριθμό του κινητού του τηλεφώνου, ε) αν δεν είναι Έλληνας πολίτης ή έχει και έτερη ιθαγένεια πλην της ελληνικής, την ιθαγένεια ή τις ιθαγένειές του, στ) την ιδιότητά τους ως πρόσφυγα ή δικαιούχου επικουρικής προστασίας, κατά την έννοια των περ. στ’ και η’ του άρθρου 2 του ν. 4636/2019, ζ ) στοιχεία ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4537/2018, δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο εκμισθωτής της μισθούμενης από τον αιτούντα κατοικίας, στον οποίο (λογαριασμό πληρωμών) καταβάλλει ο δικαιούχος το ποσό του επιδόματος, η) τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισής (Α.Μ.Κ.Α.) του εκμισθωτή της μισθούμενης από τον αιτούντα κατοικίας, θ) τον Αριθμό του Φορολογικού του Μητρώου (Α.Φ.Μ.), όταν η αίτηση υποβάλλεται μέσω εξουσιοδοτημένου χρήστη του Κέντρου Κοινότητας του τόπου κατοικίας του ή των αρμοδίων υπηρεσιών του οικείου δήμου, αν στον τόπο κατοικίας του δεν λειτουργεί Κέντρο Κοινότητας, ι) ότι ο ίδιος ή ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν έχουν μεταβιβάσει μετά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 με συμβολαιογραφική πράξη γονικής παροχής ή δωρεάς δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας σε ακίνητο με χρήση κατοικίας, ια) ότι οι ίδιος ή ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή αμφότεροι από κοινού δεν έχουν πλήρες δικαίωμα (100%) κυριότητας, επικαρπίας ή οίκησης σε ακίνητο με χρήση κατοικίας. 

5.

Κατά την υποβολή της αίτησης επισυνάπτεται στην ηλεκτρονική εφαρμογή η σύμβαση μίσθωσης κατοικίας με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του μισθωτή και του εκμισθωτή από αρμόδια δημόσια αρχή και δηλώνεται η ημερομηνία λήξης του συμβατικού χρόνου ισχύος της. Στις περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1, δηλώνεται και η ημερομηνία έναρξης του συμβατικού χρόνου ισχύος της σύμβασης. 

6.

Σε περίπτωση ζεύγους ανασφάλιστων, η αίτηση υποβάλλεται από έναν εκ των δύο συζύγων ή συνδεόμενων με σύμφωνο συμβίωσης, ο οποίος οφείλει να είναι συμβαλλόμενος μισθωτής στην υποβαλλόμενη σύμβαση μίσθωσης κατοικίας. Αν μόνο ένας εξ αυτών πληροί την προϋπόθεση του ηλικιακού ορίου σύμφωνα με την περ. α’ του άρθρου 2, η αίτηση υποβάλλεται από αυτόν. Εκτός από τα ανωτέρω στοιχεία, ο αιτών δηλώνει στην ηλεκτρονική εφαρμογή το ονοματεπώνυμο, το πατρώνυμο, τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισής (Α.Μ.Κ.Α.) του συζύγου του ή του συνδεόμενου με αυτόν με σύμφωνο συμβίωσης, αν δε ο τελευταίος δεν είναι Έλληνας πολίτης ή έχει και έτερη ιθαγένεια πλην της ελληνικής, την ιθαγένεια ή τις ιθαγένειές του. Ο σύζυγος του αιτούντος ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης, μέχρι τη διεκπεραίωση της αίτησης και, σε περίπτωση έγκρισής της, μέχρι τη λήξη του σχετικού δικαιώματος, δεν δικαιούται να αιτηθεί τη χορήγηση του επιδόματος. 

7.

Αν ο αιτών ή και ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν είναι Έλληνες πολίτες ή έχουν και έτερη ιθαγένεια πλην της ελληνικής, κατά την υποβολή της αίτησης επισυνάπτεται στην ηλεκτρονική εφαρμογή αντίγραφο του διαβατηρίου ή αντίστοιχου δημοσίου εγγράφου, αποδεικτικού της ιθαγένειάς τους ή των ιθαγενειών τους, εφόσον από τις διενεργούμενες διασταυρώσεις δεν προκύπτει η δηλωθείσα ιθαγένεια, καθώς και έγγραφο αρμόδιας δημόσιας αρχής του κράτους προέλευσής τους, στο οποίο βεβαιώνεται ότι έκαστος εξ αυτών δεν λαμβάνει σύνταξη από οποιοδήποτε ασφαλιστικό φορέα του κράτους αυτού. Το τελευταίο αυτό δικαιολογητικό οφείλει να επισυνάπτεται επικαιροποιημένο στην ηλεκτρονική εφαρμογή της παρ. 2, καθ’ έκαστο έτος έως τη λήξη της προθεσμίας του τρίτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 3, μέχρι και το εβδομηκοστό 

(70)

έτος της ηλικίας του αιτούντος και του συζύγου του ή του έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση διπλής ιθαγένειας, επισυνάπτονται αντίστοιχα δημόσια έγγραφα αμφότερων των κρατών προέλευσής τους. Αν τα ανωτέρω δικαιολογητικά δεν επισυνάπτονται στην ηλεκτρονική αίτηση κατά την υποβολή της, η αίτηση παραμένει εκκρεμής και εφαρμόζονται οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 5, αναφορικά με την υποβολή τους. Τα προηγούμενα εδάφια δεν εφαρμόζονται επί αιτήσεων που υποβάλλονται από πολίτες τρίτης χώρας ή απάτριδες, στους οποίους έχει χορηγηθεί το καθεστώς πρόσφυγα ή το καθεστώς επικουρικής προστασίας, κατά την έννοια των περ. στ’ και η’ του άρθρου 2 του ν. 4636/2019. 

8.

Σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου, η χορήγηση του επιδόματος διακόπτεται από την πρώτη του μήνα που έπεται του θανάτου του. Εφόσον ο επιζών εκ του ζεύγους ανασφαλίστων πληροί τις προϋποθέσεις χορήγησης του επιδόματος ως ανασφάλιστο μοναχικό άτομο, οφείλει, εντός τριών (3) μηνών από το θάνατο του συζύγου του ή του έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης, να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση του επιδόματος στην ηλεκτρονική εφαρμογή της παρ. 2, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4 και του πρώτου εδαφίου της παρ. 5. Με την αίτηση αυτή, υποβάλλεται νέα σύμβαση μίσθωσης 

24968 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 

με συμβαλλόμενο μισθωτή τον αιτούντα. Στη σύμβαση αυτή οφείλει να ορίζεται ρητά ως χρόνος έναρξης της ισχύος της η πρώτη του μήνα που έπεται του θανάτου του εκλιπόντος δικαιούχου. Η κατ’ αποδοχή της ανωτέρω αίτησης έκδοση εγκριτικής απόφασης συνεπάγεται τη χορήγηση του επιδόματος αναδρομικά από το χρονικό σημείο διακοπής της χορήγησης σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο. Αν δεν υποβληθεί αίτηση εντός της προθεσμίας του δευτέρου εδαφίου, τυχόν μεταγενέστερη αίτηση διεκπεραιώνεται ως νέα αίτηση, μη εφαρμοζόμενης στην περίπτωση αυτή της διάταξης του προηγούμενου εδαφίου. 

9.

Η οριστικοποίηση της ηλεκτρονικής αίτησης επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης των αιτούντων, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 1599/1986 (Α’ 75), ως προς τη γνησιότητα των στοιχείων που υποβάλλουν, καθώς και ως προς την πλήρωση των προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος που προβλέπονται στις περ. δ’, ε’, στ’, ζ’, η’, ιβ’ και ιδ’ του άρθρου 2. Σε περίπτωση που μετά την έκδοση εγκριτικής απόφασης παύει να συντρέχει κάποια εκ των προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος, οι δικαιούχοι οφείλουν να ζητούν τη διακοπή χορήγησής του, με την υποβολή σχετικής αίτησης στην ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος. Από την υποβολή της αίτησης του προηγουμένου εδαφίου αναστέλλεται η χορήγηση του επιδόματος, το οποίο δύναται να χορηγείται εκ νέου, μετά από υποβολή νέας ηλεκτρονικής αίτησης ή αυτεπαγγέλτως από τον ΟΠΕΚΑ, αν εκλείψει ή διαπιστωθεί ότι δεν συνέτρεξε ο λόγος που επέβαλε την αναστολή. 

10.

Παράλληλα, η οριστικοποίηση της αίτησης επέχει θέση δήλωσης συναίνεσης των αιτούντων για τη διενέργεια κοινωνικής έρευνας και κατ’ οίκον επισκέψεων από αρμόδιους υπαλλήλους, αν απαιτηθεί, για επιτόπια επαλήθευση των δηλουμένων στοιχείων. Για τη διεξαγωγή κοινωνικής έρευνας, ζητείται από τον ΟΠΕΚΑ η συνδρομή της αρμόδιας υπηρεσίας της οικείας Περιφέρειας. 

11.

Κατά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης στην εφαρμογή του ΟΠΕΚΑ, μέσω διαλειτουργικότητας από τις βάσεις δεδομένων που διαχειρίζεται η Α.Α.Δ.Ε., αντλούνται και χορηγούνται στην Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης, τα κατωτέρω δεδομένα: 

α. Ένδειξη εκκαθαρισμένης φορολογικής δήλωσης για το ελεγχόμενο ως προς το εισοδηματικό κριτήριο φορολογικό έτος ή τα ελεγχόμενα φορολογικά έτη, σε περίπτωση εφαρμογής της παρ. 4 του άρθρου 3. 

β. Διεύθυνση Μόνιμης Κατοικίας του αιτούντος και του συζύγου του/έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης από το Ε1 του έτους της αίτησης (πίνακας 5 του Ε1). 

γ. Ένδειξη δήλωσης ή αποδοχής φιλοξενίας εκ μέρους του αιτούντος ή του συζύγου του/έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης κατά το έτος της αίτησης ή κατά το προηγούμενο της υποβολής της αίτησης έτος, σε περίπτωση εφαρμογής της παρ. 4 του άρθρου 3. 

