Επιστολή της Ε.Ο.Τ. προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δ.-Μ. Μιχαηλίδου με θέμα: Αίτημα επέκτασης του επιδόματος κίνησης στα τυφλά άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, για λόγους ισονομίας, ισοπολιτείας και ίσης μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία.
ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ
ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ.ΑΡΙΘΜ. 1890/2005 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
ΕΔΡΑ ΑΘΗΝΑ
ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 31 – 104 32 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ.: 210-5229968
e-mail: eoty@otenet.gr
www.eoty.gr
ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: 1603
ΤΟΜΕΑΣ: Γραμματείας
ΠΛΗΡ.: Βιβή Τσαβαλιά
Αθήνα, 06/11/2026
Προς: Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δ.-Μ. Μιχαηλίδου
Κοιν.: 1) Πρωθυπουργό της Χώρας, κο Κ. Μητσοτάκη
2) Υπουργό Επικρατείας, κο Χ.-Γ. Σκέρτσο
3) Γ.Γ. Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας,
κο Κ. Μεγαρίτη
4) Ε.Σ.Α.μεΑ.
5) Σωματεία-μέλη Ε.Ο.Τ.
6) Περιφερειακές Ενώσεις Π.Σ.Τ.
Θέμα: Αίτημα επέκτασης του επιδόματος κίνησης στα τυφλά άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, για λόγους ισονομίας, ισοπολιτείας και ίσης μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία.
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών (Ε.Ο.Τ.), ο επίσημος Κοινωνικός Εταίρος της Πολιτείας για θέματα τυφλότητας και μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), απευθύνεται στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και ζητά την επέκταση της χορήγησης του επιδόματος κίνησης και στα τυφλά άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, υπό όρους αντίστοιχους με εκείνους που ισχύουν για τους σημερινούς δικαιούχους του επιδόματος, σύμφωνα με την περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α’ 43).
Το αίτημά μας εδράζεται στις αρχές της ισονομίας, της ισοπολιτείας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ίσης μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία. Η οικονομική και κοινωνική στήριξη των ατόμων με αναπηρία οφείλει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες τους, χωρίς αδικαιολόγητες διαφοροποιήσεις μεταξύ κατηγοριών αναπηρίας, ιδίως όταν οι ανάγκες αυτές επηρεάζουν καθοριστικά την αυτονομία, την καθημερινή διαβίωση και τη δυνατότητα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή.
1. Η βαρύτητα της τυφλότητας και οι αυξημένες ανάγκες μετακίνησης και συνοδείας
Η ολική τύφλωση και η σοβαρή οπτική αναπηρία αποτελούν εξαιρετικά σοβαρές μορφές αναπηρίας, οι οποίες περιορίζουν ουσιωδώς την αυτονομία του ατόμου στις καθημερινές του δραστηριότητες και δημιουργούν σημαντικά εμπόδια στις μετακινήσεις του. Η τυφλότητα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω αναγνωρίζεται από την Πολιτεία ως αναπηρία ιδιαίτερα υψηλού βαθμού.
Οι τυφλοί άνθρωποι καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν εμπόδια στην ασφαλή και αυτόνομη μετακίνησή τους, ιδίως σε περιοχές με ανεπαρκείς υποδομές προσβασιμότητας, ελλιπή ηχητική σήμανση, μη προσβάσιμες διαβάσεις, εμπόδια στα πεζοδρόμια και ανεπαρκή προσβάσιμη πληροφόρηση. Σε πολλές περιπτώσεις, για την πραγματοποίηση αναγκαίων μετακινήσεων, όπως η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, δημόσιες υπηρεσίες, χώρους εργασίας και εκπαίδευσης, αλλά και για τη συμμετοχή στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή, απαιτείται η συνδρομή ή η συνοδεία άλλου προσώπου.
Η ίδια η Πολιτεία έχει αναγνωρίσει συγκεκριμένες ανάγκες μετακίνησης των τυφλών, προβλέποντας, υπό τις εκάστοτε νόμιμες προϋποθέσεις, φορολογικές διευκολύνσεις για την απόκτηση και χρήση επιβατικού Ι.Χ. αυτοκινήτου, καθώς και απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας για τις προβλεπόμενες κατηγορίες δικαιούχων. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις ως προς τη χρήση του οχήματος και τον ορισμό οδηγών, οι οποίες αποσκοπούν στην κάλυψη των αναγκών μετακίνησης του δικαιούχου.
Επομένως, είναι εύλογο και κοινωνικά δίκαιο να εξεταστεί συνολικά η υποστήριξη των μετακινήσεων των τυφλών και να τους παρέχεται η αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση, μέσω της επέκτασης του επιδόματος κίνησης. Η αναγνώριση της σοβαρότητας της τυφλότητας δεν θα πρέπει να περιορίζεται σε επιμέρους φορολογικές διευκολύνσεις, αλλά να αντανακλάται και στις πολιτικές κοινωνικής προστασίας που διευκολύνουν έμπρακτα την καθημερινή διαβίωση και την κοινωνική συμμετοχή.
2. Η σημαντική αύξηση του κόστους μετακίνησης και η οικονομική επιβάρυνση των τυφλών
Τα τελευταία χρόνια, οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, οι πολεμικές συγκρούσεις και οι διαταραχές στις ενεργειακές αγορές έχουν συμβάλει σε σημαντικές αυξήσεις και έντονες διακυμάνσεις στις τιμές των καυσίμων. Το αυξημένο κόστος μετακίνησης επιβαρύνει ιδιαίτερα τα άτομα με αναπηρία, τα οποία συχνά δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ελεύθερα ανάμεσα σε διαφορετικά μέσα μεταφοράς.
Για πολλούς τυφλούς, η χρήση ταξί, η μετακίνηση με ιδιωτικό όχημα με τη συνδρομή άλλου προσώπου ή η ανάγκη συνοδείας συνεπάγονται πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις. Παράλληλα, τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν είναι πάντοτε επαρκώς προσβάσιμα ή κατάλληλα για την ασφαλή και ανεξάρτητη μετακίνηση των τυφλών σε όλες τις περιοχές και για όλες τις διαδρομές.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι μετακινήσεις για βασικές ανάγκες —όπως ιατρικές εξετάσεις, θεραπείες, εργασία, εκπαίδευση, διεκπεραίωση υποθέσεων σε δημόσιες υπηρεσίες και συμμετοχή στην κοινωνική ζωή— μπορούν να συνεπάγονται δυσανάλογο κόστος για τα ίδια τα άτομα και τις οικογένειές τους.
Η επέκταση του επιδόματος κίνησης και στα τυφλά άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω θα αποτελούσε ουσιαστικό μέτρο οικονομικής ανακούφισης. Θα συνέβαλλε στην κάλυψη μέρους των πρόσθετων δαπανών που προκαλούνται από την αναπηρία, στην ενίσχυση της αυτονομίας τους και στη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε υπηρεσίες και δραστηριότητες απαραίτητες για μια αξιοπρεπή ζωή.
Επισημαίνουμε ότι η οικονομική ενίσχυση για τη μετακίνηση δεν αποτελεί προνόμιο, αλλά μέτρο αντιστάθμισης των πρόσθετων εμποδίων και δαπανών που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία. Για τον λόγο αυτό, η επέκταση του προαναφερθέντος επιδόματος στους τυφλούς θα αποτελούσε ουσιαστική παρέμβαση κοινωνικής πολιτικής με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητά τους.
3. Η άνιση μεταχείριση σε σχέση με τα ηλικιακά όρια του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός»
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα που αναδεικνύει την ανάγκη επέκτασης του επιδόματος κίνησης στους τυφλούς αφορά τη σύνδεση του δικαιώματος συμμετοχής στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» με την ιδιότητα του δικαιούχου του επιδόματος κίνησης.
Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών έχει εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή της στη θέσπιση ανώτατου ηλικιακού ορίου για την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην προσωπική βοήθεια. Θεωρούμε ότι η ανάγκη για προσωπική βοήθεια δεν παύει να υφίσταται με τη συμπλήρωση ενός συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου και ότι η αξιολόγηση της ανάγκης αυτής θα πρέπει να βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες υποστήριξης του κάθε ατόμου και όχι αποκλειστικά στην ηλικία του.