δ. Εισόδημα σύμφωνα με τις προβλέψεις της παρούσας για τον ΑΦΜ του αιτούντος και του συζύγου του/ έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης ως προς το ελεγχόμενο φορολογικό έτος ή ως προς τα ελεγχόμενα 

φορολογικά έτη, σε περίπτωση εφαρμογής της παρ. 4 του άρθρου 3. 

ε. Το συνολικό ποσό από τόκους καταθέσεων του αιτούντος και του συζύγου του/έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης σε πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, όπως έχουν δηλωθεί στην τελευταία εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1) 

στ. Ένδειξη υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος κατά τα τελευταία δώδεκα (12) έτη πριν από την υποβολή της αίτησης. Για τις αιτήσεις που υποβάλλονται κατά τα έτη 2021, 2022 και 2023, αντίστοιχη ένδειξη από το έτος 2012 και εντεύθεν. Ελέγχεται η υποβολή δηλώσεων από τον αιτούντα, σε περίπτωση δε που δεν προκύπτει η υποβολή τους, ελέγχεται η υποβολή δηλώσεων από τον σύζυγο του/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης, αν ο τελευταίος έχει συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του. 

ζ. Ένδειξη εισοδήματος από μισθωτή εργασία ή/και ένδειξη άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας κατόπιν έναρξης του αιτούντος και του συζύγου του/ έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης, βάσει της τελευταίας εκκαθαρισμένης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1). 

η. Ένδειξη ότι, μέχρι το χρόνο υποβολής της αίτησης, στη διαμορφωθείσα από τις υποβληθείσες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων περιουσιακή κατάσταση του τρέχοντος έτους δεν περιλαμβάνεται κατοικία ή μονοκατοικία σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περ. ε’ του άρθρου 2 της παρούσας. 

12.

Με εξαίρεση την παρ. 1 και το δεύτερο εδάφιο της παρ. 5, οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και σε ανασφάλιστους υπερήλικες που υποβάλουν για πρώτη φορά αίτηση για τη χορήγηση του επιδόματος, μετά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020. Στις περιπτώσεις αυτές, αν η έναρξη της ισχύος της σύμβασης μίσθωσης ανατρέχει σε χρονικό σημείο προγενέστερο της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της εφαρμογής της παρ. 2, ως χρόνος έναρξης του δικαιώματος ορίζεται η έναρξη του συμβατικού χρόνου ισχύος της σύμβασης μίσθωσης, η ημερομηνία της οποίας δηλώνεται από τον αιτούντα κατά την υποβολή της αίτησής του. Προϋπόθεση για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου είναι η υποβολή της σχετικής αίτησης στην ηλεκτρονική εφαρμογή της παρ. 2 εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της. 

13.

Σε περίπτωση ζεύγους ανασφαλίστων, ο σύζυγός του αιτούντος ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης υποβάλλει στην ηλεκτρονική εφαρμογή δήλωση αποδοχής της υποβληθείσας αίτησης, τηρώντας τη διαδικασία του πρώτου εδαφίου ή του δεύτερου εδαφίου της παρ. 4. Η δήλωση του προηγούμενου εδαφίου επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης της παρ. 9 ως προς τα στοιχεία που τον αφορούν. 

Άρθρο 5 Έλεγχος προϋποθέσεων - Έκδοση απόφασης 

1.

Αρμόδιος για τη χορήγηση του επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων είναι ο 

Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 24969 

Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Αν από τις διενεργούμενες διασταυρώσεις προκύπτει ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση του επιδόματος, εκδίδεται από το αρμόδιο όργανο του ΟΠΕΚΑ πράξη εγκριτική της αίτησής του. Υπό τους όρους του προηγούμενου εδαφίου, αντίστοιχη εγκριτική απόφαση εκδίδεται για κάθε νέα σύμβαση μίσθωσης κατοικίας που συνάπτουν οι δικαιούχοι. Σε περίπτωση που από τις διενεργούμενες διασταυρώσεις προκύπτει ότι ο αιτών δεν πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση του επιδόματος, εκδίδεται από το αρμόδιο όργανο του ΟΠΕΚΑ αιτιολογημένη πράξη απόρριψης της αίτησής του, αντίστοιχη δε πράξη εκδίδεται και για κάθε νέα αίτηση χορήγησης του επιδόματος βάσει της εκάστοτε νέας σύμβασης μίσθωσης κατοικίας που συνάπτουν οι δικαιούχοι. 

2. 

Όταν οι ανωτέρω διασταυρώσεις δεν είναι δυνατές ή δεν οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα ως προς την πλήρωση των προϋποθέσεων για τη χορήγηση του επιδόματος, ο αιτών ενημερώνεται από την ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 10 για το συγκεκριμένο λόγο, για τον οποίο η αίτησή του παραμένει εκκρεμής και καλείται να υποβάλει δικαιολογητικά για την τεκμηρίωση της συνδρομής των απαιτούμενων προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος. Τα δικαιολογητικά που έχουν εκδοθεί από αλλοδαπή αρχή ή που, σε κάθε περίπτωση, δεν έχουν συνταχθεί στην ελληνική γλώσσα, πρέπει να είναι νομίμως μεταφρασμένα και επικυρωμένα, όπου δε απαιτείται να φέρουν την επισημείωση της σύμβασης της Χάγης (Αpostile). 

3.

Στις περιπτώσεις της παρ. 2, ο ενδιαφερόμενος οφείλει, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την κατά τα ανωτέρω ενημέρωσή του, είτε ο ίδιος είτε μέσω εξουσιοδοτημένου χρήστη του Κέντρου Κοινότητας ή του δήμου του τόπου κατοικίας του, να υποβάλει ηλεκτρονικά τα απαιτούμενα δικαιολογητικά στην ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος και ειδικότερα ενδεικτικά κατά περίπτωση: 

α) Εφόσον συντρέχει περίπτωση, διαζευκτήριο ή απόφαση διαζυγίου σε περίπτωση πολιτικού γάμου ή τη με συμβολαιογραφικό έγγραφο συμφωνία ή δήλωση λύσης του συμφώνου συμβίωσης. 

β) Στοιχεία απόδειξης της ύπαρξης ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4537/2018, δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο αιτών. 

γ) Στοιχεία απόδειξης της ύπαρξης ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4537/2018, δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο εκμισθωτής της μισθούμενης κατοικίας. 

δ) Τα προβλεπόμενα στην παρ. 7 του άρθρου 4 δικαιολογητικά. Ειδικά το έγγραφο αλλοδαπής δημόσιας αρχής, με το οποίο βεβαιώνεται ότι ο αιτών και ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν λαμβάνουν σύνταξη από οποιονδήποτε ασφαλιστικό 

φορέα του κράτους ή των κρατών προέλευσής τους, υποβάλλεται εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ενημέρωσή του, σύμφωνα με την παρ. 2. 

Τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά ελέγχονται από τους εξουσιοδοτημένους χρήστες των Κέντρων Κοινότητας ή των δήμων, εφόσον δεν δύναται να ελεγχθούν μέσω των διενεργούμενων σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 4 διασταυρώσεων. 

4.

Αν δεν υποβληθούν δικαιολογητικά σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3, η αίτηση απορρίπτεται. 

5.

Για την εφαρμογή της παρούσας ως εξουσιοδοτημένοι χρήστες των Κέντρων Κοινότητας και των δήμων νοούνται οι εξουσιοδοτημένοι χρήστες για την υποβολή και την διεκπεραίωση των αιτήσεων για τη χορήγηση του επιδόματος στέγασης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3 του ν. 4472/2017 (Α’ 74) και της κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 2 του άρθρου αυτού εκδοθείσας νομοθεσίας. Οι εξουσιοδοτούμενοι δυνάμει του προηγούμενου εδαφίου χρήστες δύναται να αντικαθίστανται από έτερους υπαλλήλους των δήμων ή των Κέντρων Κοινότητας ή να προστίθενται σε αυτούς και έτεροι υπάλληλοι των δήμων ή των Κέντρων Κοινότητας, κατ’ εφαρμογή της περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4576/2020. 

Άρθρο 6 Καταβολή επιδόματος 

1. 

Όταν η αίτηση για τη χορήγηση του επιδόματος υποβάλλεται πριν την υποβολή και εκκαθάριση, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 3, της ελεγχόμενης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του αιτούντος και σε περίπτωση ζεύγους ανασφαλίστων και του συζύγου του ή του έτερου μέρους του συμφώνου συμβίωσης, η αίτηση παραμένει εκκρεμής προς έλεγχο του εισοδηματικού κριτηρίου και σε περίπτωση έγκρισής της το επίδομα καταβάλλεται αναδρομικά από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης μέχρι και τον μήνα της έκδοσης της εγκριτικής πράξης, ακολούθως δε σε μηνιαία βάση μέχρι και τον μήνα Δεκέμβριο. Ακολούθως, από τον μήνα Ιανουάριο κάθε έτους, η καταβολή του επιδόματος διακόπτεται μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου του εισοδηματικού κριτηρίου σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 3. Αν το εισοδηματικό κριτήριο πληρούται, το επίδομα καταβάλλεται αναδρομικά από τον μήνα Ιανουάριο και ακολούθως σε μηνιαία βάση μέχρι και τον μήνα Δεκέμβριο. Ως έναρξη του δικαιώματος, ορίζεται η ημερομηνία υποβολής της αίτησης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 4, των εδαφίων δεύτερου και τρίτου της παρ. 12 του άρθρου 4, καθώς και των εδαφίων δεύτερου και τρίτου της παρ. 2 του άρθρου 9. Ως λήξη του δικαιώματος, ορίζεται η ρητά προβλεπόμενη στη σύμβαση μίσθωσης κατοικίας ημερομηνία λήξης του συμβατικού χρόνου ισχύος της, εκτός αν ο δικαιούχος αποβιώσει πριν από την ημερομηνία αυτή, οπότε στην περίπτωση αυτή ως λήξη του δικαιώματος ορίζεται η πρώτη του μήνα που έπεται του θανάτου του δικαιούχου. 

2.

Η καταβολή πραγματοποιείται με βάση σχετικό ηλεκτρονικό αρχείο αναλυτικής κατάστασης, μέσω του 

24970 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 

Διατραπεζικού Συστήματος Πληρωμών ΔΙΑΣ, με πίστωση των λογαριασμών πληρωμών, που δηλώθηκαν από τους δικαιούχους. Στην αναλυτική κατάσταση περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστο τα στοιχεία ταυτοποίησης των δικαιούχων (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, Α.Μ.Κ.Α., Α.Φ.Μ.), ο αριθμός της εγκριτικής απόφασης χορήγησης του επιδόματος, το πληρωτέο ποσό, τα στοιχεία ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4537/2018, δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο αιτών και η ημερομηνία πίστωσης. 

Σε συγκεντρωτική κατάσταση πληρωμής της δαπάνης αναγράφονται ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων, το συνολικό ποσό της πληρωμής, η κατανομή των πληρωμών ανά τράπεζα (αριθμός πιστώσεων και ποσά) και η αμοιβή της τράπεζας για την υλοποίηση της πληρωμής. 

3.

Η συγκεντρωτική κατάσταση πληρωμής του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2, μετά την υπογραφή της από την αρμόδια υπηρεσία πληροφορικής, υπογράφεται από τον προϊστάμενο του Τμήματος Ελέγχων και Διαχείρισης Πληρωμών και Μεταβολών της Διεύθυνσης Παροχών Κοινωνικής Αλληλεγγύης του ΟΠΕΚΑ και τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης αυτής και, στη συνέχεια, διαβιβάζεται στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του Οργανισμού, με τα εξής δικαιολογητικά: 

α) Αντίγραφο της απόφασης του αρμόδιου για την ανάληψη της σχετικής υποχρέωσης οργάνου. 

β) Το αναλυτικό ηλεκτρονικό αρχείο της παρ. 3. 

γ) Κατάσταση πληρωμής δαπάνης, υπογεγραμμένη από τον αρμόδιο διατάκτη, στην οποία αναφέρονται τουλάχιστον: 

αα) ο ΚΑΕ/λογαριασμός οικονομικής ταξινόμησης, 

ββ) ο φορέας, ο προϋπολογισμός του οποίου επιβαρύνεται, 

γγ) το οικονομικό έτος, τον προϋπολογισμό του οποίου βαρύνει η δαπάνη, 

δδ) το συνολικό ποσό της πληρωμής, 

εε) ο συνολικός αριθμός και τα στοιχεία των δικαι

ούχων (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, Α.Φ.Μ., αριθμός ΙΒΑΝ). 

4. 

Το Τμήμα Χορήγησης Παροχών Ανασφαλίστων Υπερηλίκων της Διεύθυνσης Παροχών Κοινωνικής Αλληλεγγύης της Κεντρικής Υπηρεσίας και τα Τμήματα Χορήγησης και Ελέγχων Προνοιακών Παροχών και Ενδικοφανών προσφυγών των Περιφερειακών Διευθύνσεων του ΟΠΕΚΑ είναι αρμόδια για την παραλαβή των προωθούμενων από την Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε. αναλυτικών καταστάσεων πληρωμής, τη θεώρησή τους με χρήση ειδικών κωδικών πρόσβασης στην ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος και τη διαβίβασή τους στο Τμήμα Ελέγχου και Διαχείρισης Πληρωμών - Μεταβολών της Κεντρικής Υπηρεσίας του ΟΠΕΚΑ. Το Τμήμα αυτό διαβιβάζει τις αναλυτικές και τις συγκεντρωτικές καταστάσεις πληρωμής στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του ΟΠΕΚΑ, η οποία μεριμνά για την ενταλματοποίηση της δαπάνης. Στη συνέχεια, εκδίδει και αποστέλλει στην αρμόδια τράπεζα την εντολή πληρωμής του συνολικού ποσού. 

Άρθρο 7 Αναστολή καταβολής του επιδόματος 

1.

Η καταβολή του επιδόματος αναστέλλεται, αν μέσω των διασταυρώσεων που διενεργεί η Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε. ή από έγγραφα στοιχεία που περιέρχονται στο αρμόδιο όργανο του δήμου ή του Κέντρου Κοινότητας ή του ΟΠΕΚΑ, προκύπτει αναντιστοιχία μεταξύ των όσων δηλώθηκαν στην αίτηση και στην πραγματική κατάσταση των δικαιούχων. 

2. 

Τα αρμόδια όργανα του δήμου ή του Κέντρου Κοινότητας ή του ΟΠΕΚΑ, όποτε κρίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης, καλούν τους δικαιούχους για την παροχή διευκρινίσεων, δύνανται δε να ζητούν τη διεξαγωγή κοινωνικής έρευνας. Οι δικαιούχοι δύνανται να προσκομίζουν κάθε πρόσφορο δικαιολογητικό που τεκμηριώνει την πραγματική τους κατάσταση. 

3.

Αν μετά τη διερεύνηση της υπόθεσης, δεν προκύπτει αναντιστοιχία μεταξύ των δηλουμένων στην αίτηση στοιχείων και της πραγματικής κατάστασης των δικαιούχων, η παροχή καταβάλλεται αναδρομικά από το χρονικό σημείο που επιβλήθηκε η αναστολή καταβολής του επιδόματος. Σε περίπτωση που επιβεβαιώνεται η αναντιστοιχία, η πράξη έγκρισης ανακαλείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8. 

4.

Η καταβολή του επιδόματος αναστέλλεται, και όταν από έγγραφα στοιχεία που περιέρχονται στο αρμόδιο όργανο του δήμου ή του Κέντρου Κοινότητας ή του ΟΠΕΚΑ, προκύπτει ότι ο δικαιούχος δεν κατέβαλε στον εκμισθωτή το ποσό του επιδόματος που έλαβε, εκτός αν η παράλειψή του αυτή οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας. Πριν την επιβολή της αναστολής, τα αρμόδια όργανα του δήμου ή του Κέντρου Κοινότητας ή του ΟΠΕΚΑ καλούν τους δικαιούχους για την παροχή διευκρινίσεων. 

5.

Μετά την καταβολή στον εκμισθωτή του οφειλόμενου σύμφωνα με την παρ. 4 ποσού, η οποία δύναται να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο ή αν διαπιστωθεί ότι δεν συνέτρεχαν οι προβλεπόμενες στην παρ. 4 προϋποθέσεις επιβολής της αναστολής καταβολής του επιδόματος, το επίδομα καταβάλλεται αναδρομικά από το χρονικό σημείο που επιβλήθηκε η αναστολή καταβολής του. 

6.

Αν η επιβληθείσα σύμφωνα με την παρ. 4 αναστολή διατηρείται για διάστημα έξι (6) μηνών, η καταβολή του επιδόματος διακόπτεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του ΟΠΕΚΑ, το ποσό δε των επιδομάτων που έλαβε ο δικαιούχος χωρίς να το καταβάλει στον εκμισθωτή, αναζητείται από τον ΟΠΕΚΑ, εφαρμοζόμενης αναλόγως στην περίπτωση αυτή της παρ. 4 του άρθρου 8. 

7.

Μετά την έκδοση απόφασης περί διακοπής της καταβολής του επιδόματος σύμφωνα με την παρ. 6, οι δικαιούχοι δεν έχουν δικαίωμα να αιτούνται τη χορήγησή του, πριν την παρέλευση τριών (3) ετών από την έκδοσή της. Σε περίπτωση υποτροπής, μετά την έκδοση σε βάρος τους δεύτερης απόφασης περί διακοπής της καταβολής του επιδόματος, ο ανασφάλιστος υπερήλικας ή το ζεύγος ανασφαλίστων δεν δικαιούνται να αιτούνται εκ νέου τη χορήγησή του. 

Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 24971 

Άρθρο 8 Ανάκληση εγκριτικών αποφάσεων - Επαναχορήγηση επιδόματος 

1. 

Όταν, μετά την έκδοση εγκριτικής απόφασης περί χορήγησης του επιδόματος, προκύπτει από διασταύρωση στοιχείων που αφορούν στον δικαιούχο, ότι εξέλιπε, είτε κατά το χρόνο έκδοσης της εγκριτικής απόφασης είτε εκ των υστέρων, έστω και μία εκ των προϋποθέσεων χορήγησής του, η εγκριτική απόφαση ανακαλείται. Όταν διαπιστώνεται ότι η απαιτούμενη προϋπόθεση δεν συνέτρεχε κατά τον χρόνο έκδοσης της εγκριτικής απόφασης, η απόφαση αυτή ανακαλείται εξυπαρχής, θεωρούμενη ως μηδέποτε εκδοθείσα, όταν δε η μη πλήρωση της προϋπόθεσης συνέτρεξε εκ των υστέρων, το ανακλητικό αποτέλεσμα της σχετικής απόφασης ανατρέχει στο μήνα που έπεται του χρονικού σημείου που συνέτρεξε το γεγονός, στο οποίο οφείλεται η ανάκληση. Εφόσον εκλείπει ο λόγος της ανάκλησης, ο ανασφάλιστος υπερήλικας δύναται να αιτηθεί εκ νέου τη χορήγηση του επιδόματος, υποβάλλοντας αίτηση στην ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος. Σε περίπτωση έκδοσης ανακλητικής πράξης λόγω της εκ μέρους του αιτούντος δήλωσης ή υποβολής ψευδών στοιχείων ή απόκρυψης αληθινών στην αίτησή του για τη χορήγηση του επιδόματος, με σκοπό τον προσπορισμό περιουσιακού οφέλους στον ίδιο ή σε τρίτο, ο ανασφάλιστος υπερήλικας ή το ζεύγος ανασφαλίστων δεν δύνανται να αιτηθούν εκ νέου τη χορήγηση του επιδόματος, πριν την παρέλευση τριετίας από το χρονικό σημείο που εξέλιπε ο λόγος της ανάκλησης. 

2.