Στο ισχύον πλαίσιο του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», προβλέπεται γενικό ανώτατο ηλικιακό όριο τα 67 έτη, ενώ προβλέπεται εξαίρεση για δικαιούχους του επιδόματος κίνησης, οι οποίοι μπορούν, υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις της σχετικής ρύθμισης, να ενταχθούν στο πρόγραμμα έως την ηλικία των 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος πριν από τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί μια σαφή διαφοροποίηση: τα άτομα που δικαιούνται το επίδομα κίνησης έχουν τη δυνατότητα, εφόσον πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, να διεκδικήσουν πρόσβαση στην προσωπική βοήθεια έως τα 75 έτη, ενώ τα τυφλά άτομα που αποκλείονται από το επίδομα κίνησης στερούνται τη δυνατότητα να υπαχθούν στην ίδια εξαίρεση αποκλειστικά και μόνο λόγω της μη ένταξής τους στους δικαιούχους του επιδόματος.
Η διαφοροποίηση αυτή είναι ιδιαίτερα προβληματική, καθώς η τυφλότητα μπορεί να δημιουργεί σημαντικές και διαρκείς ανάγκες υποστήριξης στην καθημερινή ζωή, στις μετακινήσεις, στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και στην κοινωνική συμμετοχή. Δεν είναι εύλογο η δυνατότητα πρόσβασης σε μια τόσο σημαντική υπηρεσία υποστήριξης να εξαρτάται από τη λήψη ενός επιδόματος από το οποίο μια ολόκληρη κατηγορία ατόμων με σοβαρή-βαρύτατη αναπηρία αποκλείεται.
Η επέκταση του επιδόματος κίνησης και στα τυφλά άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω θα αποτελούσε, συνεπώς, και ένα αναγκαίο βήμα για την άρση της συγκεκριμένης άνισης μεταχείρισης, χωρίς αυτό να αναιρεί την πάγια θέση μας ότι τα ηλικιακά όρια του προγράμματος προσωπικού βοηθού πρέπει να επανεξεταστούν συνολικά.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών ζητά από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας:
1. Να προχωρήσει στις αναγκαίες νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις, ώστε το επίδομα κίνησης να επεκταθεί και στα τυφλά άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, σύμφωνα με την περ. θ) της παρ. 7 του άρθρου 51 του ν. 1882/1990 (Α’ 43).
2. Να εξετάσει το αίτημα υπό το πρίσμα της αρχής της ίσης μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της τυφλότητας, τις αυξημένες ανάγκες μετακίνησης και συνοδείας και το πρόσθετο οικονομικό κόστος που αυτές συνεπάγονται.
3. Να διασφαλίσει ότι οι τυφλοί δεν θα υφίστανται δυσμενή μεταχείριση ως προς την πρόσβαση σε μέτρα κοινωνικής προστασίας και υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων των προβλέψεων που συνδέουν το επίδομα κίνησης με την ηλικιακή επιλεξιμότητα στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός».
4. Να θέσει το ζήτημα σε ουσιαστικό διάλογο με την Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών, με στόχο την εξεύρεση εφαρμόσιμης και κοινωνικά δίκαιης λύσης, η οποία θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των τυφλών πολιτών.
Η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών θεωρεί ότι η επέκταση του επιδόματος κίνησης δεν αποτελεί απλώς οικονομική παροχή, αλλά αναγκαίο μέτρο ισότιμης κοινωνικής προστασίας. Η δυνατότητα ασφαλούς και οικονομικά προσιτής μετακίνησης συνδέεται άμεσα με την αξιοπρέπεια, την αυτονομία, την πρόσβαση σε υπηρεσίες, την εργασία, την εκπαίδευση και την πλήρη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Η Πολιτεία οφείλει να διαμορφώνει πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να αποφεύγει αδικαιολόγητες διακρίσεις μεταξύ τους. Η επέκταση του επιδόματος κίνησης και στους τυφλούς με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω θα αποτελούσε έμπρακτη εφαρμογή των αρχών της ισονομίας, της ισοπολιτείας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Παρακαλούμε για τη θετική εξέταση του αιτήματός μας και για την ενημέρωσή μας σχετικά με τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προβεί το Υπουργείο.
Με εκτίμηση
Για το Γ.Σ. της Ε.Ο.Τ.
Ο Πρόεδρος
Νικόλαος Γιαλλούρης
Η Γενική Γραμματέας
Παρασκευή Τσαβαλιά