Η πράξη έγκρισης ανακαλείται, αν μετά από τρεις (3) διαδοχικές εντολές πίστωσης δεν έχει καταστεί δυνατόν να πιστωθεί το επίδομα στον λογαριασμό πληρωμών του δικαιούχου, με υπαιτιότητά του. Μετά τη διαπίστωση ότι δεν έχει καταστεί δυνατόν να πιστωθεί το επίδομα στον λογαριασμό πληρωμών του δικαιούχου ύστερα από την πρώτη εκ των διαδοχικών εντολών πίστωσης του προηγούμενου εδαφίου, ο δικαιούχος ενημερώνεται στον λογαριασμό/αίτησή του στην ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος και λαμβάνει σχετική ειδοποίηση με ηλεκτρονικό μήνυμα στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του και με μήνυμα στο δηλωθέντα αριθμό κινητού τηλεφώνου του. 

3.

Ειδικά στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται η υπέρβαση του εισοδηματικού ορίου κατά τον έλεγχο που διενεργείται σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 6, η χορήγηση του επιδόματος διακόπτεται από την πρώτη του έτους, κατά το οποίο διενεργείται ο έλεγχος, και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους αυτού, κατόπιν έκδοσης σχετικής αιτιολογημένης απόφασης του αρμοδίου οργάνου του ΟΠΕΚΑ. Μετά το έτος της επιβληθείσας σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο διακοπής και καθ’ έκαστο έτος διενεργείται έλεγχος του εισοδηματικού κριτηρίου σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 6 και είτε το επίδομα επαναχορηγείται, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 6, κατόπιν έκδοσης σχετικής απόφασης του αρμοδίου οργάνου του ΟΠΕΚΑ, είτε εκδίδεται απόφαση περί ενιαύσιας διακοπής της χορήγησής του, αν διαπιστώνεται εκ νέου η υπέρβαση του εισοδηματικού κριτηρίου. 

4. 

Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά καταλογίζονται και επιστρέφονται άτοκα. Για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών εφαρμόζονται οι παρ. 1, 2, 3, 4, 5 και 6 του άρθρου 45 του ν του ν. 4520/2018. Σε περίπτωση μη επιστροφής τους, αναζητούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 356/1974 «Περί Κώδικος Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων» (Α’ 90). 

5.

Υπό την επιφύλαξη αυστηρότερων ποινών, που προβλέπονται στην κείμενη ποινική νομοθεσία, σε περίπτωση δήλωσης από τον αιτούντα ψευδών στοιχείων ή απόκρυψης αληθινών στην αίτησή του για τη χορήγηση του επιδόματος, με σκοπό τον προσπορισμό περιουσιακού οφέλους στον ίδιο ή σε τρίτο, εφαρμόζεται η παρ. 6 του άρθρου 22 του ν. 1599/1986. 

Άρθρο 9 Εκκρεμείς αιτήσεις 

1.

Οι εκκρεμείς κατά τη δημοσίευση της παρούσας αιτήσεις για τη χορήγηση του επιδόματος στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων διεκπεραιώνονται σύμφωνα με τις προβλέψεις των προηγούμενων άρθρων. Ως εκκρεμείς νοούνται και οι αιτήσεις που τεκμαίρονται ως σιωπηρώς απορριφθείσες. 

2.

Οι αιτούντες οφείλουν να υποβάλουν και ηλεκτρονικά την αίτησή τους στην εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 4, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της ανωτέρω ηλεκτρονικής εφαρμογής. Αν ο συμβατικός χρόνος της σύμβασης μίσθωσης κατοικίας, στην οποία αφορά η εκκρεμής αίτηση, λήγει πριν την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 2, η έναρξη δε της ισχύος της τυχόν συναπτόμενης νέας σύμβασης μίσθωσης ανατρέχει σε χρονικό σημείο προγενέστερο της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της ανωτέρω εφαρμογής, ως χρόνος έναρξης του νέου δικαιώματος ορίζεται η έναρξη του συμβατικού χρόνου ισχύος της νέας σύμβασης μίσθωσης, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα αίτηση υποβάλλεται εντός προθεσμίας ενός (1) μήνα από την ημερομηνία έγκρισης της εκκρεμούς αίτησης της παρ. 1. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, κατά την υποβολή της νέας αίτησης δηλώνεται και η ημερομηνία έναρξης του συμβατικού χρόνου ισχύος της νέας σύμβασης μίσθωσης κατοικίας. 

3.

Με την αίτηση αυτή, δηλώνονται, εκτός από τα στοιχεία των παρ. 4, 5, 6 και 7 του άρθρου 4, ο αριθμός πρωτοκόλλου και η ημερομηνία κατάθεσης της εκκρεμούσας αίτησης. Στον λογαριασμό πληρωμών του εκμισθωτή καταβάλλεται το επίδομα αναδρομικά από την έναρξη ισχύος του αναγνωριζόμενου δικαιώματος του δικαιούχου υπερήλικα μέχρι και τον μήνα έκδοσης της εγκριτικής πράξης χορήγησης του επιδόματος. Από τον μήνα που έπεται της έκδοσης της εγκριτικής πράξης και εντεύθεν, το επίδομα καταβάλλεται στον λογαριασμό πληρωμών του δικαιούχου υπερήλικα. 

4.

Εφόσον κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 εκκρεμεί αίτηση, χωρίς να έχει υποβληθεί η απαιτούμενη προς έλεγχο του εισοδηματικού κριτηρίου δήλωση φορολογίας εισοδήματος, επειδή ο αιτών δεν είχε υποχρέωση προς τούτο με βάση την ισχύουσα φορολογι

24972 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 

κή νομοθεσία, δύναται ο αιτών, μέχρι την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησής του σύμφωνα με την παρ. 1, να υποβάλει αζημίως δήλωση φορολογίας του εισοδήματός τους για το κρίσιμο φορολογικό έτος. 

5.

Κατ’ εξαίρεση, αν μέχρι την έκδοση εγκριτικής απόφασης επί των εκκρεμών κατά τη δημοσίευση του ν. 4756/2020 αιτήσεων οι δικαιούχοι του επιδόματος έχουν αιτηθεί και λάβει παράλληλα το επίδομα στέγασης του άρθρου 3 του ν. 4472/2017 (Α’ 74), η εγκριτική απόφαση χορήγησης του τελευταίου θεωρείται ως αναδρομικά ανακληθείσα από το χρονικό σημείο, στο οποίο ανατρέχει η έναρξη του δικαιώματος βάσει της εγκριτικής απόφασης χορήγησης του επιδόματος στεγαστικής συνδρομής και το ποσό, το οποίο έχει εισπραχθεί εντός της ιδίας χρονικής περιόδου ως επίδομα στέγασης, συμψηφίζεται με το ποσό του επιδόματος στεγαστικής συνδρομής. 

6.

Στις περιπτώσεις εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτός των στοιχείων που προβλέπονται στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 6, στις αναλυτικές καταστάσεις πληρωμών και στα δικαιολογητικά που συνοδεύουν τις συγκεντρωτικές καταστάσεις πληρωμών περιλαμβάνονται και τα στοιχεία ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ν. 4537/2018, δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο εκμισθωτής της μισθούμενης από τον δικαιούχο κατοικίας. 

Άρθρο 10 Ενδικοφανής προσφυγή 

1.

Οι κατ’ εφαρμογή της παρούσας εκδιδόμενες δυσμενείς πράξεις των αρμοδίων οργάνων του ΟΠΕΚΑ προσβάλλονται με ενδικοφανή προσφυγή κατ’ εφαρμογή του άρθρου 46 του ν. 4520/2018, όπως ισχύει μετά από την αντικατάστασή του με το άρθρο 16 του ν. 4576/2020. 

2.

Πριν την έκδοση απόφασης επί της ενδικοφανούς προσφυγής της παρ. 1 ή εφόσον τέτοια προσφυγή δεν ασκηθεί, οι παράνομες, εν όλω ή εν μέρει, πράξεις του ΟΠΕΚΑ δύναται να ανακαλούνται αυτεπαγγέλτως με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του. Οι ανακλητικές αποφάσεις διαβιβάζονται άμεσα στο όργανο που είναι αρμόδιο να αποφανθεί επί της τυχόν ασκηθείσας ενδικοφανούς προσφυγής, το οποίο, σε περίπτωση που το αίτημα της ενδικοφανούς προσφυγής ικανοποιείται πλήρως από το περιεχόμενο της ανακλητικής απόφασης, εκδίδει απόφαση περί κατάργησης της ενδικοφανούς διαδικασίας. Όταν, εξ αιτίας της ανακληθείσας πράξης, ο ωφελούμενος υπερήλικας δεν έλαβε το ποσό του επιδόματος που του αναλογεί, με την ανακλητική απόφαση του πρώτου εδαφίου διατάσσεται και η αναδρομική καταβολή του οφειλόμενου ποσού. 

3.

Αν ο ωφελούμενος υπερήλικας δεν έλαβε το ποσό του επιδόματος που του αναλογεί λόγω σφάλματος, παραδρομής ή αστοχίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά του και έπεται της έκδοσης της εγκριτικής της αίτησής του απόφασης, το οφειλόμενο ποσό καταβάλλεται αναδρομικά από το χρονικό σημείο που εμφιλοχώρησε το σφάλμα, η παραδρομή ή η αστοχία, κατόπιν απόφασης 

του οργάνου του ΟΠΕΚΑ που είναι αρμόδιο για την έκδοση απόφασης περί χορήγησης του επιδόματος. 

Άρθρο 11 Καταχώριση στοιχείων υφιστάμενων δικαιούχων στην ηλεκτρονική εφαρμογή 

1.

Οι υφιστάμενοι κατά την ημερομηνία έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 2 του άρθρου 4 δικαιούχοι του επιδόματος υποχρεούνται, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ανωτέρω ημερομηνία, να δηλώσουν στην εφαρμογή αυτή: α) στοιχεία ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ν. 4537/2018, δικαιούχοι ή συνδικαιούχοι του οποίου είναι οι ίδιοι, β) τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισής τους (Α.Μ.Κ.Α.) και τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου τους (Α.Φ.Μ.), γ) έγκυρη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail), δ) τον αριθμό του κινητού τους τηλεφώνου και ε) το ονοματεπώνυμο, το πατρώνυμο, τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισής (Α.Μ.Κ.Α.) του συζύγου τους ή του συνδεόμενου με αυτούς με σύμφωνο συμβίωσης, αν δε ο τελευταίος δεν είναι Έλληνας πολίτης ή έχει και έτερη ιθαγένεια πλην της ελληνικής, την ιθαγένεια ή τις ιθαγένειές του, στ) στοιχεία ενεργού λογαριασμού πληρωμών (ΙΒΑΝ) που τηρείται από οποιοδήποτε Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών που λειτουργεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ν. 4537/2018, δικαιούχος ή συνδικαιούχος του οποίου είναι ο εκμισθωτής της μισθούμενης από τον αιτούντα κατοικίας, στον οποίο (λογαριασμό πληρωμών) καταβάλλει ο δικαιούχος το ποσό του επιδόματος, στ) τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) του εκμισθωτή της μισθούμενης από τον αιτούντα κατοικίας, ζ ) αν δεν είναι Έλληνας πολίτης ή έχει και έτερη ιθαγένεια πλην της ελληνικής, την ιθαγένεια ή τις ιθαγένειές του. 

Πλέον της δήλωσης των στοιχείων του προηγούμενου εδαφίου, επισυνάπτεται στην ηλεκτρονική εφαρμογή η απόφαση περί έγκρισης της χορήγησης του επιδόματος, εφόσον αυτή εξεδόθη πριν την 1η.1.2019 και σχετική σύμβαση μίσθωσης κατοικίας με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του μισθωτή και του εκμισθωτή από αρμόδια δημόσια αρχή, δηλώνεται δε και η ημερομηνία λήξης του συμβατικού χρόνου ισχύος της επισυναφθείσας σύμβασης μίσθωσης κατοικίας, η οποία οφείλει να ταυτίζεται με την ημερομηνία λήξης του αναγνωρισθέντος δικαιώματος. Αν η σύμβαση μίσθωσης κατοικίας κατά τη σύναψή της δεν είχε υπογραφεί με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής των συμβαλλομένων, επισυνάπτεται αντίγραφό της, το οποίο υπογράφεται εκ νέου από τα συμβαλλόμενα μέρη με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής τους από αρμόδια δημόσια αρχή. 

2.

Αν ο δηλών δικαιούχος ή και ο σύζυγός του ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης δεν είναι Έλληνες πολίτες ή έχουν και έτερη ιθαγένεια πλην της ελληνικής, για την υποβολή της δήλωσης της παρ. 1 εφαρμόζεται η παρ. 7 του άρθρου 4. 

Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 24973 

3.

Η δήλωση των στοιχείων των παρ. 1 και 2 υποβάλλεται μέσω εξουσιοδοτημένου χρήστη του Κέντρου Κοινότητας του τόπου κατοικίας του αιτούντος ή των αρμοδίων υπηρεσιών του οικείου δήμου, αν στον τόπο κατοικίας του αιτούντος δεν λειτουργεί Κέντρο Κοινότητας και σύμφωνα με όσα ορίζονται στην υπό στοιχεία 29810 ΕΞ 2020 απόφαση του Υπουργού Επικρατείας. 

4.

Η αρμόδια υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ ελέγχει τα δηλούμενα σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 στοιχεία, σε περίπτωση δε επαλήθευσής τους ή κατόπιν των απαιτούμενων διορθώσεων, όταν αυτό είναι εφικτό, εκδίδεται από την ηλεκτρονική εφαρμογή του επιδόματος πράξη περί συνέχισης της χορήγησής του, ισχύουσα μέχρι τη λήξη της ισχύουσας σύμβασης μίσθωσης κατοικίας. Για την έκδοση της πράξης του προηγούμενου εδαφίου, οφείλουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις των περ. α’, γ’, δ’, ε’, στ’, ως προς την τασσόμενη προϋπόθεση ότι η σύμβαση μίσθωσης κατοικίας δεν αφορά σε τμήμα κατοικίας, η’, θ’, ι’, ια’, ιβ’, ιγ’, ως προς την προϋπόθεση της νόμιμης διαμονής στην Ελληνική Επικράτεια αμφότερων των μερών του ζεύγους ανασφαλίστων, και ιδ’ του άρθρου 2, καθώς οι προϋποθέσεις αυτές συνιστούν εξειδίκευση των προϋποθέσεων που έτασσαν οι υπ’ αρ. 2615/22.05.1985 και 2435/08.07.1987 κοινές αποφάσεις των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας και Οικονομικών για τη χορήγηση του επιδόματος. Σε διαφορετική περίπτωση, η χορήγηση του επιδόματος διακόπτεται, με αιτιολογημένη πράξη του αρμοδίου οργάνου του ΟΠΕΚΑ. 

5.

Η οριστικοποίηση της ηλεκτρονικής δήλωσης του παρόντος άρθρου επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 1599/1986, ως προς τη γνησιότητα των στοιχείων που υποβάλλονται, καθώς και ως προς την πλήρωση των προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος που προβλέπονται στις περ. δ’, ε’, στ’, η’, ιβ’ και ιδ’ του άρθρου 2. Σε περίπτωση ζεύγους ανασφαλίστων, ο σύζυγός του δηλούντος ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης υποβάλλει στην ηλεκτρονική εφαρμογή δήλωση αποδοχής της υποβληθείσας δήλωσης, τηρώντας τη διαδικασία του πρώτου ή του δεύτερου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 4. Η δήλωση του προηγούμενου εδαφίου επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου ως προς τα στοιχεία που τον αφορούν. 

6.

Μέχρι την έκδοση της πράξης περί συνέχισης της χορήγησης του επιδόματος ή περί διακοπής της χορήγησής του, σύμφωνα με την παρ. 4, το επίδομα εξακολουθεί να καταβάλλεται στους δικαιούχους. Από τον μήνα που έπεται της έκδοσης της εγκριτικής πράξης της παρ. 4 και εντεύθεν, το επίδομα καταβάλλεται στον δηλωθέντα λογαριασμό πληρωμών του δικαιούχου υπερήλικα. 

Άρθρο 12 Διάθεση διαδικτυακών υπηρεσιών μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας 

1.

Η παραγωγική λειτουργία των διαδικτυακών υπηρεσιών, οι οποίες αναφέρονται στην παρούσα και αξιοποιούνται για την εξυπηρέτηση των σκοπών της, εκκινεί κατόπιν έγκρισης του Γενικού Γραμματέα Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου 

Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 47 του ν. 4623/2019 (Α’ 134). 

2.

Η διάθεση διενεργείται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (ΚΕ.Δ.) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης και σύμφωνα με το ισχύον Πλαίσιο Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137). 

3.

Οι ενδιαφερόμενοι ενημερώνονται για την ημερομηνία έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 2 του άρθρου 4 με σχετική ανακοίνωση του ΟΠΕΚΑ, η οποία αναρτάται στον ιστότοπό του δέκα (10) ημέρες πριν την ανωτέρω ημερομηνία. 

Άρθρο 13 Κοινοποίηση πράξεων 

1.

Η κοινοποίηση των διοικητικών πράξεων των οργάνων του ΟΠΕΚΑ προς τους αιτούντες/ωφελούμενους, όπως οι πράξεις με τις οποίες γίνονται δεκτές ή απορρίπτονται οι υποβληθείσες αιτήσεις τους για τη χορήγηση του επιδόματος, οι πράξεις με τις οποίες αποφασίζεται η ανάκληση ή η τροποποίηση των πράξεων αυτών, οι πράξεις με τις οποίες αποφασίζεται η διακοπή ή η επαναχορήγηση του επιδόματος και ο καταλογισμός ή συμψηφισμός ποσών σε βάρος των ωφελουμένων, συντελείται, εφόσον οι πράξεις αυτές κοινοποιηθούν ηλεκτρονικά στο λογαριασμό/αίτηση του αιτούντος/ωφελουμένου στην ηλεκτρονική εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 4 ή στην περίπτωση που αυτές αναρτηθούν στην προσωπική θυρίδα του φυσικού προσώπου-χρήστη που τηρείται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-EΨΠ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 26 του ν. 4727/2020. 

2. 

Της κοινοποίησης της παρ. 1 και προς ενημέρωση του αιτούντα/ωφελούμενου έπεται αρχικά η αποστολή σε αυτόν της περιληπτικής περιγραφής του περιεχομένου της εκδοθείσας πράξης με σχετικό μήνυμα (sms) στον δηλωθέντα, με την αίτησή του, αριθμό κινητού τηλεφώνου ή στον αριθμό κινητού τηλεφώνου που έχει καταχωρίσει στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.). Του προαναφερθέντος μηνύματος (sms) έπεται η αποστολή σχετικής ειδοποίησης στη δηλωθείσα με την αίτησή του διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) του αιτούντος/ωφελούμενου ή στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) που αυτός έχει καταχωρίσει στο Ε.Μ.Επ. Το μήνυμα στον δηλωθέντα αριθμό κινητού τηλεφώνου (sms) του αιτούντος/ωφελούμενου οφείλει να προηγείται της ειδοποίησης στη δηλωθείσα διεύθυνση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του (email) ή σε κάθε περίπτωση να αποστέλλεται την ίδια ημέρα με αυτό. Στις περιπτώσεις αυτές η πράξη θεωρείται ότι έχει νομίμως κοινοποιηθεί μετά την παρέλευση δέκα 

(10)

ημερών από την πρώτη ημερομηνία αποστολής είτε του μηνύματος στον δηλωθέντα ή καταχωρισθέντα στο Ε.Μ.Επ. κατά τα ανωτέρω αριθμό κινητού τηλεφώνου (sms) του αιτούντος/ωφελούμενου είτε της ειδοποίησης στη δηλωθείσα ή καταχωρισθείσα κατά τα ανωτέρω 

24974 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 2156/25.05.2021 

στο Ε.Μ.Επ. διεύθυνση του ηλεκτρονικού του ταχυδρομείου (email) ή της ανάρτησής της στην προσωπική θυρίδα του φυσικού προσώπου-χρήστη που τηρείται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-EΨΠ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 26 του ν. 4727/2020. Αν ο αιτών/ωφελούμενος δεν έχει δηλώσει με την αίτησή του τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ή δεν την έχει καταχωρίσει στο Ε.Μ.Επ., αρκεί για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου μόνο η ειδοποίηση στον δηλωθέντα ή καταχωρισθέντα στο Ε.Μ.Επ. αριθμό κινητού τηλεφώνου του (sms). Το τεκμήριο νόμιμης κοινοποίησης που προβλέπεται στα δύο προηγούμενα εδάφια, είναι μαχητό και ανατρέπεται, εφόσον ο διοικούμενος αποδείξει ότι δεν έλαβε το μήνυμα (sms) ή την ειδοποίηση (email) στο χρονικό σημείο, από το οποίο εκκινεί η ανωτέρω προθεσμία των δέκα 

(10)

ημερών. 

3.

Μετά την ειδοποίηση που λαμβάνει σύμφωνα με την παρ. 2, ο αιτών/ωφελούμενος δύναται να προσέρχεται στο Κέντρο Κοινότητας του τόπου κατοικίας του ή στις αρμόδιες υπηρεσίες του οικείου δήμου, αν στον τόπο κατοικίας του δεν λειτουργεί Κέντρο Κοινότητας, και να παραλαμβάνει από εξουσιοδοτημένο χρήστη της οικείας ηλεκτρονικής εφαρμογής την κοινοποιηθείσα πράξη σε έντυπη μορφή. 

4.

Μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής της παρ. 2 του άρθρου 4, 

οι κοινοποιήσεις των διοικητικών πράξεων της παρ. 1 διενεργούνται εγγράφως, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4 του άρθρου 46 του ν. 4520/2018, όπως το άρθρο αυτό ισχύει μετά από την αντικατάστασή του με το άρθρο 16 του ν. 4576/2020. 

Άρθρο 14 Έναρξη ισχύος Η παρούσα ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 

Αθήνα, 17 Μαΐου 2021 

Οι Υπουργοί 

Αναπληρωτής Υφυπουργός Εργασίας Υπουργός Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων 

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ ΔΟΜΝΑ- ΜΑΡΙΑ  ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ 

Αναπληρωτής Υφυπουργός Υπουργός Εσωτερικών Ψηφιακής Διακυβέρνησης 

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ 

Επικρατείας 

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ 


 

Τρίτη 25 Μαΐου 2021

Άτομα με Αναπηρία: Πληροφορίες - ΟΠΕΚΑ Πώς μπορώ να υποβάλλω αίτηση για τη χορήγηση προνοιακής αναπηρικής παροχής ;

Άτομα με Αναπηρία: Πληροφορίες - ΟΠΕΚΑ

4 λεπτά

 

Άτομα με Αναπηρία:

Πληροφορίες

Ενιαία Αρχή Απονομής Επιδομάτων

Πώς μπορώ να υποβάλλω αίτηση για τη χορήγηση προνοιακής αναπηρικής παροχής ;

Η αίτηση υποβάλλεται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους των Κέντρων Κοινότητας των Δήμων

 Εφόσον γίνει δεκτή η αίτησή μου ποια διαδικασία ακολουθείται ;

Αν η αίτηση γίνει αποδεκτή, δημιουργείται φάκελος αναπηρίας  και αποδίδεται στον αιτούντα ΑΜ ΚΕΠΑ. Στη συνέχεια ο ενδιαφερόμενος παραπέμπεται στον θεράποντα ιατρό για ηλεκτρονική συμπλήρωση του εισηγητικού φακέλου παραπομπής στα ΚΕΠΑ Με την οριστικοποίηση του φακέλου από τον θεράποντα ιατρό ενημερώνονται τα ΚΕΠΑ και προγραμματίζεται η εξέταση του Συστήματος του ΚΕΠΑ

Αν πιστοποιηθεί η αναπηρία μου, ποια θα είναι η πορεία της αίτησης μου ;

 Το αποτέλεσμα πιστοποίησης αναπηρίας του αιτούντα (πρώτου ή δεύτερου βαθμού) μετά την παρέλευση 10ημέρου από την ημέρα κοινοποίησης της απόφασης της υγειονομικής επιτροπής των ΚΕΠΑ αποστέλλεται ηλεκτρονικά από το πληροφοριακό σύστημα του ΚΕΠΑ στο αντίστοιχο σύστημα του ΟΠΕΚΑ. Η πλήρης ηλεκτρονική διαδικασία που προαναφέραμε εφαρμόζεται στις περιφερειακές ενότητες της χώρας

(Αττική, Θεσσαλονίκη, Αχαΐα) όπου εκ παραλλήλου εφαρμόζεται και η διαδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 215 του ν. 4512/2018 και της υπ’ αριθμ. Δ12/Γ.Π, οικ. 2738/36/2018(ΦΕΚ Β’57) κοινής υπουργικής απόφασης.

 Τι ακριβώς ισχύει στις περιφερειακές ενότητες της χώρας όπου δεν εφαρμόζεται η πιλοτική διαδικασία ;

 Στις περιφερειακές ενότητες όπου δεν εφαρμόζεται η πιλοτική διαδικασία, μετά την οριστική υποβολή της αίτησης και τη δημιουργία του φακέλου αναπηρίας ο ενδιαφερόμενος παραπέμπεται στον θεράποντα ιατρό για χειρόγραφη συμπλήρωση του εισηγητικού φακέλου παραπομπής του στα ΚΕΠΑ. Στη συνέχεια θα πρέπει ο αιτών να προσέλθει στις αρμόδιες επιτροπές των ΚΕΠΑ και να καταθέσει χειρόγραφο εισηγητικό φάκελο, αντίγραφο της υποβληθείσας ηλεκτρονικής αίτησης καθώς και τα ιατρικά πιστοποιητικά..

Ποια είναι τα δικαιολογητικά που θα πρέπει να προσκομίσω ;

Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται είναι τα εξής :

1.Επίδειξη εγγράφου απόδοσης ΑΜΚΑ  ή γνώση του ΑΜΚΑ

2. Επίδειξη δελτίου αστυνομικής ταυτότητας/διαβατηρίου

3. Σε περίπτωση υποβολής αίτησης από τρίτα πρόσωπα ( γονέα, εκπρόσωπο, πληρεξούσιο, δικαστικό συμπαραστάτη, εν διαστάσει γονείς που ασκούν την επιμέλεια των τέκνων, επίτροπο ορφανών ανάπηρων τέκνων) εκτός των ανωτέρω δικαιολογητικών, θα προσκομιστούν τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης και πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας σε περίπτωση ανηλίκου τέκνου

4. Φωτοαντίγραφο πρώτης σελίδας του βιβλιαρίου καταθετικού λογαριασμού τραπέζης ή ΕΛΤΑ (ΙΒΑΝ) με δικαιούχο ή συνδικαιούχο τον δικαιούχο της προνοιακής παροχής

5. Οι πολίτες άλλων χωρών , οφείλουν να προσκομίσουν τα απαραίτητα ανά περίπτωση έγγραφα από τα οποία να προκύπτει η νόμιμη διαμονή στη χώρα.

6. Οι ομογενείς οφείλουν να προσκομίσουν αντίγραφο του Ειδικού Δελτίου Ομογενούς

7. Στην περίπτωση παράτασης χορήγησης προνοιακής αναπηρικής, λόγω λήξης της προηγούμενης γνωμάτευσης της υγειονομικής επιτροπής απαιτείται η προσκόμιση της προηγούμενης γνωμάτευσης της επιτροπής.

 Πού θα πρέπει να προσκομίσω τα δικαιολογητικά;

 Τα δικαιολογητικά θα πρέπει ο αιτών να τα προσκομίσει σε εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους των Κέντρων Κοινότητας κατά το στάδιο της συμπλήρωσης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της αίτησης

Αποθήκευση στο Pocket 

Δευτέρα 24 Μαΐου 2021

Όλες οι αλλαγές στον Αστικό Κώδικα με το νέο νομοσχέδιο για το οικογενειακό δίκαιο, μετά την ψήφισή του είναι ο νόμος 4800 του 2021

Όλες οι αλλαγές στον Αστικό Κώδικα με το νέο νομοσχέδιο για το οικογενειακό δίκαιο

Aπό το 1983 δεν έχει λάβει χώρα οιαδήποτε αναμόρφωση στο κεφάλαιο του Αστικού Κώδικα που διέπει τις σχέσεις μεταξύ γονέων και τέκνων

ΣυντάκτηςLawspot.gr

Δημιουργία11/05/2021

Τελευταία Τροποποίηση20/05/2021

ΚατηγορίεςΝομοθεσία

sharer u=https://www.lawspot.g…share url=https://www.lawspot.…shareArticle mini=true&url=htt…send text=Όλες οι αλλαγές στον…forward text=https://www.lawsp…?subject=Όλες οι αλλαγές στον Αστικό Κώδικα με το νέο νομοσχέδιο για το οικογενειακό δίκαιο - Lawspot.gr&body=https://www.lawspot.gr/nomika-nea/oles-oi-allages-ston-astiko-kodika-me-neo-nomoshedio-gia-oikogeneiako-dikaio

Πολυκώδικας

Σειρά τροποποιήσεων στον Αστικό Κώδικα περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης "Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων και άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου".

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του σ/ν, από το έτος 1983 δεν έχει λάβει χώρα οιαδήποτε αναμόρφωση στο κεφάλαιο του Αστικού Κώδικα που διέπει τις σχέσεις μεταξύ γονέων και τέκνων, γεγονός που συνιστά αναχρονισμό, καθόσον έχουν μεταβληθεί ουσιωδώς οι κοινωνικές συνθήκες

Μεταξύ άλλων, υπογραμμίζεται ότι η έλλειψη αναμόρφωσης του Αστικού Κώδικα στο κεφάλαιο των σχέσεων μεταξύ γονέων και τέκνων επί σειρά ετών καταδεικνύεται από στατιστικές, που φανερώνουν μια ραγδαία αύξηση των οικογενειακών διαφορών που οδηγούνται στα δικαστήρια. Περαιτέρω, απαιτείται η προσαρμογή της ελληνικής έννομης τάξης σε όσα ισχύουν στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, όπου προβλέπεται από τη νομοθεσία η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας

Αντικείμενο του νόμου αποτελεί άλλωστε η αναμόρφωση των σχέσεων μεταξύ γονέων καιτέκνου μετά τη διακοπή της συμβίωσης, το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου ή τη λύση του συμφώνου συμβίωσης.

Αναλυτικά οι αλλαγές στον Αστικό Κώδικα:

Άρθρο 56 Αστικού Κώδικα

Στο άρθρο 56 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, A’ 164) προστίθενται τρίτο και τέταρτο εδάφιο και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 56 Ο ανήλικος που τελεί υπό γονική μέριμνα έχει κατοικία την κατοικία των γονέων του ή του γονέα που ασκεί μόνος του τη γονική μέριμνα. Αν τη γονική μέριμνα ασκούν και οι δύο γονείς χωρίς να έχουν την ίδια κατοικία, ο ανήλικος έχει κατοικία την κατοικία του γονέα με τον οποίο συνήθως διαμένει. Η επίδοση εγγράφων που αφορούν το τέκνο γίνεται στην κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει ή του τρίτου που ασκεί τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο υποχρεώνεται άμεσα να ενημερώσει τον άλλο γονέα σχετικά με την επίδοση και το περιεχόμενο των εγγράφων που το αφορούν. Ο ανήλικος που τελεί υπό επιτροπεία ή όποιος τελεί υπό πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση, έχει κατοικία την κατοικία του επιτρόπου ή του δικαστικού συμπαραστάτη του.».

Αιτιολογική έκθεση: Στόχος της αξιολογούμενης ρύθμισης είναι να καθορίζεται με τρόπο σαφή η νόμιμη κατοικία του τέκνου, η οποία έχει και έννομες συνέπειες, καθώς επίσης να διευκολυνθεί για λόγους ουσιαστικούς η ενημέρωση του γονέα που δεν διαμένει με το τέκνο σχετικά με την επίδοση και το περιεχόμενο των εγγράφων που το αφορούν.

---

Άρθρο 1441 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, A ’164) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1441

Συναινετικό διαζύγιο

1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας.

2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της.

3 α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο.

β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης.

4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί εκτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, ηεπικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία.

5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών.».

Αιτιολογική έκθεση: Με την προτεινόμενη ρύθμιση σκοπείται η αποφυγή συγχύσεων και εντάσεων από τον μη καθορισμό του τόπου διαμονής του ανηλίκου τέκνου και του γονέα με τον οποίο διαμένει. Επίσης, με τη δυνατότητα λύσης του γάμου με ηλεκτρονικά μέσα, εξοικονομείται χρόνος υπέρ των συζύγων και αποφεύγεται η ταλαιπωρία αυτών στις γραμματείες των δικαστηρίων. Επιπλέον, προβλέπεται η κοινή συμφωνία των συζύγων για την έκδοση συναινετικού διαζυγίου να λαμβάνει χώρα με κοινή ψηφιακή δήλωση, μη απαιτουμένης της βεβαίωσης του γνησίου της υπογραφής προς τον σκοπό αποφυγής μιας διαδικασίας που στερείται ουσιαστικής σκοπιμότητας.

--

Άρθρο 1511 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1511 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1511 Άσκηση – ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου

1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.

2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο.

3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας. 4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του.».

Αιτιολογική έκθεση: Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η εξυπηρέτηση του συμφέροντος του τέκνου, που επιτυγχάνεται με τη συμμετοχή και των δύο γονέων στη ζωή του και την ανάπτυξη στενού δεσμού μαζί τους. Με το σκεπτικό αυτό πρέπει να λαμβάνεται και η απόφαση του Δικαστηρίου για την ανάθεση και άσκηση της γονικής μέριμνας, και υπό την προϋπόθεση ότι καθένας από τους γονείς σέβεται τα δικαιώματα του άλλου και επιδεικνύει συμπεριφορά που κατατείνει προς το συμφέρον του τέκνου.

---

Άρθρο 1512 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1512 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1512 Σε περίπτωση διαφωνίας

Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων, προσφεύγοντας, εάν είναι απαραίτητο, σε διαμεσολάβηση. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.».

Αιτιολογική έκθεση: Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι να καθιερωθεί ο θεσμός της διαμεσολάβησης για ζητήματα που αφορούν τη γονική μέριμνα, ώστε να ενισχυθούν ο διάλογος και η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των γονέων και να αποφεύγεται η προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων.

---

Άρθρο 1513 Αστικού Κώδικα

Ο τίτλος και το άρθρο 1513 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1513 Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων

Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516 του Α.Κ., κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα.».

Αιτιολογική έκθεση: Η προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκει την επίλυση θεμάτων που προκύπτουν από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου και διάστασης των συζύγων. Λαμβάνεται μέριμνα ώστε ο γονέας που δεν διαμένει με το τέκνο να ενημερώνεται για ζητήματα που αφορούν την ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση του τέκνου του, γεγονός που επιδρά θετικά προς το συμφέρον του.

---

Άρθρο 1514 Αστικού Κώδικα

Ο τίτλος και το άρθρο 1514 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίστανται ως εξής:

«Άρθρο 1514 Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας

1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513 του Α.Κ., οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του.

2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σ’ αυτή ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.

3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση: α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ’ ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο, β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς καιτους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας. » .

Αιτιολογική έκθεση: Με την προτεινόμενη ρύθμιση το δικαστήριο δύναται να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων και να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της, με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου.

---

Άρθρο 1515 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1515 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1515 Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους

Η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα του. Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας,την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514 του Α.Κ.. Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά μετά από αίτηση του πατέρα.».

Αιτιολογική έκθεση: Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η συμμετοχή του πατέρα, που αντιδίκησε στην αναγνώριση του τέκνου, στην ανατροφή και διαπαιδαγώγησή του, εφόσον τούτο κριθεί απαραίτητο από το δικαστήριο.

---

Άρθρο 1516 Αστικού Κώδικα

Το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 1516 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται και το άρθρο 1516 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 1516 Πράξεις από τον ένα γονέα

Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας:

1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα,

2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο. Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου.»

Αιτιολογική έκθεση: Με την προτεινόμενη ρύθμιση παρέχεται η δυνατότητα στον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια του τέκνου να συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη προστασία των συμφερόντων του τελευταίου.

---

Άρθρο 1518 Αστικού Κώδικα

Στο άρθρο 1518 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) τροποποιείται το δεύτερο εδάφιο, προστίθεται νέο εδάφιο στο τέλος και το άρθρο 1518 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 1518 Επιμέλεια του προσώπου

Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου.

Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι’ αυτό τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει.».

Αιτιολογική έκθεση: Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η ενίσχυση των δεσμών και των σχέσεων του τέκνου με τον γονέα που δεν διαμένει μαζί του και την οικογένειά του.

---

Άρθρο 1519 Αστικού Κώδικα

Ο τίτλος και το άρθρο 1519 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίστανται ως εξής:

«Άρθρο 1519 Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου

Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον ένα γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 του Α.Κ. εφαρμόζονται αναλόγως.

Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.».

Αιτιολογική έκθεση: Με την προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκεται η αποφασιστική συμμετοχή και συναπόφαση και του γονέα που δεν διαμένει με το τέκνο για σημαντικά ζητήματα που αφορούν την επιμέλειά του.

---

Άρθρο 1520 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1520 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1520 Προσωπική επικοινωνία

Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων.

Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου. Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και η παρ. 4 του άρθρου 1511. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας.»

Αιτιολογική έκθεση: Με την προτεινόμενη ρύθμιση επιχειρείται η οριοθέτηση ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει μαζί, το οποίο συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του και στην ψυχική του υγεία. Ταυτόχρονα αποφεύγονται δικαστικές διενέξεις και εντάσεις μεταξύ των γονέων, οι οποίες αντιβαίνουν το συμφέρον του τέκνου.

---

Άρθρο 1532 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1532 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίσταται ως εξής:

Άρθρο 1532 Συνέπειες κακής άσκησης

Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως:

α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας,

β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς,

γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας,

δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα,

ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων,

στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.

Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο.

Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες.»

Αιτιολογική έκθεση: Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι να τεθούν ενδεικτικώς αναφερόμενα κριτήρια κακής άσκησης της γονικής μέριμνας δυνάμει των οποίων θα αξιολογείται ο τρόπος ασκήσεως των καθηκόντων που επιβάλλει το λειτούργημα των γονέων, ως από κοινού ασκούντων τη γονική μέριμνα, ώστε εάν αυτό κριθεί αναγκαίο να επανακαθορίζονται από το αρμόδιο δικαστήριο η κατανομή και ο ειδικότερος τρόπος άσκησης αυτής. 

Ν. 4800/2021 (ΦΕΚ Α’ 81/21-5-2021) «Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων, άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΠ. ΜΑΝΤΖΟΥΤΣΟΣ

Δικηγόρος - ΔΝ, τ. Σύμβουλος ΔΣΑ

 

ΤΟ ΝΕΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

(Συγκριτικός Πίνακας Παλαιών και Νέων Ρυθμίσεων)

 

Ν. 4800/2021 (ΦΕΚ Α’ 81/21-5-2021)

«Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων,

άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις»

 

ΑΘΗΝΑ 2021 Σχόλιο ορθογωνίου

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, Σχόλιο ορθογωνίου

 

Στις 21 Μαΐου 2021 ψηφίστηκε ο Ν. 4800/2021 «Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων, άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις» (Α’ 81), ο οποίος αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου δια της ενεργού παρουσίας και των δύο γονέων κατά την ανατροφή του και την εκπλήρωση της ευθύνης τους έναντι αυτού.

 

Με τον εν λόγω νόμο αντικαθίστανται -για πρώτη φορά από το 1983- οι σχετικές διατάξεις 13 άρθρων του Αστικού Κώδικα. Οι νέες ρυθμίσεις, οι οποίες εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση, περιέχουν σημαντικές αλλά και αμφιλεγόμενες καινοτομίες, οι οποίες θα αξιολογηθούν ως προς την αποτελεσματικότητά τους από την εφαρμογή τους στην πράξη.

 

Επιπλέον, ορίζεται η διαδικασία επιλογής διαμεσολαβητών από ειδικό μητρώο οικογενειακών διαμεσολαβητών και καθιερώνεται ειδική επιμόρφωση των δικαστών που δικάζουν τις σχετικές υποθέσεις.

 

Η παρούσα έκδοση αποτελεί μια συστηματική αποτύπωση των σχετικών διατάξεων του Αστικού Κώδικα, σε μορφή πίνακα, με συγκριτική επισκόπηση των παλαιών και των νέων ρυθμίσεων, ώστε ο ερμηνευτής και ο εφαρμοστής του δικαίου να μην αναγκαστούν να δαπανήσουν χρήματα για την απόκτηση μιας νέας εμπορικής έκδοσης ολόκληρου του Αστικού Κώδικα και συγχρόνως να έχουν τη δυνατότητα να διαπιστώνουν ανά πάσα στιγμή τις επιμέρους αλλαγές που επέρχονται στο προηγούμενο νομικό καθεστώς.

 

Ευχαριστώ θερμά το Lawspot.grγια συνολική συνεργασία κατά την επιμέλεια της παρούσας έκδοσης.

 

Διατίθεται δωρεάν προς κάθε ενδιαφερόμενο συνάδελφο.

 

Με την ευχή να φανεί χρήσιμο.

 

 

Αθήνα, Μάιος 2021

Αλέξανδρος Μαντζούτσος

Δικηγόρος - ΔΝ, τ. Σύμβουλος ΔΣΑ

 

 

 Σχόλιο ορθογωνίου

Ν. 4800/2021 (ΦΕΚ Α’ 81/21-5-2021)

«Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων, Σχόλιο ορθογωνίουΣχόλιο ορθογωνίου

άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις»

 

ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ

 

ΚΑΤΟΙΚΙΑ, ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ

Άρθρο 56

Ο ανήλικος που τελεί υπό γονική μέριμνα έχει κατοικία την κατοικία των γονέων του ή του γονέα που ασκεί μόνος του τη γονική μέριμνα. Αν τη γονική μέριμνα ασκούν και οι δύο γονείς χωρίς να έχουν την ίδια κατοικία, ο ανήλικος έχει κατοικία την κατοικία του γονέα με τον οποίο συνήθως διαμένει.

Ο ανήλικος που τελεί υπό επιτροπεία ή όποιος τελεί υπό πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση, έχει κατοικία την κατοικία του επιτρόπου ή του δικαστικού συμπαραστάτη του.

Άρθρο 56

Ο ανήλικος που τελεί υπό γονική μέριμνα έχει κατοικία την κατοικία των γονέων του ή του γονέα που ασκεί μόνος του τη γονική μέριμνα. Αν τη γονική μέριμνα ασκούν και οι δύο γονείς χωρίς να έχουν την ίδια κατοικία, ο ανήλικος έχει κατοικία την κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει.

Η επίδοση εγγράφων που αφορούν το τέκνο γίνεται στην κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει ή του τρίτου που ασκεί τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο υποχρεώνεται άμεσα να ενημερώσει τον άλλο γονέα σχετικά με την επίδοση και το περιεχόμενο των εγγράφων που το αφορούν.

Ο ανήλικος που τελεί υπό επιτροπεία ή όποιος τελεί υπό πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση, έχει κατοικία την κατοικία του επιτρόπου ή του δικαστικού συμπαραστάτη του.

Άρθρο 1441

1. Οι σύζυγοι μπορούν με έγγραφη συμφωνία να λύσουν το γάμο τους. Η συμφωνία αυτή συνάπτεται μεταξύ των συζύγων με την παρουσία πληρεξούσιου δικηγόρου για καθέναν από αυτούς και υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνον από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας.

2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος πρέπει να ρυθμίζεται η επιμέλειά τους, η επικοινωνία με αυτά και η διατροφή τους, με την ίδια ή με άλλη έγγραφη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που υπογράφεται όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 και ισχύει για δύο (2) έτη τουλάχιστον.

3. α) Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και η συμφωνία για την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανήλικων τέκνων υποβάλλονται από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του κάθε συζύγου, μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο.

β) Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων, η ημερομηνία της οποίας αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων από τη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου της έδρας του συμβολαιογράφου που θα καταρτίσει τη συμβολαιογραφική πράξη.

4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνον οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανήλικων τέκνων, η πράξη αποτελεί

Άρθρο 1441 – Συναινετικό διαζύγιο

1.Οι σύζυγοι μπορούν με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας.

2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της.

3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο.

β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής

εκτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζεται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία.

5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει καταχωρισθεί η σύσταση του γάμου.

αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης.

4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί εκτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία.

5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών.

Άρθρο 1510 – Γονική μέριμνα

Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού. Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του.

Σε περίπτωση όπου η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο.

Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.

Άρθρο 1510 – Γονική μέριμνα

Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου. Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του.

Σε περίπτωση όπου η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο.

Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.

Άρθρο 1511

Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου.

Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας του φύλου, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας.

Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντά του.

Άρθρο 1511 – Άσκηση - ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου

1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.

2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο.

3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της

 

θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας.

4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του.

Άρθρο 1512 – Σε περίπτωση διαφωνίας

Αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας, και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το δικαστήριο.

Άρθρο 1512 – Σε περίπτωση διαφωνίας

Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.

Άρθρο 1513 – Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου

Στις περιπτώσεις διαζυγίου η ακύρωσης του γάμου και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται από το δικαστήριο. Η άσκηση της γονικής μέριμνας μπορεί να ανατεθεί στον έναν από τους γονείς ή, αν αυτοί συμφωνούν ορίζοντας συγχρόνως τον τόπο διαμονής του τέκνου, στους δύο από κοινού. Το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, ιδίως να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων ή να την αναθέσει σε τρίτον.

Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν ο γονείς του τέκνου σχετικά με την επιμέλεια και τη διοίκηση της περιουσίας του.

Ο γονέας, στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της γονικής μέριμνας, έχει το δικαίωμα να ζητάει από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.

Άρθρο 1513 – Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων

Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα.

Άρθρο 1514 – Διακοπή της συμβίωσης

Οι διατάξεις του προηγούμενου άρθρου εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις όπου υπάρχει διακοπή της συμβίωσης των συζύγων.

1514 – Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας

1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513, οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του.

2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτή ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως νόμος ορίζει. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.

3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση:

α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ’ ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο,

β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου,

γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον

 

διαμεσολαβητή.

Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας.

Άρθρο 1515 – Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους.

Η γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του, ανήκει στη μητέρα του. Σε περίπτωση αναγνώρισης του, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, που όμως την ασκεί αν υπάρχει συμφωνία των γονέων κατά το άρθρο 1513 ή αν έπαυσε η γονική μέριμνα της μητέρας ή αν αυτή αδυνατεί να την ασκήσει για νομικούς ή πραγματικούς λόγους.

Με αίτηση του πατέρα, το δικαστήριο μπορεί και σε κάθε άλλη περίπτωση να αναθέσει και σε αυτόν την άσκηση της γονικής μέριμνας ή μέρους της, εφόσον αυτό επιβάλλεται από το συμφέρον του τέκνου.

Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκηση της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων κατά το άρθρο 1513. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά με αίτηση του πατέρα, εφόσον έπαυσε η γονική μέριμνα της μητέρας ή αυτή αδυνατεί να την ασκήσει για νομικούς ή πραγματικούς λόγους ή υπάρχει συμφωνία των γονέων.

Άρθρο 1515 – Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους

Η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα του. Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514.

Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά μετά από αίτηση του πατέρα.

Άρθρο 1516 – Πράξεις από τον ένα γονέα

Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα 2. όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο.

Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του γονέα, ο οποίος δεν έχει επιμέλεια του προσώπου του, μπορεί να τις ασκεί αυτός που έχει την επιμέλεια και, αν δεν την έχει κανείς, αυτός με τον οποίο διαμένει το τέκνο.

Άρθρο 1516 – Πράξεις από τον ένα γονέα

Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα, 2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο.

Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου.

Άρθρο 1518 – Επιμέλεια του προσώπου

Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου της διαμονής του.

Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς του ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνον εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπειά του τέκνου.

Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι’ αυτό το σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών ή δημόσιων οργανισμών.

Άρθρο 1518 – Επιμέλεια του προσώπου

Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του.

Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου.

Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι’ αυτό τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών.

Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει.

Άρθρο 1519 – Μεταβολή του τόπου διαμονής

Μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου, που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτεί προηγούμενη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη οριστική δικαστική απόφαση μετά από αίτημα οποιουδήποτε από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο.

Άρθρο 1519 – Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου

Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον ένα γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως.

Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς.

Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο.

Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.

ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

Άρθρο 1520 – Προσωπική επικοινωνία

Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.

Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους απώτερους ανίοντές του, εκτός αν υπάρχει σοβαρός λόγος.

Στις περιπτώσεις των προηγούμενων παραγράφων, τα σχετικά με την επικοινωνία κανονίζονται ειδικότερα από το δικαστήριο.

Άρθρο 1520 – Προσωπική επικοινωνία

Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων.

Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου.

Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και η παρ. 4 του άρθρου 1511. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας.

 

Άρθρο 1532 – Συνέπειες κακής άσκησης

Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σ’ αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας, οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου, ο εισαγγελέας ή και αυτεπαγγέλτως, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο.

Το δικαστήριο μπορεί ιδίως να αφαιρέσει από τον ένα γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ολικά ή μερικά και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο ή, αν συντρέχουν και στο πρόσωπο αυτού οι προϋποθέσεις της προηγούμενης παραγράφου, να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή, ακόμη, και την επιμέλειά του ολικά μερικά σε τρίτον ή και να διορίσει επίτροπο.

Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας μπορεί να διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της αποφάσεως του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός τριάντα ημερών.

Άρθρο 1532 – Συνέπειες κακής άσκησης

Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο.

Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.

Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο.

Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες.